Wydawca: Filia Kategoria: Obyczajowe i romanse Język: polski Rok wydania: 2017

Uzyskaj dostęp do tej
i ponad 25000 książek
od 6,99 zł miesięcznie.

Wypróbuj przez
7 dni za darmo

Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:

e-czytniku (w tym Kindle) kup za 1 zł
tablecie  
smartfonie  
komputerze  
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Czytaj i słuchaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Liczba stron: 499 Przeczytaj fragment ebooka

Odsłuch ebooka (TTS) dostępny w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacji Legimi na:

Androida
iOS
Czytaj i słuchaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?

Ebooka przeczytasz na:

Kindlu MOBI
e-czytniku EPUB kup za 1 zł
tablecie EPUB
smartfonie EPUB
komputerze EPUB
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Czytaj i słuchaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Zabezpieczenie: watermark Przeczytaj fragment ebooka

Opis ebooka Spacer nad rzeką - Monika A. Oleksa

Urzekająca opowieść o miłości, starym rodzinnym domu w Kazimierzu nad Wisłą i małym miasteczku, którego mieszkańcy skrzętnie przechowują wspomnienia.

Każdy człowiek rodzi się z pustką, którą może wypełnić tylko jedna, właściwa osoba. Zosia Rybicka ma szczęście, spotyka Pawła, mężczyznę swojego życia. Zakochują się w sobie bez pamięci. Paweł, szanowany lekarz z warszawskiej kliniki, proponuje jej wyjazd do rodzinnego domu w Kazimierzu nad Wisłą.

Tam, w małym miasteczku, Zosia poznaje ludzi i miejsca bliskie jej ukochanemu. Każdego dnia Kazimierz odkrywa przed Zosią swoje małe sekrety. Mieszkańcy Doktorówki, domu Pawła, dbają o nią troskliwie. Zosia rozkochuje się w powolnym rytmie życia miasteczka, w jego brukowanych uliczkach i spacerach wzdłuż rzeki. Wśród dobrych wspomnień odkrywa jednak także te bolesne. Kim była Julia? Jakie sekrety zabrała ze sobą, gdy odeszła? Dlaczego obecność Mikołaja, brata Pawła, wprowadza tak wiele niepokoju?

W atmosferze budzącej się wiosny, wiślanych skarp i cienistych wąwozów, które oparły się upływowi czasu, Zosia odkrywa prawdę o cudownym kazimierskim domu i zamieszkującej go rodzinie. Jej przyjazd sprawia, że dawne rany zostają rozdrapane, jednak tylko po to, by móc wreszcie się prawdziwie się zagoić. Szczęście, które mogą dać tylko najbliżsi, nareszcie rozkwita w Doktorówce jak piękny majowy dzień, który przychodzi po gwałtownej wiosennej burzy.

Opinie o ebooku Spacer nad rzeką - Monika A. Oleksa

Fragment ebooka Spacer nad rzeką - Monika A. Oleksa

Wszystkim tym, których miłość zraniła, a mimo to w nią nie zwątpili, a także tym, którzy nauczyli mnie prawdziwej miłości – mojemu mężowi Marcinowi i synom: Michałowi i Miłoszowi.

I mojej Mamie, dziękując jej za to, że nauczyła mnie patrzeć na świat sercem.

Spełnienie

Pachniesz spełnieniem

Szepnąłeś

I ogrzałeś me dłonie

Wielkością swojego serca

A potem

Spojrzałeś w ocean lęku

Skryty w mrocznej otchłani źrenic

I moja noc zajaśniała tobą

Teraz

O świcie

Na wieki

Monika A. Oleksa

PROLOG

Sierpniowe słońce dopieszczało ostatnie chwile kończącego się leniwego dnia. Sad pachniał słodyczą dojrzewających jabłek, a lepki sok wezbrany pod skórką ściekał jasnymi kropelkami po palcach, wabiąc osy i składając obietnicę smaku, jakiego się nie zapomina.

Na kocu rozłożonym pod jedną z jabłonek leżała kobieta. Z głową podpartą na łokciu i jedną ręką wyciągniętą w górę przypominała posąg – dzieło precyzyjnego artysty, dopieszczającego szczegóły. W jej dłoni spoczywał dojrzały i zarumieniony lekką czerwienią owoc, który oglądała pod światło, a po jej twarzy błądził zamyślony uśmiech skierowany gdzieś daleko, ponad rzucające cień gałęzie jabłoni.

Leżący obok niej mężczyzna obserwował ją w milczeniu. W jego przejrzyście niebieskich oczach kryła się tęsknota, a wraz z nią wiele niewypowiedzianych emocji. Nie potrzebował słów. Ona i tak wiedziała. Potrafiła czytać w nim jak w książce, której nigdy nie napisał, choć chciał.

– Do twarzy ci z tym jabłkiem – powiedział, przerywając ciszę, w której tak wiele się działo. Śpiewy, ćwierkania, a nawet dobiegające z oddali klekotanie; bzyczenie, brzęczenie i cykanie odzywało się językiem natury, która hojnie dzieliła się z każdym, kto zechciał się w to wsłuchać.

– Aż żal mi je zjeść – odezwała się kobieta, opuszczając rękę i przybliżając twarz do aksamitnej, rozgrzanej latem, czerwonej skórki.

– Jeśli chcesz, zostaw je sobie na pamiątkę. Do jedzenia nazrywam ci kilogram innych.

Roześmiała się, a mężczyzna pomyślał, że już dawno nie słyszał jej śmiechu. Takiego dźwięcznego, dziewczęcego i beztroskiego jak ta chwila.

– I co mam z nim zrobić? Przecież wkrótce albo zgnije, albo zasuszy się i będzie wyglądało jak ja za kilkanaście lat, z wiotką, pomarszczoną skórką, obcym zapachem, wzbudzające jedynie tęsknotę za tym, czym było.

– Nawet gdy się pomarszczysz i zwiotczeje ci skóra, i tak będę cię kochał. I nie zniechęci mnie nawet obcy i niepodobny do ciebie zapach.

Znów usłyszał ten radosny śmiech, który tak rzadko pojawiał się między nimi. Prowokował go, chcąc uchwycić tę chwilę, która zawsze trwała za krótko. Zupełnie jakby wiedziała, że jest tylko wyrwana, ukradziona.

– Dlaczego życie tak bardzo lubi przekorę? – Śmiech nie powrócił już nawet echem. W jego miejsce pojawił się smutek, zawsze przyczajony obok i nieodpuszczający. Teraz też tu był. Rozepchał się na kocu pomiędzy nimi i w nosie miał fakt, że był tu nieproszonym gościem.

Mężczyzna usiadł i zapatrzył się na łany dojrzałego zboża, falujące w oddali. Tuż przed nim przeleciała ważka. Smukła i pełna gracji, unosiła się nad ziemią jak ulotne, wypowiedziane życzenie.

– Nie uważasz, że każdy z nas ma prawo napisać swój własny scenariusz? Przecież mówi się, że człowiek jest kowalem własnego losu.

Ciepła dłoń kobiety dotknęła jego policzka. Kilkudniowy zarost załaskotał, ale mężczyzna nie poruszył się. Zbyt cenny był dla niego ten dotyk.

– Czasami w sztuce życia występuje zbyt wielu aktorów, a twoja rola jest tak ściśle spleciona z kimś innym, że nie możesz jej tak po prostu rozpisać na nowo. W tym teatrze nie ma niczego „na niby”. Są prawdziwi ludzie i prawdziwe uczucia.

– Chrzanię taką sztukę, poproszę o inną.

Delikatnie zsunął z policzka kobiecą dłoń, pocałował ją i wstał, przeciągając się. Poczuł chłód, mimo że słoneczne promienie wciąż jeszcze były widoczne na tle lekko zamglonego nieba.

– Jeśli kiedykolwiek będę musiała odejść, odnajdziesz mnie tu, w jabłoniach, i w każdym z owoców, które one urodzą… – Usłyszał za sobą głos kobiety, który wplótł się w koncert na skrzypce jednego świerszcza.

Odwrócił się twarzą do niej i wyciągnął rękę, pomagając jej się podnieść. A potem, nie wypuszczając jej dłoni, zaprowadził na koniec sadu, aby mogli wspólnie obejrzeć ich prywatny spektakl zachodzącego nad lasem słońca.

JEDEN…

Powietrze pachniało wiosną. Przez delikatnie uchylone okno wpadały pojedyncze dźwięki miasteczka, a słońce, które nieoczekiwanie pojawiło się na niebie po wielu tygodniach szarości, ujawniło na zakurzonych szybach wszystkie niedoskonałości i brud świata zniekształcający prawdziwy obraz rzeczywistości. To brudne okno było jak wyrzut sumienia. Przyciągało wzrok, ale uwierało niczym niewygodne buty.

Nie mogłam się powstrzymać i, chcąc rozgonić szary smutek, narysowałam palcem na szybie serduszko. Banalny, dziecięcy symbol miłości, który sprawił jednak, że się uśmiechnęłam. Do nadchodzącej wiosny i do siebie samej. I do Pawła, choć nie mógł tego zobaczyć.

Tęskniłam za nim. Brakowało mi jego uśmiechu i spojrzenia, którym przytulał mnie czulej niż ramieniem. Brakowało spokoju, który wnosił ze sobą wszędzie tam, gdzie się pojawiał. Nie umiałam w tym obcym miejscu bez niego zasypiać. Duże łóżko rozpraszało niezapełnioną połówką, a wykrochmalona pościel szeleściła, wybudzając mnie ze snu za każdym razem, gdy się przekręcałam. Ciemna noc dłużyła się niemiłosiernie, a ranek nie przynosił niczego, z wyjątkiem zmęczenia. I tęsknoty. Za słowem i dotykiem. Za obecnością, której brak bolał, i nawet najlepsze chęci rodziców Pawła nie mogły tego złagodzić.

Było jeszcze coś. Ta jedna, uporczywa myśl, która tutaj, w tym domu, powracała jak natrętna mucha. Myśl, która przybierała kształt niewygodnego pytania i nie dawała się przegonić: Czy Paweł w ten sam sposób tęsknił za Julią? I czy tak samo mocno odczuwał jej nieobecność – jak jedną, wielką, niezaleczoną ranę?

Julia. Od dnia, gdy tu przyjechałam, stała się jakby bardziej obecna w naszym życiu. Może przez to zdjęcie w salonie? Nie mogłam mieć żalu do teściów, że nie ukryli wszystkich śladów obecności Julii w ich rodzinie i w życiu Pawła, a jednak coś zakłuło, gdy spojrzałam w oczy kobiety, o której tak niewiele wiedziałam, i sama nie wiem, czy chciałam dowiedzieć się więcej. Paweł był bardzo oszczędny w słowach, kiedy opowiadał o przeszłości.

„Miałem żonę. Zginęła w wypadku. Wybacz, nie chcę o tym rozmawiać”.

Uszanowałam to. Posłuchałam jego słów tak, jak słuchałam każdej jego prośby. Nie pytałam więcej, choć kobieca ciekawość często była silniejsza niż dobra wola. W Warszawie łatwiej było żyć bez tej wiedzy, która tutaj, w tym domu pamiętającym obecność tamtej kobiety, domagała się odpowiedzi na pytania, jakich nie chciałam zadawać nie tylko ze względu na obietnicę daną Pawłowi, ale i dla samej siebie. Bo dopóki niczego nie wiedziałam, wierzyłam, że jestem jedyną i najważniejszą kobietą w życiu mojego męża; tą, którą kocha tak, jak jeszcze nigdy nikogo…

***

– Przywiozłaś nam, Zosiu, wiosnę. Jesteś jak przebiśnieg zwiastujący zmiany. – Przyjemny dla ucha głos teściowej wybudził mnie z zamyślenia, do którego skłaniała iskrząca w ostrym słońcu, pofalowana lekkim wiatrem wstążka Wisły. Dałam się namówić na ten spacer z nadzieją, że po tak wielkiej dawce świeżego powietrza zasnę w końcu bez trudności i prześpię noc bez rozmyślań i gdybania. Chciałam poznać miasteczko, w którym wychował się mój mąż, i spojrzeć na nie oczami nie turysty, a mieszkańca znającego tu wszystkie ścieżki i każdy zakamarek.

– Tutaj wiosnę czuć bardziej niż w Warszawie – odpowiedziałam, wciągając w spragnione powietrza płuca świeżość, jakiej nie można było odnaleźć w żadnym dużym mieście. – Nawet powietrze pachnie tu inaczej. – Sięgnęłam do szalika i poluzowałam jego ciasny splot, chcąc poczuć słońce, za którym tęskniłam niemal tak bardzo, jak za Pawłem.

– Nie rozwiązuj! – powstrzymała mnie gestem teściowa. – Taka pogoda jest najbardziej zdradliwa, łatwo się przeziębić, a w twoim stanie musisz dbać o siebie bardziej niż dotychczas.

Dobrze, że szłam parę kroków za nią, bo po tej uwadze matki Pawła nie mogłam się powstrzymać i przewróciłam oczami, zachowując się dokładnie jak nastolatka, której nadepnięto na odcisk.

– Ale ja się bardzo dobrze czuję. – Próbowałam się bronić. Wiedziałam jednak, że w starciu z Joanną nie mam żadnych szans. Tak jak każdy.

– I niech tak zostanie. Jesteśmy za ciebie odpowiedzialni, Zosiu. Obiecałam Pawłowi, że oboje z Janem zajmiemy się tobą najlepiej jak potrafimy.

Uśmiechnęłam się i, zachęcona słowami, które usłyszałam, podeszłam i wsunęłam rękę pod ramię kobiety, którą wszyscy w tej rodzinie szanowali.

„Choć to ojciec jest głową rodziny i to on podejmuje w domu wszystkie decyzje, ostatnie słowo i tak należy do mamy…” – Pamiętałam, jak Paweł wprowadzał mnie w rodzinne zawiłości tuż przed naszą pierwszą wizytą u jego rodziców. – „Na pierwszy rzut oka mama wydaje się aniołem, ale nie daj się zwieść, bo to tylko pozory”.

Miał rację. Niewysoka i dość drobna Joanna, z włosami w kolorze jasny blond podwijającymi się tuż za uszami, wciąż wyglądała atrakcyjnie pomimo skończonych sześćdziesięciu pięciu lat. Widziałam spojrzenia mężczyzn odwracających się za nią i dumę teścia, który wodził za żoną wzrokiem mówiącym: „Ona należy do mnie!”. Szare oczy, w których ukryta była łagodność, ale i zdecydowanie, Paweł odziedziczył właśnie po matce. Tylko jego włosy były ciemniejsze niż włosy Joanny, no i był od niej dużo wyższy. Ja ledwo sięgałam mu do ramienia, teściowa była parę centymetrów niższa.

Nie miałam wątpliwości, dlaczego młody doktor, Jan Rybicki, zwrócił kiedyś uwagę na studentkę farmacji, i zauroczył się nią tak bardzo, że pobrali się po niespełna pół roku znajomości. Osiem lat różnicy pomiędzy nimi okazało się tym, co najlepsze dla ich małżeństwa. Jan wniósł w nie swoją dojrzałość i spokój, który właśnie po nim miał Paweł, a Joanna ożywiła ich związek spontanicznością typową dla młodości, szaleństwem niedojrzałości i bezgraniczną miłością do męża. Jan uczynił z niej kobietę szanowaną w środowisku lekarzy i farmaceutów, a później również w całej społeczności miasteczka, w którym zamieszkali wraz z jego rodzicami. Teraz mijający nas mieszkańcy Kazimierza kłaniali się nam z uśmiechem, wymieniając z Joanną drobne uprzejmości, przystając, aby zapytać o jakiś lek lub jego zamiennik i przekazując pozdrowienia dla profesora, który zdecydowanie wolał samotne spacery bardzo wcześnie rano. Towarzyszyła mu w nich jedynie Nela, wilczyca mająca swoje prawa w jego domu.

– Zobacz, Zosiu, już są bazie na gałązkach. Tylko patrzeć, jak zakwitnie forsycja. Uwielbiam wczesnowiosenny ogród. Choć mnóstwo w nim pracy, zawsze mnie cieszy pozimowe odrodzenie.

Radość Joanny była zaraźliwa. W jasnym świetle dnia, mając na wyciągnięcie ręki tę samą Wisłę, na którą patrzył Paweł, poczułam, że czas tutaj, w Kazimierzu, może być darem, którego początkowo nie chciałam przyjąć.

– Zosiu, to jest naprawdę bardzo dobre rozwiązanie, szczególnie w tych pierwszych, najważniejszych miesiącach ciąży.

To był jeden z tych dni, kiedy wszystko mnie irytowało, a najbardziej decyzja mojego męża, bym zostawiła pracę na czas ciąży i poprosiła lekarza o zwolnienie. Byłam na nim od tygodnia.

***

– Nie rozumiem, dlaczego nie mogę wrócić do szkoły. Sam słyszałeś, że plamienia w tym okresie mogą się zdarzać i nie są niczym niepokojącym, a zasłabnięcia to coś najzupełniej normalnego w ciąży.

Szare oczy Pawła zrobiły się stalowoniebieskie w chwili, kiedy to powiedziałam. W jego wzroku było coś takiego, że przeszedł mnie dreszcz niepokoju i skłonił do tego, że zaczęłam słuchać męża.

– Zosiu, nie upieraj się, wiesz dobrze, że świetlica w szkole podstawowej, i do tego w dzielnicy Praga-Północ, to nie jest najlepsze miejsce dla przyszłej mamy. Wiem, że kochasz te dzieciaki i oddajesz im całą siebie, angażując się w pracę w stu procentach, ale teraz powinnaś pomyśleć o naszym dziecku. Wspólnie musimy je chronić od samego początku.

– Pawełku, doktor Banasik powiedział, że moja ciąża rozwija się prawidłowo i jeśli będę dobrze się czuła, nie potrzebuję dłuższego zwolnienia. Mam dwadzieścia osiem lat, jestem zdrowa, nic złego się nie wydarzy, naprawdę.

Próbowałam go uspokoić i przekonać, że jego ostrożność jest przesadzona i zupełnie bezpodstawna, ale miałam wrażenie, że każde moje słowo zamiast łagodzić, zadrażnia niepotrzebny konflikt między nami i sprawia Pawłowi ból, którego nie chciałam mu zadawać.

– Zosiu, poczekaj z powrotem do pracy do drugiego trymestru. Jeśli wszystko będzie w porządku, wrócisz do tych swoich małych potworów.

Uśmiechnęłam się mimowolnie. Oboje wiedzieliśmy, że „małym potworom” on również oddawał swój czas, uwagę i serce. Za to go przecież pokochałam. Skinęłam jednak głową na znak, że taki układ mi odpowiada.

– Pojedziesz do moich rodziców do Kazimierza. Będę spokojny, wiedząc, że masz troskliwą opiekę. Poza tym tamtejsze powietrze, w porównaniu ze spalinami Mokotowa, będzie dla ciebie o wiele zdrowsze i przyjemniejsze.

– Prawie ich nie znam – jęknęłam, przerażona wizją rozstania z mężem i przymusowej zsyłki do obcych dla mnie ludzi. – Widziałam twoich rodziców zaledwie dwa razy w życiu.

– No to nadarzy się okazja, aby nadrobić zaległości i zacieśnić więzy rodzinne. – Paweł uśmiechnął się i puścił do mnie oko. – Rodzice bardzo cię lubią. Daj im szansę, aby ci to udowodnili.

Przyłożyłam ręce do skroni. Miałam mętlik w głowie jak po przejażdżce na wirującej karuzeli.

– Będę tęsknić – wyszeptałam.

Pomimo zamkniętych oczu wyczułam jego bliskość, a potem poczułam ciepło warg na czubku mojego nosa. Zawsze kiedy to robił, wprawiał mnie w zakłopotanie, wzruszenie, a czasami w irytację.

– Ja też, Zosieńko. Ale będę do ciebie przyjeżdżał i będę dzwonił rano i wieczorem, aby ci powiedzieć „dzień dobry, kochanie” i „dobranoc, kochanie”. I będę pisał do ciebie miłosne SMS-y i zasypiał z twoją kusą koszulką przy policzku.

Roześmiałam się. Kochałam Pawła za to jego niezwykłe wyczucie chwili i wrażliwość, którą mnie ujął już od pierwszego, zupełnie przypadkowego spotkania w szpitalu, gdzie trafiłam, z jednym z podopiecznych, na jego dyżur. Zawsze taki był. I w domu, i w pracy miał do siebie ogromny dystans i wielki szacunek do człowieka, z którym rozmawiał.

– Ale jeśli będzie mi źle, zabierzesz mnie z powrotem do domu?

Otworzyłam oczy i zobaczyłam tuż przed sobą jego twarz, na której czas powolutku zaczynał żłobić drobne bruzdy i linie, zaznaczając upływ lat i doświadczeń, które przynosiło życie.

– Jestem pewien, że nie będziesz wcale chciała stamtąd wracać. Kazimierz rozkochuje w sobie i uzależnia. Ma niewytłumaczalną siłę przyciągania, której mało komu udaje się oprzeć.

– Tobie się udało – mruknęłam, potrzebując tej bliskości, którą Paweł chciał mnie obdarować.

– Nie do końca – odpowiedział mój mąż, odsuwając się ode mnie. – Ja po prostu uciekłem od wspomnień. Jak najdalej…

Nie pytałam więcej, bo nigdy nie chciał o tym rozmawiać.

***

Uległam namowom Pawła, trochę z ciekawości, a trochę z rozsądku, który podpowiadał, że Paweł ma rację. Dałam szansę na bliższe poznanie ludziom, którzy przyjęli mnie z serdecznością, i już następnego dnia witałam się z miasteczkiem, o którym dotąd niewiele wiedziałam. Dostałam czas dla siebie w tym obcym dla mnie miejscu, próbując je oswoić i otworzyć się na ten magnetyzm, o którym tyle mówił mój mąż.

Gdzieś w zaroślach rozśpiewał się skowronek. Długo i melodyjnie odczarowywał wiosnę, która rozbudzała się powoli. Pod szaroburą ziemią, rozpulchnioną jak kobieta w ciąży, pączkowało już życie oczekujące na cieplejsze dni i pieszczotę słonecznych promieni.

Mimowolnie dotknęłam dłonią zupełnie jeszcze płaskiego brzucha. W nim też było życie, na które Paweł czekał z taką nadzieją, że aż czasami mnie to przerażało.

Joanna zauważyła mój gest i uśmiechnęła się serdecznie i promiennie.

– Jesteś dla nas wiosną, Zosiu – powiedziała, a potem zapatrzyła się na Wisłę, która też usłyszała te słowa, powtórzone już szeptem i oddane rzece. – Jesteś dla nas wiosną…

***

Ciepło rozpalonego w salonie kominka przyciągało, podobnie jak igrające ze sobą języki ognia, splatające się w miłosnym uścisku jak kochankowie – zbliżający się do siebie i odpychający jednocześnie. Gra płomieni intrygowała i sprawiała, że nie byłam w stanie oderwać od niej oczu. Moje spojrzenie przyciągało też stojące nad kominkiem zdjęcie.

Miałam dużo czasu, którego nikt mi nie zakłócał. Dość czasu na to, aby przyjrzeć się kobiecie, która była tu przede mną i której miejsce zajęłam. Dwie kobiety w życiu mojego męża i dwie epoki: Julia i Zosia.

Różniłyśmy się od siebie. Moje krótkie włosy w kolorze ciepłego brązu wypadały nijako na tle długich, rudych włosów Julii, podobnie jak i ja sama, niższa i drobniejsza od rudowłosej piękności, szara myszka z daleka przyglądająca się rasowemu kotu, świadomemu własnej urody. W moich brązowych oczach kryło się zaciekawienie. A co było w twoich, Julio? Uśmiechasz się równie tajemniczo jak Mona Lisa i patrzysz gdzieś poza obiektyw na tego, kto uchwycił cię w tej właśnie chwili, wykradzionej wieczności i utrwalonej na zawsze. Ile marzeń miałaś w sobie i jak wiele niezrealizowanych planów, na które zabrakło ci czasu, choć wtedy jeszcze o tym nie wiedziałaś? Ile niewypowiedzianych słów zamknęłaś w sobie i ile niewyjaśnionych spraw zostawiłaś, nie mogąc przewidzieć tego, co się stanie?

Gdy patrzę na ciebie, uświadamiam sobie, jak kruche jest ludzkie życie i jak często my, ludzie, trwonimy bezcenny czas. Przesypujemy między palcami dni, nie traktując ich poważnie. Wierzymy, że mamy ich nieskończoność, tak wiele odkładając na później i na „potem”, i nie uświadamiamy sobie, że żaden z nich się nie powtórzy. Patrząc na ciebie, zrozumiałam, że właśnie tego chciał mnie nauczyć Paweł, wysyłając tutaj. On znał to ze szpitalnej rzeczywistości i z doświadczenia przeżytych lat. Jego czterdzieści trzy i moje dwadzieścia osiem to była ta różnica, którą chciał zatrzeć, przekazując mi to, co on zdołał pojąć wiele lat przede mną: mądrość przeżywania każdej chwili i wdzięczność, bo każda z nich była darem.

– Wybrałaś sobie najprzytulniejsze miejsce na popołudniowy odpoczynek.

Zaskoczył mnie spokojny głos mężczyzny, w którym pobrzmiewały wesołe nutki sympatii. Odwróciłam się powoli, natrafiając dłonią na szorstkie futro Neli i zimny nos, którym mnie szturchnęła.

– Zawsze marzyłam o tym, aby mieć w domu kominek – powiedziałam, uśmiechając się do Jana zapraszająco.

– Jak widzisz, marzenia często lubią się spełniać, czym niejednokrotnie nas zaskakują. To jest teraz również twój dom, Zosiu, i oboje z Joasią chcemy, abyś naprawdę dobrze się tutaj czuła.

Podziękowałam mu spojrzeniem, starając się wyrazić nim wdzięczność.

– Możemy dotrzymać ci towarzystwa? – spytał Jan, wskazując na siebie i na wilczycę, która już zdążyła się ułożyć przy fotelu, na którym prawdopodobnie przesiadywał jej pan.

– Oczywiście, będzie mi bardzo miło. Nie szukam samotności.

– Nikt jej nie szuka – odpowiedział mężczyzna, siadając w swoim ulubionym miejscu. – To ona najczęściej nas znajduje, gdy człowiekowi zbyt daleko jest do człowieka.

Zamilkł na chwilę, a potem wskazał na fotografię, przy której studiowaniu mnie przyłapał.

– Widzę, że z Julią już się zaprzyjaźniłaś.

– Na razie tylko przywitałam – odpowiedziałam, czując, jak moje serce zaczyna niebezpiecznie galopować. – Jest bardzo skryta i niewiele chce mi o sobie powiedzieć. Podobnie jak Paweł… – Nie chciałam, aby w moim głosie wybrzmiał sarkazm, ale Jan najwyraźniej go usłyszał.

– Potrzebuje czasu, Zosiu. To bolesna rana, wciąż niezabliźniona.

Skinęłam głową, dając mu do zrozumienia, że szanuję potrzebę milczenia Pawła.

– A pan? Opowie mi pan, jaka była?

Uśmiechnął się, pokręcił głową i pogroził mi palcem.

– Przede wszystkim, nie „pan”. Na Boga, Zosiu, jesteś żoną mojego syna, a nie jego partnerką na jakiś czas. Teściu, tato albo Janie, ale nie „pan”, chyba że chcesz mnie obrazić.

Podeszłam do fotela, w którym siedział, i przykucnęłam przy jego oparciu, opierając brodę na ramionach ułożonych na podłokietniku.

– Wybieram „tato”. To „pan” było tylko zaczepne.

– Ze mną ci się upiekło, ale niech ci nie przyjdzie do głowy zatytułować Joanny „panią”. Nawet sobie nie wyobrażasz, co by się tu rozpętało.

– Domyślam się – szepnęłam, uśmiechając się do Jana figlarnie.

Był dokładnie taki sam jak Paweł. Nie można go było nie polubić. Z niebieskich, doświadczonych życiem i latami oczu Jana emanował spokój. Pewnie dlatego wilczyca nie odstępowała swojego pana na krok, odprowadzając go nawet pod drzwi toalety. Psy nie lubią nerwowości i niepokoju. Są jak dzieci, cenią przewidywalność i ustalone ramy, do których się przyzwyczajają, każda zmiana powoduje stres. Nela swoim psim instynktem wyczuła, że Janowi można pod tym względem zaufać, i jego obrała za przewodnika stada, czemu wcale się nie dziwiłam.

– Powiesz mi, tato, coś o Julii? – ponowiłam pytanie.

– Usiądź wygodnie, bo taka pozycja nie sprzyja dobremu krążeniu. – Wskazał na fotel stojący po drugiej stronie kawowego stolika, ten bliżej kominka. Posłuchałam go. Moje nogi zaczęły już drętwieć, z ulgą więc zapadłam się w miękkość wygodnego siedzenia, zerkając na fotografię, która w magiczny sposób mnie przyciągała.

– Ona też najbardziej lubiła to miejsce. I tak, jak ciebie, hipnotyzował ją ogień w kominku.

– Jaka była?

Zamyślił się przez chwilę, wpatrzony w walczące ze sobą płomienie.

– Zachłanna życia. Zaciekawiona nim i nienasycona, zupełnie jakby wiedziała, że nie ma dużo czasu, aby się w nim rozsmakować… Myślę, że dlatego tak bardzo kochała te swoje reportaże. Dzięki nim mogła być bliżej tych wszystkich ludzkich spraw, dotknąć ich. Powiedziała mi kiedyś, że nagrywając je i prowadząc długie rozmowy z ludźmi, czuje się tak, jakby żyła podwójnie.

Przymknęłam oczy, czując przyjemne ciepło kominka. Suchy trzask drzewa miał dokładnie taki sam dźwięk, jak gałązka złamana pod ciężarem buta na leśnej ścieżce.

Zobaczyłam cię, Julio. Zobaczyłam cię w tym salonie, siedzącą po turecku na podłodze przed kominkiem, zapatrzoną w scenę płomiennej miłości za żaroodporną szybą. Intensywnie nad czymś rozmyślałaś i patrzyłaś na ogień, jakbyś tam chciała znaleźć odpowiedź na niewypowiedziane pytanie. Czy odtwarzałaś któryś ze swoich reportaży, zamyślona nad problemem, jakiego dotknęłaś, czy też rozmyślałaś nad kolejnym? W tej chwili, w której cię ujrzałam, było w tobie tyle niewypowiedzianych emocji, że zrozumiałam, co miał na myśli Jan, mówiąc o twojej zachłanności na życie. I tylko jednym mnie zaskoczyłaś. Samotną łzą, która spływała wolno po twoim policzku, a której nawet nie otarłaś, pozwalając jej przewędrować całą drogę, zupełnie jakby niosła jakieś przesłanie.

***

– Jak ci minął dzień, kochanie?

Próbowałam wtulić się w zimny telefon, słysząc kochany głos, w którym było ciepło i troska. I ta czułość, którą tylko Paweł umiał mnie obdarować. Pragnęłam, aby tu był, ze mną i przy mnie. Potrzebowałam jego bliskości i dotyku. Tęskniło za nim moje ciało, nienasycone mężczyzną będącym centrum mojego świata.

– Miło, ale samotnie.

– Rodzice się tobą nie zajęli?

Pomimo tego, że byłam żoną Pawła od pół roku, wciąż nie mogłam się przyzwyczaić do takiej troski, jakiej nikt już od dawna mi nie okazywał.

– Zajęli, kochanie. Wciąż się mną zajmują i naprawdę o mnie dbają, ale nic nie poradzę na to, że tylko przy tobie nie czuję się samotna. Kiedy przyjedziesz?

– W sobotę, jak tylko odeśpię dyżur.

– Zostaniesz kilka dni? – Wiedziałam, że zachowuję się jak rozkapryszone dziecko, ale nic nie mogłam na to poradzić.

– Zosieńko, w poniedziałek lecę na sympozjum do Brukseli… Ale samolot mam dopiero w południe, więc śniadanie zjemy jeszcze razem. – Mówiąc to, pocierał kciukiem zmarszczone czoło, byłam tego pewna. Uwielbiałam się w niego wpatrywać, gdy siedział do późnej nocy nad dokumentacją i historią chorób pacjentów. Znałam te jego zmarszczenia, zamyślenia i kciuk pocierający czoło, gdy zmagał się z czymś, co wymykało mu się spod kontroli i na co nie miał wpływu.

– Długo cię nie będzie?

– Pięć dni. Ale obiecuję, że przywiozę ci prawdziwe belgijskie czekoladki.

– Mmm – zamlaskałam. Wbrew stereotypom zupełnie nie miałam ochoty na śledzie, natomiast ciągnęło mnie do czekolady w każdej postaci.

– Rozmawiałaś już z kazimierskimi kaczkami?

Uśmiechnęłam się, przypominając sobie przedpołudniowy spacer z Joanną nadwiślańską promenadą.

– Jeszcze nie, ale widziałam bazie i wiosnę, która nieśmiało tutaj zajrzała.

– W Warszawie jeszcze byś jej nie dostrzegła. W mieście jest szaro, buro i przygnębiająco. I do tego każdy się tutaj dokądś spieszy.

– W Kazimierzu natomiast czas płynie spokojnie, odmierzany jedynie porami posiłków. – Ziewnęłam, czując zmęczenie dniem i nadmiarem świeżego powietrza, do jakiego nie byłam przyzwyczajona. – Pawełku, czy ty w ogóle pamiętasz o posiłkach? Bo ja, akurat, zaczęłam jeść za dwoje.

– To bardzo dobry objaw, zwłaszcza po tych pierwszych tygodniach, kiedy nawet nie chciałaś patrzeć na jedzenie.

– Też byś nie mógł patrzeć, jakby wszystko przyprawiało cię o mdłości. Nie zagaduj mnie, tylko powiedz, jesz coś?

Roześmiał się.

– Jem, pani żono, jem. Szpitalny barek ma naprawdę niezłą kuchnię, a o lekarzy dbają tam szczególnie troskliwie.

– Byle nie za troskliwie – mruknęłam, czując lekkie ukłucie zazdrości.

– Kochanie, nic nie dorówna twoim obiadom, ale jak to się mówi: gdy się nie ma, co się lubi, to trzeba polubić to, do czego ma się dostęp.

Westchnęłam, dobrze wiedząc, jak wygląda zabiegana codzienność Pawła.

– Zaprzyjaźniłaś się już z Bożenką? – spytał, przeglądając jednocześnie jakieś papiery, co poznałam po charakterystycznym szeleście przekładanych kartek.

– Jeszcze nie miałyśmy okazji, cały czas siedzi w aptece. Mieli tu ostatnio jakąś zmianę systemu operacyjnego i Bożenka wprowadza nowe leki do systemu, a Joanna zajmuje się mną. Widuję jednak Bartka przy posiłkach.

– Pozdrów go od wujka.

– Pozdrowię. On wciąż o ciebie pyta. Dzieci pana lubią, panie doktorze.

– Mam nadzieję, że duże dziewczynki też, mruuu… – zamruczał, a ja poczułam dreszcz pożądania i jeszcze bardziej zatęskniłam za mocnymi ramionami Pawła, w które uwielbiałam się wtulać.

– Duże dziewczynki nieustannie mają fantazje z panem w roli głównej, doktorze Rybicki.

– Przyjadę w sobotę, stęskniony jak wariat.

Zaśmiałam się i cmoknęłam słuchawkę.

– Niech mój mąż-wariat idzie już spać i niech nie siedzi do rana nad papierzyskami.

– Obiecuję, że położę się przed północą. Dobranoc, Zosieńko.

– Dobranoc, Pawełku. Tęsknię…

Ostatnie słowo wypowiedziałam w ciemną noc, która zapadła już nad Kazimierzem, otulając go swoją miękką peleryną i kojącą ciszą.

***

Obudziło mnie słońce, które z wścibską ciekawością zaglądało w okno mojego pokoju, zaczepiając jasnością przedzierającą się pomiędzy firankami. Otworzyłam oczy i w świetle witającego mnie dnia zobaczyłam drobinki kurzu tańczące na tle okna. Przekręciłam się na bok wraz z towarzyszącym temu ruchowi szelestem pościeli i jeszcze chwilę leżałam z policzkiem wtulonym we wnętrze rozgrzanych snem dłoni. Zatrzymana w biegu codzienności powoli uczyłam się nowej rzeczywistości. To było dla mnie zupełnie nowe doświadczenie – świadomość, że niczego nie muszę i że nie czekają na mnie żadne obowiązki. Urlop w środku roku. Nieplanowany i niechciany początkowo, a jednak doceniony, nie tylko przeze mnie, ale również przez tę małą Kruszynkę, która rosła we mnie z ziarenka miłości. Mojej i Pawła.

Kiedy spojrzałam po raz pierwszy w jego oczy, przerażona i szukająca w nich zapewnienia, że sprawi cud, o który bezgłośnie go błagałam, przez głowę przemknęła mi myśl, że gdybym mogła gdziekolwiek szukać ucieczki przed wszystkimi problemami, o które wciąż się potykałam, chciałabym, aby to były takie właśnie oczy i takie spojrzenie, wypełnione bezgranicznym spokojem i łagodnością.

Przyjechałam wtedy do szpitala z ośmioletnim chłopcem, za którego byłam odpowiedzialna, podobnie jak za czterdziestkę pozostałych dzieci w świetlicy. Zwyczajny spacer tą samą alejką, którą przemierzaliśmy codziennie, zakończył się tragicznie. Listopadowy pierwszy śnieg utrzymał się w zbrylonych odłamkach zalegających na poboczu chodników. Stęsknione zimy dzieci nie rozumiały, że taka „śnieżka” zupełnie nie nadaje się do zabawy, a tym bardziej do bitwy na lodowe kule. Żadna z nas nie zdążyła zareagować, ani ja, ani koleżanka, która wraz ze mną była na spacerze, obie zajęte pilnowaniem początku i końca rozkrzyczanej i rozłażącej się w przeróżne strony grupki. Najpierw usłyszałyśmy głośny chłopięcy śmiech, a potem krzyk: „Proszę pani, Patryk się nie rusza!”. Uderzony w tył głowy lodową bryłą chłopiec leżał nieprzytomny na chodniku, a ja drżącymi rękami, klęcząc przy nim, próbowałam wyjąć komórkę i przypomnieć sobie numer ratunkowy, którego tysiące razy uczyłyśmy naszych podopiecznych.

Przy łóżku Patryka spędziłam cztery doby. Odchodziłam od chłopca tylko wtedy, gdy musiałam skorzystać z toalety. Jego matka trzeźwiała od kilku dni, o ojcu nikt od dawna nie słyszał, a babcia była zbyt słaba, aby czuwać przy wnuku. Nie dałam się nikomu wyprosić, straciłam rachubę godzin, a noc mieszała się z dniem. Z tego koszmaru, w którym utknęłam wraz z Patrykiem, zapamiętałam tylko piszczące dźwięki aparatury na oddziale intensywnej terapii i spokojny głos lekarza, który nie pozwolił mi umrzeć z głodu, dzieląc się ze mną swoją kanapką i szpitalną kawą.

Pamiętam też moje palce, kurczowo zaciśnięte na białym fartuchu, i to spojrzenie, któremu zaufałam.

Kiedy się zakochałam?

Czy wtedy, gdy po raz pierwszy przyniósł mi gorącą kawę po tym, jak się przekonał, że nie ruszę się od łóżka Patryka, dopóki chłopiec nie odzyska przytomności? A może w chwili, gdy powiedział mi, że życiu chłopca nic nie zagraża i że muszę mu dać teraz odpocząć, bo swoją obecnością tylko go niepokoję? Czy kochałam go już wtedy, gdy odwiózł mnie do wynajętego mieszkania, tak ciasnego, że obijałam się o nieliczne meble w drodze między kuchnią a łazienką? Nie pamiętam. Wiem tylko, że kiedy przychodziłam do szpitala, odwiedzać wracającego do formy Patryka, wypatrywałam wysokiej sylwetki lekarza, który stał się dla mnie kołem ratunkowym. A kiedy ten lekarz zaprosił mnie na spacer po Łazienkach, oszalałam z radości i odważyłam się wypowiedzieć przed samą sobą marzenie, które wówczas wydawało mi się kompletnie nierealne.

Paweł uratował nie tylko Patryka, ale również i mnie.

Nie chciałam dziś wracać do przeszłości i po raz kolejny przepracowywać tego, na co nigdy nie miałam wpływu i co nie zależało ode mnie. Odrzuciłam kołdrę i poszukałam stopą ciapów przywiezionych z domu. Dom. Słowo, o którym śniłam i którego pragnęłam. Słowo, które odnalazłam przy Pawle, stając się częścią jego życia.

***

Poranny głód sprowadził mnie do kuchni, rozświetlonej marcowym słońcem podobnie jak mój pokój. Wyostrzony ciążą węch wyraźnie odróżnił zapach szczypiorku i maślany aromat białego twarogu, pod wpływem którego moje ślinianki zaczęły pracować intensywniej. Ciche nucenie na tle szumiącej wody przy zlewie zakomunikowało mi, że nie będę w kuchni sama.

– Dzień dobry – powiedziałam do kobiecych pleców pochylonych nad brudnymi naczyniami.

Plecy drgnęły, wystraszone moim głosem, a ja stanęłam naprzeciw młodej kobiety, która spojrzała na mnie, jednocześnie zdmuchując z czoła skręcony kosmyk czarnej grzywki, zachodzący na oko.

– Dzień dobry, wcześnie wstałaś – odpowiedziała życzliwie, ale bez uśmiechu.

– Jest wpół do dziesiątej! W moim warszawskim życiu o tej porze byłam już zazwyczaj w pracy, po pierwszej kawie. – Na słowo „kawa” mimowolnie wzdrygnęłam się i poczułam nadciągające mdłości.

– Oho, widzę, że też cię od niej odrzuciło, tak jak mnie przy Bartku. No i bardzo dobrze, bo kawa nie jest dobra w ciąży. Który to tydzień? – spytała, stawiając przede mną kubek z zieloną herbatą.

– Jedenasty – odpowiedziałam. Usiadłam przy stole i poczułam ulgę, że mdłości minęły.

„Bożenka to bardzo dobry człowiek, choć na początku sprawia wrażenie oschłej i niedopuszczającej do siebie nikogo…” – Przypomniałam sobie słowa Pawła, kiedy przed przyjazdem tutaj chciał mnie wprowadzić w skomplikowane życie rodzinne Rybickich. – „Mój brat, niestety, pomógł jej w zbudowaniu tego dystansu do życia, ale przy bliższym poznaniu przekonasz się, że to fantastyczna dziewczyna”.

Ufałam intuicji męża i chociaż szorstkość kobiety przeszkadzała mi, bo odbierałam ją jako osobistą niechęć, postanowiłam się nie uprzedzać, tylko poznać bliżej szwagierkę.

– Jeszcze trochę i odetchniesz. Drugi trymestr jest najłagodniejszy, a do tego dostajesz takiej energii, że góry mogłabyś przenosić. Na co masz ochotę?

– Na twarożek ze szczypiorkiem i świeżą bułeczkę z dużą ilością masła – wyrecytowałam jednym tchem.

Bożena roześmiała się, przez co od razu wydała mi się sympatyczniejsza i mniej oschła.

– Masz apetyt, to dobrze. Zobaczysz, nasze kazimierskie powietrze sprawi, że będziesz jeść za trzech. Wy tam, w tej Warszawie, nie macie takiego pieczywa, sera, jajek i wędlin, jak my. Jeszcze podziękujesz Pawłowi za to zesłanie.

Spojrzałam na nią zaskoczona.

– To aż tak widać?

Jej śmiech brzmiał jak czysta melodia, z wibracją jazzowych dźwięków.

– Widać, Zosiu, widać. Młoda, ambitna, pracowita, skazana na przymusowe bezrobocie. Docenisz to jeszcze i z nostalgią będziesz wspominać ten błogi czas, zobaczysz.

Jadłam śniadanie z takim apetytem, jakiego u siebie nie pamiętałam. Już dawno nic mi nie smakowało tak bardzo, jak ten wiejski serek ze świeżym, wyhodowanym na kuchennym parapecie szczypiorkiem. Masło miało smak mojego dzieciństwa, kiedy babcia przynosiła podobną osełkę z targu, „od baby” – jak mawiała. Nigdy później nie potrafiłam tego odnaleźć, zupełnie jakby to wspomnienie maślanego smaku odeszło wraz z nią.

Jedząc, przyglądałam się Bożenie, starając się nie oceniać, tylko poznać kobietę, która w pewien sposób też stała się częścią przeszłości mojego męża.

Była nieco wyższa ode mnie i bardziej zaokrąglona, co dodawało jej tego kobiecego uroku i seksapilu, za którym mężczyźni zawsze szaleją. Kruczoczarne błyszczące włosy kończyły się tuż za uszami, odsłaniając kark i kształtną szyję. Ciemne oczy, w oprawie długich, czarnych rzęs dodawały tej pospolitej, kobiecej twarzy uroku, a dołki w policzkach, pojawiające się przy każdym uśmiechu, nie pozwalały minąć Bożeny obojętnie. Przyglądając się jej dyskretnie, dostrzegłam coś jeszcze. Siłę, która dawała się uchwycić w całej postawie kobiety, w jej dumnie wyprostowanych plecach i wysoko uniesionej głowie. I w spojrzeniu brązowych oczu, które „przemawiały” wymowniej niż usta.

– Koło jedenastej, kiedy powietrze trochę się zagrzeje, no i kiedy zjesz drugie śniadanie, wyślę cię, Zosiu, na spacer. Przyjechaliście tak niespodziewanie, że nie wyrobiliśmy się z wiosennymi porządkami. Okna trzeba umyć, pościel wywietrzyć i szafy poprzeglądać. Specjalnie wzięłam dziś wolne w aptece, aby w końcu się za to zabrać. – Bożenka skończyła zmywać i stała teraz oparta o blat. Wycierając ręce, patrzyła na mnie wzrokiem, z którego niewiele mogłam wyczytać. Nie wiedziałam, czy jestem tu intruzem, czy witanym z radością gościem.

– Pomogę ci – zaoferowałam, chcąc w ten sposób dać szwagierce do zrozumienia, że nie jestem księżniczką na ziarnku grochu.

– Wykluczone! – W głosie Bożeny zabrzmiała stanowczość. – Już by mi Paweł dał, jakby się dowiedział. Ty masz o siebie dbać, a my mamy tego dopilnować.

– Ale przecież ciąża to nie choroba – próbowałam oponować.

– Zosiu, rąk do pracy u nas nie brakuje. Teściowa świetnie prowadzi dom i dba o wszystko. Lada chwila przybiegnie tu Aneta, moja najmłodsza siostra, studentka. Pomaga nam, a i grosza przy tym trochę dla siebie zarobi. Wiadomo, że taka koza to i ubrać się chce, i kosmetyk jakiś kupić. Mamy też dwie zaprzyjaźnione kobiety do pomocy, które przychodzą co tydzień. Dom duży, to i pracy w nim wiele, a i ogród wymaga pielęgnacji. Tutaj życie toczy się inaczej niż w mieście. Pory roku narzucają rytm, według którego funkcjonujemy. Pomieszkasz tu trochę, to zobaczysz.

– Pozwól mi chociaż pozmywać albo coś ugotować.

Bożenka uśmiechnęła się i pokręciła głową.

– Jak cię tak ciągnie do tych garów, to sobie tu trochę porządź, ale od jutra. Na dzisiaj już wszystko rozplanowałam i nie będziesz mi się tu kręcić. Idź teraz trochę odpocznij, a jak słońce stanie wyżej, wygonię cię na spacer. Musisz jak najwięcej dotleniać siebie i dziecko, a takiego powietrza w słoiku do Warszawy nie zabierzesz.

Wiedziałam, że dyskusja z Bożenką na nic się nie zda.

Chociaż nie miałam czym się zmęczyć, wróciłam do pokoju i wyciągnęłam się jeszcze na łóżku, zapadając w przyjemną drzemkę, o jakiej dawniej jedynie marzyłam w marcowe poranki. I tak, jak ten dom, który żył następującymi po sobie porami roku, tak ja poddałam się rewolucji, która dokonywała się w moim organizmie, pozwalając małej Iskierce we mnie prowadzić mnie tak, jak chciała natura. Bez pośpiechu, ze świadomością, że wszystko odbędzie się w swoim czasie.

***

To było moje sam na sam z Kazimierzem. Nigdy dotąd nie doświadczyłam tak intymnego spotkania z tym miasteczkiem. Zawsze ktoś mi towarzyszył podczas spacerów i wędrówek, w czasie których większość mojej uwagi skupiona była na osobie, natomiast otaczająca mnie przestrzeń pozostawała zawsze na drugim planie. Dziś po raz pierwszy weszłam w tak osobistą relację z miejscem, w którym dorastał mój mąż i które spoglądało na mnie z lekkim dystansem, sondując, kim jestem i czym ono się dla mnie stanie.

Uśpione zimowym letargiem uliczki spoglądały na mnie czystymi oknami z zazdrostkami strzegącymi tajemnic domów. Kazimierska przedpołudniowa cisza pozwalała rozbieganym myślom odetchnąć, zwolnić, wygładzić się. Moje warszawskie życie pozostało daleko za mną i powoli zaczynałam przyzwyczajać się do tego, że nie mam już na nic wpływu, poza rzeczywistością, która działa się tu i teraz.

Z ulicy Krakowskiej skręciłam na nadwiślany Bulwar. Wyłożona kostką brukową droga prowadziła mnie wzdłuż Wisły, która tańczyła przede mną wartkim nurtem, wijąc się i niknąc w splocie zakrętów. Rozkołysane falującą wodą kaczki odzywały się swoim kaczym nawoływaniem, próbując zwrócić na siebie moją uwagę. Przystanęłam, lekko zadyszana dość szybkim marszem, rozpinając równocześnie kurtkę i pozwalając słońcu na delikatną wczesnowiosenną pieszczotę. Po mojej prawej stronie, na wysokim wzgórzu, królowały nad miasteczkiem ruiny zamku pamiętające czasy panowania Kazimierza Wielkiego. Dumna baszta stała na straży, pilnując tych, którzy tu mieszkali, i czuwając, aby Kazimierz Dolny nad Wisłą zachował swój niepowtarzalny klimat i właściwą sobie atmosferę, broniąc się przed przeobrażeniem w europejskie miasteczko bliźniaczo podobne do innych, różniących się od siebie jedynie nazwą.

Patrząc na te dumne budowle, spoglądające wyniośle ponad dachami kamienic i domów, zatrzymałam wzrok na pięknie odrestaurowanym kościele farnym. Nagle zrozumiałam, dlaczego Paweł tak kochał to miejsce i dlaczego przywiózł mnie właśnie tutaj. Całą siłę swojego charakteru mój mąż zawdzięczał miejscu, które nie poddało się zmieniającym prądom i stawiało opór współczesności. Zaufanie, którym obdarzyłam Pawła od pierwszej chwili, miało źródło w jego niezmienności i nieugiętości wobec jakichkolwiek narzucanych mu warunków. Tę postawę wyniósł właśnie stąd, z miasteczka, w którym się wychował, oraz z domu, w którym panowały jasne zasady, a wszystko działo się w odpowiednim czasie i miejscu, gdzie nie miał wstępu chaos towarzyszący dla odmiany mojemu dorastaniu.

Ruszyłam wolnym krokiem, prowadzona ścieżką, która, jak nurt rzece, narzuciła mi kierunek. Błyszcząca słonecznymi diamentami Wisła jak przyjaciółka wędrowała wraz ze mną. W marcowym powietrzu poczułam zapach wiosny, który przypominał mi inny spacer i inną scenerię, ale tę samą kochaną twarz Pawła, za którą tak bardzo tęskniłam.

***

W miejskim powietrzu zapach wiosny pojawił się niespodziewanie, zaskakując zdziwionych tym faktem mieszkańców Warszawy. W rozpędzonym biegu codzienności marcowa niedziela rozjaśniona nieśmiałym jeszcze słonecznym światłem była jak gwiazdkowy prezent, który chciałoby się natychmiast otworzyć. Tego przedpołudnia warszawskie ulice zapełniły się ludźmi poszukującymi ciepła poza murami domów, spragnionych zachwycenia się przyrodą i tym wszystkim, co rokrocznie, nieodmiennie przynosiła wiosna.

Paweł umówił się ze mną na Francuskiej, wybierając jedną z małych kawiarenek i stolik tuż przy oknie, bym mogła obserwować toczące się tuż obok życie mojego miasta.

Był zmęczony. Wiedziałam, że zszedł dziś rano z dyżuru i niewiele spał, ale bardzo zależało mu na tym spotkaniu i nie chciał czekać aż do popołudnia. Sine cienie pod jego oczami mówiły więcej niż słowa, których po trzech miesiącach spotykania się z nim nie potrzebowałam już tak wielu. Potrafiłam odczytać z szarych oczu radość spokojnego dnia i smutek wówczas, gdy ludzka moc przegrywała z tą, która kiedyś zostanie pokonana, choć teraz sięgała po tych, których sobie wybierała. Widziałam w tych oczach wściekłość zdolną popchnąć do najgorszych czynów, gdy krzywda dziecka rozrywała serce w żaden sposób nieuodpornione na okrucieństwo, jakiego dopuszczali się dorośli, często ci najbliżsi.

Uczyłam się tego mężczyzny, z każdym spotkaniem dowiadując się o nim czegoś nowego. Zbierałam te szczegóły i chowałam do szkatułki pamięci, aby dały mi siłę wtedy, gdy życie mi go zabierze. Od zawsze los zabierał mi to, co cenne, zostawiając tylko resztki, którymi próbowałam się nasycić. Braki wypełniałam chwilami szczęścia, zawsze jednak stawiałam im granice, wychodząc z założenia, że rozczarowanie boli dotkliwiej niż brak oczekiwań.

Tego niedzielnego popołudnia oczy Pawła były smutne, ale w stalowych tęczówkach dostrzegłam coś jeszcze, coś, czego wcześniej tam nie było. Jakąś determinację i… lęk?

A może coś, czego nie potrafiłam nazwać, choć bardzo chciałam?

– Ciężki dyżur? – Nie musiałam pytać, ale odezwałam się, aby przerwać kłopotliwą ciszę i sprowokować go do słów, mimo że się ich obawiałam. Nieobecne spojrzenie Pawła zatrzymało się na mnie. Szarość w jego oczach pociemniała, a słowa wylały się, jedno za drugim, jak nadmiar wody z przepełnionej szklanki.

– Trzymałem za rękę dziewczynkę, która do końca walczyła o tę iskierkę życia, jaka w niej została. Nic nie mogłem zrobić, Zosiu, choć tak bardzo o nią walczyłem. Przywieźli ją z wypadku. Głupia sprawa, niezapięte pasy. Była przytomna i bardzo się bała. Widziałem, jak na moich oczach gaśnie, i nic nie mogłem zrobić, rozumiesz? Mimo całej mojej wiedzy, wieloletniej praktyki i cudów medycyny, straciliśmy ją.

– Tak bardzo mi przykro – szepnęłam i pod wpływem impulsu chwili dotknęłam ręki Pawła. Przykrył ją swoją dłonią i trzymał tak w mocnym, ale czułym dotyku, patrząc na mnie.

– Wiesz, jaka była moja pierwsza myśl po tym, gdy kolega wypowiedział na głos godzinę zgonu? Pomyślałem o tobie i o tym, że jesteś czymś najlepszym, co mi się w życiu przytrafiło, Zosiu. Uświadomiłem sobie, że życie tak naprawdę składa się z chwil i że ja nie chcę ich tracić bezsensownie, tylko chcę być z tobą. Każdego dnia. Wyjdziesz za mnie, Zosiu?

Zaskoczył mnie. Nie spodziewałam się słów, które uczyniły mnie najszczęśliwszą kobietą na świecie. Znaliśmy się zaledwie cztery miesiące, spotykaliśmy sporadycznie, każde zajęte swoją codziennością. To prawda, że zakochałam się w nim po uszy jak naiwna nastolatka, ale nawet tym marzeniom postawiłam szlaban, poza który nie odważyłam się wyjść. Paweł zrobił to za mnie. Staranował barierę i w nosie miał granice. Wszedł nieproszony w świat, który dla mnie był iluzją, i zadał mi pytanie, w które nie mogłam uwierzyć.

– Jeśli nie jesteś gotowa, poczekam.

Pokręciłam głową, nie mogąc opanować łez, które złośliwie pojawiły się w kącikach oczu.

– Wyjdę za ciebie, kiedy tylko chcesz. Nigdy nie byłam na nic tak gotowa, jak na… ciebie.

Nie było jak w amerykańskim filmie. Paweł nie wyjął nagle pierścionka i nie uklęknął, nie pojawił się cygański zespół ani nie znalazłam brylantu w szampanie. Ale mężczyzna, dzięki któremu zima nabrała dla mnie tęczowych barw, całował moją dłoń tak, jak nikt dotąd przed nim, a kawa, którą tego dnia wypiłam, pomimo kilku zbłąkanych słonych kropelek łez, jakie się do niej dostały, miała smak najsłodszego eliksiru miłości, który miałam w pamięci do dziś…

To wspomnienie wróciło do mnie wraz z ciepłym wiatrem, przesyconym zapachem wilgotnej ziemi gotowej na odrodzenie. Nadwiślańska ścieżka doprowadziła mnie do spichlerzy, doskonale zachowanych pomimo upływu czasu. Każdy z nich pysznił się odrestaurowanym wdziękiem, przygotowany na zachwyty, zachęcając, aby się przy nim na dłużej zatrzymać.

Chłonęłam ten wyjątkowy krajobraz, który wyraźnie do mnie przemawiał, fascynując z każdą chwilą coraz bardziej.

– Myślę, że jednak się zaprzyjaźnimy – powiedziałam, chcąc usłyszeć brzmienie własnego głosu w kazimierskim uśpieniu.

Odpowiedział mi plusk Wisły i kacze kwakanie dobiegające z nadbrzeżnych zarośli. Przyjęłam to jako dobre powitanie.

***

– Spójrz, jak się wystroiły. – Ręka Julii zatoczyła koło, wskazując obsypane białymi kwiatami drzewa wyszykowane niczym panny młode oczekujące oblubieńca.

Mikołaj wyczuł delikatny zapach perfum, który uniósł się wraz z tym poruszeniem Julii wpatrującej się z zachwytem w ukwiecone jabłonie. Przywiózł ją tutaj, bo chciał nasycić się widokiem kobiety rozradowanej jak dziecko, na tle jabłoni, które tak doskonale harmonizowały z jej ognistorudymi włosami. Wyszukał to miejsce specjalnie dla niej. Dziki sad, zaniedbany i pozostawiony sam sobie, z drzewami, które wciąż chwytały się życia i zakwitały co roku, wsłuchane w podszepty natury i jej niezmienny rytm. Kiedy tylko zobaczył ten zapomniany zakątek, zapragnął się nim podzielić właśnie z nią. Uwielbiał patrzeć, jak się zachwyca życiem i wychwytuje jego szczegóły. Była spontaniczna i szczera. Nie potrafiła udawać i to bolało najbardziej.

– Nasz prywatny kawałek raju. – Uśmiechnął się do Julii i do zieleni jej oczu, którą go oczarowała.

– Zakazany – szepnęła, uciekając spojrzeniem w bok.

Podszedł bliżej i przytulił do siebie kobietę, która pasowała do niego tak idealnie, jak druga połówka jabłka. Dopełniała go. Wypełniała w nim wszystkie braki i była jak kojący opatrunek na życiowe rany i zadrapania. Po wielu latach bezcelowej tułaczki odnalazł sens życia, a jego świat zawęził się do małego skrawka na ziemi i do jednego imienia: „Julia”, wpisanego głęboko w serce.

– Mamy do tego prawo, rozumiesz? – Delikatnie dotknął jej twarzy i zmusił, aby spojrzała na niego. – Należymy do siebie i mamy do tego prawo – powtórzył.

Całowała go zachłannie, jakby bała się, że za chwilę to wszystko może prysnąć jak mydlana bańka, po której zostaje tylko mgliste wspomnienie. Pozwalał jej na tę łapczywość, sam pragnąc schować się w niej jak najgłębiej. Chciał być jak najbliżej, smakując lekko słoną skórę, której zapach przyprawiał go o gęsią skórkę. Ręce wędrowały niecierpliwie od obojczyków, uwalniając z czarnego koronkowego biustonosza piersi doskonale pasujące do zagłębień każdej z dłoni Mikołaja, a język zataczał małe kółeczka na delikatnej szyi, ciepłej i pachnącej wiosną. Julia jęknęła cicho, a Mikołaj przygarnął ją do siebie jeszcze mocniej, przyrzekając jej, sobie i jabłoniom, że będzie ją kochał do końca świata i zrobi wszystko, aby zieleń w jej oczach nigdy nie spochmurniała i żeby mógł z tą kobietą dzielić wszystko. Dopóki będzie żył.

DWA…

W całym domu wrzało.

Porządki, które rozpoczęły się poprzedniego dnia, przekształciły się w przygotowania do zbliżających się świąt Wielkiej Nocy, których oczekiwaniem żyli już mieszkańcy Kazimierza.

Z mocnym postanowieniem, że też będę miała w nich swój udział, wkroczyłam do kuchni, która stała się główną siedzibą porządkowego sztabu, i stanęłam przed Bożenką, prosząc stanowczo, aby dopuszczono mnie do grona wtajemniczonych i odpowiedzialnych za rodzinne święta.

– Zośka, ja z tobą nie wytrzymam. – Bożena odgarnęła grzywkę ze spoconego czoła, odrywając się od okna błyszczącego tak bardzo, że można było się w nim przejrzeć. – Jesteś natrętna jak mucha, od której człowiek nad ranem nie może się odgonić. Może byś poszła na spacer?

– Chcę coś robić, bo zwariuję z bezczynności.

– Lekcje z Bartkiem możesz odrobić, jak wróci ze szkoły – odpowiedziała spokojnie, wracając do polerowania czystej szyby, na której najwyraźniej dostrzegła niedomyte smugi.

– Czy możesz traktować mnie jak domownika, a nie letnika? – odezwałam się butnie, zakładając ręce na piersi. A potem wytoczyłam działo i skierowałam go przeciwko szwagierce. – Wiem, że nigdy nie dorównam Julii, ale jestem z wyboru Pawła częścią rodziny i chciałabym, abyś zaczęła mnie tak traktować.

Ręka Bożeny znieruchomiała, a w jej wzroku, kiedy spojrzała na mnie, było tyle chłodu, że aż ciarki przeszły mi po plecach.

– Skąd ci to przyszło do głowy?

– A nie jest tak? – odpowiedziałam pytaniem na pytanie, wychodząc z założenia, że najlepszą formą obrony jest atak.

Przez dobrą chwilę mierzyłyśmy się wzrokiem. Bożena pierwsza odpuściła. Machnęła ręką i, odwracając się do mnie, mruknęła tylko:

– Jeśli chcesz, możesz pojechać z Romaną na zakupy. Joanna przygotowała listę.

Wycofałam się, czując, że z tej bitwy wyszłam zwycięsko. I tylko jedna myśl nie dawała mi spokoju. Uwierała od pierwszego dnia pobytu tutaj: Kim jesteś, Julio, i dlaczego nikt nie chce ze mną o tobie rozmawiać? Nieobecna, która tak naprawdę nigdy stąd nie odeszła…

***

Polubiłam Romanę od pierwszej chwili. W przeciwieństwie do Bożeny, Romana miała w sobie kojącą łagodność. Trudno było powiedzieć, ile ma lat, bo znalazła się w tym magicznym przedziale wieku dojrzałego, w którym kobieta po prostu się zatrzymuje i nawet jej samej z trudem przychodzi policzenie, czy jeszcze ma lat czterdzieści sześć, czy może już pięćdziesiąt cztery.

Wyglądała jak artystka, którą dopiero co oderwano od pracy twórczej. Długa, sięgająca kostek kolorowa sukienka, prawdopodobnie dzieło rąk własnych, podkreślała zarówno kształtną figurę, jak i osobowość kobiety. Czarne włosy, zebrane w artystycznie nieuczesany kucyk, dodawały jej twarzy dziewczęcego uroku, a srebrna biżuteria wydobywała z niej kobiecość, którą Romana po prostu emanowała.

– Dziesięć lat temu porzucił mnie mąż. Zostałam sama z dwunastoletnim synem i domem, który wciąż czegoś wymagał. Jako artysta plastyk zarabiałam niewiele, więc kiedy Joanna zaproponowała mi dorobienie paru groszy, zgodziłam się bez kręcenia nosem. A potem tak się przywiązałam do tych ludzi i tego domu, że zostałam do dziś. Przychodzę raz w tygodniu, a przy wielkich świętach to i częściej. Przy domu coś zrobię, w ogrodzie pomogę, a i z doktorem porozmawiam, bo lubię. Syn już dorosły, w Krakowie studiuje i swoimi ścieżkami chadza, a ja odejście męża odchorowałam i swoim życiem się zajęłam. Cieszę się, że Paweł ułożył sobie życie na nowo. To dobry człowiek.

Uśmiechnęłam się i wsiadłam do małego opla, w środku którego czuć było, że należy do kobiety.

– Najlepszy, jakiego kiedykolwiek spotkałam – odpowiedziałam Romanie, a w myślach dodałam: „I mój”.

Ruszyliśmy wąską uliczką, mijając rzędy różniących się od siebie domów, ciekawych architektonicznie i zadbanych.

– Znamy się z Pawłem od dziecka. Wspólnie buszowaliśmy po tych wszystkich krzakach nad Wisłą i przeprawialiśmy się, bez pozwolenia dorosłych, na drugą stronę. Kiedyś wymknęliśmy się wieczorem do Janowca, aby przekonać się, czy w tamtejszym zamku naprawdę straszy. Pomimo lania, jakie wtedy dostaliśmy, nie zrezygnowaliśmy z poszukiwania przygód. – Romana patrzyła na drogę, ale jej myśli biegły w zupełnie innym kierunku.

Zazdrościłam jej tych wspomnień. Dzieliła je z Pawłem, o którym wciąż dowiadywałam się nowych i zaskakujących rzeczy. Do mnie należała jego codzienność, ona przeżyła z nim dzieciństwo i dojrzewanie, była świadkiem tego, jak z chłopca stawał się mężczyzną. Wiedziała o latach, które ukształtowały tego człowieka, więcej niż ja i znała sekrety mojego męża, dla mnie wciąż nieodkryte.

– Czy leczył ptaszki ze zwichniętymi skrzydełkami i ratował dżdżownice przed rozdeptaniem?

Romana roześmiała się dźwięcznie, dziewczęco.

– Oczywiście! Paweł już jako sześcioletni chłopczyk wiedział, że chce zostać lekarzem. Tego pragnienia nigdy nie odpuścił. W przeciwieństwie do Mikołaja, który przez lata nie mógł się zdecydować, czego tak naprawdę chce. I tak mu zostało do dziś. – Głos kobiety zadrżał przy ostatnim zdaniu.

Przez jakiś czas jechałyśmy w milczeniu.

Patrzyłam na Wisłę, która towarzyszyła nam przez pewien odcinek drogi, i na wzgórza wznoszące się ponad spichlerzami, porośnięte drzewami, które wkrótce zaczną budzić się do życia. Choć dookoła dużo jeszcze było szaroburości, pierwsze oznaki zbliżającej się wiosny już się pojawiły. Na wczorajszym spacerze zaskoczyła mnie delikatność krokusów, za nic mających sobie marcowy chłód. Białe i niebieskie zwiastuny wychylające się z brunatnej ziemi, dumnie wyprostowane, jakby świadome swojego piękna i niezwykłości. Maleńkie cuda zwyczajnej codzienności. Prezenty przedwiośnia.