Annie Proulx

Amerykańska pisarka i dziennikarka. Zdobywczyni licznych wyróżnień w tym Nagrody Pulitzera w kategorii fikcji literackiej. Na podstawie jej utworów nakręcono niezapomniane i wielokrotnie nagrodzone filmy.

Annie Proulx, a właściwie Edna Annie Proulx, urodziła się w 1935 r. w Norwich w stanie Connecticut jako córka Lois Nellie i George’a Napoleona Proulx. Jej rodzina miał angielskie i francusko-kanadyjskie korzenie, a imię Edna przyszła pisarka otrzymała w spadku po ciotce matki, której przodkowie podobno przybyli na kontynent amerykański jako jedni z pierwszych angielskich osadników, kilkanaście lat po przybiciu do brzegów Nowego Świata słynnego Mayflower. Parokrotnie rozpoczynała i przerywała studia, by w końcu w 1969 r. zrobić licencjat z historii na Uniwersytecie w Vermont. Naukę na poziomie magisterskim Annie Proulx kontynuowała w Kanadzie, uzyskując w 1973 r. dyplom Uniwersytetu sir George’a Williamsa (obecnie Uniwersytetu Concordia) w Montrealu.

Annie Proulx przez ponad 30 lat związana była z Vermont, w 1994 r. przeniosła się do Saratogi w stanie Wyoming, aktualnie zaś mieszka w Port Townsend w stanie Waszyngton.

Swojego pierwszego męża, H. Ridgely’a Bullocka Annie Proulx poznała w jeszcze college’u w latach 50-tych. Jednak małżeństwo nie przetrwało próby czasu, tak jak i jej kolejne związki. Pisarka trzykrotnie wychodziła za mąż i trzykrotnie się rozwodziła. Z tych związków ma czwórkę dzieci; trzech synów i córkę.

Zanim zaczęła pisać Annie Proulx książki na miarę Pulitzera, swoją karierę zaczynała w latach 60-tych jako dziennikarka i autorka opowiadań science fiction publikowanych w prasie. Chociaż jej powieściowy debiut ukazał się dopiero w 1992 r., z miejsca stał się rewelacją sezonu, przynosząc swojej autorce popularność, uznanie oraz PEN/Faulkner Award w ramach dodatku.

Kroniki portowe Annie Proulx

Po sukcesie Pocztówek, z niecierpliwością oczekiwano kolejnej książki Annie Proulx, i chociaż swoją pierwszą pełnowymiarową fabułą pisarka zawiesiła poprzeczkę niezwykle wysoko, okazało się, że nie była to w żadnym wypadku pełnia jej możliwości. Już rok po premierze pierwszej powieści miała gotową następną historię.

Wydając w 1993 r. Kroniki portowe, Annie Proulx potwierdziła nie tylko swoją warsztatową klasę ale i niezwykłą dojrzałość literackiej refleksji. Przerywana, nielinearna narracja powieści układa się w opowieść o samej esencji ludzkiego losu. Historia wdowca, przybywającego wraz z córkami w rodzinne strony ojca, by zacząć wszystko od nowa mówi o sprawach najbardziej uniwersalnych: szukaniu swojego miejsca na ziemi, uczeniu się zgody na przemijanie, akceptacji życia takim, jakie ono jest i śmierci, jego nieodłącznego elementu.

Za Kroniki portowe Annie Proulx została nagrodzona w 1994 r. Nagrodą Pulitzera, a w 2001 r. na podstawie książki powstał film w prawdziwie gwiazdorskiej obsadzie.

Inne książki Annie Proulx

Po odebraniu Puitzera za Kroniki portowe Annie Proulx została okrzyknięta jedną z najciekawszych amerykańskich współczesnych pisarek i niekwestionowaną literacką gwiazdą. W 1996 r. w księgarniach znalazła się jej kolejna powieść pt. Zbrodnie akordeonowe, zaczynająca się jeszcze w XIX w. narracja o imigracji i imigrantach, nadziei i walce o lepsze jutro, obcości, próbie zachowania tożsamości i adaptacji w nowej ojczyźnie.

W 1997 r. w magazynie New Yorker ukazało się opowiadanie Annie Proulx Tajemnica Brokeback Mountain, poruszające i świetnie napisane dzieje uczucia, łączącego dwóch mężczyzn, osadzone w świecie amerykańskich kowbojów. Wielokrotnie nagradzane, wywołało spore poruszenie w literackim świecie. W 1999 r. Tajemnica Brokeback Mountain w lekko rozszerzonej wersji została wydana ponownie w tomie opowiadań pt. Close Range: Wyoming Stories. W 2005 r. na podstawie książki Annie Proulx Ang Lee nakręcił niezapomniany, nagrodzony 3 Oskarami, film z Heathem Ledgerem Jake’iem Gyllenhaalem w rolach kochanków. Po wielkim sukcesie obrazu w ręce czytelników trafiło jeszcze wydawnictwo zawierające opowiadanie Annie Proulx, jej esej i scenariusz filmu. Tekst doczekał się również adaptacji operowej, do której libretto stworzyła sama pisarka.

Najnowsza książka Annie Proulx, Drwale, ukazała się w 2016 r. To jedyna w swoim rodzaju rodzinna saga, jak zwykle u autorki pełna cennych i uniwersalnych obserwacji czy refleksji. Snute na przestrzeni 300 lat, przeplatające się historie dwóch rodzin, to świetna okazja do przekazania emocji i znaczeń, a to autorka potrafi jak mało kto. Poprzez wyrafinowaną i prostą jednocześnie narrację książki, Annie Proulx oferuje swoim czytelnikom niezwykłą podróż w czasie, przestrzeni i do własnego wnętrza. Pokazuje ewolucję ludzkiej cywilizacji i swoich bohaterów jako jednostek, genialnie wprost rysując ciągłe napięcie między naturą a kulturą, człowiekiem a ziemią, którą czyni on sobie poddaną. Drwale Annie Proulx to lektura, która zostaje w umyśle na długo, jeżeli nie na zawsze.