39,99 zł
Dowiedz się więcej.
- Wydawca: Znak Wizerunek
- Kategoria: Poezja i dramat
- Język: polski
Osobiste tragedie dotykające wielkich artystów czasem przeobrażają się w arcydzieła. Requiem Anny Achmatowej, Orfeusz i Eurydyka Czesława Miłosza to przykłady tej zdumiewającej transformacji bólu po stracie najbliższej osoby w utwory umożliwiające z jednej strony autorom przeżycie terapeutycznego katharsis, z drugiej nam, czytelnikom, uczestniczenie w cudzym cierpieniu, które staje się doświadczeniem wspólnym i uniwersalnym. Wśród takich najwybitniejszych świadectw poetyckich należy bez wątpienia umieścić Przeprawę Marzanny Bogumiły Kielar – cykl trenów napisanych po śmierci męża.
Lekturze tej książki towarzyszy poczucie porażenia i zachwytu, oszołomienia pięknem tych wierszy i niedowierzania, że można napisać coś tak wspaniałego i wstrząsającego. Jest tu czysty ból, jest zimno, lód, dużo lodu, szron, zmrożone skamieliny cierpienia – ale wszystko to przenika płomień silniejszej od śmierci miłości. Z okrucieństwem utraty usiłuje mierzyć się poezja, pojedyncze wersy i obrazy, próbujące przynieść ratunek, odwrócić to, co nieuchronne – zemsta ręki śmiertelnej nie jest w stanie tego sprawić, ale przynosi nam wiersze zawierające w sobie okruchy nieśmiertelności.
Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi lub dowolnej aplikacji obsługującej format:
Liczba stron: 17
Data ważności licencji: 10/4/2031
Będę jednak u brzegu
– Jan Kochanowski Pieśń I (Fragmenta albo pozostałe pisma)
Pamięci mojego męża Simone Baldassarriego (1.01.1963 – 8.08.2022)
Ścierniwo
Ratownik przysiadł na niskim ogrodzeniu po drugiej stronie ulicy, pali.
Drugi w ambulansie wolno zbiera papiery.
Bezładna tekstura godziny twojej śmierci.
Tropy kilku ostatnich słów prowadzą w ściółkę z mrowiem zrębków,
w śnieg; kiedy przyszli, wsunęli ciało w biały futerał.
Składnia twojej śmierci – nie do pojęcia.
Zapalać ci słowa odmienione, wkładać je w ziemię,
lodowe kwiaty o żywych kolcach.
Nie będzie wspólnej starości.
A co potem?
Od ściany w łazience odjąć poręcz.
Notatka z Plotyna, znaleziona po latach w zakurzonym słowniku
pojęć filozoficznych: „A przecież każda dusza jest córką Ducha”.
Żadnych przydatnych słów.
Wystaje kikut, słup elektryczny złamany przez burzę lodową.
Podkurczona martwa poczwarka na postumencie ze zgniecionej wylinki.
Tych parę wersów.
Skrzypaczka trzyma ręce blisko twarzy; smyczek zaczyna od gęstych,
rozpryskujących się kropli, okrawa płomienie ognia
za żelazną barierą, która się opuszcza.
K. przyniosła ci białą różę.
Śmierć jest śmiercią, jest śmiercią, jest śmiercią.
Obrączki, oko przy oku. Zaśnij.
W twoim paszporcie: Colore degli occhi: marroni.
Z gazetą wsuniętą w kieszeń witasz mnie na lotnisku – ten obraz powraca, niesie się
jak głęboki dźwięk wody spadającej ze skalnego progu.
W szufladzie kartka ze zmienionym charakterem pisma, kiedy jeszcze
mogłeś pisać.
Do kogo teraz należą nasze noce?
Pot występujący na skórę?
Założyła jego lnianą koszulę czy to on ubrał się w jej ciało, objął ją?
Przed naszym nadmorskim domem nadal rośnie cedr. Już go nie widzisz.
Przy samej krawędzi nocy, uskok; twój głos: Nie chwytaj mnie, nie zatrzymuj,
mój głos: Pociągnij mnie za sobą, biegnijmy!
Nieprzemijalność twojej śmierci, jej żywotny kontynent, odpełzają od niego
lodowcowe szelfy.
Świta – bezkrwiste płomienie wgryzają się w ciemność, w bryły jej torfu;
biały ogień sięga nocy do gardła nad zamarzniętą plażą.
Nędza wiersza w miejsce twojego ciała.
Diagnoza
Prognoza pogody dla otwartego morza nie jest nawet
ostrzeżeniem sztormowym.
Jest zwięzła:
ktoś rozłupuje kamieniem słowo, od którego zaczyna się śmierć.
Żadnego błędu w zliczonej pozycji.
Jest tu prąd, który nas znosi w sam cień skalnej ściany,
jest tracone wyczucie odległości.
Jest lód kotwicowy u dna nagłej ciszy.
A wcześniej te sikorki, te wróble, którym sypałeś ziarno, sfruwające
na zaśnieżony pokład – niezmiernie radosne.
Co może wiersz?
A przecież potrafił polować, przystawał i węszył, nasłuchiwał pisków.
Bywał rudym lisem nurkującym w śniegu za nornicą, śmiesznie, z wyskoku –
słyszał ją w chwili, gdy rozlewa się nasienie kresu.
Nie zdołał odpędzić twojej śmierci.
Teraz jest szczątkami lisa, leżącymi na owczym wygonie.
Niewiele może.
Wciąż potrafi dostrzec bielejące futerko zająca, co zastygł w bruździe –
wiatr zgrał już broń ze skrzydłem jastrzębia,
naprowadził na cel.
Zdoła przykryć okrwawione źdźbła, płytko, prósząc śniegiem
w lutowe ściernisko.
Wczoraj wciągał w nozdrza mroźne powietrze. I nozdrza kąsa palący ziąb.
Nocą szuka w łóżku twojej ręki.
Uczepiony śnieżnej gałązki leszczyny, stroszy piórka na łebku, na gardle
i kołysząc się wolno, popatruje na mnie,
gdy ja patrzę na ciebie –
płatki śniegu spadają ci na policzki, topnieją.
Dalsza część w wersji pełnej
Projekt okładki
Olgierd Chmielewski
Zdjęcie autorki na skrzydełku
Aleksandra Muzińska
Redaktorzy tomu
Jerzy Illg
Karol Kleczka
Opieka redakcyjna
Katarzyna Mach
Korekta
Paulina Gwóźdź
Copyright © by Marzanna Bogumiła Kielar
© Copyright for this edition by SIW Znak sp. z o.o., 2026
ISBN 978-83-8427-107-0
Książki z dobrej strony: www.znak.com.pl
Więcej o naszych autorach i książkach: www.wydawnictwoznak.pl
Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 30-105 Kraków, ul. Kościuszki 37
Dział sprzedaży: tel. (12) 61 99 569, e-mail: [email protected]
Wydanie I, Kraków 2026
Na zlecenie Woblink
woblink.com
plik przygotował Jan Żaborowski
Spis treści
Okładka
Karta tytułowa
Spis treści
Ścierniwo
Diagnoza
Co może wiersz?
Karta redakcyjna
Punkty orientacyjne
Okładka
Strona tytułowa
Strona redakcyjna
Spis treści
Epigraf
Dedykacja
Meritum publikacji
