Pora na śmierć - David Hewson - ebook
Opis

Rzym, upalne lato, puste ulice. Sara Farnese siedzi w Bibliotece Watykańskiej i czyta starożytną książkę kucharską. Podchodzi do niej mężczyzna z wypchaną reklamówką w dłoni. Znajomy. Zmiata z biurka Sary wszystko, co na nim leży, i wyjmuje z reklamówki skórę. Ludzką. Pół szalonym, pół martwym głosem mówi: „Krew męczenników jest nasieniem Kościoła”. I ginie od kuli strażnika biblioteki.

Sprawą zajmuje się młody policjant Nico Costa. Syn głośnego włoskiego komunisty, znawca Caravaggia, wegetarianin i zapalony biegacz, który nie wygląda na swoje dwadzieścia siedem lat.

Wkrótce pojawiają się kolejne ofiary, każda w jakiś sposób powiązana z Sarą. Zlatują się dziennikarze, Watykan zwiera szyki. Morderca odtwarza makabryczne okoliczności śmierci wczesnochrześcijańskich męczenników. Przybity nieuleczalną chorobą ojca Nico stara się odkryć prawdę, niezależnie od tego, ile będzie go to kosztowało. Dociera do prywatnych watykańskich kwater, gdzie pewien kardynał próbuje wykaraskać się z kłopotów związanych z przekrętami finansowymi na niewyobrażalną skalę, i rozmawia z ludźmi, z którymi lepiej nie rozmawiać, jeśli nie chce się zaszkodzić swojej karierze…

Dla jednych podejrzany jako syn komunisty, przez drugich traktowany z góry ze względu na swój młody wiek, Nico wierzy, że inteligencja i uczciwość pozwolą mu dotrzeć do prawdy o tajemniczej Sarze Farnese – ale nie zdaje sobie sprawy z tego, jak wielkie podejmuje ryzyko.

Pora na śmierć, podobnie jak Kod Leonarda da Vinci, odsłania mroczne tajemnice Kościoła, ale jest lepiej napisana i bardziej złożona. Co więcej, w odróżnieniu od Dana Browna i większości autorów thrillerów David Hewson potrafi stworzyć bardzo przekonujące, żywe postaci.

„Washington Post”

 

David Hewson (ur. 1952) – bestsellerowy brytyjski pisarz znany na całym świecie ze znakomitych pomysłów fabularnych i doskonale skonstruowanych powieści, których akcja rozgrywa się w stolicach europejskich krajów.

W wieku siedemnastu lat porzucił naukę i zaczął pracę w lokalnej gazecie w północnej Anglii, później współpracował z „The Times” czy „The Independent”. Zadebiutował w 1986 roku i od tego czasu opublikował ponad dwadzieścia książek. Jest autorem między innymi trzech powieści napisanych na podstawie duńskiego serialu The Killing – znanego w Polsce pod tytułem Dochodzenie, oraz Cmentarza tajemnic czy Domku dla lalek, pierwszego tomu „holenderskich” kryminałów z detektywem Pieterem Vosem.

Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:

Androidzie
iOS
czytnikach certyfikowanych
przez Legimi
czytnikach Kindle™
(dla wybranych pakietów)
Windows
10
Windows
Phone

Liczba stron: 486

Odsłuch ebooka (TTS) dostepny w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacjach Legimi na:

Androidzie
iOS

Popularność


Tytuł oryginału: A SEASON FOR THE DEAD
Przekład: KAROLINA IWASZKIEWICZ
Redaktor prowadzący, redakcja: ADAM PLUSZKA
Korekta: MAŁGORZATA KUŚNIERZ, JAN JAROSZUK
Projekt okładki i stron tytułowych, opracowanie typograficzne: PIOTR ZDANOWICZ
Łamanie: | manufaktu-ar.com
Zdjęcia na okładce: © Neil Holden / Arcangel Images; Caravaggio, Męczeństwo św. Mateusza, 1599–1600, olej na płótnie, 323 × 343 cm, Kościół św. Ludwika Króla Francji w Rzymie.
A Season for the Dead Copyright © David Hewson 2003 All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in or introduced into a retrieval system, or transmitted, in any form, or by any means (electronic, mechanical, photocopying, recording or otherwise) without the prior written permission of the publisher. Any person who does any unauthorized act in relation to this publication may be liable to criminal prosecution and civil claims for damages.
Copyright © for the translation by Karolina Iwaszkiewicz Copyright © for the Polish edition by Wydawnictwo Marginesy, Warszawa 2015
Warszawa 2015 Wydanie pierwsze
ISBN 978-83-64700-71-2
Wydawnictwo Marginesy ul. Forteczna 1a 01-540 Warszawa tel. (+48) 22 839 91 27 e-mail:[email protected]
Konwersja:eLitera s.c.

1

Upał był ciężki i gęsty. Sara Farnese siedziała przy biurku w czytelni Biblioteki Watykańskiej, patrzyła przez okno na małe prostokątne podwórze i próbowała się skupić. Rozgrzane powietrze sierpniowego popołudnia falowało, zniekształcało obraz i zasnuwało go nierealną mgiełką, bezlitosne słońce przeglądało się w żółtym lustrze wyschniętej trawy. Dochodziła druga. Za godzinę temperatura za szybą dobije do czterdziestu stopni. Sara miała wyjechać, jak wszyscy. W sierpniu Rzym stawał się pustym piecem wypełnionym szeptami odwodnionych duchów. Na korytarzach uniwersytetu po drugiej stronie miasta echo powtórzyło rano dźwięk jej samotnych kroków. Między innymi dlatego zdecydowała się stamtąd uciec. Połowę sklepów i restauracji zamknięto. Życie uchowało się tylko w parkach i muzeach, gdzie zbłąkane grupy spoconych turystów próbowały znaleźć trochę cienia.

To była najgorsza część lata, ale Sara postanowiła zostać. Wiedziała dlaczego i zastanawiała się, czy to głupie. Z Londynu przyjeżdżał Hugh Fairchild. Przystojny Hugh, mądry Hugh, mężczyzna, który potrafił wyrecytować z pamięci nazwy wszystkich wczesnochrześcijańskich kodeksów w muzeach Europy i prawdopodobnie także wszystkie przeczytał. Jeśli samolot się nie spóźnił, Hugh wylądował na Fiumicinie o dziesiątej i zdążył już zameldować się w swoim apartamencie w hotelu D’Inghilterra. Jest za wcześnie, by zatrzymał się u niej, wiedziała o tym; odpędziła myśl, że w książce adresowej może mieć inne nazwiska, inne kandydatki do łóżka. Był bardzo zajęty. Przyjechał do Rzymu na pięć dni, z czego tylko dwie noce należały do niej, potem leciał na konferencję prawników w Stambule.

Możliwe, myślała, że ma inne kochanki. Nie – bardzo prawdopodobne. W końcu mieszkał w Londynie. Opuścił uniwersytet i zrobił karierę urzędniczą w Unii. Teraz chyba jeden tydzień na cztery spędzał w drodze: Rzym, Nowy Jork, Tokio. Spotykali się najwyżej raz w miesiącu. Miał trzydzieści pięć lat i był niemal zbyt przystojny. Wysoki, muskularny i opalony, z niesforną blond fryzurą i miłą arystokratyczną angielską twarzą gotową w każdej chwili rozjaśnić się uśmiechem. Na pewno sypiał z innymi kobietami, może już na pierwszej randce. Jak – przypomniała sobie nie bez lekkiego poczucia winy – z nią, cztery miesiące temu w Amsterdamie, na kongresie o ochronie zabytków.

Nie żeby ją to martwiło. Oboje byli wolni i dorośli. W łóżku okazał się pedantycznie ostrożny. Hugh Fairchild to niezwykle poukładany mężczyzna, który w nieregularnych odstępach czasu pojawia się w jej życiu ku ich obopólnemu zadowoleniu. Dziś wieczorem przespacerują się po moście przy Zamku Świętego Anioła, a potem ulicami centro storico. Wstąpią gdzieś na kawę, koło północy dotrą do jej domu. Hugh zostanie na noc, dwa następne dni zajmą mu spotkania. Będzie to, myślała, hojnie odmierzona dawka aktywności intelektualnej, przyjemnego towarzystwa i fizycznego spełnienia. Wystarczająca do szczęścia. Wystarczająca, pojawiła się zbłąkana myśl, by odpędzić wątpliwości.

Siedziała przy mahoniowym biurku pod oknem i próbowała się skupić na bezcennym manuskrypcie. Leżał przed nią pożółkły wolumin niepodobny do tych, które zwykle studiowała w watykańskiej czytelni: sporządzona w X wieku kopia De re coquinaria, sławnej książki kucharskiej z czasów imperium rzymskiego, napisanej przez Apicjusza w I wieku naszej ery. Mogłaby przygotować kochankowi prawdziwy rzymski posiłek: isicia omentata, czyli kotleciki wołowe z orzeszkami piniowymi, pullus fiusilis, faszerowanego kurczaka z ziołami, i tiropatinam, omlet z miodem. Wytłumaczyłaby, że jedzą w domu, bo jest sierpień. Wszystkie najlepsze restauracje są zamknięte. Nie próbuje niczego zmieniać w ich relacji. Chodzi wyłącznie o względy praktyczne, poza tym Sara uwielbia gotować. Zrozumiałby albo przynajmniej by nie protestował.

– Apicjusz? – odezwał się ktoś za jej plecami, tak niespodziewanie, że się wzdrygnęła.

Odwróciła głowę i zobaczyła Guida Fratellego uśmiechającego się z typowym dla niego uporem. Nie ucieszyła się na jego widok, ale próbowała odwzajemnić uśmiech. Służył w Gwardii Szwajcarskiej; pojawiał się za każdym razem, kiedy Sara przychodziła. Wiedział – lub się dowiedział – o jej pracy w bibliotece wystarczająco dużo, by móc zagaić rozmowę. Był mniej więcej w jej wieku, zaczynał tyć i trochę za bardzo lubił swój późnośredniowieczny niebieski mundur i czarną skórzaną kaburę. Jako quasi-glina poza Watykanem nie miał żadnej władzy, a i w Watykanie tylko w spokojniejszych rejonach. Plac Świętego Piotra, jedyne, prawdę mówiąc, miejsce, gdzie zwykle potrzebowano interwencji, kontrolowali rzymscy policjanci. Należeli do innego gatunku, w niczym nie przypominali tego cichego, nieco lękliwego indywiduum. Gdyby Guido Fratelli musiał uganiać się za pijakami i ćpunami po dworcu Termini, nie przetrwałby nawet doby.

– Nie słyszałam, jak pan wchodził – powiedziała z nadzieją, że odbierze to jako delikatny wyrzut. W czytelni nie było nikogo oprócz niej. Ceniła sobie ciszę i nie chciała zakłócać jej rozmową.

– Przepraszam. – Poklepał broń przy pasku; irytujący nieświadomy gest. – Musimy umieć poruszać się cicho jak koty. Nigdy nie wiadomo.

– Oczywiście – przytaknęła.

Jeśli dobrze pamiętała, w ciągu ostatnich dwustu lat w Watykanie popełniono trzy morderstwa: w 1988 roku, kiedy zazdrosny kapral zastrzelił nowego dowódcę Gwardii Szwajcarskiej i jego żonę, oraz w 1848, gdy watykański minister sprawiedliwości został zamordowany przez swojego przeciwnika politycznego. Skoro tłumami na placu zajmowała się policja miejska, Guido Fratelli mógł się obawiać co najwyżej ambitnych włamywaczy.

– To coś innego niż zwykle? – zapytał.

– Mam różne zainteresowania.

– Ja też.

Spojrzał na manuskrypt. Tom przyszedł w bibliotecznym pudełku z nazwą wypisaną dużymi czarnymi literami na froncie; stąd Guido wiedział, co Sara czyta. Zawsze szukał pretekstu do rozmowy, nieważne, jak byłby wątły. Może wyobrażał sobie, że to rodzaj pracy detektywistycznej.

– Uczę się greki, jak pani wie.

– To po łacinie. Proszę spojrzeć na litery.

Wyglądał na bardzo rozczarowanego.

– Och. Myślałem, że pani zajmuje się greką. Zazwyczaj.

– Zazwyczaj.

Widziała rozpacz na jego twarzy. Nie mogła powstrzymać rozbawienia. Myślał pewnie: „Muszę nauczyć się obu?”.

– Może kiedyś pani oceni, jak sobie radzę?

– Może kiedyś. Ale nie teraz, Guido. Jestem zajęta.

Biurko stało prawym bokiem do wysokiego okna. Odwróciła wzrok, spojrzała na ogród; w szybie zobaczyła długie ciemne odbicie gwardzisty. Guido nie zamierzał łatwo się poddać.

– Okej – powiedział do jej odbicia, odwrócił się i zszedł na dół do głównego wejścia.

Usłyszała śmiech z długiej galerii piętro niżej. Po bibliotece kręcili się turyści; ci, co mieli wystarczająco duże wpływy, by zdobyć przepustkę do tych prywatnych pomieszczeń. Czy zdawali sobie sprawę, jakie mają szczęście? W ciągu ostatnich kilku lat, zarówno ze względu na swoje wykłady o początkach chrześcijaństwa na uniwersytecie, jak i dla własnej przyjemności, Sara spędzała w Bibliotece Watykańskiej coraz więcej czasu i rozkoszowała się zdumiewającym bogactwem jej zbiorów. Dotykała rysunków i wierszy, które wyszły spod ręki Michała Anioła. Czytała listy miłosne Henryka VIII do Anny Boleyn i podpisany przez niego egzemplarz traktatu Assertio septem sacramentorum, który zyskał mu tytuł obrońcy wiary, ale nie zatrzymał go w Kościele.

Z profesjonalnego punktu widzenia główny przedmiot jej zainteresowania stanowiły dawne teksty – bezcenne kodeksy i inkunabuły. Mimo to nie umiała się powstrzymać, by nie rzucić okiem na dzieła powstałe w średniowieczu i później. Przeglądając je, odnosiła wrażenie, jakby Petrarka i Tomasz z Akwinu osobiście do niej mówili. Ich głosy trwały jak martwe echa w suchym welinie i wiekowych plamach atramentu, które zostawili na stronach. Te ślady czyniły ich ludzkimi; i mimo całej swojej mądrości i daru słowa bez człowieczeństwa byliby niczym, choć Hugh Fairchild prawdopodobnie by się z tym nie zgodził.

Przy wejściu rozległ się jakiś hałas, urwany krzyk, niezbyt głośny, ale niepokojący ze względu na okoliczności. W czytelni Biblioteki Watykańskiej nikt nigdy nie krzyczał.

Podniosła głowę i z zaskoczeniem rozpoznała zbliżającą się postać. Szedł energicznie przez smugi ostrego światła wpadającego przez okna, z bezwzględną determinacją, która w tym otoczeniu wydawała się nie na miejscu. Zaszumiała klimatyzacja. Sarę owionęło chłodne powietrze, wzdrygnęła się. Spojrzała jeszcze raz. Stefano Rinaldi, jej kolega z uniwersytetu, kroczył stanowczo przez pustą czytelnię z wielką wypchaną reklamówką. Na jego okrągłej brodatej twarzy malował się wyraz, którego Sara nie potrafiła rozpoznać: gniew albo strach, albo i jedno, i drugie. Ubrany był jak zawsze, ale czarną koszulę i czarne spodnie miał pogniecione i poplamione. Wbił w nią spojrzenie.

Nie wiedzieć czemu poczuła, że boi się tego mężczyzny, którego przecież trochę znała.

– Stefano... – powiedziała cicho, tak cicho, że chyba nie mógł usłyszeć.

Za jego plecami wzbierało zamieszanie, ludzie biegli i machali rękami. Mężczyzna w czerni w prawej dłoni trzymał dziwną wypchaną reklamówkę, a w lewej coś jeszcze dziwniejszego: broń, mały czarny pistolet. Stefano Rinaldi, człowiek, który nigdy się nie złościł, który kiedyś nawet trochę ją pociągał, szedł prosto na Sarę z bronią w ręku, a ona nie potrafiła wyobrazić sobie żadnego wytłumaczenia, żadnej mogącej to wyjaśnić sekwencji zdarzeń.

Sięgnęła w bok, złapała krawędź biurka i zaczęła je odwracać. Stare drewno zapiszczało na marmurowej podłodze jak cierpiące zwierzę. Ciągnęła, aż jej plecy zatrzymały się na szybie, a krawędź blatu dotknęła jej piersi; siedziała teraz zasłonięta biurkiem, jakby wierzyła, że musi tu zostać i stawić czoła Stefanowi i że przedpotopowy mebel ze średniowieczną kopią rzymskiej książki kucharskiej i laptopem stanowi ochronę przed zbliżającym się niezrozumiałym zagrożeniem.

Potem, szybciej niż się spodziewała, już tam był, dyszał jej nad głową, a jego ciemnobrązowe oczy lśniły szaleństwem wyraźniej niż kiedykolwiek.

Usiadł na krześle naprzeciwko i spojrzał na nią badawczo. Sara poczuła, że trochę rozluźniają jej się mięśnie. Już się nie bała. Nie przyszedł po to, by ją skrzywdzić. Miała co do tego absolutną pewność, której nie potrafiła wyjaśnić.

– Stefano... – powtórzyła.

Za jego plecami zbierali się ludzie. Dostrzegła wśród nich Guida Fratellego. Czy Guido umie strzelać? – pomyślała. Czy może się tak niefortunnie złożyć, że Sara zginie dziś od zbłąkanej kuli niedoświadczonego gwardzisty celującego drżącą ręką w jej byłego kochanka, który z jakiegoś powodu oszalał w najszacowniejszej bibliotece Rzymu?

Lewą dłonią, tą, w której trzymał broń, Stefano zmiótł z biurka wszystko, co na nim leżało. Bezcenny tom Apicjusza i jej drogi laptop spadły z łoskotem na marmurową posadzkę.

Milczała, czekała; jego spojrzenie zdawało się mówić, że właśnie tego od niej oczekuje.

Uniósł reklamówkę nad biurkiem, odwrócił do góry dnem i pozwolił, by jej zawartość wypadła na blat, a potem rozkazującym, na wpół szalonym, na wpół martwym głosem powiedział donośnie:

– Krew męczenników jest nasieniem Kościoła!

Spojrzała. To, co wypadło na stół, miało konsystencję wilgotnego świeżego welinu, jakby właśnie wypłukanego. Apicjusz pisał na czymś bardzo podobnym, tyle że suchym.

Nie wypuszczając pistoletu, Stefano zaczął rozwijać przed nią tę elastyczną rzecz i rozciągał ją, aż zakryła cały mahoniowy blat, zwiesiła się przez krawędzie i przyjęła kształt znajomy, ale w tym kontekście obcy.

Sara powstrzymała się od zamknięcia oczu i zmusiła do skupienia się na tym, co widzi. Przedmiot, który Stefano Rinaldi ostrożnie wygładzał otwartą dłonią jak obrus na sprzedaż, był ludzką skórą; jasną, lekko opaloną skórą, mokrą, jakby ją niedawno umyto. Odcięto ją nierówno przy szyi, genitaliach, nadgarstkach i kostkach, ostatnie cięcia przeszły po kręgosłupie i tyłach nóg, i zdjęto w jednym kawałku. Sara musiała zwalczyć chęć dotknięcia tego czegoś, żeby się upewnić, że to nie sen, żeby po prostu wiedzieć.

– Czego chcesz? – zapytała najspokojniej, jak umiała.

Brązowe oczy spojrzały na nią, a potem się odwróciły. Stefano bał się tego, co robi, wyczuwała w nim przerażenie, ale też determinację. Był inteligentnym mężczyzną, nie upartym, po prostu skupionym na swojej pracy, czyli, teraz sobie przypomniała, przede wszystkim na Tertulianie, wczesnochrześcijańskim teologu i polemiście, którego słynne twierdzenie właśnie zacytował.

– Kim są męczennicy, Stefano? – zapytała. – Co to znaczy?

W tej chwili był przy zdrowych zmysłach. Widziała to wyraźnie w jego oczach, stały się spokojne. Myślał, zastanawiał się nad rozwiązaniem.

Nachylił się ku niej.

– Ona wciąż tam jest, Saro – powiedział ze znajomą nikotynową chrypką, ale bardzo cicho, jakby nie chciał, żeby usłyszał go ktokolwiek inny. – Musisz iść. Spójrz na to. – Wpatrywał się w skórę na stole. – Nie odważyłbym się... – Na jego twarzy malowało się przerażenie, które w tych okolicznościach wyglądało groteskowo. – Pomyśl o Bartłomieju. Musisz wiedzieć.

Potem, dużo głośniej i znowu tym szalonym głosem, powtórzył słowa Tertuliana:

– Krew męczenników jest nasieniem Kościoła.

I z wyrazem zagubienia w poczerniałych nagle oczach podniósł pistolet i wycelował krótką wąską lufę w jej twarz.

– Na ziemię! – krzyknął gwardzista. – Na ziemię!

Guido był idiotą. Sara instynktownie to wyczuwała; wiedziała, że nie mógł odebrać i zrozumieć tej sceny tak jak ona.

– Nie! – krzyknęła do obu mężczyzn, unosząc dłoń, i ku swojemu przerażeniu znowu zobaczyła wycelowany w nią pistolet; teraz mierzył wyżej. – Wy obaj! Przestańcie!

Guido krzyknął, w jego głosie słychać było strach i gniew. Nie panował nad sobą. Stefano wpatrywał się w nią ponurymi, pustymi oczami. Jego spojrzenie miało w sobie tyle śmiertelnego fatalizmu, że zrobiło jej się zimno.

– Pospiesz się – wyszeptał bezgłośnie.

– Nie róbcie tego – jęknęła, choć wiedziała, że to nic nie da.

Guido strzelił. Pomieszczenie wypełniło się dźwiękiem, który boleśnie eksplodował w jej uszach. Czaszka Stefana Rinaldiego pękła, krew i tkanki trysnęły wściekłym strumieniem. Guido nie miał odwagi dotknąć leżącego na podłodze ciała; tańczył wokół niego, a broń podskakiwała w jego dłoni, jakby żyła własnym życiem.

Sara opuściła powieki i wsłuchała się w wystrzały, w świst kul przelatujących przez czytelnię, cichą czytelnię, mieszczącą w sobie tyle wspaniałości, które pokochała.

Potem otworzyła oczy. Stefano leżał nieruchomo na podłodze. Jeden z ochroniarzy stał nieopodal, krzywił się i trzymał za brzuch, jak gdyby bał się tego, co może się z niego wyślizgnąć.

Patrzyła na Stefana. Leżał na podłodze, z głową opartą na średniowiecznej kopii Apicjusza, a jego gęsta czarna krew plamiła jej strony.

2

Stali w cieniu kolumnady na placu Świętego Piotra. Luca Rossi zastanawiał się, czy słońce zdążyło już spalić jego łysą głowę. Wczorajsza pizza i piwo przewalały mu się w żołądku jak kamienie. Na domiar złego dziś rano przydzielili mu tego dzieciaka na następne cztery tygodnie. Był to rodzaj kary, dla młodego też, tak przypuszczał. Obaj nie pasowali do rzymskiej policji, choć z zupełnie różnych przyczyn. W jego przypadku chodziło o powody konkretne, oczywiste i zrozumiałe. Chłopak po prostu wyglądał nie tak, i kropka. I nawet nie zdawał sobie z tego sprawy.

Rossi spojrzał na swojego partnera i stęknął.

– No dobra. Wiem, chcesz, żebym poprosił. Pokaż mi tę sztuczkę.

Nico Costa uśmiechnął się, a Luca pomyślał, że lepiej by było, gdyby nie wyglądał tak młodo. Czasem na tym świętym placu trzeba aresztować niebezpiecznych typów. Ciekawe, jak wtedy poradzi sobie ten szczupły, dziecinnie wyglądający zawodnik.

– To nie sztuczka.

Nigdy ze sobą nie pracowali. Byli z różnych komisariatów. Rossi podejrzewał, że dzieciak nie wie, dlaczego jego nowym partnerem został dziwny stary glina z nadwagą. Nie pytał. Chyba po prostu przyjął to do wiadomości, jak wszystko inne. Luca trochę o nim wiedział. Wszyscy wiedzieli. Gliniarze nie do końca mu ufali. Nie pił zbyt dużo. Nie jadł mięsa. Dbał o zdrowie i podobno nieźle biegał maratony. I był synem tego pieprzonego komucha, o którym ciągle pisano w gazetach i po którym odziedziczył bardzo dziwny nawyk. Miał świra na punkcie malarstwa, a konkretnie jednego malarza. Wiedział wszystko o wszystkich obrazach Caravaggia w Rzymie.

– Dla mnie sztuczka.

– To wiedza – odparł Costa i przez chwilę prawie wyglądał na swój wiek, czyli, z tego, co wiedział Rossi, na dwadzieścia siedem lat. Może, pomyślał, młody jednak coś w sobie ma. – Żadnej iluzji, stary. To prawda, magia.

– No to pokaż mi trochę magii. Tutaj – skinął głową w stronę murów Watykanu – muszą mieć tego pełno.

– Nie, tylko jednego. Zdjęcie z krzyża. I zabrali go z pierwotnego miejsca. Watykanowi nigdy nie zależało na Caravaggiu. Uważali, że jest zbyt rewolucyjny, zbyt blisko biedaków. Postaci na jego obrazach mają brudne stopy, a jego apostołowie wyglądają jak zwykli ludzie, których można spotkać na ulicy.

– Więc za to go lubisz? Pewnie masz to po starym.

– Między innymi za to. Ja to ja, a mój ojciec to mój ojciec.

– Jasne. – Rossi przypomniał sobie ojca Costy. Zawsze sprawiał kłopoty. Był bezkompromisowy i nigdy nie brał łapówek; naprawdę dziwny polityk. – Więc gdzie?

Dzieciak wskazał w stronę rzeki.

– Sześć minut stąd. Kościół Świętego Augustyna. Madonna Loretańska albo Madonna pielgrzymów, obie nazwy są prawidłowe.

– Dobry jest?

– Mają naprawdę brudne stopy. Watykan go nie cierpiał. Wspaniały kawałek malarstwa, chociaż znam jeszcze lepsze.

– Nie interesujesz się pewnie piłką nożną, co? – zapytał Luca po namyśle. – Mielibyśmy więcej tematów do rozmowy.

Costa nie odpowiedział. Wyjął skaner radiowy i podłączył słuchawki. Rossi pociągnął nosem.

– Czujesz te ścieki? – mruknął. – Wydali tyle kasy na budowę największego kościoła na świecie. Tuż obok mieszka papież. A śmierdzi jak w ciemnym zaułku na Zatybrzu. Może siekają tam trupy i spuszczają w kiblu albo coś. I tak się nie dowiemy.

Młody gmerał przy cholernym skanerze. To powinno być zabronione, obaj o tym wiedzieli.

– Hej – warknął. – Wydaje ci się, że tylko ty się nudzisz? Jeśli Falcone się dowie, że się tym bawiłeś, skopie ci tyłek.

Costa wzruszył szczupłymi ramionami i uśmiechnął się.

– Próbowałem znaleźć dla ciebie coś o piłce nożnej. W czym problem?

Rossi podniósł swoje wielkie dłonie i parsknął śmiechem.

– Okej. Tu mnie masz.

Patrzyli na przerzedzony tłum snujący się po placu w obezwładniającym upale. Jest za gorąco na kieszonkowców, pomyślał Luca. Pogoda skuteczniej zmniejsza przestępczość, niż potrafiliby dwaj gliniarze. Nie mógł mieć młodemu za złe zabaw ze skanerem. Żaden z nich nie lubił, kiedy mu przypominano, że istnieją w mieście takie miejsca, gdzie nie są mile widziani. Może Costa ma w genach coś antyklerykalnego, choćby nie wiedzieć jak często powtarzał, że w przeciwieństwie do ojca jest apolityczny. A Watykan jest częścią miasta, niezależnie od tego, co mówią politycy. To nie do pomyślenia, że jakiś mały sukinsyn mógłby na ich oczach ukraść torebkę, zniknąć w tłumie łażącym bez celu po bazylice Świętego Piotra – na terytorium Gwardii Szwajcarskiej w śmiesznych niebieskich mundurach i podkolanówkach – i stać się nietykalny.

Costa nie usłyszy na tym kieszonkowym skanerku niczego ważnego. W Watykanie za mało się dzieje. Ale słuchanie było samo w sobie formą protestu. Mówiło: „Jesteśmy tu”.

Rossi spojrzał na wężyk czarnych zakonnic prowadzonych przez kobietę z małą czerwoną chorągiewką na patyku. Zerknął na zegarek. Żałował, że wskazówki nie poruszają się szybciej.

– Wystarczy – oznajmił, ale Nico położył mu dłoń na ramieniu. Nagle spoważniał. W skupieniu słuchał pisków i trzasków ze skanera.

– Zastrzelono kogoś – powiedział. – W czytelni biblioteki. Wiesz, gdzie to jest?

– Oczywiście – odparł stary i skinął głową. – W Mongolii, jeśli o nas chodzi.

Costa spojrzał na niego błagalnie swoimi przenikliwymi brązowymi oczami.

– Zastrzelono kogoś. Nie będziemy tu stać, prawda?

Rossi westchnął.

– Powtarzaj za mną: Watykan to inny kraj. Falcone może ci to wyjaśnić dokładniej, jeśli chcesz.

Falcone rzeczywiście mógł to wyjaśnić bardzo dokładnie, pomyślał Luca. Nie chciał sobie nawet wyobrażać, jak miałaby wyglądać taka rozmowa. Bardzo się cieszył, że ostatnich pięć lat spędził poza zasięgiem Falconego. Żałował, że nie więcej.

– Jasne – zgodził się Costa. – Ale to nie znaczy, że nie możemy rzucić okiem. Nigdy nie mówili, że nie wolno nam tam wchodzić. Powiedzieli tylko, że nie możemy tam nikogo aresztować.

Rossi zastanowił się nad tym. Dzieciak miał rację, do pewnego stopnia.

– To wszystko, co słyszałeś? Zastrzelono kogoś?

– Nie wystarczy? Chcesz wrócić i powiedzieć Falconemu, że nawet nie zaproponowaliśmy pomocy?

Luca poprawił kaburę pod kurtką, Nico zrobił to samo. Spojrzeli w stronę wejścia na prywatne tereny przy via di Porta Angelica. Gwardziści, którzy zwykle stali tu, by sprawdzać dokumenty gości, zniknęli, zapewne wezwani do wypadku. Dwóch rzymskich gliniarzy mogło wejść nieniepokojonych żadnymi pytaniami. To wyglądało jak zaproszenie.

– Nie biegnę – burknął Rossi. – Nie w tym upale.

– Jak chcesz – odpowiedział Costa i puścił się biegiem przez plac w stronę otwartej bramy.

– Dzieciaki... – stęknął Luca Rossi i pokręcił głową.

3

Zanim Rossi dotarł do biblioteki, z siedem minut później, Nico Costa zdążył ustalić, że mężczyzna, który leży na ziemi z głową roztrzaskaną przez co najmniej trzy kule, rzeczywiście jest martwy. Widział, jak dwóch przestraszonych lekarzy wyprowadza rannego ochroniarza. Dyskretnie zebrał informacje. Panował potworny chaos, co było mu bardzo na rękę. Przerażony Guido Fratelli założył, że Costa jest jakimś watykańskim urzędnikiem, a to wystarczyło trzem innym gwardzistom, którzy weszli do czytelni, stwierdzili, że nie ma bezpośredniego zagrożenia, i czekali na dalsze rozkazy. Nico nie miał zamiaru wyprowadzać ich z błędu. Przez te cztery lata w policji widział już mnóstwo trupów i kilka strzelanin. Ale znaleźć trupa i ludzką skórę, i to w Watykanie, to było nowe doświadczenie, z którego nie chciał rezygnować.

Umysł Nica pracował na pełnych obrotach. Pozwolił mu. Wysiłek prawie usunął z jego świadomości wypełniający czytelnię zapach; odór krwi, zmieszany z gorącym, suchym powietrzem napływającym przez okna, stał się nieco mniej wyczuwalny.

Słuchał, jak Fratelli bełkotliwie opowiada swoją historię, i zerkał na kobietę, która siedziała na krześle pod ścianą i wszystkiemu się przyglądała. Koło trzydziestki, skromnie ubrana, w dopasowanej szarej garsonce. Ciemne włosy do ramion, ostrzyżone u dobrego fryzjera, wielkie zielone oczy i poważna twarz o klasycznych proporcjach, jak z obrazu jakiegoś dawnego mistrza. Nie z Caravaggia, była zbyt piękna. Nikt u niego nie emanował takim blaskiem, nawet Madonny. Coś takiego nie powinno istnieć. Poza tym wyglądała, jakby wszystko, co się wydarzyło, trzymała w sobie, starając się nie dopuścić, by eksplodowało.

Kiedy gwardzista skończył, podeszła do Nica. Zauważył, że jej szara garsonka jest zbryzgana krwią. Chyba się tym nie przejmowała. Szok, pomyślał. Wkrótce sobie uświadomi, że mało brakowało, a zostałaby zamordowana, i że na jej oczach zastrzelono człowieka, który rozłożył na biurku to dziwne makabryczne trofeum. Bo skóra wciąż tam leżała, jak porzucony kostium z kiepskiej zabawy halloweenowej. Costa nie potrafił uwierzyć, że należała do człowieka.

– Jest pan z policji miejskiej? – zapytała. W jej głosie pobrzmiewał dziwny akcent, jakby była pół-Amerykanką albo pół-Brytyjką.

– Zgadza się.

– Tak myślałam.

Gwardziści spojrzeli po sobie i jęknęli, ale nie zebrali się na odwagę, żeby się sprzeciwić. Wciąż na kogoś czekali.

Rossi uśmiechnął się do nich. Pozwolił dzieciakowi mówić, zadowolony, że sam nie musi. Wolał stać z tyłu. Wyglądało to trochę dziwnie, ale Costa dotarł tu pierwszy i wydawało się, że kontroluje sytuację. A Luca i tak kiepsko się czuł. Ostatnio coraz częściej.

– Myślę – powiedziała kobieta, chcąc odzyskać ich uwagę – że Stefano próbował mi coś powiedzieć.

– Stefano? – spytał Costa. – Mężczyzna, który chciał panią zabić?

Pokręciła głową. Nico powiódł wzrokiem za ruchem jej włosów; nie umiał się powstrzymać.

– Nie chciał mnie zabić. Ten idiota – wskazała na Guida Fratellego, który poczerwieniał, usłyszawszy jej słowa – nie zrozumiał, co się dzieje. Stefano chciał, żebym z nim gdzieś poszła. Nie zdążył wyjaśnić.

Gwardzista wymamrotał coś na swoją obronę i zamilkł.

– Co próbował powiedzieć? – zapytał Costa.

– Powiedział... – Starała się skupić. Potrafił zrozumieć, dlaczego jej trudno. Tyle się zdarzyło w tak krótkim czasie. – Powiedział, że ona wciąż tam jest. Żeby pomyśleć o Bartłomieju. I że powinniśmy się pospieszyć.

Przyglądał się jej, kiedy to mówiła. Zmienił zdanie. To chyba nie szok. Chyba po prostu jest taka chłodna i zdystansowana.

„Pospieszyć gdzie?”, miał zapytać, kiedy wepchnął się między nich potężny mężczyzna w ciemnym garniturze, dźgnął Nica w ramię grubym palcem i zapytał:

– Kim pan, do diabła, jest?

– Policja.

– Dokumenty.

Nico wyjął portfel i pokazał legitymację.

– Wyjść – rozkazał mężczyzna w garniturze. – Już.

Costa spojrzał na partnera, który chyba nie mniej się wkurzył, bo jego twarz trochę odzyskała kolor.

Rossi nachylił się ku agresywnemu przybyszowi i zapytał:

– A pan?

Facet wyglądał, pomyślał Nico, jak bokser, który właśnie odnalazł Boga: duża dziobata twarz z małymi rumianymi policzkami i złamanym nosem. W klapie czarnej wełnianej marynarki miał krzyżyk, ale to zdaniem Costy o niczym nie świadczyło.

– Hanrahan – burknął. Nico próbował zidentyfikować akcent, była w nim jakaś irlandzka szorstkość i coś amerykańskiego. – Ochrona. A teraz, chłopaki, po prostu idźcie, co? Zostawcie to nam.

Costa klepnął Hanrahana po ramieniu i ucieszył się, kiedy dostrzegł gniew w jego szarych oczach.

– Nie chce pan wiedzieć, co ustaliliśmy? Chcieliśmy tylko pomóc, panie Hanrahan. Mogła się z tego zrobić jeszcze paskudniejsza sprawa. Ktoś strzelał w Watykanie. Umówmy się, minęło trochę czasu, zanim pan tu dotarł. Może zapobiegliśmy czemuś jeszcze gorszemu.

Kobieta patrzyła na nich ze złością. Nico wiedział, co myśli. „Kłócą się, w takim momencie”. Też miała rację.

– To sprawa Watykanu – powiedział Hanrahan. – Przyjrzymy się temu. Zadzwonimy, jeżeli będziemy potrzebowali pomocy.

– Nie – upierał się Costa. – To także nasza sprawa.

Hanrahan powiedział tylko jedno słowo:

– Jurysdykcja.

– Chce pan powiedzieć – zapytał Nico – że ten przygłupi gwardzista zabił człowieka na pańskim boisku?

Hanrahan spojrzał na Guida Fratellego.

– Jeśli tak się stało.

Costa przeszedł parę metrów, które dzieliły go od biurka, i podniósł brzeg skóry. Ten fragment pokrywał kiedyś ramię. W dotyku była wilgotna i zimna. I bardziej ludzka niż się spodziewał.

– A to? – spytał.

Hanrahan wbił w niego wzrok.

– O co panu chodzi?

– O co mi chodzi? – Uświadomił sobie, że facet nie jest gliną. Nie jest nawet gwardzistą, bo ci zawsze mają jakiś mundur. Może ochrona, ale zdecydowanie ktoś od pilnowania, a nie od powolnego, drobiazgowego dochodzenia. – Chodzi mi o to, że gdzieś musi być ciało, które do tego pasuje. I dam głowę, że nie tutaj.

– Proszę pana... – przerwała kobieta.

– Przepraszam, zaraz skończę. Chcę powiedzieć, panie Hanrahan, że mówimy o dwóch zabójstwach, i gdyby lubił pan zakłady, postawiłbym sporo, że jedno z nich popełniono w naszej jurysdykcji. My mamy od tego ludzi, a pan... – rzucił miażdżące spojrzenie nieszczęsnemu Guidowi, który wyglądał, jakby miał się zaraz rozpłakać – pan nie ma. Współpracowaliśmy, byliśmy mili. Czy sądzi pan, że jest szansa, że odwdzięczycie się nam tym samym?

Hanrahan pokręcił głową.

– Nie macie pojęcia, w co się pakujecie.

– Hej! – Costa podniósł głos. Położył rękę na ramieniu Hanrahana. – Nie jesteśmy po tej samej stronie?

– Nie – odparł natychmiast Hanrahan i skrzywił się. – Zdecydowanie nie. A teraz...

Kobieta wepchnęła się między nich i spojrzała Nicowi w oczy.

– Mają panowie samochód? – zapytała.

– Jasne.

– Powiedział, żeby się spieszyć. Możemy to zrobić? Teraz?

Costa znów się zdziwił, że jest taka spokojna. Kiedy oni się kłócili, ona przez cały czas próbowała rozwiązać zagadkę pozostawioną przez nieboszczyka.

– Wie pani gdzie?

– Chyba tak. Powinnam była wpaść na to wcześniej. Chodźmy. Proszę.

Kiedy wychodzili, klepnął Hanrahana po ramieniu.

– Widzi pan? Wystarczy wiedzieć, jak poprosić.

4

Costa myślał o historii, którą Sara Farnese opowiedziała mu w samochodzie. Nasuwała mnóstwo pytań. Zastanawiał się też nad sposobem myślenia tej kobiety. Może jednak jest w szoku, tyle że po niej nie widać, a cała ta wyprawa to szukanie wiatru w polu.

– Czemu Wyspa Tyberyjska?

– Mówiłam już. Musimy iść do kościoła.

Rossi prowadził; rzucił mu chłodne spojrzenie. Nico zastanawiał się, czy jego partner zaczyna mieć złe przeczucia. To była spontaniczna decyzja. Może należało poczekać na instrukcje. Ale nie miał żadnych dowodów, że zbrodnia została popełniona na terytorium miasta. Poza tym kobieta się uparła: chciała się tam dostać szybko. Costa jakoś to Falconemu wyjaśni. Zwykle mu się udawało.

– Mogę spytać dlaczego?

Westchnęła, jakby rozmawiała z dzieckiem.

– Bartłomiej. Święty żywcem obdarty ze skóry. Oskórowany. Stefano się tym zajmował. Wiedział o tym. Kościół na Wyspie Tyberyjskiej to bazylika Świętego Bartłomieja. Nic innego nie przychodzi mi do głowy.

– I tyle? – zapytał Costa, szybko tracąc nadzieję, że uda mu się ugłaskać Falconego.

– I tyle – przytaknęła gniewnie. – Chyba że ma pan lepszy pomysł.

Mężczyźni spojrzeli po sobie. Ruch był niewielki, sierpień. Rossi szybko przejechał przez nabrzeże, a potem skręcił w lewo i wjechał na małą wyspę pośrodku rzeki.

– Ten Stefano – zapytał, kiedy dojeżdżali do placu przed kościołem – przyjaźnili się państwo?

Nie odpowiedziała; otworzyła drzwi, zanim zatrzymał samochód.

– Straszna kobieta – mruknął do siebie i pokręcił głową.

Poszli za nią. Spojrzeli na kościół. Trudno było uwierzyć, że w tym starym, nienaruszonym zakątku miasta, przy brukowanym placu, z dala od ulicznego szumu nad rzeką, mogło się wydarzyć coś złego.

– Myślisz, że powinniśmy dać im znać? – zapytał Rossi.

Costa wzruszył ramionami.

– Po co? Zjebka nie ucieknie, nie ma co się prosić.

– Ta – zgodził się stary. – Spróbuję znaleźć dozorcę. I jakieś klucze.

Kobieta stała już pod drzwiami kościoła.

– Hej! – krzyknął Nico. – Proszę poczekać!

Nie posłuchała. Zaklął i pobiegł za nią, wołając na Rossiego.

Kościół był pusty. Costa zatrzymał się między gładkimi kolumnami w nawie głównej. Czuł się niekomfortowo, jak zawsze w kościele. Pewnie kwestia wychowania. Niektóre miejsca czasem go przerażały.

Zajrzeli do słabo oświetlonych bocznych ołtarzy. Otworzyli kilkoro drzwi, za którymi znajdowały się małe pomieszczenia magazynowe pełne kurzu.

– Nic tu nie ma – powiedziała.

Stanęli przed ołtarzem. Costa zastanawiał się nad innymi opcjami. Kobieta była rozczarowana i zaniepokojona, wyglądała, jakby zadano jej zbyt trudną zagadkę.

– Zawsze warto sprawdzić – powiedział. – Proszę się nie obwiniać.

– Już to zrobiłam – odparła cicho. – Musi chodzić o coś więcej. Pracowaliśmy tu kiedyś. Wcześniej była tu świątynia Eskulapa. Może pod ziemią.

– Esku-kogo?

– Eskulapa. Boga od medycyny. – Spojrzała na niego. – To też pasuje, nie uważa pan?

– Może.

To go przerastało, wiedział o tym. W głowie tej kobiety działo się więcej, niż potrafił zrozumieć. Zastanawiał się, na ile zdawała sobie z tego sprawę.

Rossi wrócił, wymachując pękiem dużych starych kluczy. Nico poczuł się dziwnie. W jakiś sposób przejął inicjatywę, która powinna należeć do starego. Był starszy, bardziej doświadczony. Wiedział więcej.

– Sprawdziliśmy wszędzie – powiedział Costa. – Wszystko jest otwarte. I nic.

– W takim razie dajmy im znać – odparł Luca. Myśl, że ktoś inny to ogarnie, najwyraźniej sprawiła mu ulgę.

Kobieta wpatrywała się uważnie w małe drzwi po lewej stronie ołtarza.

– Tam.

– Sprawdzaliśmy – powiedział Costa.

– Nie. Mają tu dzwonnicę. Nie znaleźliśmy wejścia na wieżę.

Nico ruszył pierwszy. Małe pomieszczenie tonęło w ciemnościach. Wyjął z kieszeni latarkę i natychmiast się zorientował, dlaczego wcześniej tego nie zauważyli. Schody znajdowały się w najdalszym kącie za stalową kratą zamkniętą na wielką kłódkę. Rossi stęknął i podszedł do nich. Pogrzebał w kluczach, znalazł właściwy, wszedł w ciemność i zaczął po omacku wspinać się na górę.

– Jezu! Co to było?!

Wrzask starego odbił się echem od kamiennych ścian.

Costa wymacał w końcu włącznik. Zobaczyli parter wieży, kamienne kręcone schody i wyschnięte deski podłogi na pierwszym piętrze.

Luca schodził na dół, zataczając się i skowycząc. Jego łysina była cała we krwi. Krew spływała mu po skroni i zalewała oczy. Stary wił się, próbował ją wytrzeć, szorował głowę chusteczką i wciąż krzyczał. Po raz pierwszy w swojej policyjnej karierze Nico Costa poczuł gulę w gardle. Stali przed schodami, w rozgrzanym jak piekarnik wnętrzu wieży wisiał smród. Odór mięsa, które zaczyna się psuć. Poświecił w górę. Z drewnianego sufitu na kamienne stopnie powoli, miarowo kapała gęstniejąca krew.

– Potrzebujemy wsparcia – powiedział Costa ponuro i wyjął krótkofalówkę.

Spojrzał na Sarę Farnese i nie uwierzył własnym oczom. Przecisnęła się obok Rossiego i weszła na schody.

– Hej! – krzyknął, patrząc na szczupłą postać znikającą w ciemnościach. – Nie rób tego. Niczego nie dotykaj. Jezu...

Jego partner nie zwracał na nich uwagi. Wycierał się, jakby krew była trucizną, kwasem palącym skórę. Costa włączył radio i nadał krótki komunikat. Potem powiedział Rossiemu, by na niego poczekał. Nie podobał mu się wyraz jego twarzy. Miał w sobie coś szalonego, coś, co mówiło, że sprawy zaszły za daleko. Nico myślał tak samo, ale ona poszła na górę, do tego, co się tam znajdowało, i nie mógł pozwolić, żeby została z tym sama.

Usłyszał pstryknięcie włącznika. Przyćmione żółte światło zalało schody. Krzyk Sary Farnese zabrzmiał jak westchnienie. Pierwszy wyraz emocji od strzelaniny w Bibliotece Watykańskiej przed półgodziną.

– Cholera – zaklął Nico i wbiegł na górę, przeskakując po dwa stopnie na raz.

Oparła się plecami o ścianę i osunęła w dół, zasłaniając usta dłońmi, z zielonymi oczami rozszerzonymi od szoku i zdumienia. Podążył wzrokiem za jej spojrzeniem. W świetle pojedynczej żarówki zobaczył ciała i z trudem opanował mdłości.

W pomieszczeniu znajdowały się dwa trupy. Kobieta, całkowicie ubrana, miała na sobie ciemną spódnicę i czerwoną bluzkę. Wisiała na przerzuconej przez belkę pod sufitem prowizorycznej pętli. Nieopodal dyndających w powietrzu nóg leżało drewniane krzesło, które ktoś kopnął – albo, być może, samo upadło, kiedy próbowała się na nim utrzymać. Costa nie przyglądał się zbyt dokładnie jej twarzy; na oko trochę po trzydziestce, jasne włosy z pasemkami i cienka sucha skóra.

Dwa metry dalej wisiały drugie zwłoki: mężczyzna z burzą zdumiewająco złotych włosów i twarzą wykrzywioną potwornym bólem, z wargami uniesionymi przez mocno zawiązany knebel i doskonale białymi zębami odsłoniętymi w jakby ironicznym uśmiechu. Ręce spętano mu nad głową i przywiązano do sczerniałej belki. Jego nogi wisiały nad drewnianą podłogą. Miał skórę tylko na twarzy, dłoniach, stopach i genitaliach.

Przy mięsie na jego piersi unosiła się chmura much, niewielki okrągły pokój wypełniało ich bzyczenie. Na ścianie dookoła pomieszczenia powtarzała się nabazgrana niezgrabnymi drukowanymi literami sentencja, którą Sara Farnese usłyszała w Bibliotece Watykańskiej; ktoś wypisał krwią zmarłego: Krew męczenników jest nasieniem Kościoła. A także, ale tylko raz, dwie linijki po angielsku, które Nico Costa zrozumiał na tyle, by stwierdzić, że są nawet bardziej szalone. Namalowano je na ścianie za trupem, znajdowały się tuż za jego głową. Sprawiały wrażenie dwóch pierwszych linijek wiersza.

As I was going to St Ives

I met a man with seven wives.

Poczuł pojedynczy skurcz w żołądku, a potem spojrzał na Sarę Farnese. Nie potrafiła oderwać wzroku od skrwawionego, obdartego ze skóry ciała. Wyglądała, jakby po cichu popadała w obłęd.

Dwoma krokami przemierzył pokój, ukląkł między nią a oskórowanym ciałem i złapał ją za ręce.

– Musi pani stąd wyjść. Teraz. Proszę.

Próbowała go zignorować, spojrzeć jeszcze raz. Costa ujął jej twarz w dłonie i zmusił Sarę, by na niego popatrzyła.

– To nie jest pani robota. To nie jest coś, co powinna pani oglądać. Proszę.

Nie poruszyła się. Pochylił się, wziął ją na ręce najdelikatniej, jak potrafił, i czując w ramionach jej ciężar, zszedł po kręconych schodach, starając się ominąć coraz wolniej skapującą z sufitu krew.

Luca stał za drzwiami. Kiedy go minęli, obejrzał się i wymamrotał, że pomoc jest w drodze. Nico zaniósł Sarę do głównej nawy i posadził na kościelnej ławce. Wpatrywała się w ołtarz. Jej oczy lśniły od łez.

– Mam parę rzeczy do zrobienia – powiedział. – Poczeka pani na mnie tutaj?

Kiwnęła głową.

Costa skinął na Rossiego, żeby jej pilnował, wziął głęboki oddech i wrócił do wieży, by przeszukać pokój na piętrze. Kobietę zidentyfikował bez trudu na podstawie dowodu osobistego, który miała w torebce. Ubrania obdartego ze skóry mężczyzny leżały skłębione nieopodal jego ciała. W kieszeni marynarki Nico znalazł brytyjski paszport i odcinek biletu na poranny lot z Londynu.

Dziesięć minut później pojawili się technicy i ludzie z laboratorium; armia kobiet i mężczyzn w białych plastikowych kombinezonach wtarabaniła się po schodach i wypełniła pomieszczenie. Poprosili Costę, by wyszedł, żeby mogli zająć się swoją pracą. Przewodziła im Teresa Lupo, Szalona Teresa, patolożka uwielbiana przez policjantów z bezpiecznej odległości. To miało sens, zdziwiłby się, gdyby Szalona Teresa nie zainteresowała się tą sprawą. Musiała wiedzieć, że stary też tu jest. W Questurze mówiono, że coś się między nimi ostatnio dzieje.

Wszedł inspektor Leo Falcone i spojrzał na oskórowanego trupa jak na eksponat w muzeum. Był świetnie ubrany, jak zawsze; wyprasowana biała koszula, czerwony jedwabny krawat, jasnobrązowy prążkowany garnitur, buty, które nawet w żółtym świetle pojedynczej żarówki lśniły niczym lustro. Robił wrażenie. Zupełnie łysy, z doskonałą orzechową opalenizną i srebrzystą brodą przyciętą w ostry, kanciasty kształt przypominał diabła w teatrzyku. Spojrzał na Costę.

– Wysłałem cię, żebyś łapał kieszonkowców – powiedział; jego przepalony głos brzmiał jadowicie. – Co to ma być, na litość boską?

Nico pomyślał, że pewnego dnia straci nad sobą kontrolę przy ludziach. Pewnego dnia ktoś po prostu trochę za bardzo go wkurzy.

– Kobieta jest żoną Rinaldiego – powiedział. – Zajrzałem do jej torebki. Leży na ubraniach tego drugiego.

– A kim jest ten drugi? – zapytał Falcone.

Costa miał ochotę na niego nawrzeszczeć. Nie prosił o to. Nie chciał tu wchodzić. A najbardziej ze wszystkiego nie chciał patrzeć, jak Sara Farnese zaczyna rozumieć to, co widzi, i powoli popada w obłęd.

– Pracuję nad tym – powiedział i zszedł po schodach, zostawiając techników z ich robotą.

Ku jego rozczarowaniu Rossi nie czekał z Sarą. Costa znalazł go na zewnątrz, stary szukał cienia na rozgrzanym brukowanym placu i zaciągał się papierosem, jakby od tego zależało jego życie.

– Powiedziała coś? – zapytał Nico.

Rossi milczał. Zbrodnia była makabryczna, ale Costa wiedział, że za zdenerwowaniem partnera kryje się więcej niż po prostu szok. Ten duży skomplikowany mężczyzna miał w sobie coś, czego Nico nie potrafił zrozumieć.

– Ani słowa. – Luca nie patrzył młodemu w oczy. Skrzywił się. Pod jego bladą obwisłą twarzą utworzył się duży podwójny podbródek. – Bałem się. Nie miałem odwagi tam wejść. Czułem to. Zło...

– Każdy by się bał.

– Gówno prawda! – warknął Luca. – Wszedłeś tam jakby nigdy nic. – Wskazał na techników pod drzwiami kościoła, którzy palili dokładnie tak jak on. – Oni też.

– Są wstrząśnięci. Uwierz mi. Wszyscy jesteśmy wstrząśnięci.

– Wstrząśnięci? – powtórzył kpiąco Rossi. – Falcone wygląda, jakby mógł z tego trupa jeść śniadanie.

– Luca. – Nico po raz pierwszy użył imienia starego. – Co jest nie tak? Czemu pracujemy razem? Czemu cię tu przenieśli?

Rossi zmierzył go dziwnym, smutnym spojrzeniem.

– Nigdy ci nie mówili?

– Nie.

– Jezu. – Drżącą dłonią zgasił papierosa i natychmiast zapalił następnego. – Chcesz wiedzieć? Pojechałem do wypadku. Ciągle są wypadki, wiem. Ale ten był inny. Za kierownicą siedział ojciec, pijany w trupa. A na drodze leżał dzieciak, który wyleciał prosto przez przednią szybę. W kawałkach. Martwy. Bardzo martwy. – Rossi pokręcił zbyt wielką głową. – I wiesz, co robił ojciec? Próbował się wykręcić. Próbował mnie przekonać, że nie jest pijany.

– Świat jest pełen dupków. Co w tym wyjątkowego?

– Co w tym wyjątkowego? – powtórzył Luca. – To, że wziąłem dupka za kark i zacząłem nim rzucać. Mocno. Gdyby nie gliniarz z drogówki, pewnie bym kretyna zabił.

Costa zerknął do kościoła, żeby sprawdzić, czy Sara wciąż tam jest. Kiedy się odwrócił, Rossi wpatrywał się w niego swoimi wodnistymi oczami.

– Przeniesienie mnie stanowiło część umowy, którą z nim zawarli, żeby wycofał pozew. Mam czterdzieści dwa lata, jestem nieżonaty i nietowarzyski. Spędzam wieczory przed telewizorem, pijąc piwo i jedząc pizzę, i dokładnie do tamtego momentu było mi wszystko jedno, nie przejmowałem się. Potem coś cię znienacka uderza. Czasem klapki spadają ci z oczu z najgłupszego powodu. Właśnie to mi się przydarzyło. Tobie też się pewnego dnia przydarzy. Poczujesz się zmęczony, jakiś zdolny dzieciak będzie deptał ci po piętach i zobaczysz, jakie to gówno, to wszystko. Albo jeszcze gorzej. Uświadomisz sobie w końcu, że to nie jest zabawa. Ludzie umierają zupełnie bez powodu. I któregoś dnia to będziesz ty.

– Nigdy nie myślałem, że jest inaczej – odpowiedział Costa. W głosie Rossiego wyczuł osobistą urazę. Nie spodobało mu się to. – Idź do domu, Luca. Prześpij się. Ja się wszystkim zajmę.

– Zajmiesz się jak cholera. Myślisz, że chcę, żeby Falcone jutro po mnie jeździł?

Nico sięgnął do kieszeni kurtki starego i wyciągnął paczkę. Była prawie pusta.

– Cóż, w takim razie skup się na paleniu. Pogadamy później.

Rossi ruchem głowy wskazał kościół.

– Powiedzieć ci jeszcze coś? Powiem ci, chociaż wątpię, czy posłuchasz.

– Co?

– Ona mnie przeraża. Ta kobieta. Kobieta, która jest w stanie patrzeć na to wszystko i trzymać to w sobie. Jakim trzeba być człowiekiem, żeby tak umieć? O mało dziś nie zginęła. Widziała tamto w dzwonnicy, cokolwiek to jest. Nie, nie mów mi. Nie chcę, żeby w nocy chodzili mi po głowie ludzie obdarci ze skóry. To nie jest zdrowe. Może powinni zostać z nią. Kiedy się na nią patrzy, można pomyśleć, że ma to gdzieś.

Costa zirytował się w imieniu Sary.

– Nie widziałeś jej tam, Luca. Nie możesz osądzać. Z tego, co wiem, nie siedziałeś z nią zbyt długo w kościele. Nie widziałeś, jak wypłakiwała oczy i nie wiedziała, gdzie patrzeć. Niektórym ludziom trzeba dać czas. Powinieneś to rozumieć.

Rossi szturchnął go w pierś, mocno.

– Masz rację. Nie widziałem.

Szalona Teresa także wyszła na słońce. Zobaczyła ich, podeszła i poprosiła Rossiego o papierosa. Kiedy niechętnie ją poczęstował, wyśliznęła się ze swojego białego poliestrowego kombinezonu. Mocno zbudowana kobieta po trzydziestce, z długimi czarnymi włosami spiętymi w koński ogon, tak samo jak Luca wydawała się nieco zmarnowana. Miała na sobie najbardziej workowate tanie dżinsy, jakie Nico kiedykolwiek widział, i pogniecioną różową koszulę. Zapaliła, wydmuchnęła chmurę dymu w spiekotę popołudnia i powiedziała z błogim uśmiechem:

– Takie dni jak dziś sprawiają, że to wszystko jest coś warte, no nie, chłopaki?

Costa zaklął i wrócił do kościoła, wściekły na siebie, że nie zareagował inaczej.

Klęczała przed ołtarzem z dłońmi złożonymi na zbryzganym krwią ubraniu i szeroko otwartymi oczami. Modliła się. Nico odczekał kilka minut, by mogła skończyć. Wiedział, na co Sara patrzy. Na wprost niej, za złotym niczym bizantyjska ikona portretem Chrystusa, na ścianie wisiał drugi, większy obraz. Przedstawiał Bartłomieja tuż przed śmiercią. Z rękami związanymi nad głową, tak samo jak u trupa w wieży. Ponury oprawca stał obok z nożem i patrzył w oczy ofiary, jakby nie wiedział, od czego zacząć.

Sara podniosła się z podłogi i usiadła obok niego w ławce.

– Możemy to zrobić kiedy indziej – powiedział. – Nie musimy teraz.

– Proszę pytać. Wolę mieć to za sobą.

– Rozumiem.

Uspokoiła się już; zastanawiał się nad tym, co mówił Rossi. Sara Farnese z pewnością nad sobą panowała.

– Ten Stefano Rinaldi – zaczął. – Kim dla pani był?

– Pracował na moim wydziale – odpowiedziała po chwili wahania. – Mieliśmy romans. Czy to chciał pan usłyszeć? Krótko. Skończyło się kilka miesięcy temu.

– Okej. A kobieta na górze? Jego żona?

– Mary. Angielka.

– Znalazłem to w jej dokumentach. Wiedziała?

Sara spojrzała na niego.

– Chce pan usłyszeć to wszystko teraz?

– Jeśli mogę – powiedział Costa. – Jeśli nie, możemy porozmawiać kiedy indziej. Decyzja należy do pani.

Sara znów spojrzała na obraz za ołtarzem.

– Dowiedziała się. Dlatego przestaliśmy się spotykać. W zasadzie nie wiem, czemu zaczęliśmy. To była przyjaźń, która po prostu zmieniła się w coś innego. Ich małżeństwo i tak się sypało, nie przeze mnie.

Wyciągnął z kieszeni plastikową torebkę. Znajdowała się w niej ręcznie zapisana kartka wyrwana z notesu.

– Próbuję się zorientować, co się tu dzieje. Nie chcę nikogo osądzać. Znalazłem to w ubraniach tego drugiego. To kartka, która pewnie czekała na niego na lotnisku. Jest podpisana pani imieniem i nazwiskiem. Prosi w niej pani o spotkanie tutaj, w tym kościele, najszybciej, jak to możliwe, i pisze, że to bardzo ważne. Czy to pani napisała?

Pokręciła głową.

– Nie.

– Skąd Rinaldi mógł wiedzieć, że on przyjeżdża?

– Nie mam pojęcia. Pewnie mówiłam o tym w pracy. Naprawdę nie wiem.

– Ten drugi był pani kochankiem?

Skrzywiła się na dźwięk tego słowa.

– My... spotykaliśmy się od czasu do czasu. Ma na imię Hugh...

– Fairchild. Wiem. Miał przy sobie paszport. Chce pani zobaczyć?

– Czemu?

– Osoba, którą należy powiadomić w razie wypadku. Był żonaty.

– Nie – powiedziała chłodno. – Nie chcę.

– Nie wiedziała pani?

– Czy to ważne?

Zawahał się. Czy był wścibski? A jeśli tak, to dlaczego?

– Może nie. Na ścianach napisano to o krwi męczenników. Zauważyłem. I to drugie. Kim jest St Ives? Też męczennikiem czy kimś takim?

– Nie, to miasto w Anglii.

– A siedem żon?

– Nie wiedziałam, że w ogóle jakąś ma – odpowiedziała trochę gorzko.

– Jak pani myśli, co się stało?

Sara Farnese spojrzała na niego wilkiem, jej zielone oczy wypełniły się urazą.

– Niech pan mi powie. Pan jest policjantem.

Nie cierpiał, gdy go poganiano, ale Sara czekała na odpowiedź.

– Każdy, kto na to spojrzy, powie to samo. – Wzruszył ramionami. – Pani dawny chłopak dowiedział się o nowym i uznał, że należy to zakończyć. Dla wszystkich, włączając w to jego i jego żonę. Być może panią też.

– Mówiłam panu. Stefano nie chciał mnie zabić. I nie byli moimi „chłopakami”. Byli ludźmi, z którymi od czasu do czasu sypiałam. W przypadku Stefana kilka miesięcy temu.

Nie rozumiał tego. Nawet teraz, blada i zszokowana, z powiększającymi się szarymi workami pod oczami, Sara Farnese wyglądała pięknie. Nie rozumiał, dlaczego ktoś taki chce prowadzić tak puste życie.

– Ludzie popadają w obłęd z najróżniejszych powodów – powiedział. – Nie zawsze oczywistych.

Mężczyźni wchodzą po schodach i na twarz kapie im czyjaś krew. Ludzie, których kochasz, wychodzą rano z domu i wracają wieczorem z wyrokiem śmierci.

– Być może. – Nie wyglądała na przekonaną.

– Przykro mi, że muszę o to wszystko pytać. Rozumie pani dlaczego?

Nic nie powiedziała. Znieruchomiała, wpatrzona w obraz za ołtarzem, w Bartłomieja chwilę przed męką.

– To apokryf – stwierdziła rzeczowo.

– Co?

– Ta historia o obdzieraniu ze skóry. Torturowano go, na pewno. Ale to było raczej coś bardziej zwyczajnego. Przeważnie obcinano głowę. Kościół ubarwiał te opowieści, żeby dodać odwagi tym, którzy się wahali. Żeby ruch nie upadł.

– Dlatego „krew męczenników jest nasieniem Kościoła”?

Spojrzała na niego. Chyba była zaskoczona, że zrozumiał.

– Czy ma pani jakąś rodzinę? – zapytał. – Zadzwoniłbym.

– Nikogo. Dziękuję.

– Nikogo? Rodzice?

– Moi rodzice od dawna nie żyją.

– Są ludzie, którzy pomagają w takich sytuacjach. Psycholog?

– Jeśli będę potrzebowała, dam panu znać.

Znowu przypomniał sobie słowa Rossiego. Ta kobieta jest bardziej skomplikowana, niż się wydaje.

– Nigdy się pan nie modli? – zapytała nagle.

Costa wzruszył ramionami.

– W rodzinie nie było takiego zwyczaju. I nigdy nie wiedziałem, po co miałbym to robić.

– Żeby zadać te same stare pytania. Czy istnieje Bóg? Dlaczego złe rzeczy zdarzają się dobrym ludziom?

– To byli dobrzy ludzie? Ten Anglik? Ten, co go zabił?

Zastanowiła się nad tym, zauważył to.

– Nie byli złymi ludźmi, jeśli o to panu chodzi.

– Hej – dodał bez namysłu – powinna się pani cieszyć, że nie została pani gliną. Daleko zaszliśmy. Dlaczego dobre rzeczy zdarzają się złym ludziom? Dlaczego bogaci są tak bogaci, a biedni tak biedni? Dlaczego Stalin umarł w swoim łóżku? Mój stary jest komunistą. Jako dziecko ciągle go pytałem o tego Stalina, zawsze targał mnie wtedy za ucho.

Zdumiał się. Sara Farnese leciutko się uśmiechnęła, co sprawiło, że przez chwilę wyglądała jak inna osoba, ktoś młodszy, pełen delikatnego wewnętrznego piękna, zupełnie innego niż lodowata elegancja, którą zwykle prezentowała światu. Wbrew temu, co zawsze twierdził, nagle zrozumiał, że mężczyzna może dostać obsesji na punkcie kobiety.

– Rodzina jest ważna – powiedział Costa. – To drużyna w walce ze światem. Nie zazdroszczę nikomu, kto musi sam mierzyć się z całym tym gównem.

– Chciałabym już iść – powiedziała Sara.

Wstała i poszła do drzwi, za którymi słońce wreszcie nieco przygasło; dzień miał się ku końcowi.

Nico ruszył za nią.


O  pieniądze można zabiegać, można je zarabiać. Szczęście, według mnie, można dostać tylko od innych, kiedy postanowią cię nim obdarować. Nikogo nie da się do tego zmusić, nawet za pomocą pieniędzy, choć wielu ludzi uważa, że jest inaczej. Na szczęście trzeba zasłużyć i  dlatego jest tyle warte.

–  Nie. Wyłożył jej wszystko krótko i  wprost, upewniwszy się najpierw, że zgadza się na jego warunki. Tylko ona i  fotograf. Żadnych innych dziennikarzy. Nie mogą ryzykować. –  Sądzisz, że zaprosiłabym kogoś na swoją ucztę? – zapytała, a  potem pospiesznie notując szczegóły, zaczęła się