"Trzynastki" - po wyroku TK - Paulina Zawadzka-Filipczyk, Małgorzata Skibińska - ebook
lub
Opis

Dodatkowe wynagrodzenie roczne (tzw. "trzynastka") jest świadczeniem ze stosunku pracy, które nie ma charakteru powszechnego, przysługuje ono wyłącznie pewnym grupom zatrudnionych. Jest to również specyficzna premia regulaminowa, mająca charakter składnika wynagrodzenia, premii uzupełniającej wynagrodzenie, czy też innego rodzaju świadczenie dodatkowe dla pracowników. "Trzynastki" w Polsce dotyczą ok. 1 mln zatrudnionych w szeroko pojętej administracji publicznej i stanowią stały element ich wynagrodzeń. Prawidłowy sposób ustalenia prawa do ich przyznania budzi wiele kontrowersji, chociażby w kontekście stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, który uznał niektóre przepisy regulujące je, za niezgodne z Konstytucją.

Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi lub dowolnej aplikacji obsługującej format:

EPUB
PDF

Liczba stron: 46

Podobne


zakupiono w sklepie:

Legimi

identyfikator transakcji:

6184541

znak wodny:

„TRZYNASTKI” PO WYROKU TK

e-poradnik

Stan prawny na 1 stycznia 2013 r.
Wolters Kluwer Polska SA

Wykaz skrótów

k.c. – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r.– Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.)

k.k. – ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.)

Konstytucja – ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja RP (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.)

k.p. – ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)

u.d.w.r. – ustawa z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz. U. Nr 160, poz. 1080 z późn. zm.)

u.o.f.p. – ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.)

u.o.p. – ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277, z późn. zm.)

u.s.c. – ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323).

u.s.g. – ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997, z późn. zm.)

u.s.w.z. – ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593, z późn. zm.)

u.ś.p.u.s. – ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 z późn. zm.),

u.z.u.d.w.r. – ustawa z dnia 4 marca 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1202)

Część I „Trzynastki” po wyroku Trybunału Konstytucyjnego

1. Dodatkowe wynagrodzenie roczne – tzw. „trzynastki”

Komentarz dotyczy dodatkowego wynagrodzenia rocznego (nagród rocznych, tzw. „trzynastek”). Jest to świadczenie ze stosunku pracy, które nie ma charakteru powszechnego, przysługuje wyłącznie pewnym grupom zatrudnionych. W literaturze dodatkowe wynagrodzenie roczne określa się jako specyficzną premię regulaminową, mającą charakter składnika wynagrodzenia, premię uzupełniającą wynagrodzenie, czy też innego rodzaju świadczenie dodatkowe dla pracowników. Biorąc pod uwagę realia rynkowe, a także tendencję ustawodawcy, wyraźnie ograniczającą tego rodzaju świadczenia, można powiedzieć, iż „trzynastki” zaczynają odchodzić do przeszłości. Należy pamiętać, że „trzynastki” w Polsce dotyczą ok. 1 mln zatrudnionych w szeroko pojętej administracji publicznej i stanowią stały element ich wynagrodzeń – w związku z tym wszelkie pomysły „rewolucyjne” – mające np. na celu likwidację dodatkowego wynagrodzenia rocznego mają nikłe szanse realizacji. W komentarzu przedstawiono treść i źródła rozproszonych regulacji prawych dotyczących „trzynastek”, a także wskazano komu i na jakich warunkach przysługuje to dodatkowe wynagrodzenie.

1.1. Przede wszystkim pracownicy sfery budżetowej

Dodatkowe wynagrodzenie roczne jest najbardziej rozpowszechnione w sferze budżetowej. Uprawnienie do świadczenia tego rodzaju dla tej właśnie grupy zatrudnionych wynika z u.d.w.r. Właśnie to świadczenie najczęściej, potocznie nazywa się „trzynastką”. Pracownik nabywa prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w pełnej wysokości po przepracowaniu u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego. A więc, zgodnie z ustawą, generalnie wystarczy fakt przepracowania wymaganego okresu pracy u danego pracodawcy, aby pracownik uzyskał uprawnienie do dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Wynagrodzenie roczne w pełnej wysokości jest należne, jeżeli dany pracownik przepracował cały rok kalendarzowy, lub też w mniejszej wysokości – jeżeli okres ten wynosi, co najmniej 6 miesięcy (lub mniej w przypadkach określonych w ustawie). W sytuacji, gdy okres zatrudnienia pracownika brany pod uwagę do obliczenia wysokości nagrody rocznej jest mniejszy niż rok kalendarzowy, nagroda roczna jest wypłacana w wysokości proporcjonalnej do długości przepracowanego okresu.

W art. 2 ust. 3 u.d.w.r. zostały wyliczone przypadki, w których pracownik nabywa prawo do proporcjonalnego wynagrodzenia rocznego, mimo nieprzepracowania u danego pracodawcy 6 miesięcy. To wyliczenie stanowi katalog zamknięty i wyjątek od reguły. Jedynie w tych przypadkach możliwe jest zaliczenie okresów niewykonywania pracy do stażu uprawniającego do „trzynastki”. Przepracowanie, co najmniej 6 miesięcy warunkujących nabycie prawa do wynagrodzenia rocznego nie jest wymagane w przypadkach:

1) nawiązania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego z nauczycielem i nauczycielem akademickim zgodnie z organizacją pracy szkoły (szkoły wyższej),

2) zatrudnienia pracownika do pracy sezonowej, jeżeli umowa o pracę została zawarta na sezon trwający nie krócej niż trzy miesiące,

3) powołania pracownika do czynnej służby wojskowej albo skierowania do odbycia służby zastępczej,

4) rozwiązania stosunku pracy w związku z:

a) przejściem na emeryturę, rentę szkoleniową albo rentę z tytułu niezdolności do pracy lub świadczenie rehabilitacyjne,

b) przeniesieniem służbowym, powołaniem lub wyborem,

c) likwidacją pracodawcy albo zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy,

d) likwidacją jednostki organizacyjnej pracodawcy lub jej reorganizacją,

5) podjęcia zatrudnienia:

a) w wyniku przeniesienia służbowego,

b) na podstawie powołania lub wyboru,

c) w związku z likwidacją poprzedniego pracodawcy albo ze zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn dotyczących tego pracodawcy,

d) w związku z likwidacją jednostki organizacyjnej poprzedniego pracodawcy lub jej reorganizacją,

e) po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej albo po odbyciu służby zastępczej,

6) korzystania:

a) z urlopu wychowawczego,

b) z urlopu dla poratowania zdrowia,

c) przez nauczyciela lub nauczyciela akademickiego z urlopu do celów naukowych, artystycznych lub kształcenia zawodowego,

7) wygaśnięcia stosunku pracy w związku ze śmiercią pracownika.

1.2. Dodatkowe wynagrodzenie roczne w służbie cywilnej

Dodatkowe wynagrodzenie roczne jest również standardem w odniesieniu do pracowników służby cywilnej. Chodzi tu o dwie podstawowe kategorie pracowników służby cywilnej – członków korpusu służby cywilnej zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o służbie cywilnej, a także urzędników służby cywilnej – również należących do korpusu służby cywilnej, ale zatrudnionych na podstawie mianowania, również zgodnie z zasadami określonymi w wyżej wymienionej ustawie.