Philip Pullman

  • Philip Pullman 
  • książki papierowe 
  • Wyczyść

Brytyjski pisarz, nauczyciel i wykładowca, członek Royal Society of Literature (RSL), kawaler Order Imperium Brytyjskiego, laureat wielu nagród literackich. Autor poczytnych książek dla młodzieży, w tym bestsellerowej trylogii fantasy Mroczne materie. W 2008 r. The Times nazwał Pullmana jednym z 50 największych brytyjskich pisarzy od 1945 r., a w sondażu dla BBC z 2004 r. został on uznany jedenastą najbardziej wpływową osobę brytyjskiej kultury. W 2019 r. w uznaniu za swoje książki Phillip Pulman otrzymał tytuł szlachecki.

Philip Pullman urodził się w 1946 r. w Norwich jako syn Audrey Evelyn Pullman i pilota Royal Air Force Alfreda Outrama Pullmana, który zginął w katastrofie lotniczej w Kenii w 1954 roku, kiedy Philip miał siedem lat. Po tej tragedii jego matka szybko ponownie wyszła za mąż i wraz synem przeprowadziła się do Północnej Walii. Pullman uczęszczał do Taverham Hall i Eaton House, później zaś kształcił się w Ysgol Ardudwy w Harlech. Studiował w Exeter College w Oksfordzie, gdzie uzyskał dyplom licencjata. W 1970 r. pisarz ożenił się Judith Speller i rozpoczął pracę jako nauczyciel gimnazjum biskupa Kirka w Summertown w północnym Oksfordzie. Wtedy też po raz pierwszy sięgnął po pióro, tworząc szkolne sztuki. Jego pierwszą opublikowaną pracą była The Haunted Storm, za którą została w 1972 roku doceniona Young Writer's Award. Debiutancka powieść fantasy dla dorosłych jego autorstwa pt. Galatea, ukazała się kilka lat później. Następnie przez niemal dwie dekady pisał Philip Pullman książki, w tym tytuły dla dzieci (ucząc jednocześnie w Westminster College), jednak żadna z nich nie podbiła rynku wydawniczego. Sytuacja uległa zmianie dopiero w połowie lat 90-tych. Wydaną w 1995 r. powieścią Zorza polarna Philip Pullman absolutnie oczarował, nie tylko młodych, czytelników. Dzięki temu osiągnął finansową niezależność i mógł skupić się na pracy twórczej. Aktualnie oprócz pisania, udziela się jako wykładowca i publicysta, niejednokrotnie wywołując swoimi wypowiedziami niemałe kontrowersje. Aktywnie angażuje się on również w działalność kulturalną, edukacyjną i charytatywną. W ciągu długiej kariery za swoje książki Phillip Pullman był wielokrotnie nagradzany, w tym m.in. nagrodą Astrid Lindgren Memorial.

Philip Pullman i Mroczne materie

Polarną zorzę (w Stanach Zjednoczonych wydaną pt. Złoty kompas), pierwszą część kultowego już dziś cyklu Mroczne materie Philip Pullman opublikował w 1995 r. Powieść okazała się absolutną rewelacją i trampoliną do wielkiego międzynarodowego sukcesu dla jej autora. W 2007 r. na ekrany wszedł film Złoty kompas, będący kinową adaptacją tej fabuły. Drugi tom cyklu pt. Delikatny nóż Philip Pullman w ręce czytelników oddał w 1997 r. a zamykająca trylogię część pt. Bursztynowa luneta ukazała się 3 lata później. Wszystkie trzy powieści stały się światowymi bestsellerami, zaliczanymi obecnie do klasyki literatury fantasy. Co ciekawe sam pisarz, niechętny wszelkim kategoryzacjom literackim, sprzeciwia się określaniu swojego dorobku jako fantastyki. Napisane przez siebie książki Philip Pullman opisał wręcz jako „surowy realizm”, a nie fantazję. Równie niestandardowe poglądy autor wyrażał niejednokrotnie także w innych sprawach. W 2008 r. poprowadził kampanię przeciwko podawaniu przedziałów wiekowych na okładkach książek dla dzieci. Ponad 1200 autorów, księgarzy, ilustratorów, bibliotekarzy i nauczycieli dołączyło do tej akcji, a jego wydawca zgodził się nie umieszczać przedziałów wiekowych na obwolutach tytułów pisarza. W 2014 r. natomiast wsparł on kampanię Niech książki będą książkami, walczącą z oznaczaniem literatury jako przeznaczonej dla dziewcząt lub dla chłopców. Jak twierdzi bowiem Philip Pullman, książki są dla wszystkich, a decyzja, czy komuś odpowiadają czy nie, należy do czytelników, nie wydawców. Jako jeden z najpopularniejszych i najlepiej się sprzedających współczesnych autorów, korzysta on ze swojej pozycji, by uczynić swój głos słyszalnym w sprawach które uznawał za ważne. Po wielkim sukcesie, jakim okazały się Mroczne materie, Philip Pullman był zaś bardzo pilnie słuchanym twórcą. W 2003 roku jego trylogia zajęła trzecie miejsce w The Big Read BBC, sondażu w którym głosowała brytyjska publiczność.

Chociaż również w przypadku recepcji trylogii nie obyło się bez kontrowersji. Wykreowany przez pisarza świat, którym włada wszechpotężne i bezwzględne magisterium, a także specyficzna teologia wyłaniająca się z jego narracji spowodowały wiele protestów kościołów i grup chrześcijańskich, uważających, że Mroczne materie John Pullman (otwarcie deklarujący się jako agnostyk) wymierzył przeciwko religii.

Aktualnie proza pisarza i jego trylogia przeżywa renesans zainteresowania czytelników ze względu na emisję wysokobudżetowego serialu HBO opartego na Mrocznych materiach.

Księga Pyłu i inne książki Philipa Pullmana

Już w 2008 r. pisarz rozpoczął pracę nad nową trylogią osadzoną w tym samym świecie, co Mroczne Materie, jednocześnie zaznaczając, że nie będzie to ani sequel, ani prequel poprzednich książek, lecz zupełnie nowa i samodzielna historia. Pierwszy tom trylogii Księga Pyłu Philip Pullman opublikował w 2017 r. Następna część ukazała się natomiast 2 lata później. Żadna z nich, jak do tej pory, nie jest dostępna w polskim tłumaczeniu. Polskie wydanie Księgi Pyłu, a właściwie jego pierwszej części pt. La Belle Sauvage, ma mieć premierę pod koniec lutego 2020 r.

W 2012 r., niejako w przerwie prac nad nową trylogią wydał również Philip Pullman Baśnie braci Grimm dla dorosłych i dzieci, swoją autorską, pozbawioną cenzury, wersję tych klasycznych opowieści.