Opis

Jest upalny lipcowy poranek na Sandhamn. Ciało mężczyzny oplątane w rybacką sieć wypływa na ląd przy wschodnio-zachodnim brzegu wyspy Archipelagu sztokholmskiego. Tydzień później na wybrzeżu zostaje znalezione zmasakrowane ciało kobiety. Śledztwo prowadzi inspektor Thomas Andreasson z policji w Nacka.

Co łączy tych dwoje z Sandhamn? I jakie sekrety skrywa mała społeczność? Czy Thomas dręczony cierpieniem po stracie nowonarodzonego dziecka i rozpadzie małżeństwa podoła trudnej sprawie? Nieoczekiwanie z pomocą przychodzi mu przyjaciółka z dzieciństwa Nora Linde, która spędza lato na wyspie.

Policjanci pracują pod ogromną presją. Muszą odnaleźć sprawcę, zanim dojdzie do kolejnej tragedii…

Nowy szwedzki kryminał podbił serca czytelników. Pełen napięcia dramat, którego akcja rozgrywa się na archipelagu 

„Aftonbladet”

Bardzo obiecujący debiut. Viveca Sten może dołączyć do licznego grona najlepszych szwedzkich autorów kryminałów.

„Dagbladet”

Viveca Sten jest naczelną prawniczką szwedzkiej poczty Posten. Mieszka pod Sztokholmem razem z mężem i trójką dzieci. Od najmłodszych lat spędzała każde lato na wyspie Sandhamn, gdzie jej rodzina od kilku pokoleń ma dom. Jej debiut literacki Na spokojnych wodach stał się w Szwecji bestsellerem, a prawa wydawnicze zostały sprzedane do kilku krajów.

Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:

Androidzie
iOS
czytnikach certyfikowanych
przez Legimi
Windows
10
Windows
Phone

Liczba stron: 394

Odsłuch ebooka (TTS) dostepny w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacjach Legimi na:

Androidzie
iOS

Popularność


Poniedziałek, tydzień pierwszy

1

– Chodź tu, Pixie, do nogi! – nawoływał poirytowany mężczyzna.

Mimo że kilka dni jego jamnik był zamknięty na łódce, powinien okazywać trochę zdyscyplinowania. Tak naprawdę należałoby go prowadzić na smyczy. Na Sandhamn psom nie wolno latem biegać samopas. Mężczyzna nie miał jednak serca przestrzegać tego nakazu, widząc, jak Pixie cieszy się, że wreszcie jest na wolności.

Poza tym o tak wczesnej porze nie było tu żywej duszy. Mieszkańcy nielicznych domów stojących wzdłuż plaży jeszcze spali. Ciszę zakłócało jedynie skrzeczenie mew. Deszcz, który spadł w nocy, uczynił powietrze rześkim. Słońce grzało mocno. Zapowiadał się kolejny piękny dzień.

Piasek był mocno zbity, przyjemnie się po nim szło. Niskie sosny ustąpiły miejsca trawom wydmowym i bylicom oraz rzadko rozsianym kępom żółtych kwiatów. Na brzegu leżały wyrzucone przez fale wodorosty. Samotna żaglówka płynęła od strony Falkenskär na wschód.

Gdzie się podział ten przeklęty pies?

Mężczyzna podążył w stronę, z której dobiegało szczekanie. Jamnik głośno i nerwowo ujadał, machając energicznie ogonem. Stał przy skale i obwąchiwał jakiś duży przedmiot, z tej odległości nierozpoznawalny. Gdy mężczyzna się zbliżył, poczuł nieprzyjemny zapach. Po chwili otoczyła go chmura cuchnących oparów i prawie zaczął się dusić.

Na ziemi zobaczył coś przypominającego kłąb szmat.

Nachylił się, żeby odciągnąć psa, i wtedy zorientował się, że to sieć rybacka wypełniona wodorostami. Nagle dotarło do niego, co widzi.

Z sieci sterczały dwie stopy. U każdej brakowało kilku palców. Spod pomarszczonej zielonkawej skóry prześwitywały kości goleni.

Odruch wymiotny pojawił się natychmiast. Mężczyzna nie mógł go powstrzymać i cała zawartość jego żołądka znalazła się na ziemi. Różowawe wymiociny obryzgały mu buty, ale on tego nie zauważył.

Kiedy trochę ochłonął, odszedł kawałek dalej. Zaczerpnął dłonią wody, żeby przepłukać usta. Potem wyciągnął telefon i wybrał numer alarmowy.

2

Inspektor Thomas Andreasson naprawdę nie mógł się doczekać wakacji. Cztery tygodnie w domku letniskowym na Harö, wyspie Archipelagu Sztokholmskiego. Poranne kąpiele. Pływanie kajakiem. Grillowanie. Wyprawy na Sandhamn w odwiedziny do chrześniaka.

Najchętniej brał urlop późnym latem. Woda była wtedy cieplejsza, pogoda zazwyczaj ładniejsza. Jednak teraz, chwilę po midsommar1, ciężko mu było nie tęsknić za znalezieniem się z dala od miasta, gdzieś na otwartym morzu.

W zeszłym roku zaczął pracować w wydziale kryminalnym policji w Nacce. Od tego momentu miał pełne ręce roboty. Musiał się dużo nauczyć, mimo że służył w policji czternaście lat, z czego osiem – w policji morskiej.

Pływał większością łodzi, którymi dysponowała policja morska: patrolowymi CB 90, aluminiowymi skerfe i motorówkami RIB. Znał archipelag jak własną kieszeń. Dokładnie wiedział, gdzie są nieoznaczone na mapie rafy i które mielizny stają się szczególnie niebezpieczne przy niskich pływach.

Jako funkcjonariusz policji morskiej sporo widział i wysłuchał wielu niestworzonych historii, zwłaszcza opowiadanych przez sterników prowadzących łodzie po alkoholu. Rozpatrywał przeróżne sprawy skradzionych lub zdewastowanych łodzi, cudzoziemców, którzy zabłądzili, i nastolatków, którzy utknęli na archipelagu. Mieszkańcy skarżyli się regularnie, że ktoś nielegalnie łowi ryby na ich wodach. Policja mogła tylko przymknąć oko na to, że prawowity właściciel łowiska rekwiruje stawiane bezprawnie sieci jako rekompensatę.

Thomas bardzo lubił tę pracę i gdyby nie to, że jego mała Emily miała przyjść na świat, nigdy nie ubiegałby się o stanowisko inspektora do spraw kryminalnych.

Potem, gdy wszystko było stracone, nie miał siły znów się przenosić. Ledwo udawało mu się przetrwać kolejne dni. Na szczęście w komisariacie w Nacce pracowało się szybko i intensywnie, a on zadziwiająco dobrze radził sobie z nowymi obowiązkami. Tylko raz na jakiś czas, zwłaszcza podczas sezonu letniego, tęsknił za wolnością, jaką mieli funkcjonariusze policji morskiej.

Inspektor Margit Grankvist, koleżanka Thomasa mająca doświadczenie znaczne większe niż on, wyrwała go z zamyślenia. Wetknęła do pokoju swoją krótko ostrzyżoną głowę i rzuciła:

– Thomas, chodź do Dziadka. Na Sandhamn znaleźli jakiegoś trupa.

Thomas podniósł głowę. „Dziadkiem” nazywali szefa jednostki kryminalnej policji w Nacce, Görana Perssona. Był imiennikiem premiera2, ale nie czuł się z tego powodu dumy. Starał się wyraźnie podkreślać, że preferencje polityczne jego i premiera niekoniecznie się pokrywają, ale nie chciał mówić o tym, jakie dokładnie są. Życzliwi koledzy nie przepuścili okazji, by przypomnieć szefowi, że również tuszą przypomina jednego z najważniejszych ludzi w państwie. Reagował na te uwagi z bardzo ograniczonym entuzjazmem. Niewylewny i dość małomówny – należał do policjantów starej daty. Stwarzał jednak dobrą atmosferę i koledzy go cenili. Był dokładny, kompetentny oraz bardzo doświadczony.

Gdy Thomas wszedł do gabinetu szefa, Margit już tam siedziała, popijając kolejną ze swoich niezliczonych kaw. Nie zrażało jej, że ich biurowy automat produkuje napój, który mógłby uśmiercić każdego, prawdziwą trutkę na szczury. Thomas nie rozumiał, jak Margit może wlewać w siebie takie ilości tego paskudztwa. On sam po raz pierwszy w życiu zaczął tutaj regularnie pić herbatę.

– Przy północno-zachodnim brzegu Sandhamn znaleziono zwłoki mężczyzny – powiedział Dziadek. – Wygląda na to, że w dość kiepskim stanie. Najwyraźniej przeleżały swoje w wodzie.

Margit zapisała coś w notesie, po czym podniosła wzrok.

– Kto je znalazł?

– Jakiś pechowy spacerowicz. Podobno jest w szoku. Nie był to dla niego przyjemny widok. Godzinę temu powiadomił policję, chwilę przed siódmą rano. Wyprowadzał psa i niemal potknął się o ciało.

– Czy istnieje podejrzenie, że to było zabójstwo? – spytał Thomas, wyjmując swój notes. – Ślady pobicia, inne oznaki przemocy?

– Za wcześnie, by to stwierdzić. Podobno ciało było zaplątane w sieć rybacką. Policja morska jedzie zbadać sprawę. Zorganizowano też transport zwłok.

Dziadek wymownie spojrzał na Thomasa.

– Z tego, co pamiętam, masz dom na Harö. Stamtąd jest chyba rzut beretem na Sandhamn?

Thomas przytaknął.

– Przejazd z wyspy na wyspę zajmuje dziesięć, piętnaście minut.

– Świetnie. Wizja lokalna. Pojedziesz rozejrzeć się na Sandhamn. A przy okazji możesz odwiedzić swoich dawnych kolegów z policji morskiej.

Na twarzy Dziadka pojawił się filuterny uśmieszek.

– Czy istnieją jakieś powody do wszczęcia dochodzenia w sprawie morderstwa? – zapytał Thomas.

– Na razie traktujemy to jako śmierć w niewyjaśnionych okolicznościach. Jeśli zostanie wszczęte dochodzenie w sprawie morderstwa, wówczas Margit pokieruje grupą śledczą. Uważam, że do tego czasu ty możesz się tym zająć.

– Dla mnie świetnie – odezwała się Margit. – Tkwię po uszy w raportach, które trzeba złożyć przed wakacjami. Chętnie coś oddam.

Wymownie pokiwała głową dla podkreślenia swoich słów. Widać było, że rozpoczęła odliczanie przed urlopem. Jeszcze tylko kilka dni papierkowej roboty. Na horyzoncie majaczyła wolność: wynajęty dom letniskowy na Västkusten i cztery tygodnie z rodziną.

– Rozmawiałem z pilotami śmigłowca policyjnego – powiedział Dziadek i spojrzał na zegarek. – Są w mieście i zabierają techników, więc za dwadzieścia minut mogą cię zgarnąć razem z nimi. Musisz tylko podjechać na lądowisko przy Slussen. Z powrotem możesz się zabrać z policją morską. Albo wziąć prom linii Waxholm – dodał z szyderczym uśmiechem.

– Nie mam nic przeciwko temu – uśmiechnął się Thomas. – Na lot helikopterem namówisz mnie o każdej porze.

Dziadek wstał, dając tym samym do zrozumienia, że zebranie dobiegło końca.

– Wszystko ustalone. Czekam na raport po twoim powrocie. Chcę mieć obraz sytuacji.

Zatrzymał się w drzwiach i podrapał się po brodzie.

– A, Thomas, postaraj się działać dyskretnie. Jest środek lata, pełnia sezonu. Nie chcemy mnóstwa niespokojnych letników oraz dziennikarzy szukających taniej sensacji. Znasz te popołudniówki. Z chęcią zamieniłyby oklepane letnie porady seksualne na spekulacje w sprawie morderstwa na archipelagu.

Margit uśmiechnęła się, żeby dodać Thomasowi otuchy.

– Świetnie dasz sobie radę. Dzwoń do mnie, jeśli będziesz chciał o coś zapytać. I pamiętaj, żeby nie wyciągać pochopnych wniosków, zanim technicy się nie wypowiedzą.

Thomas włożył skórzaną kurtkę, którą nosił zawsze, niezależnie od pogody.

– Myślisz, że pilot helikoptera będzie mógł mnie wysadzić na Harö, kiedy skończymy? – rzucił przed odejściem.

– Na sto procent. Jeśli Thomas Bodström3 mógł polecieć rządowym samolotem na wakacje w Grecji, to sztokholmska policja może chyba podrzucić Thomasa Andreassona do jego domku letniskowego – wyszczerzył zęby Dziadek, zadowolony ze swojego dowcipu.

Margit pokręciła głową, ale nie potrafiła powstrzymać uśmiechu.

– Słyszymy się po południu. Pozdrów archipelag – powiedziała, unosząc rękę na pożegnanie.

3

– Halo.

Nora Linde odruchowo odebrała komórkę, po czym zdała sobie sprawę, że to dźwięk alarmu. Chociaż miała bardzo dobry budzik, nastawiała alarm w telefonie, bo tak było prościej. Przeciągnęła się, przewróciła na drugi bok i przyjrzała swojemu mężowi leżącemu obok.

Henrik spał jak dziecko. Nora zazdrościła mu tego, że potrafił zasnąć w każdych warunkach. Ze snu mógł go wyrwać jedynie szpitalny pager – na jego dźwięk budził się w sekundę.

Nadal wyglądał prawie tak samo jak dziesięć lat temu, kiedy brali ślub. Mocne mięśnie brzucha i ramion wyrobione w ciągu wielu lat żeglowania, sprawne dłonie o pięknych, długich palcach. I ten wyrafinowany profil ze zgrabnym, niemal greckim nosem, którego mogła mu pozazdrościć niejedna kobieta. Nora uważała, że takiego nosa po prostu szkoda dla mężczyzny. Mawiała tak dość często po to, żeby się pocieszyć, ponieważ jej nos był według niej zdecydowanie zbyt krótki i perkaty. W ciemnobrązowej czuprynie Henrika połyskiwały gdzieniegdzie siwe włosy – przypomnienie, że wkrótce skończy trzydzieści siedem lat, dokładnie tak jak Nora.

Alarm znów zabrzęczał.

Nora westchnęła. Wstawania za piętnaście siódma od poniedziałku do piątku nie nazwałaby wakacyjnym lenistwem, ale jeśli się było z dziećmi na wyspie takiej jak Sandhamn, to chodziły one do szkółki pływackiej. O wyznaczonych porach.

Ziewając, włożyła szlafrok, po czym na palcach weszła do pokoju synów. Sześciolatek Simon leżał na brzuchu w dziwacznej pozie, nos miał głęboko wbity w poduszkę. Niepojęte, jak w ogóle mógł oddychać. Adam, który niedawno skończył dziesięć lat, zrzucił kołdrę i leżał wyprostowany. Jego niemal białe, nad karkiem lekko falujące włosy były wilgotne od potu.

Obaj mocno spali.

Zajęcia Simona zaczynały się o dziewiątej. Adama – o wpół do jedenastej. Miała więc dokładnie tyle czasu, żeby wrócić do domu z Simonem i sprawdzić, czy Adam zjadł śniadanie przed wyjazdem.

Jednym słowem – perfekcyjne zgranie.

Mimo wszystko będzie jej brakować spotkań z innymi rodzicami, kiedy również Simon stanie się dość duży, by mógł sam jeździć rowerem do szkółki. Lubiła te pogawędki na brzegu basenu i obserwowanie, jak dzieciaki ćwiczą z instruktorem.

Znała większość rodziców, ponieważ przed laty też chodzili razem do szkółki pływackiej. W tamtych czasach nie było mowy o podgrzewanym basenie ani seansach w saunie. Szczękając zębami z zimna, wchodzili do wody przy Fläskberget, kąpielisku na północy wyspy. Tam mieściła się szkółka pływacka, zanim wybudowano baseny z całym zapleczem.

Wciąż pamiętała, jak niemiłosiernie było jej wtedy zimno – woda miała zaledwie szesnaście stopni. A ona, ubrana w kostium z przypiętymi do niego odznakami pływackimi, dawała z siebie wszystko. Nadal zresztą gdzieś je ma. Prawdopodobnie są w domu rodziców stojącym zaledwie kilkaset metrów od basenów.

Nora poszła do łazienki, żeby doprowadzić się do porządku. Myjąc zęby, uważnie przyglądała się swojemu zaspanemu odbiciu w lustrze. Potargane rude włosy ostrzyżone na pazia. Perkaty nos. Szaroniebieskie oczy. Wysportowana sylwetka, niektórzy pewnie powiedzieliby, że chłopięca.

Była całkiem zadowolona ze swojego wyglądu, choć nie w stu procentach. Lubiła przede wszystkim swoje długie, ładnie umięśnione nogi, efekt wielu lat biegania. Dobrze jej się myślało, gdy biegła. Piersiami raczej nie mogła się pochwalić, zwłaszcza po urodzeniu dwójki dzieci. Na szczęście wymyślono staniki push-up. Zawsze trochę pomagały.

Stojąc pod prysznicem, myślała o wszystkim, co zmieniło się na Sandhamn od czasu, gdy jako dziecko chodziła do szkółki pływackiej. Letników przybywało, więc usprawniła się komunikacja. Wodnosamoloty oferowały turystom półgodzinne przeloty nad archipelagiem, a serwis helikopterowy zawoził głodomorów do Seglarrestaurangen. Kompleks konferencyjny w dawnym lokalu Szwedzkiego Królewskiego Klubu Jachtowego, wybudowanym w 1897 roku w stylu romantyzmu narodowego, był otwarty przez cały rok. Poza tym istniała możliwość wynajęcia kajaków lub rowerów retro, co pozwalało na swobodne przemieszczanie się po całej okolicy.

Wytworne towarzystwo chętnie przyjeżdżało na Sandhamn, by brylować w czasie regat i międzynarodowych zawodów żeglarskich. Duży pomost przed budynkiem klubowym wypełniał się wówczas eleganckimi paniami w kosztownych ubraniach oraz panami w średnim wieku, którzy zarówno swoje brzuchy, jak i wypchane portfele nosili z należytą powagą. Zagęszczenie produktów marki Gucci rosło wtedy w okolicy o kilkaset procent, jak mawiał Henrik z rozbawieniem.

Znaleźli się malkontenci kręcący nosem na poprawę komunikacji i wzrost liczby turystów. Miejscowi, którzy swoje przetrwanie uzależniali od liczby miejsc pracy, w większości byli pozytywnie nastawieni do rozwoju.

Kontrast był jednak ogromny: na stałe mieszkało tu sto dwadzieścia osób, letników na całe wakacje przyjeżdżało od dwóch do trzech tysięcy, a około stu tysięcy wpadało na weekendy.

Choć Thomas każde lato spędzał na Archipelagu Sztokholmskim, w przejrzystym porannym powietrzu wydawał mu się on nadzwyczaj piękny. To był nieoczekiwany przywilej – móc polecieć helikopterem na Sandhamn. Przez szeroką szybę roztaczał się oszałamiający widok. Wysepki porozrzucane na błyszczącej tafli wody miały ostre jak nóż kontury. Wyglądały, jakby dryfowały.

Lecąc w kierunku Fågelbrolandet, minęli Nackę. Zostawili za sobą Grindę, po czym znaleźli się nad zewnętrznym archipelagiem. Wówczas krajobraz zmienił charakter. W miejsce łagodnej zieleni drzew liściastych i łąk wysp leżących bliżej lądu pojawiła się szarość skalistych wysepek i szkierów. Rosły tam tylko niskie sosny pochylone przez wiatr.

Na wysokości Runmarö zobaczyli charakterystyczne ujście Sandhamnsmynningen – gęste skupisko czerwonych i żółtych domów stojących dokładnie tam, gdzie zaczynała się cieśnina między Sandhamn a Telegrafholmen.

Thomasa zawsze zachwycał ten widok. Wiedział, że osada istniała tu jako stacja pilotowa od końca szesnastego wieku, przetrwała wiele mroźnych zim, inwazję rosyjską, izolację w latach wojny, pamiętała początki ruchu statków parowych. Była to wciąż żywa społeczność na krańcach archipelagu.

Thomas, mimo że miał okulary przeciwsłoneczne, zmrużył oczy i popatrzył w dół.

Przy pomostach cumowały motorówki i jachty. Zza nich wyłoniła się dawna wieża pilotowa stojąca w najwyższym punkcie wyspy. Białe boje podskakiwały przy krańcach pomostów, zielone i czerwone pławy wyznaczały drogę dla łodzi dostawczych i rekreacyjnych. Mimo tak wczesnej pory na wodzie roiło się od białych żaglówek płynących na archipelag.

Po zaledwie kilku minutach dotarli nad Sandhamn. Okrążyli okazały budynek komory celnej z osiemnastego wieku i leżące obok lądowisko dla helikopterów szybko pojawiło się w zasięgu ich wzroku. Pilot ostrożnie posadził maszynę na środku wyznaczonego prostokąta, zaledwie metr od nabrzeża.

– Mogę poczekać pół godziny, potem muszę lecieć – powiedział, po czym pytająco spojrzał na Thomasa.

Thomas zastanowił się chwilę, zerkając na zegarek.

– Nie sądzę, żeby poszło tak szybko. Chyba możesz od razu lecieć. Jakoś wrócimy.

Zwrócił się do dwóch techników, którzy postawili czarne walizki na płycie lądowiska.

– No to chodźmy. Kierujemy się na zachodni brzeg, na północ od Koberget. Policja morska dotarła już na miejsce. Ruch pojazdów motorowych na wyspie jest zabroniony, więc czeka nas szybki spacer przez las.

4

Pedałując przez port z Simonem na bagażniku, Nora zobaczyła, że na lądowisku dla helikopterów stoi śmigłowiec policyjny. Za Ångbåtsbryggan na miejscu zarezerwowanym dla łodzi pomocy medycznej cumowała duża łódź policyjna. Na jej pokładzie stał funkcjonariusz w charakterystycznym uniformie policji morskiej. Tylu policjantów o tej porze to nie był zwyczajny widok.

Coś się musiało stać.

Nora minęła rząd niewielkich sklepików z ubraniami żeglarskimi, dodatkami wnętrzarskimi w stylu marynistycznym i żaglami. Można się tu było nieźle obłowić. Przejechała za budynkiem klubu jachtowego, skręciła na ścieżkę biegnącą wzdłuż pola do minigolfa i dalej, aż do otoczonego siatką kompleksu basenowego. Postawiła rower za budką z lodami i zsadziła Simona z bagażnika. Trzymając go za rękę, chwyciła torbę ze strojami kąpielowymi. Przeszła pod liną, na której zawieszono tabliczkę z napisem „Zamknięte”, i znalazła się na terenie szkółki pływackiej.

Dzieci swobodnie biegały, ponieważ zajęcia jeszcze się nie zaczęły. Kilkoro podenerwowanych rodziców stało w rogu i rozmawiało. Nora położyła torbę na leżaku i podeszła do nich. Spojrzała pytająco:

– Coś się stało?

– Nie widziałaś helikoptera policyjnego? – zdziwiła się jedna z mam. – Przy zachodnim brzegu wyspy znaleziono zwłoki.

Nora wstrzymała oddech.

– Zwłoki?

– Tak, oplątane siecią rybacką. Możesz to sobie wyobrazić? Leżały przy samym brzegu, zaraz obok domu Åkermarków.

Wskazała w kierunku innej mamy.

– Odgrodzili tam cały kawał plaży. Lotta ledwo mogła się stamtąd wydostać, kiedy szła tu z Oscarem.

– To był wypadek? – dopytywała się Nora.

– Nie mam pojęcia. Policja nie chciała powiedzieć zbyt wiele, gdy Lotta ich pytała. Tak czy siak, makabra.

– To ktoś z wyspy? Może wpadł do wody, łowiąc ryby?

Nora spojrzała przerażona na pozostałe osoby. Jeden z ojców zabrał głos.

– Sądzę, że nikt tego dokładnie nie wie. Chyba niełatwo to ocenić. Lotta wyglądała na wstrząśniętą, gdy tu przyszła.

Nora usiadła na ławce przy brzegu basenu. W wodzie Simon kurczowo trzymał się pomarańczowoczerwonej deski i próbował prawidłowo poruszać nogami. Chciała stłumić nieprzyjemne uczucie, jednak bez powodzenia.

Wbrew swojej woli przed oczami miała obraz człowieka z trudem łapiącego oddech, coraz bardziej zaplątującego się w sieć rybacką, która powoli ciągnęła go na dno.

Po zachodniej stronie wyspy panowała niemal nierzeczywista cisza. Żadnej porannej bryzy, która powodowałaby falowanie powierzchni wody. Nawet skrzeczenie mew ucichło.

Przy samej plaży policja morska odgrodziła miejsce, w którym leżały zwłoki. Za taśmą stała gromada gapiów przyglądających się w milczeniu.

Thomas przywitał się z kolegami i podszedł do ciemnego przedmiotu leżącego na ziemi.

Nie był to przyjemny widok.

Porwana sieć rybacka okrywała pozostałości ciała – najprawdopodobniej mężczyzny, bo można było dostrzec resztki swetra i spodni. Tułów topielca opasywała sfatygowana lina. Wyglądała jak liny używane do cumowania niewielkich łodzi. Zwisały z niej pasma zielonych wodorostów, które zaczynały wysychać na słońcu.

Smród był prawie nie do zniesienia. Thomas odruchowo odwrócił głowę, gdy podmuch wiatru wdarł mu się w nozdrza.

Do pewnych rzeczy nigdy nie można się przyzwyczaić.

Stłumił odruch wymiotny, po czym obszedł zwłoki, żeby przyjrzeć im się z drugiej strony. Trudno było powiedzieć coś na temat tego, jak denat wyglądał za życia. Nie miał więcej niż sto siedemdziesiąt, sto osiemdziesiąt centymetrów wzrostu. Na głowie pozostały resztki ciemnych włosów. Jego twarz była nabrzmiała i bagnistozielona. Ucho sprawiało wrażenie obgryzionego. Ciało, sine i jakby zmurszałe, przypominało rzeźbę z mokrej jeszcze gliny.

Wyglądało na to, że nie był żonaty, na palcu serdecznym nie miał obrączki. Choć z drugiej strony mogła się ześlizgnąć, kiedy ciało znajdowało się w wodzie.

Technicy otworzyli swoje walizki i przystąpili do oględzin miejsca znaleziska. Nieco dalej na kamieniu siedział mężczyzna w średnim wieku, plecami oparty o pień drzewa. Miał zamknięte oczy. Właśnie on tego ranka dokonał makabrycznego odkrycia, a następnie powiadomił policję. Obok niego stał jamnik, węsząc niepewnie.

Musi tu czekać kilka godzin, biedaczysko, pomyślał Thomas. Podszedł do mężczyzny, żeby się przedstawić.

– Dzień dobry. Inspektor Thomas Andreasson. Czy to pan znalazł ciało?

Mężczyzna bez słowa skinął głową.

– Chciałbym z panem porozmawiać. Jeszcze coś wyjaśnię i zaraz do pana wracam. Wytrzyma pan? Minęło sporo czasu, wiem. Jesteśmy wdzięczni, że pan na nas czekał.

Mężczyzna znowu skinął głową.

Najwyraźniej nie czuł się dobrze. Pod opalenizną był blady. Buty miał obryzgane jakąś paskudną mazią.

Ten dzień nie zaczął się dla niego radośnie, zauważył Thomas i wrócił do techników, by zamienić z nimi kilka słów.

– Cześć, Thomas, przyjechałeś w odwiedziny?

Nora uśmiechnęła się szeroko, gdy wracając z basenu, spotkała przed sklepem Westerbergs Livs jednego ze swoich najstarszych i najlepszych przyjaciół. Podparła rower, wzięła syna na ręce.

– Zobacz, Simonie, kto tu jest. Przywitaj się z ojcem chrzestnym.

Musiała się wspiąć na palce, żeby Simon mógł cmoknąć Thomasa w policzek. Chociaż miała wzrost więcej niż średni, sto dziewięćdziesiąt pięć centymetrów Thomasa nie dawało jej szans. Do tego po latach trenowania piłki ręcznej miał barczyste ramiona. Wyglądał zupełnie jak archetyp policjanta: rosły, opanowany blondyn o niebieskich oczach.

– Powinni cię używać jako modela w szkole policyjnej – drażniła się z nim często.

Rodzice Thomasa mieszkali niemal po sąsiedzku, na Harö. Nora i Thomas, kiedy mieli po dziewięć lat, pojechali razem na obóz żeglarski organizowany przez Towarzystwo Przyjaciół Sandhamn i stali się najlepszymi wakacyjnymi znajomymi.

Każdego kolejnego lata nawiązywali do wątków z poprzedniego roku. Łączyła ich przyjaźń, nic więcej, mimo że rodzice podejrzewali bardziej zażyłą relację.

Gdy Nora po raz pierwszy upiła się tak, że aż wymiotowała, Thomas doprowadził ją do jako takiego stanu i odholował do domu. Jej rodzice niczego się nie domyślili. Przynajmniej nigdy nie dali tego po sobie poznać. Gdy zaś wielka młodzieńcza miłość Thomasa puściła go kantem, Nora okazała mu tyle wsparcia, ile mogła. Całą noc przesiedziała z nim na skałach, żeby mógł się swobodnie wyżalić.

Gdy zalecający się do Nory Henrik zapraszał ją na bale studentów medycyny, po każdej takiej imprezie dzwoniła do Thomasa, żeby mu dokładnie o wszystkim opowiedzieć. Naturalny urok Henrika sprawił, że całkiem straciła dla niego głowę.

Jako czternastolatki Nora i Thomas całe lato przygotowywali się razem do konfirmacji u księdza w kaplicy Sandhamn. Oboje wykonywali też każdą dorywczą pracę, jaką latem można było znaleźć na wyspie: sprzedawali w kiosku, pomagali w piekarni, siedzieli w kasie w sklepie Westerbergs Livs, pracowali jako stróże portowi w SKKJ. Poza tym chodzili razem na tańce w Seglarrestaurangen. Zziajani i spoceni kończyli zabawę kąpielą u podnóża wzgórza Dansberget o wschodzie słońca.

Thomas zawsze chciał być policjantem, Nora zamierzała studiować prawo. Często mawiała w żartach, że jeśli zostanie ministrem sprawiedliwości, mianuje go komendantem głównym policji.

Kiedy urodził się Adam, Thomas wydawał się Norze oczywistym kandydatem na ojca chrzestnego, jednak Henrik wybrał swojego najlepszego przyjaciela z żoną. Po narodzinach Simona Nora nie ustąpiła i Thomas został chrzestnym. To ktoś, na kim można było polegać, gdyby jej lub Henrikowi coś się stało.

– Jestem tu służbowo – powiedział Thomas poważnie. – Słyszałaś, że po drugiej stronie wyspy znaleziono zwłoki?

Nora pokiwała głową.

– To straszne. Właśnie wracam z Simonem ze szkółki pływackiej. Wszyscy mówili tylko o tym. Co się stało?

Z niepokojem spojrzała na Thomasa.

– Na razie nie wiadomo. Topielec to mężczyzna. Jego zaplątane w starą sieć rybacką ciało wygląda dość paskudnie, musiało dłuższy czas leżeć w wodzie. Tyle ustaliliśmy.

Mimo że słonce mocno grzało, Nora poczuła na plecach zimny dreszcz.

– Straszne. To chyba był wypadek? Trudno mi uwierzyć, że ktoś mógł zostać zamordowany tutaj, na Sandhamn.

– To się okaże. Lekarze medycyny sądowej muszą najpierw przeprowadzić sekcję zwłok. Facet, który znalazł ciało, nie miał zbyt wiele do powiedzenia.

– Jest w szoku?

– Tak. Żal mi biedaka. Nikt się raczej nie spodziewa, że podczas porannego spaceru natrafi na trupa – powiedział Thomas z grymasem na twarzy.

Nora posadziła Simona z powrotem na bagażniku.

– A może, jeśli zdążysz, wpadniesz do nas później na kawę? Na pewno sobie zasłużyłeś – starała się go przekonać.

Thomas uśmiechnął się.

– Brzmi nieźle. Postaram się.

5

Nora wracała do domu pogrążona w myślach. Zastanawiała się, czy zmarły mężczyzna to mieszkaniec wyspy, czy może obcy. Jeśli mieszkałby na Sandhamn, powinno obić się jej o uszy, że ktoś zaginął. Wyspa była nieduża, większość osób znała się przynajmniej z widzenia, a kontrola społeczna była tu dość silna.

Pomogła Simonowi zejść z bagażnika i postawiła rower przed płotem. W tym momencie zobaczyła, że jej najbliższa sąsiadka, Signe Brand, podlewa róże. Cała południowa ściana domu Signe dosłownie zniknęła pod kolorowym kobiercem najwspanialszych kwiatów, czerwonych i różowych na przemian. Krzaki miały kilkadziesiąt lat i pnie grube niczym przegub ręki.

Signe albo ciocia Signe, jak mówiła Nora w dzieciństwie, mieszkała w willi Brandów, jednym z najpiękniejszych domów na wyspie, stojącym na wzniesieniu Kvarnberget przy wejściu do portu Sandhamn. W latach sześćdziesiątych dziewiętnastego wieku przeniesiono stary wiatrak stojący na Kvarnberget. Pilot morski Carl Willhelm Brand, dziadek Signe, zwęszył wówczas okazję i kupił ten kawałek gruntu. Po wielu latach wybudował tam wyjątkowo imponujący dom.

Wbrew ówczesnym założeniom, że domy powinno stawiać się w miasteczku i w jak najmniejszej odległości jeden od drugiego, żeby zapewnić ochronę przed wiatrem, dom Carla Branda wznosił się dumnie, samotny w swoim majestacie. Gdy jakiś parowiec przybijał do brzegów Sandhamn, willa Brandów jako pierwsza rzucała się w oczy, jak kierunkowskaz dla odwiedzających wyspę.

Podczas budowy pilot morski nie oszczędzał na niczym. Używano wyłącznie najlepszych materiałów. Małe okapy, szerokie deski szczytowe, poddasze o łagodnie poprowadzonych liniach, wykusze… Klasyczny przykład romantyzmu narodowego. Drogocenne piece kaflowe zostały wykonane na specjalne zamówienie w fabryce porcelany Gustavberga. W wyjątkowo nowocześnie – jak na tamte czasy – zaprojektowanej łazience stanęła duża wanna na lwich łapach. Zrobiono nawet toaletę, co budziło wielkie zdziwienie wśród sąsiadów przyzwyczajonych do biegania za potrzebą do wychodka na zewnątrz.

Niektórzy kręcili głową, mamrocząc coś o wielkomiejskich fanaberiach, ale poczciwy Carl Brand nic sobie z tego nie robił: „Załatwiam się tam, gdzie chcę”, grzmiał, gdy plotki dochodziły do jego uszu.

Signe długo się opierała, aż wreszcie kupiła sobie telewizor. Był to jedyny przedmiot niepasujący do całości. Prawie nie dało się zauważyć, że minęło ponad sto lat, odkąd urządzono te wnętrza, tak dobrze wszystko było zachowane.

Obecnie Signe mieszkała tylko z labradorką, która wabiła się Kajsa. Czasami narzekała trochę na koszty utrzymania, ale za każdym razem, gdy jakiś przybysz próbował namówić ją na sprzedaż domu, przedstawiając „świetną ofertę”, prychała i wypraszała go za drzwi.

„Tutaj się urodziłam i tutaj umrę”, mawiała bez cienia sentymentalizmu. „Żaden bogaty sztokholmczyk nie przejdzie przez ten próg”.

Signe kochała willę Brandów, co Nora doskonale rozumiała. W dzieciństwie Signe była dla niej przyszywaną babcią i Nora czuła się w jej domu jak u swoich rodziców.

– Słyszałaś, co się stało? – zawołała w kierunku Signe.

– Nie, co takiego? – powiedziała Signe, odstawiając konewkę.

Wyprostowała się i podeszła do ogrodzenia.

– Przy zachodnim brzegu znaleziono topielca. Na miejscu jest już policja.

Signe popatrzyła na nią ze zdziwieniem.

– Możesz sobie wyobrazić poruszenie wśród rodziców w szkółce pływackiej – mówiła dalej Nora.

– Chcesz powiedzieć, że ktoś nie żyje?

– Tak. Wpadłam na Thomasa przy Westerbergs Livs. Przyjechał, żeby zbadać tę sprawę.

– Wiadomo, kto to? Czy to ktoś znajomy? – dopytywała się Signe.

– Nie byłam na miejscu. Thomas mówił, że to mężczyzna, ale ciało jest w dość kiepskim stanie. Najwyraźniej leżało w wodzie kilka miesięcy.

– A więc Thomas przyjechał tu służbowo. I pomyśleć, że jest już dorosły – westchnęła Signe.

– Tak jak ja. Między nami jest niecały rok różnicy – zauważyła Nora z uśmiechem.

– Mimo wszystko trudno mi to zrozumieć. Czas tak szybko leci. – Signe ogarnęła melancholia. – Nie mogę uwierzyć, że założyłaś rodzinę i masz własne dzieci. Jeszcze niedawno byłaś taka mała jak Adam i Simon.

Nora uśmiechnęła się do niej i poszła do siebie. Bardzo lubiła swój dom, kilka lat wcześniej odziedziczony po babci. Nie był szczególnie duży, ale za to bardzo przytulny i wyjątkowo funkcjonalny, mimo że pochodził z 1915 roku. Na parterze oprócz przestronnej kuchni było duże pomieszczenie – bawialnia, pokój telewizyjny i salon w jednym.

Niewielki piec kaflowy ozdobiony delikatnym motywem kwiatowym działał bez zarzutu. Przydawał się zimą, ponieważ był w stanie ogrzać cały dół. Doceniali go zwłaszcza wtedy, kiedy na wyspie zdarzała się przerwa w dostawie prądu.

Na piętrze mieściły się dwie sypialnie, jedna dla niej i Henrika, druga dla chłopców. Gdy się wprowadzili, zrobili generalny remont kuchni i łazienki, który był naprawdę konieczny. Żadnych luksusów, ale od razu zrobiło się jeszcze wygodniej.

Największą zaletę domu stanowiła nasłoneczniona przeszklona weranda, na której kiedyś pijano poncz. We wnękach okiennych Nora poustawiała jasnoróżowe pelargonie. Ponieważ werandę zbudowano od strony zachodniej, przy odrobinie wysiłku dawało się z niej zobaczyć morze. Najlepiej było jednak widać willę Brandów. Przy niej dom Nory przypominał szałas.

– Halo! Wróciliśmy – zawołała Nora, ale w domu panowała zupełna cisza.

Po cichu liczyła na to, że Henrik obudzi Adama, gdy ona była w szkółce z Simonem, ale najwyraźniej obaj nadal spali. Henrik podczas dyżurów w szpitalu wiele godzin obywał się bez snu i był do tego przyzwyczajony. Na wakacjach odrabiał zaległości.

Nora westchnęła, po czym zaczęła wchodzić po schodach.

– Buu!

Adam tak niespodziewanie wypadł zza drzwi łazienki, że aż podskoczyła.

– Przestraszyłaś się? – zapytał, uśmiechając się od ucha do ucha. – Tata jeszcze śpi. Ale ja posłałem swoje łóżko.

Nora przytuliła go i przez koszulkę poczuła jego żebra. Co się stało z jej pulchnym bobaskiem? Skąd się wzięła ta chuda istota?

– Chodź, musisz coś zjeść przed pływaniem.

Wzięła go za rękę i razem zeszli do kuchni. Gdy ona wypakowywała bułeczki kupione po drodze, Adam nakrywał do śniadania.

– Pamiętaj o insulinie, mamo – przypominał jej.

Nora uśmiechnęła się do niego. Spróbowała go skłonić, żeby jeszcze raz się do niej przytulił. Był typowym starszym bratem, odpowiedzialnym i współczującym. Odkąd rozumiał, jakie znaczenie dla cukrzyka ma przyjmowanie insuliny przed każdym posiłkiem i o regularnych porach, przypominanie jej o zastrzykach uczynił swoją misją. Kiedy czasem trochę to zaniedbywała, zwłaszcza przegryzając coś poza domem, bardzo się tym przejmował i robił jej poważne wyrzuty.

Otworzyła lodówkę i wyjęła blister z ampułkami. Ostentacyjnym gestem podniosła jedną, by Adam ją zobaczył.

– Panie generale, zadanie wykonane.

Nabiła ampułkę na igłę strzykawki, a następnie wstrzyknęła dawkę insuliny w brzuch pod pępkiem. Na szczęście Simon ani Adam nie mieli skłonności do cukrzycy, ale na pewno będzie to można stwierdzić, gdy dorosną.

Usłyszała, że Simon wbiega do ich sypialni, skacze po łóżku i robi co w jego mocy, by obudzić Henrika. Nie miała nic przeciwko temu. Jeśli ona zawozi młodszego na poranne zajęcia, Henrik mógłby przynajmniej wyprawić Adama do szkółki. Poza tym zaprosiła przecież Thomasa na kawę.

6

Centrum zgłoszeniowe mieściło się, tak jak poczta Sandhamn, w żółtym budynku, który wyglądem nie różnił się od innych domów letniskowych na wyspie, a stał u podnóża starej piaskowni o nazwie „Dołek”.

W środku urządzono open space w nowoczesnym stylu, z dziesięcioma stanowiskami do pracy. Była też sala konferencyjna dla policji. Pracowało tu piętnaście osób, głównie kobiety. Zajmowały się prawie wszystkim: od pobić i napadów po kradzieże komórek i rowerów. Centrum otwierano skoro świt, zamykano dopiero o dziesiątej wieczorem.

Ponieważ było ono połączone z wewnętrzną siecią policji, Thomas bez trudu pożyczył terminal i napisał raport o znalezionym rano topielcu. Nie miał wielu informacji poza tą, że morze wyrzuciło na brzeg zwłoki mężczyzny, a przyczyna jego śmierci jest nieznana.

Skoro już był w centrum, wszedł też do bazy osób zaginionych.

W rejonie Sztokholmu zgłoszono zaginięcie dwóch mężczyzn. Jeden był siedemdziesięcioczteroletnim emerytem cierpiącym na demencję. Zgłoszenie pochodziło sprzed dwóch dni.

Biedaczysko, prawdopodobnie siedzi sobie teraz na jakiejś polanie, pomyślał Thomas. Jeśli lada moment go nie znajdą, umrze z wycieńczenia i odwodnienia. To się zdarzało dość często.

Drugi mężczyzna, Krister Berggren, miał około pięćdziesiątki i był zatrudniony w Systembolaget4. Ponieważ przez dziesięć dni nie pojawiał się w pracy, jego pracodawca na początku kwietnia powiadomił policję. Berggren zaginął w Sobotę Wielkanocną, czyli w ostatnim tygodniu marca. Zaczął pracować w Systembolaget w 1971 roku, zaraz po ukończeniu szkoły podstawowej, jeśli Thomas dobrze to policzył. Nie wyróżniał się wyglądem: wzrost średni, włosy ciemnoblond.

Thomas wyjął komórkę, po czym wybrał numer Cariny, zaskakująco urodziwej córki Dziadka, która przygotowywała się do aplikowania do szkoły policyjnej i pracowała jako asystentka administracyjna w komisariacie w Nacce.

– Cześć, Carino, tu Thomas. Mogłabyś zadzwonić do zakładu medycyny sądowej i przekazać im, że wygląd topielca, którego ciało do nich trafiło, może się zgadzać z opisem Kristera Berggrena z Bandhagen zaginionego kilka miesięcy temu?

Thomas podyktował jej numer osobowy oraz adres mężczyzny.

– Możesz się też dowiedzieć, z kim z rodziny powinniśmy się skontaktować, żeby mieć to z głowy. Jeśli nam się poszczęści, podczas oględzin zewnętrznych znajdą przy nim dowód osobisty lub prawo jazdy.

Zamilkł i ponownie przesunął wzrokiem po rysopisie Berggrena widocznym na ekranie komputera. Za oknem rozległ się śmiech dzieci przejeżdżających obok budynku na rowerach. Jeszcze jedno przypomnienie, że jest lato i niedługo będzie mógł pojechać na Harö – jedyne miejsce, w którym po śmierci Emily odnajdywał spokój. Nagle zapragnął siedzieć sam na pomoście i żeby nikt nic od niego nie chciał.

– Byłoby świetnie, gdyby udało nam się szybko wyjaśnić tę sprawę – powiedział do Cariny. – W końcu wakacje za pasem.

Czwartek, tydzień pierwszy

7

W czwartek rano Thomas przyszedł na komisariat w Nacce. Carina już na niego czekała. Podała mu raport opatrzony urzędową pieczątką, najwyraźniej dostarczony przed chwilą.

– Przysłali to z zakładu medycyny sądowej. Ciało znalezione na Sandhamn należy do Kristera Berggrena, tak jak przypuszczałeś. W kieszeni był portfel i z prawa jazdy udało się odczytać dane, mimo że tyle czasu przeleżało w wodzie.

Podczas gdy Thomas czytał ekspertyzę, Carina patrzyła na niego ukradkiem. Odkąd zaczął pracę w komisariacie w Nacce, ostrożnie go obserwowała. Miał w sobie coś, co ją intrygowało, choć nie potrafiła określić co.

Jego krótko przystrzyżone blond włosy były niemal tak grube jak końska grzywa. Przypuszczała, że rosły niesfornie, jeśli regularnie się ich nie podcinało. Wyglądał jak ktoś, kto lubi spędzać czas na dworze. Widocznie często mrużył oczy na słońcu, bo skórę wokół nich pokrywały drobne zmarszczki. Był wysportowany i wyjątkowo wysoki, naprawdę sporo wyższy od niej.

Cieszył się opinią dobrego policjanta, wrażliwego i sprawiedliwego. Policjanta, który miał swój honor i z którym dobrze się pracowało. Koledzy lubili jego sympatyczny sposób bycia, choć zachowywał wobec nich dystans. Nikogo nie dopuszczał naprawdę blisko.

Wiadomo było, że jakiś rok temu stracił córkę. Na korytarzu mówiono, że powodem była nagła śmierć łóżeczkowa, ale nikt nie znał szczegółów. Po tej tragedii małżeństwa Thomasa nie udało się uratować i zakończyło się rozwodem.

Przez długi czas Thomas wydawał się bardzo przygnębiony, jednak ostatnio zaczął chyba odzyskiwać dawną witalność.

Carina od roku nie spotykała się z nikim na poważnie. Na randki umawiała się sporadycznie. Faceci w jej wieku ją nudzili. Z Thomasem, który zbliżał się do czterdziestki, było zupełnie inaczej. Nie tylko dobrze wyglądał, lecz także był dojrzałym mężczyzną, a nie dziecinnym chłystkiem. Poza tym miał w sobie coś, co robiło na Carinie silne wrażenie, coś, czego tak naprawdę nie potrafiła nazwać. Niewykluczone, że był to skrywany smutek. Fakt, że Thomas wydawał się nie zwracać na nią zbytniej uwagi, tylko zwiększał jej zainteresowanie.

Wiedziała, że może się podobać. Była niska i drobna, w lewym policzku miała dołeczek, którego istnienie mężczyźni zawsze komentowali. Zazwyczaj poświęcali jej dużo uwagi, tymczasem Thomas traktował ją jak inne koleżanki z pracy, mimo jej drobnych prowokacji.

Zaczęła pojawiać się u niego w pokoju z różnymi sprawami. Czasem zabierała drożdżówki do kawy na drugie śniadanie i częstowała go nimi. Na zebraniach zawsze starała się siadać blisko niego i robiła wszystko, żeby ją zauważył. Jednak do tej pory niczego nie wskórała.

Teraz stała w drzwiach i czekała, aż Thomas skończy czytać raport. Skupiła wzrok na jego dłoni, w której trzymał dokumenty. Jej zdaniem miał wyjątkowo ładne palce, długie i szczupłe, o pięknie zaokrąglonych paznokciach. Co jakiś czas zastanawiała się, jak by to było czuć na sobie dotyk tych palców. Przed zaśnięciem potrafiła fantazjować o jego dłoniach pieszczących całe jej ciało. A gdyby tak leżała bardzo blisko niego, policzek przy policzku?

Thomas nie zdawał sobie sprawy z myśli Cariny; siedział pogrążony w lekturze raportu napisanego językiem formalnym, medycznym, bez jakiegokolwiek zabarwienia emocjonalnego, które ujawniałoby coś na temat człowieka stanowiącego przedmiot opisu. Krótkie i poucinane zdania efektownie podsumowywały to, co wykazała sekcja zwłok.

Śmierć w wyniku utonięcia. Woda w płucach. Obrażenia ciała na skutek długiego czasu spędzonego w wodzie. Brak kilku palców u rąk i nóg. We krwi żadnych śladów substancji chemicznych ani alkoholu. Starą sieć rybacką wyprodukowano z takich samych włókien bawełnianych, z jakich zazwyczaj w Szwecji robi się sieci. W pasie topielec miał zaciśniętą pętlę ze zwykłej liny cumowniczej. Wyglądało na to, że coś było kiedyś do niej przywiązane, bo na jej postrzępionym końcu znaleziono drobinki żelaza.

Żadnych wzmianek o tym, że do śmierci przyczyniłyby się osoby trzecie.

Zatem samobójstwo albo wypadek.

Jedyne wątpliwości budziła lina w pasie. Thomas zastanawiał się przez chwilę. Dlaczego ktoś, kto utonął z powodu nieszczęśliwego wypadku, miałby być przepasany liną? Czy Krister Berggren po tym, jak wpadł do wody, próbował się z niej wydostać? A może chciał popełnić samobójstwo i najpierw próbował się nieudolnie powiesić, a potem zmienił zdanie i rzucił się do morza? Ale czy w takim razie nie powinien odrzucić liny? Dlaczego tylko zsunął ją niżej? Niewykluczone, że dla zdesperowanego człowieka tuż przed popełnieniem samobójstwa takie rzeczy były bez znaczenia.

Kwestię sieci dałoby się wyjaśnić. Ciało mogło się w nią po prostu przypadkowo zaplątać. Pętlę trudniej było wytłumaczyć. Z drugiej strony przez lata pracy w policji nauczył się, że niektóre rzeczy nie miały racjonalnego wytłumaczenia.

Pętla zaciśnięta w pasie… Gdyby nie ona, od razu umorzyliby sprawę. Myśli krążące wokół liny uwierały Thomasa jak kamyk w bucie.

Postanowił pojechać do domu Kristera Berggrena sprawdzić, jak wygląda jego mieszkanie. Może natrafi tam na list pożegnalny albo inną informację, która przyczyni się do wyjaśnienia sprawy.

Mieszkanie znajdowało się na obrzeżach Bandhagen, południowego przedmieścia Sztokholmu. Thomas zaparkował ośmioletnie volvo 945 przy chodniku, po czym rozejrzał się uważnie. Okoliczne domy nie wyróżniały się niczym szczególnym. Typowe budownictwo lat pięćdziesiątych. Stojące w rzędach bloki, żółta cegła, pięć pięter bez windy. Na ulicy nie stało wiele samochodów. Staruszek w czapce z daszkiem przemieszczał się z trudem, opierając na balkoniku.

Thomas otworzył szklane drzwi do klatki i wszedł do środka. Na tablicy po prawej stronie wypisane były nazwiska lokatorów. Krister Berggren mieszkał na drugim piętrze. Szybko wchodząc po schodach, Thomas zauważył, że na każdym piętrze znajdowało się troje podniszczonych drzwi z jasnobrązowego drewna. Ściany miały nieokreślony beżowoszary kolor.

Pod tabliczką z napisem „K. Berggren” przyklejono kartkę z informacją: „Żadnych reklam”. Mimo to z otworu na listy wystawał spory plik ulotek.

Ślusarz dotarł tu kilka minut wcześniej, więc Thomas mógł wejść do środka. Momentalnie poczuł smród – mieszankę zapachu zepsutego jedzenia i zastałego powietrza.

Zaczął od kuchni. Na blacie stało kilka opróżnionych butelek po winie oraz opakowanie wyschniętego pieczywa. Zlew wypełniały brudne naczynia. Gdy otworzył starą lodówkę, uderzyły go w nozdrza opary skisłego mleka. Termin jego przydatności do spożycia minął pod koniec marca. Obok leżały ser i szynka pokryte pleśnią. Nie było wątpliwości, że od miesięcy nikt tu nie zaglądał.

W salonie żadnych niespodzianek. Czarna skórzana sofa, wyblakłe prążkowane tapety na ścianach. Okrągłe ślady po kieliszkach i butelkach na szklanym blacie stolika świadczyły o upodobaniu do alkoholu i braku zainteresowania pielęgnacją mebli. Na parapecie stało kilka zwiędłych roślin doniczkowych. Widać było, że Krister Berggren mieszkał sam. Nic nie sugerowało, że dzielił mieszkanie z kobietą.

Regał wypełniały kasety wideo oraz filmy DVD. Uwagę Thomasa zwróciła półka wyłącznie z filmami z Clintem Eastwoodem. Książek było niewiele, niektóre wyglądały na stare, może odziedziczone – miały wytarte skórzane grzbiety ze złotymi napisami. Na ścianie wisiał plakat przedstawiający samochody Formuły 1 na polach startowych.

W rogu stołu leżał stos katalogów, magazyn motoryzacyjny „Bilsport” i program telewizyjny. Thomasowi rzuciła się w oczy broszura reklamowa promów Silja Line. Dokładnie ją obejrzał. Może Berggren wypadł z promu płynącego do Finlandii? Wszystkie duże statki około dwudziestej pierwszej mijały zachodni cypel Sandhamn.

Wszedł do sypialni. Łóżko było starannie przykryte narzutą, ale tu i ówdzie walały się brudne ubrania. Na nocnym stoliku Thomas zobaczył numer „Aftonbladet”. Sprawdził datę: dwudziesty siódmy marca. Czy tego dnia Berggren przebywał w mieszkaniu po raz ostatni? Data zgadzała się z tą na kartonie z mlekiem.

Uwagę Thomasa zwróciła czarno-biała fotografia dziewczyny uczesanej w sposób charakterystyczny dla lat pięćdziesiątych. Thomas wziął fotografię do ręki. Na odwrocie przeczytał ozdobny napis: „Cecilia – 1957”. Dziewczyna wydawała się słodka w nieco staroświecki sposób. Sprawiała wrażenie schludnej i dobrze ułożonej. Rozpinany sweterek, usta pomalowane jasną pomadką, ładne oczy spoglądające gdzieś w dal. To najprawdopodobniej matka Berggrena, która według ewidencji ludności zmarła na początku tego roku.

Thomas starał się znaleźć list pożegnalny lub coś, co mogłoby wyjaśnić śmierć Berggrena. Bez skutku. Wrócił do przedpokoju i szybko przewertował stertę korespondencji. Głównie reklamy, kilka listów wyglądających jak rachunki. Pocztówka przedstawiająca plażę z jasnym piaskiem i dużym napisem „Kos”. Jej treść była lakoniczna: „Zadzwoń do mnie, żebyśmy mogli porozmawiać. Uściski. Kicki”.

Thomas zastanawiał się, czy to Kicki Berggren, kuzynka Kristera, jego jedyna żyjąca krewna, którą udało im się namierzyć. Już wcześniej próbował się do niej dodzwonić na numer domowy i na komórkę, ale włączała się poczta głosowa.

W przelocie zajrzał do łazienki, nie przyniosło to jednak nic nowego.

Deska klozetu była podniesiona, co nie dziwi w mieszkaniu samotnego mężczyzny. Na białej muszli widać było kilka żółtych plam zaschniętego moczu.

Thomas jeszcze raz przeszedł się po mieszkaniu. Tak naprawdę nie wiedział, czego szuka. Jeśli nie listu, to przynajmniej czegoś, co sugerowałoby, że w zimny marcowy dzień na archipelagu Krister Berggren odebrał sobie życie.

Oczywiście jeśli powodem jego śmierci nie był nieszczęśliwy wypadek.

Wtorek, tydzień drugi

8

Kicki Berggren westchnęła, po czym wstukała kod do domofonu w bloku w Bandhagen.

Nareszcie w domu.

Tęskniła za własnym łóżkiem i mieszkaniem. Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej, pomyślała z ulgą. Nic dodać, nic ująć.

Agneta, dawna koleżanka ze szkoły, namówiła ją na wyjazd na Kos. Miały tam pracować jako kelnerki w restauracji należącej do Szweda. Istny raj. Opłacone wakacje na greckiej wyspie. Wyżywienie, zakwaterowanie i wypłata, wprawdzie niska, ale na pewno doszłyby do tego hojne napiwki. Słońce i ciepło zamiast pluchy i ciemności. Przynajmniej tak jej to przedstawiono.

Brzmiało zbyt dobrze, żeby mogło się okazać prawdziwe. Przekonała się o tym za późno.

Kicki szybko i z hukiem spadła z obłoków na ziemię. Po trzech miesiącach użerania się z pijanymi gośćmi, którzy zdecydowanie zbyt często pochodzili ze Szwecji, a do tego zamawiali tanie jedzenie i więcej ouzo, niż potrafili wypić, miała powyżej uszu greckiego raju. Chciała wrócić do swojego normalnego życia, jeśli można tak powiedzieć o życiu singielki pracującej jako krupierka dla największego w Szwecji operatora kasyn. Niemal tęskniła za tym, żeby stać przy stole w gwarnym pomieszczeniu i rozdawać karty blackjacka.

Otworzyła drzwi, wniosła torby do środka.

W mieszkaniu panował zaduch. Od razu dało się zauważyć, że dłuższy czas nikogo tu nie było. Zostawiła torby w korytarzu, po czym weszła do kuchni. Siadając przy stole, zapaliła papierosa. Jutro się rozpakuje. Wyjęła z plecaka butelkę ouzo, którą kupiła na pamiątkę, i nalała sobie szklaneczkę. Wrzuciła kostkę lodu. Całkiem niezłe, pomyślała. Przyszło jej do głowy, żeby sprawdzić skrzynkę mailową, ale zdecydowała, że to też może poczekać. W Grecji co jakiś czas chodziła do kafejki internetowej, więc czytała pocztę na bieżąco.

Wzięła komórkę i wstukała kod, żeby odsłuchać wiadomości. Tak na wszelki wypadek. Wątpiła w to, że w ogóle jakieś dostała. Większość znajomych wiedziała o jej wyjeździe na Kos. Poza tym tydzień temu popsuła jej się komórka, więc przez ten czas nie można się było z nią skontaktować.

Pierwszą wiadomość nagrał jakiś telemarketer.

Czy potrzebowała doradztwa finansowego? Akurat. Niby na co jej to. Ledwo starcza jej na życie.

Kolejna wiadomość sprawiła, że Kicki aż się poderwała z krzesła.

„Nazywam się Thomas Andreasson”, usłyszała mroczny, basowy głos. „Dzwonię z wydziału kryminalnego policji w Nacce. Mam kilka pytań dotyczących pani kuzyna Kristera Berggrena i chciałbym, żeby pani jak najszybciej skontaktowała się ze mną”. Podał numer telefonu, po czym się rozłączył.

Kicki zgasiła papierosa.

Dlaczego policja kontaktuje się z nią i pyta o Kristera? Wybrała jego numer, ale nikt nie odbierał. Krister nie zadbał o to, żeby aktywować pocztę głosową, więc po chwili operator rozłączył rozmowę.

Próbowała połączyć się z numerem, który zostawił tamten policjant. Dodzwoniła się do centrali. Kobiecy głos poinformował ją, że Thomas Andreasson będzie znów osiągalny o ósmej rano następnego dnia.

Zapaliła kolejnego papierosa. Oparła się wygodnie o stół. Popatrzyła obojętnie na drobinę popiołu z papierosa, która spadła na błękitną wykładzinę kuchenną.

Co mogło się przytrafić Kristerowi?

Po pogrzebie jego mamy mocno się pokłócili. Potem przez kilka miesięcy nie rozmawiali ze sobą ani nie mieli żadnego kontaktu. Tuż po wyjeździe na Kos uważała, że został sam i dobrze mu tak. Kiedy jednak nie dzwonił ani nie odpowiadał na jej SMS-y, naprawdę się wkurzyła. Nawet wysłała do niego kartkę, w której prosiła, żeby do niej zadzwonił. Jednak nie dał znaku życia.

Olać to, pomyślała wtedy. Niech się tapla w szarej brei, na mnie czeka greckie słońce. Ja pierdolę, starzy kawalerowie naprawdę potrafią mieć humory. Zupełnie jak jakieś dzieciaki.

Mimo wszystko bardzo chciała z nim porozmawiać.

Teraz zostali tylko oni dwoje. Traktowała Kristera jak przyszywanego brata. Chociaż często drażniły ją jego zacofanie i brak ambicji, pamiętała, że jest jej krewnym i przyjacielem.

Mówiąc szczerze, często jedynym przyjacielem.

Żadne z nich nie miało dzieci ani stałego partnera. Wiele razy po tym, jak opróżnili jedną lub dwie butelki wina, które Krister „przez przypadek” przyniósł z pracy w Systembolaget, zastanawiała się, czy będą tak siedzieć tylko we dwoje również jako emeryci. Samotni nieudacznicy, którzy niczego nie osiągnęli. Zgorzkniali staruszkowie spędzający czas na użalaniu się nad sobą.

Dlatego nie mogła uwierzyć, gdy nagle pojawiła się przed nią inna perspektywa. Pierwszy raz nadarzyła się okazja nowego, porządnego życia, bez pracy w magazynie, z dala od zadymionych wieczorów w salach kasyna. Perspektywa naprawdę dużej kasy dla nich obojga.

Jednak Kristerowi brakowało odwagi. Nie mogła tego pojąć. To byłoby takie proste! Dokładnie wiedziała, co trzeba zrobić, co powiedzieć.

Miał przecież pisemny dowód.

Siedzieli w salonie u niego w mieszkaniu. Krister, półleżąc na kanapie, zerkał na nią spod ciężkich powiek. Jego poplamiona miejscami koszula była rozchełstana. Odgarnął włosy, które dawno temu powinien umyć, i pokręcił głową.

– Ty i te twoje pomysły. Chyba rozumiesz, że to nigdy by nie przeszło. – Dolał sobie wina. – Chcesz?

Podniósł butelkę w jej kierunku.

Spojrzała na niego.

– Nie, nie chcę więcej wina – prychnęła. – Chcę, żebyś posłuchał tego, co mówię.

Z wściekłości zapaliła jeszcze jednego papierosa. Zaciągnęła się głęboko. To otoczenie ją dołowało. Typowe kawalerskie mieszkanie.

– Chyba możesz przynajmniej posłuchać – spróbowała ponownie.

Jednak on wzbraniał się przed poważnym potraktowaniem jej propozycji. Zmieniał temat za każdym razem, gdy na nowo wspominała o tej sprawie. By go przekonać, używała wszelkich argumentów. Powiedziała nawet, że jego mama pewnie chciałaby, żeby to zrobił.

W końcu naprawdę porządnie się wkurzyła.

– Siedź sobie tutaj, ty cholerny debilu! – krzyczała. – To twoja jedyna szansa na przyzwoite życie, a ty nie masz odwagi nawet spróbować!

Posłała mu pogardliwe spojrzenie. Czuła, jak wzbiera w niej złość.

– Zasrany tchórz z ciebie. Będziesz siedział w tym pieprzonym mieszkaniu, aż cię wyniosą!

Wypadła stamtąd jak burza. Nie odezwała się potem do niego. Dwa dni później wyleciała na Kos.

Teraz tego żałowała.

Krister nie miał łatwego życia. Gdy Cecilia jako osiemnastolatka zaszła w ciążę, rodzice odwrócili się od niej. Wychowywała go sama. Pracowała w Systembolaget i z tego się utrzymywali. Los samotnej matki w połowie lat pięćdziesiątych nie był fajny. Do tego Krister nie należał do najłatwiejszych dzieci. Gdy z marnym świadectwem ukończył gimnazjum, Cecilia załatwiła mu pracę w Systembolaget. Utknął tam na lata.

Nigdy nie poznał swojego ojca. Dziadków też nie. Ani razu go nie widzieli. Nie mogli się pogodzić z „tym skandalem”.

Ojciec Kicki w miarę możliwości starał się pomóc swojej siostrze, ale u nich też się nie przelewało. Po tym jak rodzice Kicki pod koniec lat dziewięćdziesiątych zginęli w wypadku samochodowym, Cecilia próbowała wesprzeć bratanicę, jednak nie umiała wykrzesać z siebie zbyt wiele.

Minęło sporo czasu. Cecilia zaczęła mieć w pracy trudności z chwytaniem butelek. Kilka z tego powodu stłukła, czym ściągnęła na siebie uwagę kierownika. Lewy kciuk jakby jej drętwiał. Zamartwiała się z tego powodu, ale tłumaczyła sobie, że niedługo przejdzie na emeryturę. Wmawiała sobie, że zaszkodziła jej praca, podnoszenie ciężkich kartonów z butelkami.

W końcu koledzy z Systembolaget zaprowadzili ją do przychodni pracowniczej. Zrobiono jej mnóstwo badań i po wielu wahaniach lekarze postawili diagnozę: stwardnienie zanikowe boczne. To podstępna nieuleczalna choroba, która powoli paraliżuje nerw za nerwem, mięsień za mięśniem. Kiedy paraliż obejmuje także rdzeń kręgowy, człowiek umiera.

Od postawienia diagnozy do pogrzebu Cecilii minął zaledwie rok. Po prostu się poddała. Położyła się i czekała na śmierć. Zastygła w pozycji płodowej i znikała na ich oczach. Zabrakło jej sił do walki. Woli również.

Kristerowi trudno było się pogodzić ze stanem matki. Nie potrafił patrzeć, jak odchodzi. Do końca zwlekał z odwiedzinami w hospicjum. Nie chciał rozmawiać o jej chorobie. Tak jakby wierzył, że wszystko się jakoś ułoży, jeśli będzie omijał ten temat.

Po pogrzebie upił się tak, że Kicki bała się o niego. Siedział z butelką w każdej ręce i mazał się. Twarz miał nabrzmiałą od alkoholu. Tak jakby dopiero wtedy dotarło do niego, że jego mama naprawdę nie żyje. Po jakimś czasie zasnął w ubraniu na kanapie.

Kicki nalała sobie jeszcze jedną szklaneczkę ouzo. Odstawiając butelkę, poczuła, jak drży jej ręka. Niepokój o Kristera wywołał świdrujący ból w żołądku. Jutro musi zadzwonić do tego policjanta i dowiedzieć się, czego chciał.

Środa, tydzień drugi

9

Schodząc po schodach komisariatu w Nacce, Thomas zobaczył kobietę czekającą w recepcji. Domyślił się, że to Kicki Berggren.

Ubrana w dżinsową kurtkę z błyszczącymi ćwiekami, wyblakłe dżinsy, obcisły różowy top i sandały na wysokich obcasach od tyłu wyglądała jak młoda dziewczyna – szczupła, o chłopięcych biodrach. Jednak kiedy się odwróciła, nie było wątpliwości, że to kobieta w średnim wieku, bliżej pięćdziesiątki niż czterdziestki. Stanowczo za długie blond włosy nie pasowały do kształtu jej twarzy. Ciemne odrosty świadczyły o tym, że nie była naturalną blondynką. Drobne zmarszczki nad górną wargą zdradzały nałogową palaczkę. Skórę miała bardzo opaloną, niemal brązową.

Zastanawiał się, czy to zasługa szwedzkiego słońca. Zauważył też, że kobieta nerwowo skubie dżinsową torebkę. Widać było, że ma ochotę zapalić, jednak tabliczka na ścianie informowała wyraźnie: palenie zabronione.

Podszedł do Berggren i wyciągnął rękę.

– Dzień dobry, to ja jestem Thomas Andreasson. Świetnie, że zgłosiła się pani tak szybko. Z naszej rozmowy wynikało, że ostatnio pani wyjeżdżała. Gdzie pani była?

– W Grecji – wymamrotała Kicki.

Wydawała się zdenerwowana. Prawdopodobnie zastanawiała się, dlaczego chciał z nią rozmawiać.

Thomas wskazał jej drogę do swojego pokoju.

– Napije się pani kawy?

Nalał ciemny płyn do dwóch filiżanek. Kawa była dobra na przełamanie pierwszych lodów.

– Niestety, nie smakuje najlepiej, jest z automatu. Ale to wszystko, co mogę pani zaoferować. Proszę usiąść. – Wskazał krzesło stojące naprzeciwko biurka.

Kicki Berggren usiadła. Od razu założyła nogę na nogę. Sandał zsunął się jej ze stopy i dyndał zawieszony tylko na dużym palcu, jakby lada moment miał spaść na podłogę.

– Czy można tu zapalić? – spytała z nadzieją.

Zanim usłyszała odpowiedź, otworzyła torebkę, żeby wyjąć paczkę prince’ów i zapalniczkę.

– Niestety, w całym komisariacie obowiązuje zakaz palenia. Może jakoś pani wytrzyma.

Kicki Berggren skinęła głową. Thomas dostrzegał niepokój w jej oczach.

– O czym chciał pan ze mną rozmawiać? Jakiś tydzień temu popsuła mi się komórka, więc dopiero po powrocie do domu odsłuchałam pana wiadomość i zrozumiałam, że coś się stało. Próbowałam mnóstwo razy dzwonić do Kristera, ale nikt nie odbierał. Chyba nic się takiego nie wydarzyło? Czy on coś zrobił?

Wypowiedziała te wszystkie pytania na jednym wydechu.

Thomas zwlekał z odpowiedzią. To była najtrudniejsza część pracy policjanta. Jak komuś przekazać, że bliska osoba nie żyje?

Postanowił zacząć od zadania pytania.

– Czy kuzyn jest pani bliski?

Kicki energicznie skinęła głową.

– To mój jedyny krewny. Jego mama była moją ciocią, siostrą mojego taty. Od dzieciństwa dość często się spotykamy. Jest ode mnie zaledwie rok starszy. Wigilię spędzamy tylko we dwoje.

Wypowiadając ostatnie zdanie, próbowała się uśmiechnąć, ale wyszedł z tego nieokreślony grymas.

Thomas nabrał powietrza.

– Z przykrością muszę poinformować, że pani kuzyn nie żyje. Jego ciało znaleziono tydzień temu na Sandhamn, wyspie Archipelagu Sztokholmskiego. Utonął. Fale wyrzuciły ciało na brzeg.

Torebka spadła na podłogę. Kicki otworzyła usta, ale przez kilka sekund nie wydobyły się z nich żadne słowa.

– Nie żyje?

– Tak, przykro mi.

Oczy Kicki wypełniły się łzami. Thomas podał jej pudełko chusteczek, które wyjął z szuflady. Wyciągnęła jedną i głośno wydmuchała nos.

– Chce pani coś do picia? Może przyniosę wody? – zapytał Thomas ze współczuciem.

Odmownie pokręciła głową. Wolno się schyliła, żeby podnieść torebkę. Położyła ją sobie na kolanach i mocno objęła się ramionami. Wargi jej drżały. Nerwowo wpatrywała się w Thomasa.

– Przypuszczamy, że zginął wczesną wiosną. Kiedy pani ostatnio z nim rozmawiała?

– Od marca nie mieliśmy kontaktu. Wyjechałam trzy miesiące temu. Pracowałam w szwedzkiej restauracji na Kos.

– Czy istniał jakiś szczególny powód pani wyjazdu?

– Pojechałam z koleżanką, która wcześniej tam pracowała. Wróciłam wczoraj wieczorem. Wtedy odsłuchałam pana wiadomość. Oddzwoniłam najszybciej, jak mogłam.

– Często państwo rozmawiali? – spytał Thomas i znów podał jej pudełko z chusteczkami.

Kicki zaczęła się wiercić.

– Różnie to bywało.

Spuściła wzrok i zaczęła się przyglądać swoim jaskraworóżowym paznokciom.

– Utrzymywali państwo regularny kontakt?

– Oczywiście. Nie mamy innej rodziny.

Podczas gdy Kicki opisywała, jak Krister dorastał wychowywany tylko przez matkę, Thomas doszedł do wniosku, że w przeszłości mężczyzny nie kryło się nic, co mogłoby wyjaśnić, dlaczego wybrał się na Sandhamn.

– Orientuje się pani, dlaczego pojechał na wyspę? Może chciał odwiedzić jakiegoś znajomego?

Kicki nadal przyglądała się swoim paznokciom. Zanim zdążyła coś powiedzieć, Thomas zadał kolejne pytania:

– Wie pani, czy czasem zdarzało mu się pływać promami do Finlandii? Czy to coś, co robił w czasie wolnym?

Kicki zaczęła obgryzać paznokieć. Widać było, że naprawdę ma ochotę zapalić. Skubała skórki i wydawało się, że przeklina pod nosem zakaz palenia w komisariacie.

– Tak, pływał tam raz na jakiś czas. A co?

– Jedna z naszych teorii mówi, że być może wypadł z takiego promu. One co wieczór mijają Sandhamn. Jeśli wypadł za burtę, to wyjaśniałoby, dlaczego jego ciało znalazło się na brzegu wyspy.

– Krister nie pływał jakoś szczególnie dobrze. W ogóle niespecjalnie przepadał za wodą. Zdarzało się, że podróżował tymi promami, zwłaszcza jeśli mieli oferty specjalne. Dwa lata temu byliśmy razem w Mariehamn.

Thomas pospiesznie zanotował informację na temat umiejętności pływackich Kristera Berggrena. Zdecydował się zmienić temat.

– A jak było u niego z alkoholem? Czy według pani dużo pił?

Kicki skinęła głową i coraz bardziej zawzięcie obgryzała paznokieć. Chusteczki higieniczne, które dał jej Thomas, zmieniły się w stos farfocli. Kawałek po kawałku opadały na podłogę i lądowały przy nodze krzesła. Przypominały pierze jakiegoś pisklaka.

– Sporo pił. W końcu pracował w Systembolaget, więc nietrudno było mu wynosić do domu to, co chciał. Poza tym nie miał zbyt wielu zainteresowań, znajomych też nie. Dość dobrze czuł się we własnym towarzystwie, byle tylko miał coś do picia i dobry program w telewizji.

Thomas odruchowo podrapał się po szyi. Jeśli Krister był na mocnym rauszu, jest bardzo prawdopodobne, że wyszedł na pokład zaczerpnąć świeżego powietrza, i wtedy wpadł do wody. Coś takiego zdarzało się dużo częściej, niż można by sądzić, tylko żegluga promowa ze zrozumiałych przyczyn starała się nie nagłaśniać tych spraw.

– Czy istnieje jakiś powód, by przypuszczać, że celowo wypadł za burtę, że chciał odebrać sobie życie?

Przypomniał sobie o pętli i spojrzał na Kicki. Słowa zawisły w powietrzu. Nie było to łatwe pytanie, ale musiał je zadać. Jeśli jej kuzyn miał skłonności samobójcze, to mogłoby wiele wyjaśniać…

Kicki otworzyła usta, żeby coś powiedzieć, ale się rozmyśliła. Tusz do rzęs zgromadził się jej w kącikach oczu. Wyjęła z pudełka jeszcze jedną chusteczkę, by go usunąć.

Thomas spojrzał na nią pytająco.

– Chciała pani coś powiedzieć?

– W lutym zmarła mu mama. Bardzo to przeżył. Mimo że nie chciał jej odwiedzać zbyt często, gdy chorowała, po jej śmierci był bardzo przygnębiony. Wtedy zaczął dużo pić.

– Tak dużo, żeby nie chcieć dłużej żyć?

Kicki spuściła wzrok.

– Nie chce mi się wierzyć, że mógłby wyskoczyć z promu. Nigdy nie wspominał o samobójstwie, nawet jeśli uważał, że miał w życiu sporego pecha. Jego zdaniem nigdy nie dostał od losu prawdziwej szansy.

Thomasowi zrobiło się jej żal. Nie ulegało wątpliwości, że ta wiadomość kompletnie ją zaskoczyła.

– Niewykluczone, że to był nieszczęśliwy wypadek. Chciałem się tylko dowiedzieć, czy pani zdaniem kuzyn mógł przejawiać skłonności samobójcze. Nie ma stuprocentowej pewności, że chciał odebrać sobie życie. Równie dobrze mogło to być niefortunne połączenie podróży morskiej i nadmiaru wypitego alkoholu.

Thomas podziękował Kicki za przyjście. Poprosił, żeby zadzwoniła, gdyby sobie o czymś przypomniała. Kiedy sobie poszła, sporządził notatkę z rozmowy, a wydruk włożył do akt.

Po tym jak Kicki wyszła z komisariatu, myśli kłębiły się jej w głowie. I pomyśleć, że była taka zła na Kristera. Teraz rozumiała, jak sprawy wyglądały naprawdę. Nie potrafiła się przełamać, aby wyjaśnić policjantowi, dlaczego nie mieli kontaktu przez ostatnie miesiące. Nie mogła się przemóc, żeby opowiedzieć mu, jak się pokłócili podczas ostatniego spotkania. Wstydziła się swojego wybuchu i nie wiedziała, gdzie ma się teraz podziać. Jej ostre słowa to ostatnia pamiątka, jaka została po niej Kristerowi. Dlaczego tak się stało?

Wyjęła z torebki papierosy. Nareszcie. Zaciągnęła się głęboko. Gdy nikotyna rozchodziła się po organizmie, Kicki zaczęła się zastanawiać, czy mimo wszystko mógł istnieć związek między tamtą rozmową a śmiercią Kristera. Czyżby Krister zdecydował się zrealizować jej pomysł na własną rękę?

To nie wchodziło w grę. Nie odważyłby się, zwłaszcza jeśli ona była za granicą. A może jednak się odważył?

Wzruszyła ramionami. Zaciągnęła się kolejny raz.

Zapewne wybrał się na weekend do Helsinek i za dużo wypił. Jakby przy tym była. Zbyt dużo tanich drinków w barze. Jego twarz wraz z upływem wieczoru stawała się coraz bardziej czerwona. Na rauszu wytoczył się na pokład, żeby otrzeźwieć. Wtedy stracił równowagę. Dokładnie tak jak mówił ten policjant.

Nieszczęśliwy wypadek.

Kicki czuła, że łzy znów napływają jej do oczu.

Biedny Krister. Jakie życie, taka śmierć.

Dokładnie jak jego matka.

10

– Pomyślałam, że możemy upiec dziś steki na grillu. Jak uważasz?

Nora popatrzyła pytająco na męża, który siedział na ogrodowej kanapie pochłonięty zaplataniem cumy. Naprawianie porwanych lin cumowniczych stanowiło niemal zapomnianą sztukę. Przypominało robienie koronek przez mężczyzn. Takie zajęcie trudno było skojarzyć z lekarzem radiologiem ze szpitala Danderyd, ale Henrik chętnie poświęcał mu się w te rzadkie chwile, gdy w spokoju mógł posiedzieć w ogrodzie. Jego koncentracja była wtedy stuprocentowa.

W oczekiwaniu na odpowiedź Nora oberwała kilka zwiędłych liści z pelargonii stojących na filarach bramy.

Jednak odpowiedź nie nadchodziła.

– Henriku – powtórzyła, czując, jak wzbiera w niej złość. – Mógłbyś chociaż odpowiedzieć. Możemy zrobić grilla dziś wieczorem?

Henrik podniósł wzrok znad liny. Pytająco spojrzał na Norę.

– Co mówiłaś?

– Zrobimy wieczorem steki na grillu? Dobrze byłoby ustalić przed zamknięciem sklepów, co jemy.

Henrik zrobił minę winowajcy.

– Obiecałem chłopakom, że pójdę z nimi na piwo.

Nora westchnęła.

Cały nadchodzący tydzień Henrik miał żeglować. Mistrzostwa Europy jachtów do sześciu metrów odbywały się podczas Regat Sandhamn, corocznego tygodnia żeglarskiego na wyspie. SKKJ organizował wtedy wyścigi dla łodzi różnych kategorii.

Henrik pływał jako sternik na sześciometrowym jachcie, monotypie z załogą liczącą od czterech do sześciu członków. To była kategoria łodzi klasy olimpijskiej i o długiej tradycji. Wspaniałe szóstki z mahoniu utrzymywanego w perfekcyjnym stanie nadal brały udział w zawodach. Obecnie do produkcji jachtów używano nowoczesnych laminatów, najnowszych zdobyczy technologicznych. Łódź Henrika wykonano z takiego właśnie laminatu.

Ojciec Henrika również pływał sześciometrowym jachtem. Kilka razy wygrał Regaty Sandhamn razem z dawnym przewodniczącym SKKJ. Żeglowanie było zatem ważną częścią tradycji rodziny Linde.

Dla Nory oznaczało to, że na tydzień trwania Regat Sandhamn stawała się słomianą wdową albo mamą singielką, jeśli użyć nowoczesnego sformułowania.

Dzisiejszy wieczór to ostatnia okazja przed rozpoczęciem wyścigów, by wspólnie zjeść kolację. Jutro będą mieli gości, potem Henrik wyruszy na tor żeglarski.

Zdusiła złość i zapytała łagodniejszym tonem:

– Nie byłoby miło zjeść dziś kolację razem z dziećmi, tylko z rodziną?

– No ale przecież obiecałem chłopakom. Poza tym musimy omówić taktykę przed zawodami.

Henrik odłożył cumę na stół. Popatrzył skruszony na Norę.

– Daj spokój, to chyba nie koniec świata. Przecież wiesz, jak jest.

Nora postanowiła odpuścić. Nie było sensu spierać się o kolację.

– Okej. Zorganizuję coś do jedzenia dla mnie i chłopców.

Odwróciła się, żeby pójść do domu po konewkę. Trzeba podlać kwiaty. Przez cały dzień świeciło słońce, ziemia w doniczkach była zdecydowanie za sucha.

– A właśnie! – zawołał za nią Henrik. – Moja mama dzwoniła. Chętnie wpadliby do nas w poniedziałek obejrzeć regaty, jeśli to nie problem. Oczywiście powiedziałem, że ich zapraszamy.

Tu odpuścić było trudniej.

Odwiedziny rodziców Henrika oznaczały dla niej pełnowymiarowe dodatkowe zajęcie. Spodziewali się, że dostaną wykwintny lunch domowej roboty i że przez cały dzień zapewni im się rozrywkę. Podczas gdy Henrik popłynie ze swoją załogą, ona będzie musiała skakać przy nich od rana do wieczora i jednocześnie zajmować się chłopcami. Trzeba by też dokładnie posprzątać dom.

Gdy raz starała się wytłumaczyć teściowej, że nie zawsze zdąży wszystko zrobić idealnie, usłyszała, że wystarczy załatwić sobie jakąś Polkę i kłopot sam się rozwiąże.

– Za moich czasów nigdy nie było trudno o dobrą pomoc, kochanie – mawiała teściowa, wymachując znacząco starannie wymanikiurowanymi dłońmi. – Zupełnie nie pojmuję dzisiejszych matek, które upierają się, że same dadzą sobie ze wszystkim radę. Pomyśl tylko, jak to praktycznie mieć opiekunkę, która zajmuje się dziećmi. Musisz nauczyć się odpoczywać, kochanie.

Rodzice Henrika całe życie spędzili na placówkach dyplomatycznych, ponieważ jego ojciec aż do emerytury pracował w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Mieszkali w różnych rezydencjach ambasady za granicą, gdzie mieli do dyspozycji wszelką pomoc domową.

Zostały im potem pewne nawyki.

Ojciec Henrika, Harald Linde, kiedy po raz pierwszy spotkał Thomasa, najpierw zlustrował go od góry do dołu, a następnie zapytał protekcjonalnym tonem, unosząc jedną brew:

– Znam pańskiego ojca?

Choć zabrzmiało to nieprzyzwoicie wyniośle, Thomas tylko szeroko się uśmiechnął, wyciągając rękę na przywitanie.

– Nie sądzę – odparł. – Chyba że pracował pan w gimnazjum Vårby, gdzie mój ojciec uczył matematyki.

Nora wyjaśniła szybko, że Thomas jest jednym z jej najlepszych przyjaciół z dzieciństwa. Potem taktownie postarała się zmienić temat rozmowy. W głębi duszy uważała, że Harald wywyższał się w sposób niemożliwy do zniesienia. Jednak nie dało się tego powiedzieć Henrikowi.

Jej teść i tak był odrobinę lepszy od swojej żony, chudej jak tyczka kobiety koło siedemdziesiątki, której największą radość sprawiało bywanie na różnych imprezach towarzyskich. Monica Linde była pretensjonalną snobką, która nie przepuściła żadnej okazji, żeby niby mimochodem opowiedzieć, na jakiej wytwornej kolacji była i jakie wybitne osobistości tam spotkała. Wiodła prym podczas każdej konwersacji przy obiedzie. Nie zostawiała innym ani odrobiny przestrzeni, ani haustu powietrza.

Jak ojciec Henrika wytrzymywał z nią przez te wszystkie lata, pozostawało dla Nory zagadką. Dla wszystkich innych też. Mama Nory uśmiechała się lekko, gdy tylko pojawiał się temat Moniki Linde. Mruczała, że ludzie są różni i trzeba dostrzegać ich dobre strony.

Poza tym Monica Linde wielbiła swojego jedynego syna i zawsze przypominała Norze, jaką jest szczęściarą, że usidliła Henrika.

Nie wspominała natomiast ani słowem o tym, że Henrik też jest szczęściarzem.

Nora dawno temu porzuciła wszelkie próby nawiązania bliższego kontaktu z teściową. Obecnie utrzymywała uprzejmą, lecz chłodną relację, co było znośne dla obu stron. Regularnie jadali razem niedzielny obiad oraz obchodzili większe święta. Poza tym Nora na tyle, na ile mogła, usuwała się Monice z drogi.

Na szczęście zawsze gdy potrzebowali pomocy przy chłopcach, mogli liczyć na rodziców Nory, którzy robili to zresztą z ogromną przyjemnością. Bez ich wsparcia nie poradziliby sobie z Henrikiem na co dzień. Ale za każdym razem, gdy chłopcy spotykali rodziców Henrika, Monica Linde strofowała ich za to, że nie są wystarczająco grzeczni i nie mają odpowiednich manier.

Na myśl o spędzeniu całego poniedziałku na skakaniu przy teściach Nora miała ochotę jęknąć.

– Nie lepiej, żeby przyjechali, jak będziesz w domu? – podjęła próbę negocjacji. – Wtedy mogliby zobaczyć się także z tobą.

– No ale przecież oni chcą obejrzeć regaty.

Henrik wyglądał, jakby nic nie rozumiał. Pozostawał ślepy i głuchy na wszystkie wzmianki o tym, że jego matka nie jest najlepszą teściową.

Nora skapitulowała.

– Jasne – powiedziała cicho, po czym odwróciła się, żeby wejść do domu. – Zadzwoń do nich i potwierdź.

Czwartek, tydzień drugi

11

Kicki Berggren, jak to miała w zwyczaju, siedziała przed komputerem.

Kupiła go na Blocket. Mimo że był używany i dość stary, działał bez zarzutu. Lubiła surfować w sieci. Potrafiła godzinami przesiadywać w nocy na czacie. To pomagało jej zrelaksować się po pracy w kasynie.

Kiedy wracała do domu z długiej zmiany przy stole do blackjacka, często była tak zmęczona, że ledwo trzymała się na nogach. Mimo to rzadko chciało jej się spać. Mózg, który cały wieczór pracował na pełnych obrotach, żeby utrzymać karty w grze, nie przechodził łatwo w stan spoczynku. Czasem zaglądała na strony znanych ludzi, żeby pomarzyć o tym, jak mogłoby wyglądać inne życie, z innymi możliwościami.

Odruchowo wstukała adres strony Waxholmsbolaget. Wpisała „Sandhamn” i na ekranie pojawił się rozkład promów odchodzących ze Stavsnäs Vinterhamn.

W piątki kursowały co dwie godziny. Można było dziesięć po jedenastej wziąć autobus ze Slussen do Stavsnäs. Stamtąd odpływał prom, który był na miejscu chwilę po trzynastej. Podróż na Sandhamn zajmowała kilka godzin.

Znów pogrążyła się w myślach o liście. Cały tydzień chodziło jej to po głowie. Informacja, do której miała dostęp, stanowiła klucz do przyszłości.

Czy naprawdę odważyłaby się ją wykorzystać?

Kristera nie ma, została tylko ona. To była dla niej szansa. Tak naprawdę jedyna. Do tego miała prawo po swojej stronie.

Podczas gdy niespiesznie zapalała papierosa, podjęła decyzję. Następnego dnia wybierze się na Sandhamn. I tak wraca do pracy dopiero po weekendzie. Jeśli pojedzie jutro, będzie mogła zostać nawet do niedzieli, gdyby naszła ją ochota. Powinno wystarczyć, żeby dostać to, czego chciała.

Piątek, tydzień drugi

12

Prom linii Waxholm był wypełniony po brzegi. Po inwazji turystów dało się zauważyć, że jest środek lata. Rodziny z dziećmi przewożące opakowania pieluch, emeryci trzymający kosze piknikowe, letnicy taszczący toboły do swoich domków.

Kicki Berggren nigdy nie widziała naraz tylu niebieskich toreb Ikei. Jakby mieszkańcy archipelagu postanowili przenieść w nich cały swój dobytek. W kącie na bagaże rośliny doniczkowe stały obok wypchanych papierowych toreb z Willysa, rowery na przemian z wózkami dziecięcymi.

Z trudem znalazła wolne miejsce na otwartym pokładzie. Lekko wiało, ale w porównaniu z zaduchem panującym w środku to było jak raj. Usiadła, wzdychając, po czym zapaliła prince’a. Przesunęła wzrokiem po Stavsnäs, węźle komunikacyjnym dla ruchu promowego obsługującego cały południowy archipelag. Białe jachty kołysały się przy nabrzeżu zacumowane jeden obok drugiego. Dalej, przy stacji benzynowej, wiła się długa kolejka do budki z lodami i hot dogami. Kicki poczuła ssanie w żołądku. Pożałowała, że nie kupiła sobie nic do jedzenia.

Kątem oka zauważyła, że na przystanek zajechał jeszcze jeden czerwony autobus komunikacji miejskiej wypchany pasażerami, którzy ruszyli pospiesznie w kierunku promów.

Mój Boże, że też tyle osób wybierało się na wyspy w tym samym czasie.