Opis

Suki bywają różne: Wredne, Bezwzględne, Pazerne, Napalone, Durne, Zimne, Bure, Leniwe, Pruderyjne, Agresywne, Wścibskie, Podłe – gorzej gdy: Zaniedbane, Podstarzałe albo wręcz Stare, Zdewociałe czy Nawiedzone.

„Ta Wredna Suka, Ewa Szot, prezeska medialnego imperium i wieloletnia szefowa magazynu dla kobiet, leżała samotnie w wielkim sześcianie bez okien i drzwi, wypełnionym lekkim powietrzem o zapachu ozonu. I ciszą. W firmie, oprócz Wrednej Suki, miała ksywę Ewita. Jej ludzie uważali, że jest kimś w rodzaju latynoskiej dyktatorki. Zarządza imperium medialnym, stroi się w markowe ciuchy, ma setki par pantofli i  –  co najistotniejsze i najgorsze –  nie toleruje sprzeciwu. Wymaga feudalnego posłuchu. Chcesz u mnie pracować? Musisz się podporządkować. Jesteś niewolnicą, albo wasalem". 

Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:

Androidzie
iOS
czytnikach certyfikowanych
przez Legimi
czytnikach Kindle™
(dla wybranych pakietów)
Windows
10
Windows
Phone

Liczba stron: 452

Odsłuch ebooka (TTS) dostepny w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacjach Legimi na:

Androidzie
iOS

Popularność


Redaktor prowadzącyDaria Kielan

RedakcjaSylwia Bartkowska

KorektaDorota Wojciechowska Bogusława Jędrasik

Copyright © by Krystyna Kofta, 2015 Copyright © by Świat Książki Sp. z o.o., Warszawa 2015

Świat Książki Warszawa 2015

Świat Książki Sp. z o.o. 02-103 Warszawa, ul. Hankiewicza 2

Księgarnia internetowa: swiatksiazki.pl

Skład i łamanie Akces, Warszawa

Dystrybucja Firma Księgarska Olesiejuk sp. z o.o., sp. j. 05-850 Ożarów Mazowiecki, ul. Poznańska 91 e-mail: [email protected], tel. 22 733 50 10www.olesiejuk.pl

ISBN 9788380312494

Skład wersji elektronicznej

CZĘŚĆ PIERWSZA

Ewita w podróży

Ta Wredna Suka, Ewa Szot, prezeska medialnego imperium i wieloletnia szefowa magazynu dla kobiet, leżała samotnie w wielkim sześcianie bez okien i drzwi, wypełnionym lekkim powietrzem o zapachu ozonu. I ciszą. W firmie, oprócz Wrednej Suki, miała ksywę Ewita. Jej ludzie uważali, że jest kimś w rodzaju latynoskiej dyktatorki. Zarządza imperium medialnym, stroi się w markowe ciuchy, ma setki par pantofli i – co najistotniejsze i najgorsze – nie toleruje sprzeciwu. Wymaga feudalnego posłuchu. „Chcesz u mnie pracować? Musisz się podporządkować”. Takie hasło powinno wisieć w gabinecie Ewity. Jesteś niewolnicą albo wasalem. Każdy najbzdurniejszy tekst czyta sama i sama go poprawia. Nie powinni mieć jej tego za złe, bo ich teksty zawsze są niedopracowane. Czyści je i przygotowuje do druku, a potem, podczas kolegium, boleśnie dla autorek wyśmiewa błędy. Razi ją pretensjonalność, choć rozumie, że nie da się jej uniknąć. Bez górnolotnej, sentymentalnej przesady kobiece pismo nie istnieje. Ewita zawsze ma ostatnie zdanie. Nie podnosi głosu, nie przeklina zbyt często. Najczęściej w myślach. Gdy jest wściekła, ścisza głos i powoli cedzi przez zęby, prawie nie otwierając ust, jakby uznawała, że nie warto się męczyć, bo i tak nie zrozumieją.

Dziś wisiała w pustce. Wyciągnęła rękę, dotknęła miękkiej ściany zbudowanej z czegoś najbardziej podobnego do chmury; ściana się wygięła, zakrzywiła. Leżąc w absolutnej ciszy, upajała się niebywałą łatwością, z jaką oddychała poburzowym powietrzem. Utrzymywała się w powietrzu bez wysiłku, bez materaca i poduszki. Wspaniałe było to uczucie lekkości. Powietrze unosiło ją tak, że nie spadała. W rakietach lecących w kosmos trzeba było z powodu grawitacji ciągle manewrować ciałem. Ona mogła leżeć zupełnie bez ruchu, a także siadać i chodzić. Powietrze odgadywało, czego chce i posłusznie układało się pod dyktando jej myśli. Mądre powietrze, dobre powietrze, pomyślała jak o psie, z czułością pogłaskała przestrzeń. Położyła się i zamknęła oczy. Dziwne, lecz wcale nie czuła się uwięziona. Zobaczyła idącą ku niej Mariannę Skibę. Niosła w ramionach biały tobołek, chyba becik? Gdy Ewita wyciągnęła rękę, Marianna zniknęła. Ciało Ewity wytworzyło osobliwe pole grawitacyjne. Wydawało się jej, że znalazła się na drodze do odkrycia czasoprzestrzeni, leżącej poza granicami samej siebie, że jest blisko obalenia ważnej teorii, wyjaśnienia zagadki bytu. Chciała natychmiast zapisać swoją myśl, sięgnęła w prawo, gdzie powinien stać nocny stolik, na którym zawsze leżał notes, ale ręka napotkała próżnię. Fizyka to jednak nie mój job, pomyślała, przytomniejąc.

Nocny stolik należał do innej rzeczywistości. Stał w jej mieszkaniu, w sypialni. Na granicy snu i przebudzenia łatwo żongluje się przestrzeniami, zanim odkryje się właściwą, tę, w której się naprawdę przebywa. Zwłaszcza po nocy z koką czy innym umilaczem życia, bez których trudno byłoby harować całą dobę. Ewita od dawna była „czysta”, a jednak ciągle miewała sny pełne wizji. Często, budząc się, miała wrażenie, że jest w Święćmierzu. Tęskniła za tym miejscem i za Marianną Skibą. Wreszcie czas do niej pojechać, jednak ostatnio trudno się było wyrwać z redakcyjnego kieratu. Pewnie dlatego pamięć przywoływała we śnie wytęskniony, chociaż niepokojący obraz. Może winny jest magnez, którego brała duże ilości, by zapobiec drganiu powiek i skurczom łydek, albo S-aenozylometionina, którą ostatnio dał jej doktor Bechstein zamiast efectinu. Czy pomoże, to się okaże po miesiącu. Spadała powoli, przenosząc się z jednej czasoprzestrzeni w drugą. Wreszcie opadła miękko i bezboleśnie na fotel. Przeciągnęła się, aż trzasnęły kości w stawach. Z trudem otworzyła oczy. Po raz pierwszy od dłuższego czasu, od tamtej pamiętnej nocy, tak mocno spała. Tuż przed lądowaniem weszła stewardesa i trącała ją delikatnie. Ewita poprosiła o budzenie. Chciała uwolnić się od budzika. Była dziś za ścianką sama. Warto za takie odgrodzenie zapłacić. Ostatnie tygodnie redakcyjnych walk ją znużyły. Potrzebowała samotności i swobodnego oddechu. Trochę pomagała muzyka. W zeszłym tygodniu, w środę, wyrwała dla siebie wieczorne godziny, żeby posłuchać madrygałów Monteverdiego, według Torquata Tassa. Zapomniany, ale nie obcy. Na studiach czytała Jerozolimę wyzwoloną. Czuła się w tym świecie u siebie. Oddychała swobodnie. Mezzosopranistka była naprawdę dobra. W pieśniach i ariach sprzed prawie czterech wieków było życie wieczne. Ewita wierzyła w nie bardziej niż w Boga, przynajmniej muzyka była od niego bardziej litościwa, prawie zawsze przynosiła ukojenie. Jednak gdy wyszła z filharmonii w listopadową, ciemną noc, demony wróciły.

Naczelna Suka

Wiele lat temu Ewita została naczelną. Naczelną naczelną, jak mówiła o sobie, bo należała do naczelnych już wcześniej, jak wszystkie suki. Pracowała w agencji reklamowej. Nie było ich jeszcze tyle, ile jest dziś. Wymyślała reklamy kosmetyków, uznano ją za kreatywną. Pewna firma komputerowa zaproponowała jej zrobienie filmiku o komputerze. Komputery były wówczas dość spore, przypominały psią budę albo garbatego robota. Uznano, że jej film jest feministyczny. Treść mniej więcej taka: Przychodzi petentka do firmy, chce coś załatwić. Przy biurku siedzi przystojniak. Opalony, biała koszula. Uzębienie białe, jak to w reklamie. Facet błądzi palcami po klawiaturze komputera, szuka czegoś, nie może znaleźć. Kobieta jest seksowna, jasne, bez tego nic się nie sprzeda – tyle wiedziano już wtedy – niewulgarna, nie taka z cycem na wierzchu, którym zamiata blat biurka, ma rozchyloną bluzkę, noga widoczna w rozcięciu spódnicy; wchodzi za jego biurko, pochyla się nad facetem, pachnie, widać, że facet wciąga zapach jej perfum, jest odurzony. Ona przeprasza go, siada na jego krześle i natychmiast znajduje stronę firmy, o którą chodzi. W tym miejscu widzimy reklamę produktu. Ewita odwróciła role, bo dotąd, nawet w sprawie proszków do prania, ekspertem był zawsze mężczyzna. Najpierw garniturowcy z firmy kręcili nosem, że to za wcześnie, jeszcze nie czas na kobietę, mówili, że nikt nie kupi produktu reklamowanego przez babę. Okazało się, że nie mieli racji, sprzedaż wzrosła o sześćdziesiąt procent. Zatrudnili Ewitę na umowę, płacili niewiarygodne honoraria. To były początki kapitalizmu. Wcześniej, w gospodarce napędzanej przez ekonomię socjalistyczną – cokolwiek to znaczyło – były centralna dystrybucja, centralne zarządzanie i centralna reglamentacja. Coś w tym guście. I nagle wszedł wolny rynek, niesamowite możliwości. Ewita załapała się na samym początku. Gdy już miała szmal, kupiła, albo raczej przejęła, pismo, uważano, że było to wrogie przejęcie.

Jako Bizneswoman Roku udzieliła kiedyś dość szczerego wywiadu, w którym opowiadała o początkach:

– Wzięłam jedno z damskich pisemek, które wychodziły za PRL-u. Jak już postawiłam je na nibynóżki, szybko się znudziłam. Zabrałam swoją część siana i jako wolny strzelec wróciłam do reklamy. Wtedy na rynku zaczęły się pojawiać różne kobiece magazyny z Zachodu. Dziesiątki kolorowych pism. Na wszystko był zbyt, wygłodzone kobiety pożerały, co im podsunęliśmy. W reklamie panowało hasło: Podaruj sobie odrobinę luksusu. Nie przy brylantach, chyba przy jakimś mydle czy czymś równie idiotycznym. Ten luksus był wtedy dla nas w samym błyszczącym, kolorowym papierze. Wolny rynek przyciągnął łowców głów, wyrywali sobie kreatywnych czy raczej zdolnych do robienia kasy. Prosili mnie na rozmowy. Odbyłam kilka. Gdy przeszłam te wstępne kwalifikacje, poprosili, żebym przygotowała plan działania. Zrobiłam to, jednak zastrzegłam sobie prawa do swoich pomysłów. Z pomocą prawników. Umiałam już poruszać się po grząskim gruncie. Byłam kiedyś na party biznesowym i tam poznałam człowieka z branży. Okazało się, że, choć młody, jest bardzo ważny i bardzo bogaty. Był prezesem, wchodził na nasz rynek z koncernem medialnym.

Gadała z nim długo. Sądziła, że ją podrywa. Tak było, ale szybko się zorientowała, że zadaje za dużo pytań. Po realnym socjalizmie ludzie byli na to bardzo wyczuleni. Trzy pytania uważało się już za podejrzaną inwigilację. W końcu Ewita spytała, po co mu aż tak dokładna wiedza na jej temat. Powiedziała, że jeśli chce się oświadczyć, to nic z tego, bo ona jest zatwardziałą samotnicą po przejściach. I dodała, że nawet jeśli to prawda, co się mówi, że wszystkie kandydatki przechodzą przez łóżko, to i tak wybiera się najlepszą merytorycznie. To go ubawiło. Miał żonę, choć nie nosił obrączki. Jak oni wszyscy, zawsze w separacji, zdjęcie rodzinne na biurku. Obrączka go uczula, palec mu od niej puchnie, powiedział.

Tak poznała Antka, swojego obecnego prezesa, uważała, że facet jest w porządku, dogadali się, twierdziła, że nie było pieprzenia, bo wolała spróbować, czy ma szansę na tę świetną fuchę. Dobrze pamiętała, jak to się zaczęło, ten dzień pamiętała lepiej, niż to, co zdarzyło się wczoraj. Najpierw rozmawiał zarząd. Sądziła, że zarządy i rady nadzorcze to miejsca przechowujące nierobów. Takie miała socjalistyczne pojęcie. Tak się mówi, gdy nie należy się do zarządu korporacji. Na wynik rozmów czekała w pokoju dla gości. Nic nie było słychać, bo drzwi wybito skórzaną poduchą, tak jak te w gabinecie doktora Bechsteina. Miał zapaść werdykt, czy ją chcą, czy nie. Parę dni wcześniej prezes robił jej nadzieję, pewności jednak nie miała. Oprócz niego nie znała tu nikogo. Przyjechał nawet wysłannik ze Szwajcarii, ktoś z Niemiec, z Francji, to był międzynarodowy koncern wydawniczy. Nikt nie protokołował spotkania, nie było nawet sekretarki.

Ewita przypuszczała, że robiono nagrania. Takie miejsca bywają naszpikowane kamerami i urządzeniami szpiegowskimi lepiej niż pieczeń z zająca słoniną. Po godzinie drzwi się uchyliły i wyszedł do niej obcy młody człowiek, rozczochrany jak kukiełka, z czupryną ze sznurka, w wytartej zamszowej marynarce i rozpiętej białej koszuli, wyrzuconej na spodnie. Oczy mu błyszczały, jakby miał gorączkę albo przed chwilą wziął na biurku swoją asystentkę. Wprowadził ją do gabinetu, w którym odbywały się posiedzenia. Wszyscy przyglądali się jej uważnie, czuła te spojrzenia – od stóp w butach na wysokich, nieprzesadnie jednak, obcasach poprzez łydki, uda, biodra, piersi, szyję, twarz aż po włosy. Była dobrze uczesana, włosy ciasno do tyłu, wzięte w karby, czarne i błyszczące, tak lubiła się wtedy czesać. Tę fryzurę nazywała flamenco. Nigdy się nie farbowała. Miała naturalny makijaż, strój odpowiedni, swój indywidualny dress code zamiast obowiązującego wówczas kostiumiku i szpilek, postawiła na większą swobodę, nie zasięgała porad stylistek. Żaden sexy look, prosta, szara sukienka, na to ciemniejszy żakiet. W męskich spojrzeniach członków zarządu, a byli tam wtedy sami mężczyźni, nie widziała męskiego taksowania. Taksowali ją z punktu widzenia przydatności do tej roboty. Wskazano jej krzesło. Wszystkie oczy przylgnęły do jej twarzy. Prawie poczuła wypukłość i wilgotny chłód ich gałek ocznych. Na stole leżał przygotowany projekt zmian, jakie przygotowała i jakich zamierzała dokonać, gdy obejmie pismo. Każdy z nich po kolei zadawał jedno pytanie. Byli przygotowani, podobnie jak ona. Nie mogła uwierzyć, że czytali to, co napisała. A jednak tak było. Odpowiadała całymi zdaniami jak na egzaminie, trochę popisywała się wiedzą o tym, co się dzieje w branży na świecie. Goście pytali ją po angielsku, niemiecku i francusku. Zadeklarowała w CV, że zna te języki. Także rosyjski, ale nikogo z Rosji nie było. Szło jej nieźle. Zatelefonowano po sekretarkę. Weszła starsza kobieta z siwymi włosami upiętymi w kok, miała na nosie okulary w czerwonej oprawce; to była jedyna ekstrawagancja. Przyniosła teczkę z umowami. Była „na ty” ze wszystkimi członkami zarządu. Także z prezesem. Gdy Ewita dostała papiery do ręki, poprosiła o trochę czasu, żeby jeszcze raz je przeczytać. Wcześniej dostała projekty umów, pracowała nad nimi z prawnikiem. Sprawdziła, czy jej poprawki zostały wprowadzone. To trochę trwało, oni w tym czasie rozprawiali o giełdzie, mówili, że na razie nie warto wchodzić, może za dwa, trzy lata. Wreszcie podpisała wyraźnie imieniem i nazwiskiem. Ich podpisy i parafy były już na każdej stronie. Wtedy wniesiono srebrny kubeł z ciemną butelką.

– To szampan Mumm, mało u nas znany – powiedział prezes.

– Nigdy nie piłam. Nawet o nim nie słyszałam – przyznała Ewita.

– Bo tu się pija Dom Pérignon – wtrącił ktoś z zarządu.

– Albo Sowietskoje Igristoje – dorzucił inny i wszyscy się roześmiali.

Ewita doznała wstrząsu. Zamurowało ją. Przez kilkanaście sekund nie mogła mówić. Pamiętała takiego szampana i toast: „Za największą i najpiękniejszą miłość świata”, wzniesiony przez ordynatora pewnego szpitala. Z wysiłkiem opanowała łzy.

– Ja w ogóle nie pijam szampana, boli mnie potem głowa – odparła, bo wkurzyło ją ich poczucie wyższości z tak błahego powodu jak lampka jakiegoś szampana Mumm.

To ich ple-ple wydało się jej próżne, głupie, niegodne. Zastanawiała się, jak pracować z takimi ludźmi. Uspokoiło ją to, że będzie się z nimi widywać cztery, może pięć razy do roku. Zaczęli rozprawiać o winach, serach, gatunkach ryb. Czekała, aż któryś pochwali się, że jadł pieczeń z żyrafy, gorzkie mięso łabędzia albo jądra byka, uznawane za afrodyzjak. Mówili o nieznanych zwykłym śmiertelnikom dzikich miejscach, w których można odpocząć, jeść nieskażone potrawy i pić u źródła wodę, wino. To nie było najgorsze.

– Ja też lubię takie miejsca, tyle że coraz ich mniej na świecie, wszędzie krwawe wojny, rewolucje – dorzuciła swoje trzy grosze.

Czuła, że musi stamtąd wyjść, bo za chwilę powie coś takiego, że ją wyrzucą.

– Są jeszcze enklawy, może się kiedyś wybierzemy – powiedział Niemiec.

To już były samcze, kogucie popisy, na szczęście bez seksualnych podtekstów, to jedynie licytacja: kto się lepiej na czymś zna, kto był gdzieś, gdzie inni jeszcze nie byli, kto jest bogatszy. Niemiec miał duży jacht, Szwajcar dysponował śmigłowcem, a szef reklamy miał cesnę. Spytał, czy ma ochotę popatrzeć z góry na miasto, powiedziała, że to mały samolot, a ona boi się małych maszyn, bo są niebezpieczne. Na to znów wszyscy wybuchnęli śmiechem.

– Zaraz będzie miała okazję popatrzeć na wszystko z góry, nie wsiadając do twojej zbyt małej maszyny! – śmiał się prezes.

Wszyscy byli w dobrych humorach, rozluźnieni, zdjęli marynarki i przeszli na mocniejsze alkohole. Wypiła z nimi strzemiennego, czyli szklaneczkę whisky. Poprosiła bez lodu, co znów im się spodobało.

– Prawda, że z lodem ma trochę mydlany smak? – Poszła za ciosem, widząc, że odpowiada im ten styl rozmowy.

Nie wiedzieli, że lubiła tylko działanie alkoholu, a nie przepadała za aptecznym smakiem. Wolała nierozcieńczoną, bo po pierwsze lepiej smakuje, po drugie jest jej mniej. Prezes wziął ją pod ramię, z brzuchatymi szklankami wsiedli do przestronnej windy. Drzwi zamknęły się z sykiem, wydały się zbyt szczelne, wiedziała, że decydując się na tę robotę, znajdzie się w szczelnym świecie, do którego nie dochodzą krzyki rozpaczy, nie mają wstępu bieda, starość i śmierć. Ograniczonym wyciszonymi ścianami i drzwiami. Śmierci i biedy zaznała, miała ich dość. Starości swojej nie czuła. Starość dopiero niedawno wdarła się szturmem do lajfstylowego życia, stare kobiety zrobiły rewolucję, weszły na barykady i na salony, mają pieniądze, własne biznesy, prowadzą firmy. Wiele wdów może wydawać na siebie oszczędności całego życia, emeryturę po mężu, nie wolno ich lekceważyć, trzeba ubrać i odmłodzić, dać im ciuchy i odpowiednie kremy. Tego dnia jednak o tym nie myślała, chociaż w planach, jakie przedłożyła, wspomniała o zainwestowaniu w starsze kobiety, żeby wyciągnąć z nich kasę.

Gdy wyświetliło się dwudzieste pierwsze piętro, odetchnęła z ulgą.

– Teraz pokażę ci miejsce twojej władzy, absolutnej władzy nad ludźmi – powiedział prezes, gdy stanęli przed drzwiami, na których już przykręcono mosiężną tabliczkę z jej imieniem i nazwiskiem.

Gabinet miał wielkość sali balowej. Prezes poprowadził ją do okna, ceremonialnie jak w procesji albo polonezie. Szerokim, miękkim gestem prawej ręki objął pejzaż, miasto w dole. Nasunął się jej symboliczny, wręcz religijny obraz Kuszenie Chrystusa. Kusił go szatan. Daj spokój, co za patetyczny kicz, pomyślała. Mówiła sobie w duchu, że ani prezes nie jest szatanem, ani też ona nie miała w sobie nic z Chrystusa, nie była święta, nie chciała być uboga. Była Pazerną Suką, chciwą władzy i pieniędzy.

*

Czekały ją wyzwania. Fashion Week w NY zawsze był męczący; dziesiątki pokazów, spotkania z głównymi projektantami na kolacjach, lancze, brancze, iwenty, w których powinna uczestniczyć, jeśli chciała być na bieżąco z trendami. Traktowała robotę poważnie, nie jak ci urywający się z obrad międzynarodowych, żeby rozrabiać po knajpach – istne dzieci na wagarach, oszukiwali zwierzchników jak rodziców. Po czymś takim z jej redakcji wylecieliby z hukiem. Z wilczym biletem. Była właścicielką imperium, mogła o tym decydować.

Gdy czuła się zbyt zmęczona, by jechać, wysyłała w zastępstwie dziennikarkę modową. Nie zdarzyło się nigdy, żeby wyznaczona osoba nie wzięła udziału w pokazach, które miała opisywać. Jedno tego rodzaju przewinienie i żegnaj na zawsze. Zresztą redaktorki lubiły pokazy, tak naprawdę walczyły o wyjazd. Tu inaczej niż w polityce, nikt nie był nietykalny. Nie trzeba było montować bransoletek na nogach, zależało im na robocie. Także na dobrej pensji, ryczałcie, premiach. Pieniądze nie były publiczne. Pochodziły z kieszeni czytelniczek i reklamodawców. Metody pozyskiwania, a raczej wyrywania reklam, stosowało się, delikatnie mówiąc, różne. Zajmowali się tym ludzie o szczególnych zdolnościach, i nie było to kółko różańcowe. Chociaż Ewita wiedziała, że babcie z kółek różańcowych są wojownicze, bronią wartości uznawanych za chrześcijańskie, zwalczają idee liberalne, inną niż hetero orientację seksualną, prawo do aborcji czy metodę in vitro, używając parasola. Interesowała się polityką, a jednak nie chciała jej na łamach ekskluzywnego magazynu, nie tylko dlatego, że obowiązywał tu zakaz politykowania. Politykę przepędzano stamtąd jak brudną sukę, także dlatego, że starzała się szybko i brzydko. Won stąd! Czytelniczki cię tu nie chcą! Nie strasz ich! Po miesiącu nikt już nie pamiętał o szokujących zdarzeniach w parlamencie, politycy znikali z pierwszych stron gazet szybciej niż piosenkarki czy serialowe gwiazdy. Szkoda miejsca, które można wykorzystać na reklamę i godziwie na tym zarobić. Na polityce się traciło.

Obok oglądania wielu pokazów miała jeszcze coś ważnego do załatwienia. Pewną swoją bardzo ważną sprawę. Kolejną sesję u doktora Bechsteina. Czuła, że jej osobisty kryzys dotknął dna. Nie wiedziała, dlaczego tak się dzieje, prócz znużenia nie było obiektywnych powodów do aż takiej depresji. Gdyby doszło do tego, co przez kilka sekund chciała zrobić, nie leciałaby teraz do NY. Czas najwyższy, by się ratować. Dlatego zostawiła redakcję na trochę dłużej niż zwykle.

Litościwe serce nie sprzeda magazynu

A jednak, mimo że była taką Wredną Suką, potrafiła także chwalić i dawać gratyfikacje za dobrą robotę. Nawet tym, za którymi nie przepadała. Wszyscy to przyznawali. Robiła to dla dobra firmy. Na zewnątrz, w programach telewizyjnych czy wywiadach o swojej załodze zawsze mówiła dobrze. Jeśli ktoś się nie sprawdzał, wyrzucała go. Na rynku pałęta się mnóstwo takich wywalonych, którzy robią jej koło pióra. Wredna Suka Ewita nie zna litości, szeptano. Zgadzała się z tą opinią. Gdy ktoś skamlał, mówiła, że litościwe serce nie sprzeda magazynu. Nie była to cała prawda o niej, bo jeśli ktoś zachorował, wspierała go i rozkładała nad nim parasol ochronny. Nigdy nikt nie wyleciał, gdy leżał pod respiratorem albo nawet był długo w śpiączce, co się też raz zdarzyło. Także z powodu podeszłego wieku, jakim była pięćdziesiątka. Jeżeli musiała kogoś usunąć, bo nie dawał rady, nie trzymał tempa, znajdowała mu robotę w jednym z licznych, mniej znaczących pism należących do jej imperium. Na wdzięczność nie liczyła. I tak dowiadywała się, że jest Parszywą Suką, bo kasa w kolejnej robocie była mniejsza. Opinia suki jej nie przeszkadzała, czasami łapała się na tym, że sama sobie wydaje komendy: Bierz się do roboty, Leniwa Suko!

Publicznie pokazywała się tylko w dobrej formie albo przynajmniej udawała, że tak jest. Dopracowana w najdrobniejszych szczegółach, dobrze wykończona. W dbałości o wygląd miała wprawę, nie wymagało to wiele zachodu. Potrafiła się zebrać do wyjścia w kilkanaście minut. Na sesjach wyjazdowych, jakie organizowała, miała dość często do czynienia z kobietami. Dziwiło ją, ile czasu poświęcają na doprowadzenie się do ładu. Niektóre wstawały dwie godziny wcześniej. Urywają sobie sen, co się odbija na wyglądzie. Źle inwestują. Leżenie w wannie zamiast prysznica, kiepsko ostrzyżona głowa, zbyt duży makijaż jak na dzień.

– Zanim staniesz na wadze, zmyj makijaż, zwłaszcza tusz z rzęs, masz jak w banku kilogram mniej – powiedziała cierpkim żartem do notorycznie odchudzającej się utalentowanej dziennikarki, Gabrysi Mżawki.

Gabi przesadzała z wyrazistością oka! Pisma kobiece z imperium, tak jak inne, lansowały malowanie każdej rzęsy oddzielnie! Ale to tylko chwyt reklamowy, liczba rozmaitych nowych preparatów, jakie ukazywały się co roku, była niebotyczna, a trzeba było je sprzedać. Nie sądziła, że ktokolwiek może brać poważnie niedorzeczne rady z malowaniem każdej rzęsy z osobna, jednak okazało się, że tak właśnie było. Nieodpowiednie kosmetyki, chaos w ciuchach, niepogrupowanych kategoriami, wydłużały jedynie przygotowania. Wystarczyło poprawić kilka rzeczy i już można było spać półtorej godziny dłużej. Ewita doszła do wprawy drogą ćwiczeń. Nie traciła czasu. Szybki prysznic zajmował około pięciu minut, makijaż dziesięć. Na twarz kładła podkład i trochę transparentnego pudru. Używała kosmetyków japońskich. Miała dostęp do badań, z których wynikało, że producenci japońscy nie oszukują tak jak inni. Mają własne zasady, etos pracy i sprzedaży produktów. To było ważne. Także to, że te kremy i podkłady nie uczulają, nie rozmazują się. Cera wygląda naturalnie, zdrowo. Miała ciemną oprawę oczu, na co dzień nie tuszowała rzęs ani brwi, czesała je tylko małą szczoteczką. Cień w kąciku oka załatwiała jednym muśnięciem, kolor dobierała do sukienki. Wewnętrzną dolną powiekę pociągała białą kredką. Nauczyła się od charakteryzatorki, tej samej, która zawsze przygotowywała ją do sesji fotograficznej. Miała portret przy wstępniaku. Otwierał numer i streszczał główny temat. Biała kreska otwiera oko, mówiła charakteryzatorka.

Do sesji musiała zrobić „perfekcyjny”, profesjonalny makijaż, co sprawiło, że nie była do siebie podobna. Nie martwiła się tym. Nie lubiła zwracać uwagi. Była wystarczająco rozpoznawalna tam, gdzie trzeba. Nie miała zamiaru wcielić się w Annę Wintour z jej ponadczasowym bobem, czyli fryzurką Marii Dąbrowskiej z grzywką, strzyżoną w taki sposób, jakby ktoś założył jej dzieżę do ciasta na głowę. Stara dziewczynka to nie dla niej, nigdy do tego nie dojdzie. Gdy podczas kolegium powiedziała kiedyś o podobieństwie fryzury Wintour do grzywki Dąbrowskiej, zobaczyła wpatrzone w siebie, szeroko otwarte oczy, ciemne i jasne jeziora, niemogące zgłębić tajemnicy. Tylko Gabrysia Mżawka wiedziała, kto zacz. Z pomocą jak zawsze przyszły Google. Fotografia Maryjki Dąbrowskiej z opisem twórczości wyjaśniła, co trzeba. Nikt już nic nie czytał. Po prawdzie to nie mieli kiedy, bo redagowanie „TopWoman” zajmowało im czas codziennie, od rana do wieczora. Wszyscy byli zobowiązani do szukania reklamodawców, od tego zależały premie. Wiedzieli tyle, ile pamiętali ze szkoły. Noce i dnie tylko ze streszczenia w sieci. O Dziennikach nikt nie słyszał. To prehistoria. Liczy się dziś. Teraźniejszość, godzina i minuta. Teraz. Nie miała ochoty dyskutować, czuła się osamotniona, nie mogła odwoływać się do wspólnej bazy, bo jej nie było. Gdyby dała im wolny czas i tak nic by nie czytali. Ciągle jak myśliwi na ambonie, siedzieli na fejsie, nasłuchiwali, czy i jaka zwierzyna się pojawia, żeby ją odstrzelić. Wiedziała nawet, co o niej tam piszą, bo zawsze znalazła się chętna donosicielka, która udostępniała wejście na prywatne strony, mówiąc, że to dla jej dobra: szefowa powinna wiedzieć, co o niej mówią. Zwykle donosiły dziewczyny, redakcja była zakobiecona. Nie znały jej. Choć była Wredną Suką, nigdy nie wyrzuciła kogoś, kto skarżył się w sieci na jej parszywy charakter. Przy pierwszej nadarzającej się sposobności wyrzucała donosicielkę.

Na fotografii Ewita nie wyglądała dziewczynkowato jak inne, owszem, miała trochę rozbieloną twarz, bez tego ani rusz, ale nie dała się odmłodzić aż tak ekstremalnie jak inne Naczelne Suki. Nie chciała wyglądać jak nastolatka ani jak kobieta bez wieku, zastudzona w galarecie własnej młodości. Na jej życzenie fotograf zostawił płytkie zmarszczki przy ustach i oczach. Wywoływało to komentarze: Ale się suka posunęła! Większość rządzących kobiecymi imperiami przesadzała z młodym wyglądem. Obróbka komputerowa nie wystarczała. Fotoszop to za mało. U chirurgów kazały prasować bruzdy przy nosie i na czole, robiły plastykę, wypełniały wargi, podciągały owal złotymi nićmi. Graficy robili resztę. Wywabiacze śladów czasu! Jakby czas był plamą do usunięcia. Ewita jak dotąd nic z twarzą nie robiła. Nie miała takiego zamiaru. Przynajmniej na razie. Miała świadomość, że nie musi, stały za nią wielkie pieniądze. Ich zapach otulał ją jak perfumy. Wszechmocny szmal odmładzał. Forsa. Ciekawe, że inne bogate kobiety nie potrafiły nosić bogactwa tak jak Ewita. Jakby dziedziczyła fortunę po przodkach, a przecież pochodziła z małej podwarszawskiej mieściny, wychowana przez samotną matkę, bez ojca, którego nawet nie poznała. Kochała pieniądze z wzajemnością. Wielbiła je za wolność, jaką oferowały. One dodawały jej rumieńców, nawet jeśli twarz trochę poszarzała ze zmęczenia po nieprzespanej nocy. Po pijaństwie, ćpaniu, pieprzeniu. To dawniej, kiedyś, kiedyś, ostatnio coraz rzadziej. Częściej gościła starą Ciotkę Depresję, tę samą, która opiekowała się nią już we wczesnej młodości. Po tym, co się wydarzyło w Święćmierzu. Teraz wróciła do niej i przynosiła cierpienie, trudne do usunięcia nawet najbardziej profesjonalnym makijażem.

Ewita uważała wyczyszczone w fotoszopie twarze redaktorek naczelnych i goszczących na łamach znanych kobiet za niemoralny zabieg, dołujący czytelniczki. Codziennie patrzą w lustro, i myślą: Dlaczego, kurwa, ja tak marnie wyglądam? A te wszystkie kolorowe piczki w ogóle się nie starzeją? Sądziła, że anoreksja i dziewczynkowatość doprowadzą w końcu do załamania sprzedaży kolorowej prasy kobiecej. Na razie sztuczna młodość miała wpływ na wstrzykiwanie botoksu, które strasznie się rozpleniło, bo jedna z drugą, mająca trochę kasy, myślała sobie: A co, ja jestem gorsza? Wszystkie sobie wstrzykują, a ja nie? Mam trochę grosza na czarną godzinę, to zrobię sobie chociaż te lwie zmarszczki na czole. I kąciki ust, opuszczone w dół, wyglądam, jakbym pochowała ukochane dziecię, to jakaś pieta czy co?! Kurze łapki też postarzają. Tak to mniej więcej mogło wyglądać. Większość kobiet jest rozsądna i nie przesadza z cięciem. Wypindrzone babska z okładek, te gęby bezzmarszczkowe doprowadzą w końcu do kłopotów z upłynnieniem pisma i prenumeratą, myślała. Bo czy obdarzona choćby tylko średnią inteligencją kobieta będzie wydawała pieniądze na magazyn, który wpędza ją w depresję? Miała sporo kontaktu z czytelniczkami i wiedziała, że większość naśmiewa się z robienia z siebie dzidzipiernik, normalnym kobietom to nie mogło się podobać. Często na spotkaniach fanklubów magazynu fanki chwaliły ją, że „normalnie” wygląda i tak się zachowuje. Czytelniczki nie uważały jej za Wredną Sukę. Lubiły ją, powtarzały, że jest „serdeczna”. „Jak bym panią znała od podstawówki”. Podobnie odbiera się chirurga, który dla pacjentek jest „do rany przyłóż”, a personelem „rządzi jak ostatni chuj”. Ewita słyszała, co mówiły pielęgniarki, że szef je przeklina, gdy cokolwiek się nie zgadza. Operowani pacjenci go kochają, instrumentariuszki często wściekały się na „złamasa”, chociaż go szanowały. W przypadku chirurga chodziło o życie. O to, żeby nie znajdować zbyt często zaszytych w brzuchu nożyc. W przypadku Wrednej Suki, redaktorki naczelnej, chodzi tylko o życie pisma i szmal.

Gdy zapraszano ją do programów telewizyjnych, zawsze mówiła, że kobiety są mądrzejsze niż pisma, które czytają. Trochę się podlizywała. Starała się w to wierzyć, choć czasami nie było łatwo. Co kilka lat wprowadzała w swoim piśmie rewolucyjne zmiany. Pisanie o nieuleczalnych chorobach, wywiady z osobami, które wywinęły się śmierci, albo z wdowami. Teraz, myśląc także o swojej przyszłości, Ewa Szot chciała zająć się starością, wylansować modę dla pięćdziesiąt i sześćdziesiąt plus. Gdy przyszła z tym pomysłem, na kolegium wybuchła panika. Zaczęła się burza z piorunami. Wcześniej przedstawiła pomysł na zebraniu zarządu. Prezesi i rada nadzorcza także mieli wątpliwości, jednak ustąpili. Nie musiała niczego uzgadniać, liczyć się z ich zdaniem, wierzyli, że ma instynkt, rzadko się myliła. Sądziła, że na kolegium redakcyjnym uzyska wsparcie, chciała, żeby to zrozumieli. Byli zespołem, w ważnych sprawach chciała współpracy, a nie tylko podległości. Nie sądziła, że napotka taki opór, że w końcu będzie musiała zastosować przymus.

*

– Musimy wziąć pod uwagę starzenie się społeczeństwa, kobiety żyją dłużej niż mężczyźni, mają swoją kasę, a wiadomo, że bardziej liczą się złotówki w milionach kieszeni niż milion w jednej – uzasadniała swoją decyzję całkiem poważnie, już w prywatnej rozmowie z prezesem.

– OK, Ewa, zrobisz, co zechcesz, ale bierzesz za to odpowiedzialność, nie wiem, czy rzeczywiście starym babom potrzebne są oddzielna moda i kremy. Może jeszcze oddzielne perfumy, żeby zabić smród starości? – zakpił prezes.

– Wiesz co, Antek? Gdybyś powiedział coś takiego w cywilizowanym kraju, miałbyś proces za seksizm – odpowiedziała wściekle. Miała dość takiego gadania.

– Przecież mówię tylko do ciebie, i dobrze wiesz, że żartuję. – Wycofał się pojednawczo.

Ewita wiedziała, że to nie całkiem żart. Na swoje „laseczki”, jak je pieszczotliwie nazywał, wybierał coraz młodsze dziewczyny. Im był starszy, tym młodsze były one. Nieprzemakalny, jak większość facetów, jest wyznawcą teoryjki ewolucjonistycznej Davida Bussa, samolubny gen i te rzeczy, według Ewity, ta teoria była miałka intelektualnie. Książka będąca bestsellerem zezłościła ją. Znany profesor psychologii omawiał na łamach magazynu Ewolucję pożądania Bussa. Teoria miała usprawiedliwić chuci podstarzałych samców: Uwaga, uwaga, dziewczyny, jeszcze wciąż mogę was zapładniać!

Przecież to bzdura! Zwiędłe kutasy napędzane viagrą to raz, plemniki poruszające się jak muchy w smole to dwa, a po trzecie wytaczanie zwierzęcych argumentów o atawistycznej chęci zapłodnienia jak największej liczby samic, gdy pieprzysz się zawsze w naciągniętym kondomie, czasami nawet podwójnym, żeby broń Boże nie zostać ojcem, to przecież totalne nieporozumienie, mówiła na kolegium redakcyjnym, słysząc zachwyty nad tą zręczną, choć pokrętną teoryjką.

– Masz problem z wiekiem? Kup viagrę, przedłuż penisa albo go usztywnij, to dziś prosty zabieg, zaoszczędzisz na nowym aucie. – Zaśmiała się kwaśno.

– Musisz być taką wredną suką? Myślisz, że facetowi łatwiej się starzeć? Jak nie stoi, to nie stoi. My nie możemy udawać. Wy macie lepiej, wystarczy, że posmarujesz piczkę wazeliną i już jesteś gotowa! – mówił z pretensją w głosie. Miał żal, że go nie rozumie.

– Mogę być gotowa, ale kto dziś chce pieprzyć czterdziestki? – zapytała bez zastanowienia.

Nagle, zupełnie niespodziewanie, połączyła ich wspólnota losów seksualnych. Zrobiło się jej żal Antka. Lubiła go mimo wszystko. Nie był już tym młodym przebojowym prezesem, który przyjmował ją do korporacji. To prawda, że teraz bardziej szpanował, miał porsche 550 koni 911 turbo S cabrio. Zapamiętała tak dokładnie, bo powtarzał to do znudzenia, unosił się nad zaletami auta. Naprawdę kochał swoją brykę, dbał o nią jak o dziecko. Nawet bardziej.

– Dlaczego taki świetny facet jak ty nie ma na biurku fotografii rodzinnej? Piękna żona i parka dzieci to standard dla prezesa – spytała kiedyś, gdy gadali szczerze.

– Jestem w ciągłej separacji, ale rozwód mi niepotrzebny. Laski lecą na moją kasę – odpowiedział.

– To znajdź sobie kobietę – poradziła.

– Niełatwo znaleźć kogoś, z kim chcesz pobyć dłużej, chyba dobrze o tym wiesz?

– Ja dawno temu straciłam prawdziwą miłość i męża, a ten drugi, za którego wyszłam z namiętności, wiesz, kim się okazał.

Gdy miała dość redakcji, użerania się z redaktorkami, głupich tekstów, donosów, „redukcji etatów”, jak się mówiło, owijając w bawełnę wyrzucanie ludzi, wyjeżdżała z Antkiem na krótkie wyprawy. Dla higieny psychicznej. Co jakiś czas musiała kogoś zwolnić, a tych, co zostali, obciążyć podwójną robotą. Mimo że była Wredną Suką, nie znosiła tego. Antek także ciął koszty, starał się bronić flagowego pisma Ewity, ale nie zawsze się to udawało. Nie chcieli podnosić ceny magazynu, obniżać jakości papieru, grafiki, chociaż to w biznesie było powszechne. W świecie modowym, gdy ktoś miał już wyrobioną, wysokiej jakości markę, zaczynał sprzedawać markę, rezygnując z jakości. Antek mówił, że zazdrości producentom przypraw. Oni radzili sobie w prosty sposób. Opakowanie było takie samo, ale ziela angielskiego, tymianku czy curry w torebce mniej. Co jakiś czas obniżali gramaturę, a cena zostawała ta sama. Klient prawie tego nie zauważał.

Kiedyś nie do pomyślenia było szycie kolekcji w Chinach czy Turcji, w Europie Wschodniej, teraz robili tak wszyscy, nawet Burberry. Jedynie trencze szyto w Anglii. Metka z rycerzem na koniu, z powiewającą flagą, wszyta na plecach głosiła: Burberry London Made In England. Nie było mowy o żadnym rabacie ani wyprzedaży. Trencz był niezniszczalny, nosiło się go długo, a kiedyś nawet dziedziczyło po ojcu czy matce. Ewita kupiła parę lat temu klasyczny trencz w kolorze pustynnym, potem drugi czarny, nigdy nie żałowała tych wydatków. Płaszcze wyglądały ciągle jak nowe. Słynna krata w środku i pod kołnierzem nie rzucała się w oczy. Jednak przy bluzkach i sukienkach tania robocizna była chyba dla firmy na tyle kusząca, że poświęcano dla niej brytyjskość.

Przy produkcji pisma zmiana drukarni na tańszą też oczywiście jest możliwa. Ewita bardzo się starała, żeby to nie odbiło się na jakości. Barwa niezbyt nasycona, słabsza czcionka – gdy oszczędzano farbę, robiła się szarawa i trudniej się czytało. Czujne czytelniczki od razu zauważały pogorszenie. W pewnym momencie, podczas kryzysu, drukowanie w kraju stało się droższe niż za granicą. Zwołano walne zgromadzenie wszystkich ogniw korporacji i postanowiono drukować wszystko w Czechach i w Austrii. Krajowi drukarze, którym wydawało się, że rządzą rynkiem, wkrótce przebudzili się z drzemki, ceny spadły i można było wrócić do poprzedniego stanu.

Ciuchy

Światowy kryzys dał się wszystkim we znaki. Zaciskanie pasa stało się widoczne. „Vogue” wprowadził na łamy tanie marki, jak H&M. Puchówki i sztuczne futra zastąpiły zwierzęce. Tylko skóra trzymała się nieźle, ponadczasowa, demokratyczna, odpowiednia dla bogatych i biednych. Przez pewien czas Tiffany nie pokazywał klejnotów za kilkadziesiąt tysięcy funtów, pozbawionych smaku zegarków w aureoli brylantów ani znamionujących bogate bezguście broszek i bransolet udających węże, ważki, motyle, co Ewita powitała z radością. Zniknęły także pierścienie z białego złota, wysadzane rubinami, szafirami podobne do kastetów, grube złote łańcuchy, jakie nosili na karkach łysi żołnierze mafii. Oraz sygnety jakich nie powstydziłby się sycylijski ojciec chrzestny. Jasne, że cały ten asortyment można było kupić od projektanta czy jubilera. Pisma zmówiły się, udawały, że zubożały, że jadą na tym samym wózku, co mniej zamożne czytelniczki. Nie pokazywano też kiecek wieczorowych, ręcznie wyszywanych perełkami i szlachetnymi kamieniami, albo gdy je pokazano, pod fotografią pojawiał się napis „cena na życzenie”. Wszystko, żeby nie drażnić zubożałego chwilowo ludu, modowego elektoratu. Ewita mówiła, że gdyby taki „obrzydliwy ciuch” dostała za darmo, oddałaby go na cele charytatywne. Gwiazdy kina światowego wkładały podobne okropności na rozdanie Oscarów. Wyjątkiem była Tilda Swinton, która nie nosiła tego rodzaju rzeczy. Po mniej więcej trzech latach kryzys zaczął się cofać jak morze w odpływie, a na grube, lakierowane strony pism wracało kapiące złotem i płaczące brylantowymi łzami bogactwo. Znów pojawiły się reklamy perfum na rozkładówkach: mały, pękaty flakon ze złotą zakrętką na jednej kolumnie, druga lśniąco czarna, z niewielkim napisem – nazwą firmy – pośrodku. I znów było więcej eleganckich, czarno-białych fotografii, które są o wiele droższe niż kolorowe, a ceny wróciły do nienormalnej normy.

Pozornie moda i cały ten przemysł okołomodowy nie wiążą się z polityką, a jednak polityka odbija się w nich jak w czarnej lustrzanej powierzchni. Moda jest targowiskiem próżności, ale też kronikarzem i wyznacznikiem rewolucji. Wszelkie światowe ruchy społeczne, tendencje liberalne czy młodzieżowe bunty, jak rok tysiąc dziewięćset sześćdziesiąty ósmy we Francji, odbijają się na sposobie prezentowania mody na wybiegach. Ewita uważała, że to przedrzeźnianie rzeczywistości, ale moda reaguje natychmiast, co widać w kolekcjach projektantów, a potem na ulicy. Czasami bywa odwrotnie – to ulica lansuje sposób noszenia się. Tak było w przypadku hippisów. Ekskluzywną wersję pokazali Prada, Lagerfeld, Armani. Ostro wszedł młodzieżowy Diesel, Tommy Hilfiger, Lacoste. Nawet straszna rewolucja kulturalna w Chinach, która pochłonęła miliony, a może dziesiątki milionów ofiar, bo ich liczba jest niemożliwa do ustalenia, miała swoje pięć minut. Wylansowano mundurek w stylu chińskim, ze stójką i z błyszczącą, czerwoną gwiazdą na czapkach. Skóry, ćwieki, glany, irokezy to efekt walki skinów z punkami. Gangsta rap, muzyka czarnych chłopców z gangów, wprowadziła modne spodnie bojówki i sportowe buty, w których łatwo uciekać. Opadające spodnie z krokiem w okolicy kolan były w więzieniach symbolem cwela, miały symbolizować gotowość do usług. O tym zapomniano. Dandysowatość, żaboty, koronkowe mankiety zawsze znajdą miłośników pragnących utrzymania monarchii. Wiele starszych kobiet w całym euroświecie gustuje w stylu ubierania się królowej Elżbiety, w jej jednolicie kolorowych strojach, kanarkowych paltach i kapeluszach niekiedy przypominających cerkiewną kopułę. Do tego pudełkowa, przeważnie czarna torebka i pantofle na słupku. Równie często wybierano królową jako najgorzej, jak i najlepiej ubraną kobietę świata. Księżna Diana zostawiła po sobie lekkie jak beza wspomnienie wzdętej sukni ślubnej wyglądającej, jakby panna młoda popełniła samobójstwo, rzucając się w fale. Ta suknia stała się marzeniem panien młodych aspirujących do książęcego życia. Wyzwolenie kobiet, wyższe stanowiska, przejmowanie ról męskich zaowocowało damskimi garniturami. Pierwszy damski smoking uszył Yves Saint Laurent. Na początku kobiety garniturami dodawały sobie powagi. Ewita nie znosiła słowa spodnium, którego używały inne pisma. Nigdy nie nosiła garnituru, uważała, że depcze kobiecość. Wkrótce zaczęły się pojawiać dodatki do pism kobiecych z modą męską, także gejowską, choć wtedy jeszcze niezdefiniowaną. Spełniały swoje zadanie. W miarę poprawy sytuacji ekonomicznej w kraju mężczyźni, nie tylko geje, też chcieli być modni, mimo że udawali obojętność wobec trendów. Powoli wygasała pogarda dla zapachów. Dobra woda, dezodorant przestały być wyśmiewane jako atrybuty „cioty”. Na pierwszy ogień poszły wąsy oraz gładko wygolone twarze. Dwudniowy zarost, pozorna nonszalancja opanowała ulice.

Przeglądając zgromadzone w archiwum redakcji stare polskie pisma, jak „Świat mody” czy pisemka dla kobiet z ubogimi dodatkami modowymi, Ewita zauważyła, że w PRL-u moda wyrażała opór przeciwko wszechobecnej szarzyźnie. Wszyscy pracujący w „TopWoman” mieli obowiązek przynosić do archiwum stare fotografie modowe, także z ulicy, fragmenty filmów, dokumentów, wszystko, co uda się znaleźć. Ewita miała pomysł na książkę o związkach mody z polityką. Chciała zlecić najzdolniejszym redaktorkom pisanie rozdziałów o przełomach politycznych i społecznych oraz ich wpływu na modę. Wkrótce okazało się, że to zadanie karkołomne. Oprócz Gabrysi Mżawki nikt nie był w stanie mu podołać. Ewita miała nadzieję, że zajmie się tym Adela, gdy skończy swoją powieść. Zebrano ciekawy materiał. Miała nawet tytuł: CIUCHY. Tak nazywano bazary, gdzie można było kupić rzeczy z paczek lub przywożone z zagranicy. Samo słowo przeszło ewolucję godną wzmianki. W slangu warszawskim mówiło się tak o ubraniu roboczym, nie w znaczeniu, w jakim dziś używa się określenia „odzież robocza”. Czystym, specjalnie przeznaczonym do pracy. Ciuchy były zniszczone, brudne i śmierdzące. Tuż po wojnie, właściwie od razu, już w tysiąc dziewięćset czterdziestym piątym roku, zaczęła się sprzedaż bazarowa. W Warszawie ocalałe z wojny elegantki wybierały się „na ciuchy”, żeby kupić „coś do noszenia”. W mieście zrównanym z ziemią, co nie jest żadną przenośnią, nie zostało prawie nic. Jeśli cokolwiek ocalało, można to było kupić tylko na ciuchach. Zdrobnienie „ciuszek” określa coś małego, zwiewnego, jakąś bluzkę, sukienkę, która mieści się małej torebce.

Właściwie to ja sama powinnam zająć się pisaniem tej książki, powiedziała do siebie Ewita, siedząc w pustym archiwum redakcyjnym, gdzie przeglądała stare numery „Ty i Ja”. Szukała tam pomysłów na świąteczny numer pisma. Chętnie wprowadzała rysunki, nie żałowała stron na ilustracje. Inne pisma tego już prawie nie robiły, bo zabierało to miejsce na reklamy, które były dla pism kroplówką. Bez nich zdychały. Jedne natychmiast i bezboleśnie, inne długo i w mękach. Ewita miała swoją metodę. Jej pismo nazywano ekskluzywnym także dlatego, że wyśrubowała cenę reklam. Podrożyła do granicy możliwej do przyjęcia. Stąd Chciwa Suka, jej ksywka w branży. Brała tylko to, co najlepsze. Skupiała się na dobrej ekspozycji, sztab wymyślał nośne hasła. Starał się, żeby fotografia wpadała w oko. Pismo przyznawało coroczne nagrody dla firm za ciuchy, kosmetyki. Angażowano w to czytelniczki. Mała etykietka nagrody przyznanej przez magazyn „TopWoman” powodowała natychmiastowe zwiększenie sprzedaży. Z tego były spore pieniądze, mogła więc trzymać poziom, płacić dobrym grafikom za ilustracje.

Za najlepsze pismo minionej epoki Ewita uważała „Ty i Ja”, z okładkami Cieślewicza, Młodożeńca, Lenicy. Na fotografiach Mody Polskiej można było zobaczyć siermiężne budrysówki, zapinane na drewniane kołki, zgeometryzowane płaszczyki w stylu Courrèges’a, sukienki. Dla „Ty i Ja” fotografowali wybitni fotograficy – Tadeusz Rolke, Krzysztof Gierałtowski. Ciuchy miały charakter. Teraz taki tytuł by nie przeszedł, bo nastał czas JA na pierwszym miejscu. Można by stworzyć magazyn „Ja i Ty”, ale czas minął i taki poziom już nie wróci.

Nowinką z Zachodu stał się wkrótce ortalion, na zimę z podpinką, o czym nawet śpiewano piosenki, to był symbol statusu. Pojawiły się także, przywożone z zagranicy, białe koszule non-iron, ze sztucznego tworzywa, które nie wymagały prasowania. Nie przepuszczały powietrza, wszyscy się w nich pocili, a dezodorantów jeszcze nie używano, ponieważ panowało przekonanie, że perfumy są dla pedałów, nazywanych też ciotami. Nie wiadomo, czy pochodziło to od cioty, czyli przaśnej słowiańskiej czarownicy, rodzimej wiedźmy. Te koszule non-iron były gorsze gatunkowo niż przezroczyste bluzki szyte ze spadochronów, będące w latach pięćdziesiątych krzykiem mody, jak mówiła Ewita – rozpaczliwym.

W czasach rodzenia się Solidarności mężczyźni nosili wąsy jak Wałęsa, także brody, bo to pokazywało, że siedzą w ukryciu, obradują, knują, nie mają czasu się golić. Rewolucjoniści bywali zarośnięci. Nosili paramilitarne kurtki jakby z demobilu. Było to sensowne zarówno z punktu widzenia klimatu, jak i upodabniania się do siebie. Zgniła zieleń miała funkcjonować na zasadzie barw ochronnych. Kobiety działaczki ubierały się szaroburo, wkładały półbuty na płaskich obcasach albo czarne kozaki. Latem baleriny, długie spódnice. Chodziły głównie w spodniach. Roznosiły ulotki, rozklejały plakaty, musiały uciekać, liczyła się wygoda. Zamiast biżuterii przypinano oporniki, znaczki Solidarności, jeśli ktoś miał potrzebę spędzenia czasu w kozie. Wraz z uzyskaniem pełnej niepodległości kończyła się u nas era solidarnościowych kurtek wojskowych oraz dzierganych na drutach swetrów, które były hitem modowym stanu wojennego. Choć solidarnościowy minister spraw wewnętrznych nazywany był Swetrem, ponieważ pokazywał się w nim publicznie. Jacek Kuroń również w randze ministra nie mógł się rozstać z dżinsową koszulą. Gdy miał wystartować w wyborach prezydenckich, dopadli go spece od wizerunku, przebrali w garnitur. To się nie mogło udać. Zachowały się jego zdjęcia w cudzej skórze. Ludzie od wizerunku raczkowali, nie mieli pojęcia, jakim skarbem była osobowość tego człowieka o wyglądzie Shreka, z nieodłącznym termosem z herbatą. Wzmocnioną. Tylko ten prawdziwy wizerunek mógł doprowadzić do sukcesu.

Tak, jak już znudzę się prowadzeniem magazynu, znuży mnie czytanie redakcyjnych wypocin, przekażę pismo w dobre ręce, wtedy zajmę się pisaniem CIUCHÓW, może z pomocą Adeli. Problem w tym, że na razie nie mam komu przekazać pałeczki, myślała, robiąc fotografie interesujących ją stron, które chciała pokazać na kolegium jako wzorzec pisania, bo ludzie piszący tam umieli pisać.

Na Zachodzie pojawiły się fotografie półnagich kobiet w uścisku, jeszcze zanim ruszyła fala żądań praw dla osób homoseksualnych. Politycy spóźniali się z przyznawaniem praw, nie nadążali za faktami, które już się w świecie mody dokonały. Powinni obserwować trendy i wiedzieć, że wielkie pieniądze, jakie modowe lobby wkłada w reklamę, zapowiadają przewrót, a nawet rewolucję obyczajową. Choć bezkrwawą. Ewita wiedziała, że u nas w kraju nowoczesność przyjmuje się opornie, ale jest nie do zatrzymania. Gdy świat wstrzymuje oddech, czekając na to, co jeszcze wydarzy się na Ukrainie, moda zmierza w kierunku wojskowym. Tak jak wówczas, gdy Amerykanie walczyli w Wietnamie, w Afganistanie. Gdy połączone siły weszły do Iraku, na wybiegach zaroiło się od elementów wojskowych, buty oficerki, bluzy khaki albo maskujące panterki, z dużą liczbą kieszeni, szerokie skórzane pasy, które wręcz prosiły się o naszyjniki z pocisków.

Antek

Antek, ubrany w marynarkę z miękkiego zamszu w kolorze mchu, wszedł do gabinetu Ewity i spytał, czy nie ma ochoty na małą wycieczkę za miasto. Miał na sobie dżinsy, biały podkoszulek i ciemne okulary. Ta marynarka od Ermenegilda Zegny była jego ulubionym strojem. Dobrze się w niej czuł. Rzeczy dla niego firma robiła na zamówienie. Przyjeżdżał krawiec, zdejmował miarę, potem robił przymiarki, wreszcie przywoził gotowy garnitur, kurtkę i kilka koszul. We flagowym sklepie Antek nie znajdował swojego rozmiaru. Był potężny, wysoki, a modele Zegny, głównie slim, pasowały na młodych, szczupłych chłopców, których nie było na nie stać, o ile nie mieli bardzo zamożnego sponsora.

Gdy zjeżdżali na autostradę, silnik śpiewał i mruczał, a małe autko pokazywało, co potrafi. Prezes miał chyba do Ewity bezgraniczne zaufanie, bo czasem pozwalał jej prowadzić. Wolała jednak, żeby to on siedział za kierownicą. Dla niej to auto było zbyt zrywne. Bała się nagłego przyśpieszenia i dużych szybkości.

– Nie zmieniasz kochanków, zmień chociaż swoje stare auto, pojawił się model Boxter GTS, ma tylko 330 koni, jest lekki, jak dla ciebie stworzony – mówił Antek.

Ona jednak nie miała ochoty zmieniać swojego starego, dziewięcioletniego land rovera. Był bezpieczny. Jeździła nim na wieś do Święćmierza, a po mieście zwykle woził ją pan Waldek, kierowca i ochroniarz. Dostała auto służbowe, reprezentacyjną limuzynę. Nie przepadała za prowadzeniem, robiła wszystko solidnie, zgodnie z przepisami, szybkość nie była dla niej wartością. Po biednym dzieciństwie i takiejże młodości został w niej pewien rodzaj skąpstwa, może to nie jest odpowiednie określenie, może chodziło raczej o oszczędność. W każdym razie nie lubiła wydawać na siebie więcej, niż to było niezbędne w jej przedziale klasowym.

*

Na zebraniach zarządu Antek zawsze stawał po jej stronie. Od początku łączyło ich coś silnego, nieokreślonego. To on przyjmował ją do firmy, przekonał wszystkich, że się nadaje. Nawet ją pociągał, ona też mu się podobała, jednak oboje respektowali zasady oddzielania seksu od roboty. Wiedziała, że Antoś pochodził z małego podhalańskiego miasteczka. Wdrapać się na świecznik było mu trudniej niż jej. Studiował w Krakowie, mieszczańskie środowisko, do którego należeli jego koledzy, było dla niego zamknięte. Dłużej trwało, zanim okrzepł i znalazł wreszcie przyjaciół. Potem piął się powoli, pokonując kolejne szczeble, aż wylądował w fotelu prezesa w Warszawie, w gabinecie wielkości sali muzealnej. Kompleksy przepoczwarzyły się w wiarę w swoją wartość, popartą porsche cabrio. Została niechęć do tego, co zostawił za sobą, rzadko o tym mówił. Może naprawdę miał problemy z potencją albo z przedwczesnym wytryskiem? Większość facetów to ma, ale się nie przejmują, nie obchodzi ich, czy kobiecie wystarczą te dwie minuty! Pewnie też widzi zakola nad czołem i wie, że tonsura z tyłu się powiększa. Choć Ewita zauważyła, że ostatnio nagle się zagęściła. Antek jako prezes ma taką kasę, że stać go na wszystko. Transplantacja włosów, implanty w miejsce straconych zębów, proszę bardzo! A jednak z jakiegoś powodu cierpi. Miał rację, nie powinna być dla niego taką Wredną Suką.

– Jak chcesz, możesz mnie przelecieć, da się to zrobić nawet bez żelu – powiedziała i go objęła. Śmiali się razem. Potrafiła go rozczmuchać.

Stare lalki

Najdziwniejszy był dla Ewity opór kobiet w redakcji, ich protest przeciw pokazywaniu starości. Nawet bardziej dojrzałe dziennikarki, redaktorki, specjalistki od wizerunku pisma i reklamy, które powinny pragnąć życzliwszego przyjmowania upływu czasu, uciekały w panice od tematu. Negowały starość, a przecież wydawać się mogło, że przesunięcie horyzontu wiekowego pracuje na ich korzyść. Przeciwna była nawet Malina, nazywana tak ze względu na chorobliwe rumieńce, zdrowo po pięćdziesiątce. Samotna, dawno opuszczona przez męża, nie szukała nikogo, praca w redakcji nie zastępowała jej życia rodzinnego, bo go nie miała, firma była jej wielodzietną rodziną. Szefowa działu reklamy, świetna w swoim fachu.

– Naprawdę sądzisz, że musimy pokazywać te stare lalki? Nie uważasz, że to się odbije na naszym wizerunku? I sprzedaży? Chyba nie dasz staruszki na okładkę? – pytała Malina z troską i lękiem podczas kolegium w tej sprawie.

Spadek sprzedaży odbijał się na wynagrodzeniu. Wszyscy się więc starali, by pisma dobrze „schodziły”.

– Malina, ty potrafisz nawet Lucyfera namówić na reklamę smoły i wideł na rozkładówce, więc w czym problem?

– Dla jednych smoła to piekło, dla innych interes – odpowiedziała Malina.

– No więc, w czym problem? Weź się za starość, to też się dobrze sprzeda. Jest sporo starszych aktorek, ubierze się je, dobrze sfotografuje, jestem pewna, że chwyci, zobaczysz. Będziemy lansować spokojną elegancję, a dla niektórych, odważniejszych, elegancką ekstrawagancję, nie każda półwiekowa kobieta chce udawać dziewczynę, nosić opięte kurteczki i legginsy. A ty zdobędziesz dla nas całkiem nowe reklamy! – rzuciła Ewita, patrząc na pewien nadmiar ciała wbity w skórzaną kurtkę z dziesiątkami ćwieków i suwaków.

– No nie wiem, teraz kobiety starsze równają w górę do młodszych, dbają o siebie, udają młodsze, niż są, a tak? Młode zaczną się obsuwać, przestanie im zależeć i po sprawie. Kto będzie kupował te wszystkie cudowne kremy z retinolem? Młodzieżowe ciuchy? Firmy dostaną zapaści, nie będą dawały nam zarobić! – mówiła Malina, a inne kiwały głowami, przytakując jak niemy tym razem chór grecki.

– Uspokoję was, koncerny kosmetyczne wypuszczają na rynek kremy dla starych, pięćdziesiąt i sześćdziesiąt plus, są już rewelacyjne wyniki sprzedaży. Czy ktoś się spodziewał, że to będzie hit sezonu? Nasze pismo z taką modą znów będzie pierwsze. Musimy tylko uwierzyć w zwycięstwo i działać razem. Rozmawiam z farmaceutami, dostaniemy reklamy, Malina masz zadanie, pójdziesz w przyszłym tygodniu na łowy.

– Stare twarze, pomarszczone jak wyschnięte ziemniaki nadają się na okładkę „National Geographic”, jako foto roku, oto stara, pełna wyrazu twarz kobiety z Afganistanu – burknęła pod nosem młoda fotografka, która przysłuchiwała się rozmowie.

Ewita to usłyszała.

– Dość. Koniec dyskusji. Zapomnieliście, co to synergia? Tyle razy mówiłam, współdziałanie, kooperacja to przynosi najlepsze efekty, jeśli nie wierzycie, to uwierzycie, jak przyjdą wyniki sprzedaży. Pisanie o dojrzałości, moda dla starszych dam, kosmetyki pięćdziesiąt plus, sześćdziesiąt plus i dalej. Wszystkie działy razem... Zmasowany atak. Szturm!

Mówiła z pełnym przekonaniem, chociaż znała też inne przykłady synergii, synergia trucizn, gdy Igor, jej najdawniejszy przyjaciel z podstawówki, wódką popijał kokę, aż do zatracenia, robił to, bo chciał się zabić. Albo gdy ona sama zalewała winem psychotropy. Tego współdziałania trucizn zespół nie powinien nigdy poznać ani brać pod uwagę. Oczywiście może się zdarzyć, że ktoś podłoży im świnię, ale razem, dodatkowo ze wsparciem dwóch potężnych koncernów modowych oraz kosmetycznego są w stanie wszystko przewalczyć.

– Nasze imperium krwawi po kryzysie, krwi wciąż ubywa, jeśli nie będziecie kreatywni, zejdzie cicho ze świata mediów, i nikt nad nami nie zapłacze. Usłyszymy tylko rechot zadowolenia. Musicie wykrzesać z siebie trochę kreatywności.

Ewita lubiła czasami przesadzać, mówić językiem, jakim posługiwano się w korporacjach. Słowo„kreatywność” było wytrychem otwierającym każde spotkanie często wypalonych do cna ludzi. Urządzano burze mózgów w szklance wody, jak mawiała.

Zauważyła, że długa młodość to trofeum jej pokolenia. Teraz młode dziewczyny cofnęły się do czasów Balzaca. Uważają trzydziestkę za smugę cienia, kiedy to kobieta trzydziestoletnia staje się matroną. Starzenie się to dla nich wstydliwa choroba. Starość jest obelgą.

„Zrób coś ze swoją twarzą, nie możesz chodzić z takimi zmarchami. Dam ci namiar na mojego konowała, wyglądasz na czterdziechę!”, słyszała, jak jedna trzydziestka polecała drugiej chirurga od plastyki. Ona jako naczelna ekskluzywnego magazynu dostawała różne propozycje, najlepszych mogła mieć za darmo. Gdyby się zgodziła, odnowiliby ją od stóp do głów, byłaby przecież żywą reklamą reanimatorów urody. Wcale by o tym nie pisali, oczywiście musieli to obiecać w umowie, dostałaby gwarancję dyskrecji na piśmie, ale wystarczyła reklama szeptana. W niektórych kręgach to najbardziej skuteczny i pożądany rodzaj zachęty. Widać to w mediach społecznościowych. Zatrudnia się młodych ludzi, którzy niby mimochodem piszą na fejsie coś dobrego o konkretnych produktach. Za parę złotych ma się to, za co w telewizji trzeba słono płacić. Dlatego też, gdyby uznała za potrzebne ująć sobie lat przez wyprasowanie twarzy czy odessanie tłuszczu, zrobiłaby to w NY. Na razie jednak tego rodzaju myśli odrzucała. Zbyt wiele widziała poprawionych twarzy, by się zdecydować. Bała się zmiany, zaburzenia tożsamości, trwale przyklejonej maski. Widywała takie nieszczęsne mumie dość często. Nie tylko tu, ale także w NY, Kalifornii, Paryżu czy Londynie. Siadywały na pokazach w pierwszym rzędzie, bo były stare, wpływowe, bogate. Nadskakiwali im młodzi, namolni, chwalili wygląd, a one łykały wszystko, wierząc, albo raczej udając, że wierzą. Ci młodzi byli ich gadającymi lustrami, tak samo fałszywymi, jak te wydłużające i odchudzające sylwetkę w salonach mody.

Emeryci po trzydziestce

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Adela w nawiasie tęczy

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Czytanie i pisanie

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Traktat o sukach

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Gabrysia Mżawka w filharmonii

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Prada lepsza od Prawdy

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Aneta

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Bolesne tajemnice kobiet

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Pan i jego Suka

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Kocha, ale czasem nie lubi

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Upalne miasto

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Off the record

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Dobrana para

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Skórzany plecak

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Kryzys sobotniej nocy

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Kosmos Bartka

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Ślub dzieciaków

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Adela pod ścianą

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Strzała czasu

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Depresja Wrednej Suki

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Gabrysia Mżawka

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Fashion Week

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Nareszcie w NY

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Klucze Igora

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Seks z kowbojem w NY

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

CZĘŚĆ DRUGA  

Doktorze Bechstein...

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Lojalność Ewity

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Prawdy wewnątrzrodzinne

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Sekretny notatnik Ewity

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Matki i córki

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Bezludna wyspa

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Sztuka nie rani

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Kiedy dzieje się śmierć

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Doktorze Bechstein...

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Pamiętna niedziela

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Marianna, matka chrzestna

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Na skraju

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Seks jako lek

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Bliskość z daleka

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Czerwona podeszwa

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Doktorze Bechstein...

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Globalna wioska ćpunów

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Doktorze Bechstein...

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Niedobry klimat

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Doktorze Bechstein...

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Monika

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Smak zemsty

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Narodziny bliskości

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Grzegorz

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Życie rodzinne

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Czy bóg jest miłosierny?

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Depresja kochanków

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Małżeństwo Kety

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Solidarność kobieca?

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Doktorze Bechstein...

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

W Święćmierzu

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Doktorze Bechstein...

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

List do doktora Bechsteina

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Modowa forpoczta

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Pieprz się, z kim chcesz, kiedy chcesz i jak chcesz

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

List do doktora Bechsteina

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Doktorze Bechstein...

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Z notatnika Ewy Szot

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Drugi mąż

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Sraczka słowna

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Doktorze Bechstein...

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Sztuczna plaża

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Sensacyjny wywiad Gabrysi Mżawki

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.