Robert Harris

Urodzony w Nottingham w 1957 r. Robert Harris należy do grona najwybitniejszych i najbardziej poczytnych brytyjskich pisarzy. W zasadzie wszystkie jego powieści osiągnęły status światowego bestsellera, kilka zaś doczekało się ekranizacji.

Robert Harris książki pokochał już we wczesnym dzieciństwie dzięki ojcu, który pracował w drukarni i często zabierał Roberta ze sobą. Ambicje młodego Harrisa, mimo bardzo skromnego, robotniczego, pochodzenia, nigdy jednak skromne nie były. Jako pierwszemu w rodzinie udało się Robertowi zdobyć wyższe wykształcenie. Swój talent publicystyczny i redaktorski ujawnił on już podczas studiów filologicznych na Cambridge, gdzie współredagował uczelniany periodyk Varsity. Po dyplomie Robert Harris znalazł zatrudnienie w BBC, w której współtworzył programy Panorama i Newsnight. Następnie z telewizji przeniósł się do prasy; pisał dla Daily Telegraph i Sunday Times, zaś w szacownym The Observer pełnił funkcję redaktora politycznego.

Między dziennikarstwem a literacką fikcją – książki non-fiction Roberta Harrisa

Zanim zaczął pisać Robert Harris książki fabularne, trafiające na szczyt światowych list bestsellerów, szlifował swój pisarski warsztat w, zdecydowanie bliższej dziennikarstwu, literaturze faktu. W 1982 r. ukazuje się A Higher Form of Killing, pierwsza książka z nazwiskiem Roberta Harrisa na okładce. Rok później wychodzi Gotcha! The Government, the Media and the Falklands Crisis niezwykle wówczas aktualna analiza wojny o Falklandy. Do końca lat 80-tych na półki księgarń trafia jeszcze kilka książek Harrisa, w tym Selling Hitler, które stało się kanwą miniserialu.

Fabularne książki Roberta Harrisa

W 1992 r. wydaje Robert Harris Vaterland, swoją pierwszą powieść. Jest to ciekawe połączenie ogromnej wiedzy historycznej i politologicznej autora z jego, jak się okazało, niezwykle kreatywną wyobraźnią. W Vaterland Robert Harris opowiada alternatywną historię świata i społeczeństwa po zwycięstwie III Rzeszy w ostatniej wojnie światowej. Debiutancka fikcja literacka okazała się dużym, również finansowym, sukcesem pisarza, który postanowił zrezygnować z dziennikarstwa i całkowicie poświęcić się literaturze.

Dwa lata później w ręce czytelników oddaje Robert Harris Enigmę, powieść, której akcja koncentruje się, oczywiście, wokół alianckich prac nad złamaniem kodu niemieckiej maszyny szyfrującej. Powieść została bardzo dobrze przyjęta przez czytelników i krytykę, wobec czego niezwłocznie pisarz przystępuje do prac nad kolejnym tekstem. W 1998 r. opublikował Robert Harris Archangielsk, swój kolejny bestseller, który zdecydowanie ugruntował jego pozycję na rynku wydawniczym.

W nowym tysiącleciu zainteresowanie pisarza zwraca się ku epoce antycznej. W 2003 r. swoją premierę ma książka Roberta Harrisa, Pompeje, której akcja zaczyna się niedługo przed erupcją Wezuwiusza, grzebiącą miasto w 79 r. n.e. A historia starożytnego Rzymu okazała się dla pisarza na tyle interesująca, że w 2006 r. premierą książki Cycero Robert Harris otwiera Trylogię rzymską, cykl który uczynił z niego absolutną literacką gwiazdę. Trylogię rzymską Harris poświęca niezwykle ciekawej osobistości starożytnej historii i kultury, wielkiemu rzymskiemu mówcy i politykowi, jakim był Marek Tulisz Cycero. Kolejnymi tomami cyklu, Spisek i Dyktator, Robert Harris króluje na większości światowych list bestsellerów. Świetnie sprzedają się nie tylko papierowe, ale też inne niż tradycyjne formaty książek Harrisa: ebooki i audiobooki.

W zasadzie każdy sygnowana nazwiskiem pisarza tytuł niemal z miejsca stawał się wydawniczym hitem. Jednym z najgłośniejszych okazał się w karierze Roberta Harrisa Ghostwriter, reklamowany jako powieść z kluczem, co niewątpliwie dodawało publikacji nieco pikanterii. Po serii fabuł historycznych i współczesnym thrillerze, jakim był Ghostwriter, Robert Harris postanowił skierować swoje zainteresowanie ku tematyce science fiction. W wydanej w 2011 r. powieści Indeks strachu Harris popuszcza wodze swojej fantazji, rozważając potencjalnie niebezpieczeństwa wynikające z rozwoju sztucznej inteligencji. Równie spekulacyjny charakter ma wydane w 2016 r. Konklawe. Jak sam tytuł wskazuje, w Konklawe Robert Harris pokazuje kulisy wyboru, fikcyjnego, papieża.

Jednak to historia zawsze była i jest największą fascynacją i inspiracją pisarza. Większość najlepszych, w tym dwie absolutnie bestsellerowe, książki Roberta Harrisa, Oficer i szpieg oraz Monachium bazują na głośnych i przełomowych wydarzeniach historycznych: sprawie Dreyfusa i konferencji monachijskiej w 1938 r.

Również akcję swojej najnowszej książki, Second Sleep, Rober Harris umieszcza w realiach dalekiej, bo aż XVI-wiecznej, przeszłości. Premiera anglojęzycznego wydania powieści zapowiadana jest na sierpień 2019 r.

Ekranizacje książek Roberta Harrisa

Choć swoje książki Robert Harris pisał bez intencji przeniesienia na ekran, szybko się okazało, że mają one duży potencjał filmowy. Pierwszą kinową ekranizacją powieści Harrisa była Enigma ze scenariuszem Toma Stopparda. Prozą pisarza bardzo wcześnie też zainteresował się Roman Polański, który nawiązał z nim współpracę przy projekcie adaptacji Pompejów. Ostatecznie do produkcji Pompejów nie doszło, jednak przyjaźń obu twórców zaowocowała wspólnym scenariuszem ekranizacji powieści Harrissa Ghostwriter, pt. Autor Widmo. Scenariusz ten został nagrodzony Cezarem. Obecnie Polański pracuje nad przeniesieniem na ekran książki Harrisa Oficer i szpieg, będącej analizy głośnej sprawy Dreyfusa.