Leczenie odżywianiem. Cukrzyca typu 2 - Kimberly Tessmer - ebook
lub
Opis

Przełomowa książka, która pomoże ci raz na zawsze pozbyć się uporczywych objawów cukrzycy typu 2

To kompletne i wyczerpujące kompendium, które każdy diabetyk i jego bliscy powinni posiadać w swojej biblioteczce. Zawarte w nim informacje są niezbędne, by zrozumieć istotę problemu cukrzycy typu 2 i poprawić jakość życia.

Cukrzyca typu 2 to trzecia książka z serii Leczenie Odżywianiem dietetyczki oraz specjalistki od spraw żywienia Kimberly Tessmer, która oferuje:

– najnowsze doniesienia medyczne dotyczące choroby oraz uproszczone ich omówienie;

– interaktywne narzędzia, które pozwalają nauczyć się kontrolować poziom cukru we krwi, by poczuć przypływ energii i wzmocnić organizm;

– przewodnik po zakupach oraz optymalny jadłospis diabetyka z łatwymi do planowania posiłkami, które pomogą rozpocząć życie bez objawów cukrzycy.

Książka wskazuje 10 produktów, których należy unikać, i 10 produktów, które należy włączyć do diety cukrzyka, by poczuć się lepiej. Wzbogaca także czytelnika o wiedzę dotyczącą m.in. insulinoodporności, stanu przedcukrzycowego, różnic pomiędzy cukrzycą typu 1 a cukrzycą typu 2, cukrzycy ciężarnych, badania A1C, komplikacji związanych z chorobą czy niezbędnych do wykonania badaniach i metodach leczenia.

Publikacja będąca skuteczną pomocą w walce z cukrzycą, na którą tak długo czekałeś!

__

Ta książka umożliwi Ci samodzielną kontrolę nad cukrzycą – szybko, łatwo i bezpiecznie! – Cindy Guirino, lekarz medycyny

Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi lub dowolnej aplikacji obsługującej format:

EPUB
MOBI

Liczba stron: 196


Pochwały za książkę Leczenie odżywianiem. Cukrzyca typu 2

„Książka pani Tessmer to jest to! Autorka zawodowo zajmuje się cukrzycą i zawarła tutaj istotne zagadnienia związane z właściwym postępowaniem przy tej chorobie. Poleciłabym ją wszystkim moim pacjentom, u których zdiagnozowano cukrzycę. Książka napisana jest w formie przystępnego dialogu, dzięki czemu masz wrażenie, że rozmawiasz z przyjacielem, który chce ci pomóc”.

– Hope Williams

dietetyk

„Kolejny doskonały i pomocny poradnik żywieniowy autorstwa uznanej Kim Tessmer! Wyjaśnia zagadnienia związane z cukrzycą typu 2 i najważniejsze sposoby postępowania z chorobą (za pomocą diety) w przystępny i zrozumiały sposób, jednocześnie obalając wiele popularnych mitów na temat żywienia przy cukrzycy. Książka zawiera realne, pomocne propozycje żywieniowe – doskonały poradnik dla moich pacjentów!”

– Karyn Lyn Abdallah

dietetyk

„Bardzo podoba mi się dział ciekawostek. Uważam, że to doskonałe źródło informacji dla osób, u których niedawno zdiagnozowano cukrzycę i którzy mają wiele pytań związanych z chorobą”.

– Joyce Giammattei

dietetyk

„Zdiagnozowano cukrzycę typu 2 u ciebie lub kogoś z twoich bliskich? To książka dla was! W poradniku Kim w przystępny sposób wyjaśnia krok po kroku, na czym polega cukrzyca typu 2 i odpowiada na twoje pytania związane z chorobą, dietą, lekami i suplementami. Dzięki temu zdobędziesz wiedzę, która pozwoli ci zmienić styl życia na zdrowszy i wdrożyć korzystne zmiany w jadłospisie”.

– Michaela Ballmann

dietetyk, założycielka Wholify

„Przykładowe przepisy i ciekawostki zawarte w tej książce pomogą wielu osobom rozwiać wątpliwości i przezwyciężyć frustrację związaną z dietą dla cukrzyka typu 2”.

– Karen Marschel

dietetyk

Książkę tę dedykuję wszystkim tym, którzy zmagają się z cukrzycą typu 2. Mam nadzieję, że pomoże im pokonać lęki i frustrację, która towarzyszy diagnozie, oraz da im siłę do wprowadzenia zmian niezbędnych dla lepszego samopoczucia i życia z chorobą.

Jak zawsze, niniejszą książkę dedykuję również mojemu tacie i mamie, której nie ma już z nami i za którą bardzo tęsknię. Jestem im obojgu bardzo wdzięczna za przekazanie mi daru pomagania innym ludziom, dzięki czemu praca dietetyka jest moją pasją.

W czasie pisania niniejszej książki autorka była przekonana o słuszności wszystkich informacji w niej zawartych, jednak wiedza na temat zdrowia jelit zmienia się wraz z prowadzonymi wciąż badaniami. Bądź na bieżąco z najnowszymi odkryciami i informacjami pochodzącymi ze sprawdzonych źródeł i konsultuj się z lekarzem. Autorka nie ponosi winy za jakikolwiek uszczerbek na zdrowiu, niezależnie od jego natury. Autorka nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek pominięcia, błędy interpretacyjne czy nieścisłości, które mogą pojawiać się w książce. Autorka nie promuje żadnego produktu ani firmy wymienionej w książce. Przed użyciem jakichkolwiek suplementów skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Autorka nie jest pracownikiem ochrony zdrowia, a niniejsza książka nie powinna być traktowana jako porada medyczna, zaś treści w niej zawarte nie mogą zastępować prawidłowo przeprowadzonej diagnostyki ani regularnych wizyt u lekarza.

Podziękowania

Pragnę z całego serca podziękować mojemu wspaniałemu mężowi, Gregowi, który pracuje tak ciężko, dzięki czemu ja mogę robić to, co kocham, oraz mojej córce Tori, która jest zawsze tak cierpliwa i pozwala mamie pracować nad książką. Chciałabym również podziękować wszystkim kolegom dietetykom, którzy przy mojej pracy nad tą książką służyli mi radą i swoim doświadczeniem. Specjalne podziękowania składam dietetykom, którzy poświęcili swój czas na zrecenzowanie tej książki i pomogli mi ją ulepszyć.

Wstęp

Jeśli zdiagnozowano u ciebie cukrzycę, wiesz już, że istnieje więcej niż jeden rodzaj tej choroby i że znacząco różnią się między sobą. Cukrzyca typu 2 jest najbardziej powszechna i na szczęście można nad nią zapanować w dużym stopniu za pomocą odpowiedniej diety. Niestety liczba zachorowań na ten typ cukrzycy wciąż rośnie. Według Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego liczba zdiagnozowanych przypadków wzrosła o 128% pomiędzy 1988 a 2008 rokiem, a tendencja wzrostowa nadal się utrzymuje. Jeśli nic się nie zmieni, ATD prognozuje, że do roku 2050 jeden na trzech Amerykanów będzie chory na cukrzycę, w większości przypadków będzie to typ 2. Oszałamiająca liczba 25 800 000 (tak, liczby idą w miliony) mieszkańców Stanów Zjednoczonych cierpi obecnie na jeden z typów cukrzycy – jest to 8,3% wszystkich dorosłych i dzieci. W tych dwudziestu pięciu milionach 18 800 000 osób jest zdiagnozowanych, natomiast 7 000 000 nie wie, że choruje, więc się nie leczy! 90–95% tych przypadków to cukrzyca typu 2. W Stanach Zjednoczonych choruje na nią 10 900 000 (czyli 26,9%) osób powyżej 65. roku życia; cierpi na nią także 215 000 osób poniżej 20. roku życia. Cukrzyca typu 2, wcześniej określana jako „dorosła” jednostka chorobowa, obecnie dotyczy niestety coraz częściej także dzieci i nastolatków. Dodatkowo coraz więcej osób ma tzw. stan przedcukrzycowy, czyli znajduje się w grupie zagrożonej rozwinięciem się tej choroby w przyszłości. Myślę, że już wiesz, że cukrzyca jest w dzisiejszych czasach olbrzymim i narastającym problemem i dotyczy osób w każdym wieku.

Trudności, jakich przysparza cukrzyca typu 2, to bardzo zindywidualizowany sposób leczenia, który może znacząco różnić się w zależności od konkretnego przypadku. Każdy plan leczenia będzie zależał od poziomów cukru we krwi i zaawansowania choroby. Celem w przypadku cukrzyków jest ustabilizowanie i utrzymanie stałego poziomu cukru, co wymaga indywidualnego planu żywieniowego, właściwych ćwiczeń i w niektórych przypadkach także leków oraz insuliny. Cukrzyca bywa skomplikowaną chorobą, ale oto dobra wiadomość:

istnieje

na nią sposób;

cukrzycę

typu

2

można

leczyć.

Niniejsza książka dostarczy ci narzędzi pozwalających lepiej zrozumieć chorobę i sobie z nią radzić oraz osiągnąć ostateczny cel, czyli żyć z tą chorobą zdrowo i szczęśliwie. Substancje odżywcze dostarczane w codziennej diecie stanowią istotny aspekt w leczeniu cukrzycy typu 2, jednak w książce przedstawiam także inne ważne elementy codziennego życia, które pomogą ci w kontrolowaniu poziomu cukru, w tym wpływ wagi ciała, ćwiczeń i radzenia sobie ze stresem. Przypadek każdego pacjenta jest indywidualny, dlatego znajdziesz tutaj więcej niż jeden sposób na właściwe żywienie. Kiedy posiądziesz już wiedzę na temat tej choroby, łatwiej ci będzie przedyskutować z lekarzem metody leczenia, które w twoim przypadku powinny zostać podjęte. Zalecane są również konsultacje z wykwalifikowanym dietetykiem oraz specjalistą z zakresu cukrzycy. Niniejsza książka pomoże ci ją zrozumieć, zanim porozmawiasz z lekarzem lub innym pracownikiem ochrony zdrowia, a informacje tu zawarte będziesz miał zawsze pod ręką. Teraz pora zająć się własnym zdrowiem. Ta książka powie ci, jak walczyć z cukrzycą typu 2 za pomocą diety.

Rozdział 1

Odpowiedzi na pytania dotyczące cukrzycy typu 2

Właśnie dowiedziałeś się od lekarza, że masz cukrzycę typu 2. Co teraz? Co to oznacza? W twojej głowie z pewnością roi się od pytań. W tym rozdziale znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania, dzięki czemu będziesz mógł usystematyzować wiedzę na temat tej choroby. Kiedy już lepiej zrozumiesz, na czym polega cukrzyca i z czym się wiąże, będziesz gotowy na wprowadzenie w żywieniu i stylu życia zmian, dzięki którym poczujesz się lepiej i zmniejszysz ryzyko późniejszych poważnych powikłań zdrowotnych. To doskonały moment, żeby zacząć.

Czym jest cukrzyca?

Cukrzyca jest grupą zaburzeń metabolicznych polegających na nieprawidłowej produkcji insuliny i/lub odpowiednim jej wykorzystaniu, w skutek czego poziom glukozy (cukru) we krwi wzrasta ponad normę. Glukoza krążąca we krwi jest wynikiem rozpadu węglowodanów w procesie trawienia i stanowi niezbędne dla organizmu źródło energii. Jest również gromadzona lub produkowana w wątrobie, w zależności od zapotrzebowania organizmu. Zbyt duża ilość nawet tak ważnej substancji może być szkodliwa: podwyższony poziom cukru we krwi może wywołać poważne szkody w organizmie.

Czym jest insulina?

Insulina to hormon produkowany przez komórki beta w trzustce i uwalniany do krwiobiegu. Jest bardzo ważna dla metabolizmu, czyli sposobu wykorzystania energii powstałej w wyniku trawienia pokarmów. Insulina pomaga komórkom absorbować glukozę i wykorzystywać ją lub gromadzić na przyszłość. U osoby zdrowej działanie insuliny utrzymuje poziom glukozy w normie.

Czym jest insulinooporność?

O insulinooporności mówimy wówczas, gdy organizm ma problemy z prawidłowym wykorzystaniem insuliny. Komórki mięśniowe, tłuszczowe i wątrobowe nie reagują właściwie na insulinę i z tego względu nie są w stanie absorbować glukozy z krwiobiegu, co prowadzi do wzmożonego zapotrzebowania na insulinę. Trzustka stara się nadążyć, jednak nie udaje jej się to, a ten fakt zwiększa ryzyko rozwinięcia się stanu przedcukrzycowego oraz cukrzycy typu 2. Choć insulinooporność nie jest główną przyczyną cukrzycy typu 2, często zwiększa jej ryzyko poprzez aktywowanie komórek beta w trzustce do wzmożonej produkcji insuliny. Większość ludzi nie ma pojęcia, że insulinooporność ich dotyczy, dopóki nie zdiagnozuje się u nich stanu przedcukrzycowego lub cukrzycy typu 2. Jeśli pacjent jest świadomy, że cierpi na insulinooporność, często jest w stanie zapobiec cukrzycy lub opóźnić jej rozwój dzięki wprowadzeniu koniecznych zmian w diecie i stylu życia.

Czym jest stan przedcukrzycowy?

Stan przedcukrzycowy to stan, w którym poziom cukru we krwi jest podwyższony, ale nie tak wysoki, by stwierdzić cukrzycę. Kiedy komórki beta nie potrafią już produkować wystarczającej ilości insuliny, aby poradzić sobie z insulinoopornością, poziom glukozy zaczyna przekraczać normę. U osób cierpiących na cukrzycę typu 2 prawie zawsze występuje najpierw stan przedcukrzycowy. Często bywa on określany mianem nieprawidłowej tolerancji glukozy (IGT) albonieprawidłowej glikemii na czczo (IFG). Osoby ze stanem przedcukrzycowym są narażone na wiele poważnych problemów zdrowotnych, w tym choroby serca i wylewy. Aż 35% dorosłych Amerykanów powyżej 20. roku życia i 50% powyżej 65. roku życia ma stan przedcukrzycowy, który występuje często u osób z insulinoopornością. Komórki beta nie nadążają za coraz większym zapotrzebowaniem na insulinę, co może prowadzić do cukrzycy typu 2, zwłaszcza jeśli nie zostaną wprowadzone odpowiednie zmiany w żywieniu i stylu życia. Stan przedcukrzycowy nie daje konkretnych objawów, dlatego niewiele osób orientuje się, że coś jest nie tak.

Wyniki badań wskazujące na stan przedcukrzycowy to:

poziom

hemoglobiny glikowanej A1c – od 5,7 do 6,4;

poziom

stężenia glukozy we krwi na czczo – od 100 do 125 mg/dl (miligramów na decylitr);

dwugodzinny

test doustnego obciążenia glukozą – od 140 do 199 mg/dl.

Nawet jeśli stwierdzono u ciebie stan przedcukrzycowy, nie musi to wcale oznaczać, że rozwinie się u ciebie cukrzyca typu 2. Tak naprawdę diagnoza może się okazać bardzo pomocna, ponieważ dzięki zmianie diety i stylu życia będziesz mógł w przyszłości uniknąć choroby. Stan przedcukrzycowy to ostrzeżenie i znak, że zmiany są konieczne. Jeśli znajdujesz się w grupie ryzyka, powinieneś badać się regularnie. Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne zaleca badanie glukozy we krwi, jeśli występuje u ciebie którykolwiek z poniższych czynników ryzyka stanu przedcukrzycowego:

skończyłeś

45

lat;

masz

nadwagę, a twoje BMI (indeks masy ciała) wynosi powyżej 25;

prowadzisz

siedzący tryb życia (zwłaszcza w przypadku osób z nadwagą);

twój

rodzic

lub rodzeństwo cierpi na cukrzycę;

w

rodzinie były przypadki cukrzycy typu 2;

masz

korzenie afroamerykańskie, latynoskie, indiańskie, azjatyckie lub pochodzisz z Wysp Pacyfiku;

podczas

ciąży stwierdzono u ciebie cukrzycę ciężarnych lub twoje dziecko po urodzeniu ważyło ponad 4,5 kilograma;

cierpiałaś

na

zespół policystycznych jajników;

masz

nadciśnienie;

masz

podwyższony poziom cholesterolu, a przy tym lipoproteiny wysokiej gęstości (HDL), czyli tzw. „dobry cholesterol” poniżej 35 mg/dl, zaś trójglicerydy powyżej 250 mg/dl.

Każdy z tych czynników zwiększa ryzyko stanu przedcukrzycowego. Badaj się regularnie, nawet jeśli wyniki są w normie. Jeśli wyniki wskazują na stan przedcukrzycowy, prawdopodobnie będziesz musiał zrobić dalsze badania. Leczenie zwykle polega na zmianie diety na zdrowszą, zwiększeniu aktywności fizycznej, zrzuceniu zbędnych kilogramów (jeśli jest taka potrzeba), a czasami dodatkowo włącza się leki.

CIEKAWOSTKI: Według Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego możesz obniżyć ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 ze stanu przedcukrzycowego o 58% poprzez zrzucenie 7% wagi ciała i poświęcenie pół godziny dziennie na ćwiczenia przez 5 dni w tygodniu.

Jaka jest różnica między cukrzycą typu 1 a cukrzycą typu 2?

Istnieje kilka rodzajów cukrzycy, które znacząco różnią się między sobą.

Cukrzyca typu 1, zwana również cukrzycą insulinozależną lubcukrzycą młodzieńczą, to choroba, w której układ immunologiczny organizmu niszczy komórki beta produkujące insulinę, co skutkuje brakiem insuliny. Innymi słowy, organizm osoby z cukrzycą typu 1 w ogóle nie produkuje insuliny. Kiedy spożywamy jedzenie, cukier w nim zawarty (czyli glukoza) powinien pobudzić trzustkę do wydzielania odpowiedniej ilości insuliny. Przy cukrzycy typu 1 trzustka nie produkuje tego hormonu, a więc glukoza nie może przedostać się do komórek, ponieważ insulina nie wykonuje swojego zadania. W rezultacie dochodzi do nagromadzenia glukozy we krwi i wysokiego jej stężenia, co może prowadzić do odwodnienia, spadku wagi, cukrzycowej kwasicy ketonowej (DKA) oraz uszkodzenia nerwów, oczu, nerek i serca. Pomimo prowadzonych badań obecnie nie mamy jeszcze leku na cukrzycę typu 1. Jest to choroba nieuleczalna, na całe życie. Leczenie polega na intensywnej terapii insulinowej i stałym monitorowaniu poziomu cukru we krwi wraz z dokładnym planowaniem posiłków i ćwiczeń. Aby żyć długo i w zdrowiu, należy utrzymywać odpowiedni poziom cukru we krwi. Wszyscy pacjenci cierpiący na cukrzycę typu 1 muszą na stałe aplikować sobie insulinę. Choroba ta, jeśli jest nieleczona, grozi poważnymi powikłaniami zdrowotnymi, a nawet śmiercią.

Cukrzyca typu 1 występuje najczęściej u osób poniżej 20. roku życia, ale może występować także u osób starszych. Jest dość rzadko spotykana i dotyczy zaledwie 5% wszystkich przypadków cukrzycy. Badania nie są w stanie wskazać na bezpośrednie przyczyny tej choroby, jednak wiemy, że ma ona podłoże genetyczne i może rozwinąć się pod wpływem pewnych wirusów. Cukrzyca typu 1 jest chorobą autoimmunologiczną, może więc występować wraz z innymi dolegliwościami tego typu.

CIEKAWOSTKI:Cukrzycowa kwasica ketonowa (DKA) ma miejsce wtedy, gdy niedobór insuliny powoduje, że komórki potrzebujące energii zaczynają rozbijać komórki tłuszczowe, w wyniku czego wydzielane są związki kwasowe zwane ketonami, które mogą być spożytkowane jako źródło energii. Po pewnym czasie ketony zaczynają gromadzić się we krwi, powodując zakwaszenie. W międzyczasie wątroba wciąż uwalnia zgromadzony przez siebie cukier, ponieważ bez insuliny nie jest w stanie nic z nim zrobić, a poziom cukru wciąż rośnie. Wysoki poziom cukru we krwi w połączeniu z odwodnieniem i zwiększoną kwasowością nazywany jest kwasicą ketonową, która w przypadku braku szybkiej interwencji może zagrażać życiu.

Cukrzyca typu 2 różni się znacznie od cukrzycy typu 1 i jest najpowszechniejsza, stanowiąc około 90–95% wśród prawie dwudziestu sześciu milionów przypadków. Główna różnica polega na tym, że w przypadku osób cierpiących na cukrzycę typu 2, w odróżnieniu od typu 1, organizm produkuje insulinę. Problem w tym, że przy cukrzycy typu 2 trzustka nie produkuje wystarczającej ilości insuliny lub organizm nie wykorzystuje tego hormonu prawidłowo. Jak wspomniałam wcześniej, gdy organizm nie produkuje wystarczającej ilości insuliny lub źle ją wykorzystuje, komórki nie są w stanie wchłonąć glukozy pochodzącej ze spożywanych produktów, nie mogą więc spełniać swoich zadań. Skutkuje to wysokim poziomem cukru we krwi, co na dłuższą metę może być niebezpieczne. Kolejną ważną różnicą pomiędzy typem 1 a 2 jest to, że osoby cierpiące na typ 2 mogą leczyć tę chorobę przy pomocy samej diety i ćwiczeń, choć niektóre również potrzebują dodatkowych leków lub insuliny. Typ 2 można w pewnym stopniu cofnąć dzięki właściwemu leczeniu i zmianie trybu życia, więc nie zawsze musi to być choroba na całe życie.

Czym jest cukrzyca ciężarnych?

Jednym ze wspomnianych rodzajów cukrzycy jest cukrzyca ciężarnych. Występuje wyłącznie podczas ciąży i dotyczy około 18% kobiet. Podobnie jak w przypadku cukrzycy typu 2, choroba ta charakteryzuje się insulinoopornością i wysokim poziomem cukru we krwi. U większości ciężarnych można zaobserwować skoki cukru spowodowane zmianami hormonalnymi, które w ostatnim trymestrze ciąży mogą doprowadzić do cukrzycy ciężarnych.

Jesteś narażona na cukrzycę ciężarnych, jeśli:

miałaś cukrzycę w poprzedniej ciąży,

urodziłaś

dziecko

ważące ponad 4,5 kg,

skończyłaś

25

lat,

masz

nadwagę,

stwierdzono

u ciebie stan przedcukrzycowy.

Kobiety narażone na cukrzycę ciężarnych są zwykle badane na możliwie najwcześniejszym etapie ciąży oraz później, aby potwierdzić diagnozę. W przypadku pozostałych kobiet pierwsze badanie wykonuje się zwykle pomiędzy dwudziestym czwartym a dwudziestym ósmym tygodniem ciąży. Cukrzyca niezdiagnozowana i nieleczona może negatywnie wpłynąć na ciążę i zdrowie dziecka. Dobra wiadomość jest taka, że chorobę tę można leczyć za pomocą właściwej diety i ćwiczeń oraz – w razie konieczności – leków, monitorując jednocześnie poziom glukozy. W przypadku tego typu cukrzycy poziom cukru zwykle wraca do normy po urodzeniu dziecka, jest to jednak sygnał, że istnieje ryzyko rozwinięcia się u ciebie w przyszłości cukrzycy typu 2. Kobietom, u których stwierdzono cukrzycę ciężarnych, Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne zaleca badania profilaktyczne w kierunku cukrzycy co trzy lata.

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi i jak go badać?

Cukier we krwi to inaczej glukoza. Pochodzi z pokarmów, które spożywamy, zwłaszcza z węglowodanów, i jest głównym źródłem energii organizmu. Poziom glukozy wzrasta lekko po jedzeniu i wówczas trzustka automatycznie uwalnia insulinę, aby zapobiec zbyt dużym skokom. Zanim omówimy prawidłowy poziom cukru, musimy wspomnieć o badaniach, które poziom ten mierzą. Istnieje kilka metod pozwalających określić poziom cukru we krwi:

Badanie poziomu glukozy we krwi na czczo.

Wykonuje

się je, gdy pacjent nie jadł przynajmniej przez ostatnie osiem godzin. Badanie to jest jednym z narzędzi stosowanych w diagnozowaniu stanu przedcukrzycowego i cukrzycy.

Poziom glukozy we krwi dwie godziny po posiłku.

Badanie

to mierzy poziom cukru dokładnie dwie godziny po posiłku. Zazwyczaj nie jest wykorzystywane podczas diagnostyki.

Losowe badanie poziomu glukozy we krwi.

Badanie

to wykonuje się niezależnie od pory posiłku. Może być pomocne w diagnozowaniu, ponieważ poziom cukru we krwi u osób zdrowych nie różni się zbytnio przez cały dzień, więc testy powtarzane w różnych porach mogą wskazać problem.

Test doustnego obciążenia glukozą.

Badanie

to polega na serii pomiarów cukru we krwi, wykonywanych w określonych odstępach czasu po wypiciu płynu zawierającego glukozę. Test ten jest powszechnie stosowany w diagnozowaniu cukrzycy ciężarnych, a także stanu przedcukrzycowego i cukrzycy.

„Normalne” wartości podane dla poszczególnych typów badania są tylko wskazówkami. Normy mogą różnić w zależności od laboratorium, a wyniki musi zinterpretować lekarz w kontekście stanu zdrowia, wieku i innych czynników.

Badanie poziomu glukozy we krwi na czczo:

norma

to 70–100 mg/dl.

Poziom glukozy we krwi dwie godziny po posiłku:

norma

wynosi poniżej 140 mg/dl u osób przed 50. rokiem życia, poniżej 150 mg/dl u osób między 50. a 60. rokiem życia, poniżej 160 mg/dl u osób powyżej 60. roku życia.

Losowe badanie poziomu glukozy we krwi:

poziom

zależy od tego, kiedy i ile zjadłeś. Norma wynosi zwykle poniżej 140 g/dl.

Test doustnego obciążenia glukozą:

przy

zastosowaniu siedemdziesięciopięciogramowego obciążenia norma na czczo wynosi od 70 do 100 mg/dl; po jednej godzinie poniżej 200 mg/dl, a po dwóch poniżej 140 mg/dl.

CIEKAWOSTKI: Niektóre osoby cierpiące na cukrzycę typu 2 muszą się obawiać nie tylko skoków, ale i spadków poziomu cukru, czyli hipoglikemii. Według Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego istnieje silna zależność między poważną hipoglikemią a podwyższonym ryzykiem chorób układu krążenia, w tym zawału i wylewu. To kolejny powód ku temu, aby monitorować poziom cukru. Jeśli obawiasz się, że problem może dotyczyć także ciebie, skontaktuj się z lekarzem.

Czym jest badanie A1c?

Badanie poziomu hemoglobiny A1c, zwane też badaniem poziomu hemoglobiny glikowanej (HbA1c), czyliglikohemoglobiny, jest wykorzystywane przy diagnozowaniu stanu przedcukrzycowego, cukrzycy typu 1 i 2 oraz w celu sprawdzania poziomu cukru w trakcie leczenia cukrzycy. Wyniki dają średnią z dwóch lub trzech miesięcy, w przeciwieństwie do badań, których wyniki odnoszą się jedynie do pojedynczej sytuacji, jest to więc dobry sposób, aby sprawdzić, czy nie istnieje potrzeba zmiany leków lub stylu życia.

Hemoglobina to białko występujące w krwinkach czerwonych, które transportuje tlen do całego organizmu. Glukoza przenika do krwinek czerwonych i tam łączy się z hemoglobiną (czyli powoduje jej glikację). Im więcej glukozy jest w krwiobiegu, tym więcej hemoglobiny ulega glikacji. Badanie A1c mierzy procent hemoglobiny połączonej z glukozą. Im wyższy poziom A1c, tym większe ryzyko cukrzycy i innych związanych z nią powikłań. Taki wynik wskazuje również, że organizm nie radzi sobie z kontrolowaniem poziomu cukru we krwi.

Wyniki badania podawane są w procentach, a norma u osób zdrowych wynosi od 4 do 5,6%. A1c na poziomie od 5,7 do 6,4% wskazuje na zwiększone ryzyko cukrzycy lub stan przedcukrzycowy. Według Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego norma u osób dorosłych chorych na cukrzycę powinna wynosić poniżej 7%, natomiast wynik 8% wskazuje na problemy z kontrolowaniem poziomu cukru we krwi. Cukrzycy powinni wykonywać to badanie raz na trzy miesiące, aby sprawdzić, czy cukier jest pod kontrolą. Gdy wszystko będzie w porządku, lekarz zdecyduje o częstotliwości powtarzania badań. Generalnie zaleca się robienie ich dwa razy w roku. Musimy pamiętać, że dolegliwości związane z hemoglobiną, na przykład anemia, mogą zaburzać wynik, podobnie jak przyjmowanie suplementów witaminy C i E, wysoki cholesterol oraz choroby nerek i wątroby.

Jakich powikłań związanych z cukrzycą typu 2 powinienem się obawiać?

Cukrzycę typu 2 trzeba traktować poważnie. Może się z nią wiązać wiele poważnych schorzeń, zwłaszcza jeśli poziom cukru nie jest pod kontrolą. Do powikłań cukrzycowych zaliczają się:

Retinopatia.

Retinopati

a

to

choroba dotykająca naczyń krwionośnych w siatkówce oka. Długotrwale podwyższony poziom cukru we krwi może doprowadzić do uszkodzenia delikatnych naczyń w siatkówce, która w rezultacie może odkleić się od tylnej ściany oka, powodując podwójne lub zamazane widzenie, falowanie lub czarne plamki pojawiające się w części pola widzenia. Odklejenie siatkówki wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej. W początkowym stadium objawy mogą być niezauważalne, a choroba może rozwijać się latami. Aby zapobiec uszkodzeniu oczu, należy badać nie tylko poziom cukru, ale także ciśnienie krwi i poziom cholesterolu. Jeśli zauważysz jakiekolwiek zmiany w widzeniu, natychmiast skontaktuj się z lekarzem. Cukrzyca zwiększa ryzyko innych chorób związanych ze wzrokiem, jak na przykład jaskra i katarakta.

CIEKAWOSTKI: Lekarz może określić poziom A1c jako eAG, czyli „średnie stężenie glukozy”, jednak jest to dokładnie to samo. eAG może być łatwiejsze do zrozumienia, ponieważ zamiast procentów, jak przy A1c, wynik podawany jest w jednostkach, tak jak przy zwykłych badaniach poziomu cukru we krwi (mg/dl).

Nefropatia, czyli cukrzycowa choroba nerek.

Im

dłużej cierpisz na cukrzycę, tym większe ryzyko rozwoju choroby nerek, zwłaszcza jeśli poziom cukru nie jest prawidłowo kontrolowany. W nerkach znajdują się miliony drobnych naczyń krwionośnych, które usuwają z krwi niebezpieczne toksyny. Przy wysokim stężeniu cukru nerki filtrują zbyt dużo krwi, co z czasem skutkuje zużyciem delikatnych filtrów, a nerki zaczynają działać coraz mniej efektywnie. Uszkodzenie nerek zwykle następuje stopniowo, jednak jeśli oprócz cukrzycy cierpisz również na nadciśnienie, nefropatia będzie postępować szybciej. Nieleczona może doprowadzić do niewydolności nerek. Kontrolowanie poziomu cukru i ciśnienia krwi to pierwszy krok w kierunku zmniejszenia ryzyka choroby. Ponadto raz w roku warto zrobić badanie na obecność białka w moczu, a także na stałe zadbać o prawidłową wagę, rzucić palenie, ograniczyć spożycie alkoholu, regularnie ćwiczyć i stosować zdrową dietę.

Neuropatia.

Jest

to choroba nerwów. Wieloletnia cukrzyca oraz długotrwale podwyższony poziom cukru we krwi mogą doprowadzić do uszkodzeń nerwów wskutek uszkodzenia naczyń włosowatych, które odżywiają nerwy, zwłaszcza w okolicy nóg. Objawami mogą być mrowienie, drętwienie lub palący ból, który może zaczynać się od palców stóp i wędrować w górę. Jeśli poziom cukru będzie stale przekraczał normę, może to z czasem doprowadzić do utraty czucia w kończynach. Uszkodzenie nerwów stopy lub słaby dopływ krwi może zwiększyć ryzyko innych powikłań. Neuropatia może objąć także nerwy przewodu pokarmowego, powodując nudności, wymioty, biegunkę i/lub zatwardzenia.

Choroby serca.

Cukrzyca

może znacząco zwiększyć ryzyko chorób serca i innych problemów związanych z układem krążenia, na przykład choroby wieńcowej, zawału serca, wylewu, miażdżycy (zwężenia tętnic) i nadciśnienia. Według Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego ryzyko wylewu u osób z cukrzycą jest od dwóch do czterech razy większe, zaś przypadki zgonów po zawale serca są trzy razy częstsze u cukrzyków z podwyższonym poziomem cukru we krwi.

Inne powikłania cukrzycowe, zwłaszcza przy braku kontroli poziomu cukru, to utrata słuchu, amputacje kończyn dolnych, choroby skórne i wnętrza jamy ustnej, infekcje, osteoporoza i choroba Alzheimera. Cukrzyca wciąż jest jedną z głównych przyczyn śmierci ponad siedemdziesięciu jeden tysięcy Amerykanów rocznie. Odpowiedź na to pytanie brzmi zatem: tak, powikłania związane z cukrzycą typu 2 są poważne. Najważniejsze jest kontrolowanie poziomu cukru we krwi, zdrowa dieta, ćwiczenia i dbanie o siebie.

Co wspólnego z cukrzycą typu 2 ma zespół metaboliczny?

Zespół metaboliczny to termin określający grupę czynników ryzyka, które mogą znacznie zwiększyć prawdopodobieństwo chorób układu krążenia, wylewu oraz cukrzycy typu 2. Badania wskazują, że zespół metaboliczny może być silnym czynnikiem prognostycznym cukrzycy typu 21. Można cierpieć na pojedyncze dolegliwości zaliczające się do tej grupy, na przykład nadciśnienie, jeśli jednak u pacjenta stwierdza się dodatkowo inne czynniki, na przykład wysoki poziom cholesterolu, otyłość brzuszną i/lub wysoki poziom cukru na czczo, stan taki diagnozuje się jako zespół metaboliczny, który należy traktować poważnie. Dotyczy on około 35% dorosłych Amerykanów. Zespół metaboliczny diagnozuje się, jeśli u pacjenta stwierdzono przynajmniej trzy spośród następujących metabolicznych czynników ryzyka:

Znaczną otyłość brzuszną

lub

kształt ciała określany jako jabłko. Duży obwód pasa (powyżej 100 cm dla mężczyzn i powyżej 90 dla kobiet) zwiększa ryzyko chorób serca bardziej niż tłuszcz zlokalizowany w innych obszarach ciała, na przykład na biodrach.

Wysoki

poziom trójglicerydów we krwi (od 150 mg/dl wzwyż) lub stosowanie leków na wysoki poziom trójglicerydów. Jest to rodzaj tłuszczu występujący we krwi.

Niski

poziom HDL („dobrego” cholesterolu) na poziomie 40 mg/dl lub mniej u mężczyzn i 50 mg/dl lub mniej u kobiet, bądź przyjmowanie leków na podwyższenie poziomu HDL. „Dobry” cholesterol pomaga usuwać „zły” cholesterol z aort, więc niski poziom tego pierwszego zwiększa ryzyko chorób serca.

Podwyższone ciśnienie

systoliczne

(skurczowe) na poziomie od 130 mmHg wzwyż i/lub diastoliczne (rozkurczowe) od 85 mmHg wzwyż bądź przyjmowanie leków na nadciśnienie. Ciśnienie krwi to siła, z jaką krew naciska na ścianki naczyń krwionośnych, gdy jest pompowana przez serce. Jeśli ciśnienie jest wysokie i utrzymuje się na tym poziomie, może doprowadzić do uszkodzenia serca i tworzenia się złogów w aortach.

Wysoki

poziom cukru na czczo – ponad 100 mg/dl – lub przyjmowanie leków obniżających poziom cukru we krwi. Lekko lub średnio podwyższony cukier zwykle może oznaczać stan przedcukrzycowy, który może być wczesnym objawem wskazującym na rozwijającą się cukrzycę typu 2.

Insulinooporność

lub

nietolerancja glukozy prowadząca do tego, że organizm nie jest w stanie prawidłowo wykorzystywać insuliny lub glukozy.

Głównym celem