Jaume Cabre

Pisarz, scenarzysta, publicysta kataloński. W Katalonii urodzony i mieszkający, po katalońsku piszący. Z wykształcenia filolog, zanim napisał Jaume Cabré książki będące światowymi bestsellerami, pracował jako wykładowca akademicki i scenarzysta. Wspólnie z Joaquimem Marią Puyalem jest autorem jednego z pierwszych seriali katalońskich, La Granja.

Jaume Cabré urodził się w 1947 r. Barcelonie i, tak jak jeden z jego bohaterów, uczył się grać na skrzypcach, póki nie odkrył precyzyjniejszego narzędzia artystycznej ekspresji – słowa. Na Uniwersytecie Katalońskim w Barcelonie ukończył filologię katalońską i wiele lat poświęcił, jako nauczyciel w liceum, a później wykładowca, na przekazywanie swojej wiedzy innym. Karierę literacką zaczynał w latach 70-tych zbiorami opowiadań, a do lat 90-tych jego bibliografia powiększyła się o kilka cenionych w Hiszpanii powieści (niewydanych po polsku). Światowy rozgłos i międzynarodową sławę przyniosło jednak dopiero Jaume Cabré Wyznaję, powieść opublikowana w 2011 r.

Agonia dźwięków Juame Cabré

Dotychczas polskiego przekładu doczekało się 7 powieści Jaume Cabré. Chronologicznie pierwszym z nich jest Agonia dźwięków. Już na samym początku historii autor zdradza jej zakończenie – proces sądowy głównego bohatera, franciszkanina, o nadużycia, samowolę, a nawet herezję. Na kolejnych stronach Agonii dźwięków Jaume Cabré, przeplatając różne porządki czasowe pokazuje, jak do tego finału doszło. Opowiada historię brata Junoy, historię jego miłości do muzyki i zesłania do warownego klasztoru wiecznie pokutujących mniszek oraz przebieg jego walki z matką przełożoną.

Jaśnie Pan Jaume Cabré

Drugą w kolejności, opublikowaną po polsku, książką pisarza jest Jaśnie Pan, oryginalnie wydany w 1991. Jak wiele innych fabuł pisarza, jest to opowieść osadzona w przeszłości i odziana w historyczny kostium. W 1799 r. poeta i niepoprawny romantyk staje naprzeciw sędziego Massó, prezesa Sądu Królewskiego w Barcelonie, oskarżony o zabójstwo młodej śpiewaczki. Na swoje nieszczęście młodzieniec jest ostatnią osobą, która widziała kobietę, gdyż spędził z nią upojną i, jak się okazało, jej ostatnią noc. Co więcej, Massó to człowiek wprost opanowany obsesją władzy i więcej niż koneser kobiecych wdzięków, a dochodzenie do prawdy interesuje go zdecydowanie mniej.

Dla Cabré Jaśnie Pan był prawdziwym przełomem w pisarskiej karierze. Powieść została ciepło przyjęta zarówno przez czytelników, jak i krytykę, nie tylko stając się bestsellerem, ale i zdobywając Hiszpańską Nagrodę Literacką.

Cień Eunucha Jaume Cabré

Jak przyznał Jaume Cabré, Cień Eunucha powstał w inspiracji filmową adaptacją Ziemi obiecanej Andrzeja Wajdy. Historię rodziny Gensana, właścicieli fabryki włókienniczej czytelnicy poznają za sprawą Miguela, jej ostatniego przedstawiciela. Zaproszony przez swoją koleżankę z pracy na kolację do restauracji znajdującej się budynku, będącym niegdyś siedzibą rodu, Miguel wraca pamięcią do wydarzeń z przeszłości swojej i swojej rodziny. Zanurza się w tych wspomnieniach w poszukiwaniu momentu, który zapoczątkował schyłek, którego doświadczenie tak bardzo go dotyka. W powieści Cień eunucha Jaume Cabré stosuje tak charakterystyczną dla niego naprzemienną pierwszo i trzecioosobową narrację. Fakty relacjonuje obiektywny narrator, natomiast o związanych z nimi impresjach i emocjach przekazuje sam bohater.

Głosy Pamano Jaume Cabré

Głosy Pamano Jaume Cabré wydał w 2004 r. Jest to powieść bezpośrednio poprzedzająca wielki międzynarodowy sukces Wyznaję. Wielowątkową, piętrową i polifoniczną narrację książki autor rozgrywa w różnych planach czasowych, jednak bezbłędnie panuje nas całością. I chociaż jest to prawdziwy popis pisarskiej wirtuozerii Cabré, Głosy Pamano to jednak o wiele więcej niż pokaz możliwości autora. To opowieść z tragiczną historią hiszpańskiej wojny domowej w tle, przepełniona znaczeniami, a także pytaniami o sprawy, zawsze i wszędzie najistotniejsze: miłość i nienawiść, odwagę i tchórzostwo, dobro i zło.

Wyznaję Jaume Cabré

W 2011 r. w ręce czytelników oddał Jaume Cabré Wyznaję, powieść która stał się wielkim światowym bestsellerem. Obwołana wielkim przełomem w literaturze, nazywana powieścią-katedrą, powszechnie uznawana jest za szczytowe osiągnięcie i opus magnum pisarza. Wyznaję Cabré to, w każdym tego słowa znaczeniu, wielka narracja; opowieść nie mająca niemal początku ani końca, ciągnąca się przez wieki (i niemal 800 stron), historia dotykająca fundamentalnych spraw. Międzynarodowy fenomen książki sam w sobie jest sprawa niezwykłą, jako, że nie jest to lektura (choć dająca ogromną satysfakcję) łatwa. Szczególnie, że liczne wplecione w tekst różnojęzyczne cytaty, na życzenie pisarza, nie są tłumaczone w przypisach. Nie zmienia to faktu, że Wyznaję jest warte każdej poświęconej mu minuty.

Opowiadania Jaume Cabré: Podróż zimowa i Kiedy zapada mrok

Na polskim rynku wydawniczym w ciągu ostatnich lat pojawiły się dwie książki Jaume Cabré. W obydwu przypadkach są to zbiory opowiadań. Teksty zebrane w tomie Podróż zimowa Jaume Cabré tworzył, jak zdradza w epilogu, przez ostatnie 20 lat. Teksty tomu łączy idea sztuki oraz misterna i zagmatwana sieć powiązań, do prześledzenia której autor zaprasza czytelników. Nie zostawia, ich co więcej samych, lecz wspomaga w misji, zamieszczonym na końcu, indeksem postaci, rekwizytów i innych tropów.

Z kolei w zbiorze Kiedy zapadnie mrok Jaume Cabré na spoiwo łączące wszystkie opowieści wybiera najmroczniejsze zakamarki ludzkiej duszy i człowieczego umysłu. To wyprawa do jądra ciemności, spotkanie ze złoczyńcami wszelkiej maści, którzy o dziwo nie wydają się tak bardzo różnić od nas samych. Z czasem wręcz czytelnik przyłapuje się na myśli, że w wielu przypadkach dokonałby podobnych wyborów…