Wydawca: Filia Kategoria: Kryminał Język: polski Rok wydania: 2016

Uzyskaj dostęp do tej
i ponad 25000 książek
od 6,99 zł miesięcznie.

Wypróbuj przez
7 dni za darmo

Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:

e-czytniku (w tym Kindle) kup za 1 zł
tablecie  
smartfonie  
komputerze  
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Czytaj i słuchaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Liczba stron: 405 Przeczytaj fragment ebooka

Odsłuch ebooka (TTS) dostępny w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacji Legimi na:

Androida
iOS
Czytaj i słuchaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?

Ebooka przeczytasz na:

Kindlu MOBI
e-czytniku EPUB kup za 1 zł
tablecie EPUB
smartfonie EPUB
komputerze EPUB
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Czytaj i słuchaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Zabezpieczenie: watermark Przeczytaj fragment ebooka

Opis ebooka Kolejność - Hubert Hender

W mrokach Dolnego Śląska komisarz Iwanowicz szuka sprawcy krwawych morderstw. Jedyną wskazówką są ponumerowane ciała. Kto będzie następny?

Gęsty mrok dolnośląskich kopalń. Jeden z górników pracujący w Kowarach zostaje bestialsko zamordowany w zupełnych ciemnościach. Mężczyzna nie potrafi zidentyfikować oprawcy, nie jest w stanie uciec, a jego ostatnim uczuciem jest obezwładniający strach. Wkrótce pojawiają się następne ciała, wszystkie ponumerowane w osobliwy sposób.

Do śledztwa zostają przydzieleni komisarz Iwanowicz z jeleniogórskiej komendy i jego młodszy kolega, podkomisarz Gawłowski. Próbują ustalić, kto brutalnie zabija kolejnych mężczyzn i desperacko starają się przerwać ponury cykl.

Iwanowicz, dręczony wspomnieniami, od których nie jest w stanie uciec, prowadzi śledztwo po omacku. We wszechobecnym mroku pobłyskują jedynie niewyraźne światła okolicznych miast.

Opinie o ebooku Kolejność - Hubert Hender

Fragment ebooka Kolejność - Hubert Hender

1

Piskliwy dźwięk zegarka elektronicznego odbił się echem od ścian. Mężczyzna odłożył narzędzia i usiadł w niewielkiej kamiennej niszy. Była zimna i wilgotna, ale w ogóle tym się nie przejmował. Siadał w tym miejscu zawsze, gdy dochodziła dwudziesta druga. Był to czas odpoczynku po kilku godzinach ciężkiej pracy. W zależności od przypadającej zmiany przychodził na dwunastą w południe lub na szóstą rano. Dwudziestominutową przerwę wykorzystywał aż do ostatniej chwili. Płacili mu tak mało, że nigdy nawet nie pomyślał, by odejmować sobie choć minutę z przysługującej przerwy.

– Nigdy, przenigdy, niech ich szlag… – mamrotał pod nosem. Uważał, że nie powinno się pracować więcej niż trzeba. Zwłaszcza dla tych wyzyskiwaczy. Nie było to zajęcie jego marzeń ani takie, jakie można by nazwać godnym pozazdroszczenia. Takich przecież zresztą nie ma. A może…

Czasami myślał, że ta cała sielanka, ten raj, to był tylko zmyślony obraz z amerykańskich filmów, które od lat oglądał. Młodzi, elegancko ubrani ludzie, którzy przesiadywali całymi dniami w wysokich wieżowcach. Nosili drogie i piękne garnitury. I jedli lunche, za które płacili więcej, niż wynosiła jego dniówka. Tak, tylko oni… Tylko oni byli zadowoleni ze swej pracy. I tylko oni mogą ją kochać.

Usiadł wygodnie i wyjął z plecaka termos oraz kanapkę, a potem zaczął szybko jeść. Popił gorącą herbatą roztaczającą wokół zapach owoców leśnych. Wyciągnął niewielki telewizor na baterie, który przed wieloma laty kupił na ryneczku w centrum miasta. Oglądanie umilało mu czas i sprawiało, że na moment odrywał się myślami od roboty.

Znosił to utrapienie dzień po dniu, bez względu na porę czy dzień tygodnia. Wiele by dał, żeby – jak ci ludzie z amerykańskich filmów – zjeść rano śniadanie z rodziną, odprowadzić dziecko do autobusu, potem ucałować żonę, wziąć teczkę i pojechać do pracy – do biura albo jakiegoś innego miejsca, w którym spędzało się szczęśliwie cały dzień – a później, po ośmiu godzinach, wrócić radosnym krokiem do domu. Kto by nie chciał takiego życia? Zdawał sobie jednak sprawę, że była to rzecz nieosiągalna dla niego, a może i dla każdego, kto urodził się w tym miejscu, w tej okolicy.

Włączył urządzenie i zaczął oglądać wiadomości. Monofoniczny głos spikerki rozszedł się echem po korytarzu, ale nie zwrócił na to uwagi. Nie robiło to na nim wrażenia jak dawniej, gdy głos z urządzenia się odbijał, przez co można było odnieść wrażenie, że ktoś mówi zza ściany. Kiedyś te odbijające się fale przerażały go; zastanawiał się wówczas, jak to się dzieje, że powstaje echo, i dlaczego wciąż wywołuje w człowieku tyle niepokoju i zdziwienia. Ale z czasem dał sobie spokój. Osiem klas szkoły podstawowej to za mało, żeby pojąć te wszystkie tajemnice codzienności i praw fizyki.

Ustawił głośniej, by zagłuszyć echo oraz dźwięki cichego, rytmicznego kapania wody ze ścian. Cholernie go to denerwowało, czasami nic bardziej go nie irytowało niż te systematyczne pluśnięcia towarzyszące kroplom uderzającym nieustająco cały dzień ciągle w to samo miejsce, aż do znudzenia. Była to najgorsza tortura.

Głos prezenterki robił się niewyraźny. Po chwili sygnał zaczął zanikać. Mężczyzna wyciągnął antenę na całą długość i odpowiednio ustawił.

Rozejrzał się na boki. Po obu stronach długiego na ponad siedemdziesiąt metrów korytarza nie było żywej duszy. W oddali w obu jego krańcach świeciły się żarówki, przysłonięte przez ochronne klosze przemysłowe. Był tylko on i ten telewizor, który akurat teraz musiał gubić sygnał. Właśnie w tej chwili, kiedy miał przed sobą jeszcze dziewiętnaście minut przerwy. To prawie całe wiadomości i prognoza pogody. Wieczność. To tyle, żeby zdążyły odpocząć ręce i żeby można nabrać oddechu. Zaklął w myślach. Nienawidził tych przeciwności losu, które akurat teraz musiały dać o sobie znać. Odłożył kanapkę na bok, wstał i ruszył powoli w kierunku wyjścia.

Przeszedł kilkanaście metrów, gdy nagle poczuł na karku powiew chłodnego powietrza. Na monitorze pojawił się przejrzysty obraz. Dźwięk stał się wyraźniejszy. Zawahał się chwilę, nie wiedząc, co robić. Zostać w tym miejscu czy wrócić do niszy?

Odstawił telewizor na podłogę.

– Trudno, trzeba będzie zmienić miejsce – powiedział do siebie, żeby się pocieszyć, a potem powoli ruszył po plecak.

Nagle zatrzymał się, bo w oddali zgasło światło. Obrócił głowę. Po drugiej stronie też zgasło. Zrobiło się ciemno.

– Halo! Jestem tu, nie gaście!

Włączył latarkę, by oświetlić sobie trasę. Chwycił plecak i wrócił na miejsce. Przyklęknął pod ścianą, spojrzał za siebie i zaczął przeżuwać kanapkę. Czemu zgasły światła? Cholera. Czyżby znowu zamokła instalacja i doszło do zwarcia, jak niemal codziennie? Ściszył urządzenie, bo dźwięk stał się już wyraźniejszy. Spikerka mówiła o zmianach w resorcie, a po chwili ukazała się sylwetka reportera stojącego przed ministerstwem.

W oddali usłyszał jakieś hałasy. Jakby szuranie. Ktoś wszedł do korytarza. Był pewien, że odgłosy nie dochodziły z odbiornika. Nie, na pewno nie – pomyślał. Coś się poruszyło.

– Halo, kto tam jest?! – Zmrużył oczy i odsunął ekran od twarzy. Zamrugał kilka razy, by sprzed oczu znikła niebieskawa plama.

Nikt nie odpowiedział. Wyczuł, że ktoś idzie w jego kierunku. Powoli. Małymi krokami. Słyszał szuranie. Dźwięki robiły się coraz głośniejsze i wyraźniejsze. Nie widział niczego poza blaskiem monitora. Błyskawicznie odłożył na bok kanapkę i wyciągnął latarkę. Trwało to zaledwie kilka sekund. Nagle tuż obok usłyszał stuknięcie buta o podłoże. Dźwięki były głośne i wyraźne. Zamarł. Cóż to, do cholery, ma być? Gasnące światło, a teraz jeszcze to?

Klęczał w nienaturalnej pozycji, nie wiedząc, co robić. Wstrzymał na moment oddech i rozejrzał się na boki. Nic nie widział, ale mimo to nie mógł się powstrzymać i odruchowo kręcił głową na boki. Coś było w pobliżu, raz bliżej, raz dalej, ale w żaden sposób nie mógł tego namierzyć ani zidentyfikować. Trwał nieruchomo przez kilkanaście sekund. Każda z nich wydawała się wiecznością. Czekał.

Nagle znów usłyszał kroki. Intruz przeszedł tuż obok, nie zwracając na niego uwagi. Mężczyzna odruchowo obrócił głowę i popatrzył za nim, ale i tak niczego nie zobaczył. Nie wiedział, co robić. Odezwać się? Milczeć?

Nie minęło kilka chwil, gdy nieznajomy przystanął, a potem zaczął wracać, jakby się namyślił albo zgubił drogę. Robotnik zganił siebie w myślach. Najpierw ktoś zgasił światło w długim podziemnym korytarzu, a teraz chodził i szukał czegoś po ciemku. Ale dlaczego boję się wyjść z kąta i odezwać? – pomyślał. Przecież to na pewno ktoś z nocnej zmiany.

Nagle postać niespodziewanie stanęła przed nim. Usłyszał jej oddech. Błyskawicznie włączył latarkę i już chciał skierować przed siebie snop światła, gdy bolesne uderzenie wytrąciło mu ją z rąk. Po chwili poczuł, że coś chwyciło go za rękę. Był to potwornie silny uścisk, który z sekundy na sekundę stawał się jeszcze silniejszy. Ktoś bezlitośnie miażdżył mu dłoń.

Jak to wszystko możliwe? Czy to jakiś cholerny duch? Kto i dlaczego zabawiał się jego kosztem, jego wolnym czasem?

Spróbował wyszarpnąć rękę z żelaznego uścisku, ale nie mógł. Po chwili poczuł kolejny uścisk. Ktoś złapał go za drugą rękę, by uniemożliwić mu jakiekolwiek ruchy. Zaczął się szarpać, ale niewiele zdołał zrobić, ponieważ uścisk stawał się coraz silniejszy, jakby rękę zgniatano w imadle. Czuł, jak z dłoni odpływa mu krew. Ból przybierał na sile, a po parunastu sekundach był już nie do zniesienia. Poczuł mrowienie rąk, a zaraz potem stracił w nich czucie. Przebiegło to tak szybko, że nie mógł pojąć, co tak naprawdę się dzieje.

Co za durny żart? – pomyślał. Przecież dopiero co skończyłem pracę, jadłem kanapkę, oglądałem wiadomości… a zaraz będę musiał wrócić do pracy, którą muszę skończyć! Kto i po co…

Doznał szoku. Przez moment nie wierzył w to wszystko. To nie mogła być prawda… ale mrowienie było nad wyraz dokuczliwe. Czuł je zbyt wyraźnie, by mogło mu się śnić.

Jednak wszystko było takie nierealne. Tak jak nierealne są wypadki i inne nagłe wydarzenia. Mózg działa w odmienny sposób, jakby był przez chwilę napędzany cudzymi myślami. Umysł potrzebuje czasu, by się przyzwyczaić, by zrozumieć, co się stało. I teraz całą realną ciągłość nagle coś przerwało.

Mężczyzna wciąż próbował uwolnić się z uścisku, chociaż czuł, że nie zdoła. Po chwili dał za wygraną. Nic z tego. Był słabszy od swojego przeciwnika. Ale może zaraz ten ktoś się zmęczy i podda, wszystko się wyjaśni, a on dokończy kolację? Bo to pewnie jakiś żart któregoś z pracowników? Ale kto i co, do jasnej cholery, mi to robi? – zastanawiał się. To muszą być oni. Tak, to na pewno oni.

– Ładne żarty, skurwysyny! Nigdy się do mnie nie odzywaliście, nie zadawaliście się ze mną, a teraz tak pogrywacie? W taki sposób? Co wam zrobiłem? Poczekajcie, już ja wam się odwdzięczę, przeklęte mendy. Też wam zrobię taki kawał. Będziecie tego żałować, wy cholerne obiboki. Nie wiem co i nie wiem kiedy, ale zrobię coś, wymyślę. I to wcale nie będzie śmieszne. Już ja się na was odegram, sukinsyny.

Nagle usłyszał oddech, czyjaś głowa przysunęła się na tyle blisko, że poczuł odór dobywający się z ust nieznajomego.

– Puszczaj, mówię… – wybełkotał. Napastnik to zrobił, a on poczuł uderzenie w brzuch, które odebrało mu oddech. Zaczął się dusić i dławić jednocześnie. I znowu kopnięcie. Tym razem silniejsze. Po ciosie w brzuch zgiął się wpół. Uderzył głową w twardą masę, która znajdowała się przed nim.

Ledwo stał o własnych siłach, czuł, że zaraz upadnie. Chciał krzyczeć, ale nie był w stanie. Nadal nie mógł złapać oddechu. Nie czuł dłoni i na dodatek tracił oddech. Każda sekunda była walką o przetrwanie. Byle tylko się wywinąć, byle uciec, myślał.

Runął na ziemię. Zaczął się tarzać po zimnej, wilgotnej posadzce. Poczuł ulgę, bo wreszcie mógł się skulić. W tej pozycji lepiej znosił ból brzucha.

– Co… do… kurw… – Mówienie było ponad jego siły. Wciąż nie wierzył w to, co się stało. To jakiś żart, jakiś cholerny żart – powtarzał w myślach. Mógł już oddychać, bo ucisk w płucach trochę zelżał. Od razu chciał coś powiedzieć lub wykrzyczeć, ale jeszcze nie dał rady. Z jego gardła wydobywał się tylko przeraźliwy chrzęst, który przypominał kaszel gruźlika. Czuł, jak organizm odmawia mu posłuszeństwa. W oddali usłyszał dźwięki telewizorka rzuconego w kąt.

Mijały sekundy, a on wciąż leżał i dochodził do siebie. Chwała Bogu. Koniec. Koniec tego idiotycznego dowcipu. Zaraz usiądę, zjem i wrócę do pracy. Tylko to jest ważne. Nie chcę już roboty w amerykańskim wieżowcu, chcę pracować tu, byle normalnie, bez tego bicia. Już mi wszystko jedno, byleby tylko spokojnie robić swoje. I nigdy nie stracić oddechu, bo chyba nic gorszego nie można sobie wyobrazić. O nie, już wszystko zniosę, byle nie to – mówił do siebie.

Krew zaczęła napływać mu do dłoni i powoli zaczął poruszać palcami. Poczuł ciepło, a po chwili silne kłucie, jak wtedy gdy zbyt długo spał z ręką pod poduszką. Nieraz budził się przerażony w nocy, gdy nie mógł ruszać całym ramieniem, a potem po kilkunastu sekundach ciepło i czucie w ręku wracało. Odczekał jeszcze parę sekund i zaczął się niezdarnie podnosić.

Nagle znów usłyszał ten głośny oddech. Ten ktoś wciąż przed nim stał. I czekał. Oddychał coraz głośniej, jak przez maskę przeciwgazową. Słyszał tylko rytmiczny szum.

– Kim jesteś? – wybełkotał, klęcząc.

Cisza. Nie doczekał się żadnej odpowiedzi. Ale wiedział, że ktokolwiek tu był, musiał go słyszeć. Strach powodował, że pulsowanie krwi w głowie stawało się coraz szybsze i silniejsze.

– Kim…

Nagle poczuł kolejne uderzenie w brzuch i znów zwalił się na ziemię. Było o wiele silniejsze niż poprzednim razem. Zaczął się dusić i wierzgać, leżąc na wilgotnym betonie.

Następne uderzenie, równie silne. A potem kolejne.

To nie były żarty kolegów, których o to wszystko podejrzewał. Ale przecież nie mam żadnych wrogów – pomyślał. Nic nikomu nie jestem winien… Więc… Co jest?

Dostał dwa silne kopniaki w brzuch. Zaczął tracić świadomość, choć wciąż czuł przeszywający ból. I znów ten oddech.

A może to był tylko sen? Albo film, który puścili po wiadomościach? Może usnął na filmie o jakimś psychopacie, który kogoś zaatakował w ciemnym tunelu?

W blasku niebieskiej poświaty bijącej od małego ekranu dostrzegł sylwetkę, która trzymała w dłoni coś o długim, błyszczącym ostrzu. Co to takiego? Nóż? A może ostrze jakiegoś miecza?

Wiedział, że ten obraz zaraz się skończy, pojawią się napisy końcowe, a on wróci do swojej znienawidzonej pracy. A jeśli to jednak sen, to pewnie też się zaraz skończy. Wszystko jedno, byleby ten ból ustał. Wolał swoją przeklętą pracę niż ten ucisk w płucach, brzuchu… I ten ciągły, niekończący się strach. I duszności, które utrudniały mu oddychanie.

W pewnej chwili usłyszał niewyraźny głos reportera, który relacjonował na żywo wydarzenia z jakiegoś wypadku. Mówił, że liczba ofiar nie jest dokładnie znana, więc ostatecznie może wzrosnąć.

Znów usłyszał głośny oddech, ktoś na nim ukląkł albo usiadł niczym zawodnik sportów walki, który siada na pokonanym przeciwniku, wyciągnąwszy w górę rękę, by pokazać, że zwyciężył przed czasem.

A potem już tylko usłyszał swój przeraźliwy krzyk, który odbił się głośnym echem w długim i ciemnym korytarzu.

A więc to jednak nie sen, pomyślał.

Głos spikerki nagle się urwał.

2

Rozejrzał się wokół. W oddali dostrzegł wóz strażacki. Radiowóz, którym przyjechali, stał na polu, kilkanaście metrów od brzegu. To stamtąd dochodziły do niego stłumione głosy policjantów rozmawiających przez radio.

Po chwili nadjechał samochód płetwonurków. Wysiedli z niego dwaj mężczyźni, podeszli blisko brzegu i spojrzeli w kierunku rzeki, która skręcała nieznacznie w lewo, ciągnąc się przed siebie, gdzieś w dal. Usłyszał, że coś ustalali, być może miejsce, z którego zaczną poszukiwania. Wrócili do auta i zaczęli wypakowywać sprzęt.

W tej samej chwili dotarł do niego huk pociągu jadącego po moście kolejowym. Blachy łomotały nienaturalnie głośno. Dochodziła szesnasta, a upał topił tętniące życiem miasto.

Zastanawiał się, co jeszcze mogą zrobić w tej sytuacji. Kilka godzin temu policjanci otrzymali zgłoszenie, że zaginął jedenastoletni Karol. Funkcjonariusze rozmawiali z jego dwoma najlepszymi kolegami. Chłopcy powiedzieli, że grali z Karolem w piłkę, a przed południem rozeszli się do domów na obiad. Jak zawsze mieli pograć jeszcze później, a potem iść nad rzekę, żeby się wykąpać. Tak się umówili. Nic więcej nie wiedzieli. Karol mówił im, że gdzieś się wybiera. Ustalenia były jasne. Chłopcy przyznali się później, że rodzice nie pozwalali im kąpać się w rzece. Chcieli zrobić to po kryjomu, jak zwykle. Tym razem jednak zrezygnowali. Karol nie wrócił do domu. Zaniepokojeni rodzice obdzwonili wszystkich znajomych, potem szukali go przez dłuższy czas. Niestety bezskutecznie. Dopiero gdy na jaw wyszła informacja, że chłopcy zamierzali iść nad rzekę, skupiono się na tym miejscu. Policja oraz straż miejska szukały chłopca w pobliżu brzegu rzeki Bóbr w obawie, że mógł pójść tam sam, chociaż wcześniej umawiał się z kolegami. Nikt się nie zastanawiał, dlaczego chłopiec miałby to zrobić, po prostu musieli jak najszybciej sprawdzić, czy nie doszło do tragedii.

Nagle ktoś chwycił komisarza Iwanowicza mocno za ramię, przywołując do rzeczywistości. Mężczyzna nawet nie słyszał zbliżających się kroków.

– Chodź, musimy wracać. Dostaliśmy przed chwilą wezwanie z Kowar – powiedział podkomisarz Jacek Gawłowski. Wyglądał na zmęczonego. Ubrany był w jasną koszulkę i krótkie spodenki z wypchanymi kieszeniami. Miał około pięćdziesięciu lat. Szeroką szczękę pokrywał kilkudniowy zarost. Gawłowski wyglądem przypominał osiedlowego boksera, choć jego oczy zdradzały obrzydzenie do siłowych rozwiązań. To się czuło, choć nieraz w tej pracy musiał walczyć.

– Do jakich Kowar? Przecież jesteśmy tutaj, mamy robotę. Nie widzisz? Musimy im pomóc. – Iwanowicz poczuł gdzieś w głębi wzbierający gniew, ale po chwili uznał, że niepotrzebnie się uniósł. W ostatnich dniach działał zbyt impulsywnie i był rozdrażniony.

– Nie wkurzaj się, wiem, co chcesz powiedzieć. Zostaw to, chodź.

Iwanowicz skrzywił się i spojrzał na rzekę. Zamyślił się, ale wciąż dźwięczały mu w uszach słowa partnera. W gruncie rzeczy miał rację, chłopca szukało kilku strażaków oraz mundurowi, wyglądało na to, że robiono wszystko, by dzieciaka odnaleźć.

– Znaleziono zadźganego gościa – kontynuował podkomisarz. – Chodź. Nie chcą tego ruszać bez nas. Dzwonił Jastrzębski.

Iwanowicz skrzywił się na myśl o tym człowieku. Zacisnął zęby ze złości. Robił to nieświadomie, gdy się denerwował. Nienawidził tego sukinsyna i sama myśl o spotkaniu z nim podniosła mu ciśnienie. Jastrzębski uchodził za najgorszego komendanta w regionie, choć sam uważał się za doskonałego policjanta. Menda, tylko tyle można było o nim powiedzieć i tylko takimi słowami komisarz Iwanowicz w duchu go nazywał. A gdyby miał się pokusić o inne, to rzekłby, że jest to chodzące zero, które ledwo skończyło jakąś podrzędną szkołę. A potem zatrudniono go w policji. Wtedy było inaczej, stanowiska obsadzano przypadkowo albo po znajomości. Choć tu sytuacją pokierował los, jak to często w życiu bywa. W Kowarach brakowało policjantów, więc udało mu się załapać na zwykłą służbę, a potem po latach, dzięki odpowiedniej protekcji, awansował na komendanta. Przez ponad dziesięć lat pracy na tym stanowisku wyrobił sobie fatalną opinię wśród współpracowników z innych komisariatów oraz swoich podwładnych. Niejednokrotnie wdawał się w pijackie burdy, ale bez konsekwencji, zawsze się jakoś wywijał. Głównie dzięki znajomościom.

– Kto go znalazł? – zapytał Iwanowicz, wpatrując się w sunący leniwie nurt rzeki.

– Sąsiad. Kolega. Chodź, nie ma czasu.

Zajechali do komendy przy ulicy Nowowiejskiej. Iwanowicz ruszył do biura. Kręcił się chwilę bez celu, a potem poszedł do toalety. Było to nieduże pomieszczenie wyłożone kremowymi kafelkami, których widok przyprawiał go o mdłości. Zamknął się w niej. Musiał przez moment odpocząć i uspokoić myśli. Jedna sprawa, chwila później kolejna. Ledwie przyjechali nad rzekę, a zaraz mieli już co innego do roboty. Za dużo się działo w ostatnim czasie.

Nabrał zimnej wody w dłonie i ochlapał twarz. Od świtu był na nogach. Dochodziła siedemnasta, panował piekielny upał, a wszystko wskazywało na to, że jeszcze przez kilka godzin nie będzie mógł odpocząć. Wiedział, że trzeba będzie obejrzeć miejsce zbrodni, a potem jeszcze przesłuchać świadków. Nie miał na to dzisiaj najmniejszej ochoty. Z drugiej strony niemal każdego dnia łapał się na tym, że żaden dzień nie był dla niego dobry na przesłuchiwanie świadków. Miał coraz mniej zapału do pracy. Każde kolejne śledztwo wysysało z niego energię. Za każdym razem coraz więcej i więcej. I potem, jak każdego roku, latem albo jesienią znów będzie musiał się zaszyć gdzieś daleko, by nabrać sił. Na pustkowiu. W samotności.

We wrześniu planował wyjazd w Bieszczady. Zamknie się w jakimś domku letniskowym. Zapomni na pewien czas o sprawach związanych z tym miejscem, z Jelenią Górą. Będzie żył według własnego naturalnego rytmu dnia. Bez telefonów, e-maili, a przede wszystkim bez stresu.

Ktoś próbował otworzyć drzwi do łazienki. Postukał kilka razy, szarpnął klamkę, a potem zrezygnował, przeklinając pod nosem.

Komisarz Iwanowicz doszedł do wniosku, że musi stawić czoło codzienności. Czuł, że jego cierpliwość niemal się wyczerpała. Ile jeszcze pociągnę? – pytał niemal co dzień samego siebie. Czuł monotonię, choć nigdy się do tego nie przyznał. Nigdy tego nie powiedział na głos ani Gawłowskiemu, ani komendantowi. W pracy nie miał nikogo innego, z kim mógłby o tym szczerze porozmawiać. Milczał, udając, że wszystko jest w porządku.

– Boże, daj mi sił, jeszcze tylko trochę, kilka tygodni. Muszę dać radę… – wyszeptał. Znów ochlapał twarz wodą i spojrzał na swoje odbicie. Chociaż od kilku tygodni miał letnią opaleniznę, wyglądał na zmęczonego. Zawsze dbał o swój wygląd, interesowało go, jak jest postrzegany przez innych, ale to już historia. Coraz mniej spał i był zmęczony. Nie ćwiczył i od dłuższego czasu nie uprawiał żadnego sportu.

Na czole pojawiło się kilka zmarszczek, a skronie, które jeszcze do niedawna pokrywały ciemne, gęste, choć krótkie włosy, przybrały gdzieniegdzie popielaty odcień. Z rosnącym niepokojem obserwował, jak mocno się postarzał w ciągu krótkiego czasu.

Umył ręce, a potem wyszedł przed komendę. Gawłowski siedział w służbowym oplu i nerwowo stukał palcami po kierownicy w rytm szybkiej piosenki, która leciała w radiu.

Wyjechali z miasta w stronę Kowar. W radiu puścili jakąś piosenkę disco. Spiker powiedział, że niespodziewanie stała się ona hitem tegorocznych wakacji. Iwanowicz zmienił stację.

Południowa droga z miasta była kręta. Prowadziła w kierunku czeskiej granicy, ale także do Kowar oraz mniejszych, pobliskich miejscowości usytuowanych na rozłożystych wzniesieniach.

– Lubię tędy jeździć. Ale za cholerę nie wiem czemu… – rzekł Iwanowicz, gdy tylko minęli tabliczkę informującą, że przekroczyli granicę miasta. Parokrotnie złapał się już na tym, że mówił to zawsze, bez względu na to, z kim jechał i w jakich okolicznościach. Odruch, zaśmiał się w duchu. Nie miał na niego wpływu i trudno było się go pozbyć.

– Droga jak droga, może to dzięki tym widokom, co? – odpowiedział bez przekonania kolega, nie odrywając wzroku od jezdni. – Mnie też się podobają.

Oddalali się od miasta. Domy i bloki zamieniały się w coraz mniej wyraźny szereg kwadratów i prostokątów, który po kilku minutach zniknął pomiędzy wzgórzami.

Spiker Muzycznego Radia zapowiadał na najbliższe dni upały. Cały tydzień ma być ciepły, dopiero kolejny przyniesie więcej ochłodzenia. Na koniec dodał, by cieszyć się prażącym słońcem, pojechać nad jezioro albo nad rzekę. A potem puścił kolejną wakacyjną piosenkę. Na tyle radosną, że można było zapomnieć o całym parszywym dniu.

Iwanowicz pomyślał, że dziennikarze traktowali słuchaczy jak małe dzieci, co chwila ich przed czymś przestrzegając. Przed słońcem, deszczem, upałami, śniegiem. I tak nieustannie. Sądził, że za kilka lat telewizja i radio staną się aniołem stróżem człowieka, który przestanie sam sobie ufać i będzie żyć wyłącznie pod dyktando mediów. To one będą wyznaczać sens i cel życia. Nakazywać i zabraniać. A jeśli to się nie uda od razu, to przynajmniej usilnie będą się starały – tak aby ludzie w pełni im się podporządkowali.

Przed nimi wyłaniały się coraz wyższe i rozleglejsze wzniesienia. Na niebie wisiało nisko uwieszone czerwone słońce, które bez pośpiechu chowało się za jedną z gór. Minęli kilka małych miejscowości, w których domy, niemal wszystkie białe, ciągnęły się wzdłuż głównej drogi.

Niejednokrotnie zastanawiał się nad wyprowadzką z miasta na wieś, być może właśnie do którejś z nich. Podobały mu się te miejscowości skryte u podnóża gór, które rozciągały się na wzniesieniach jak okiem sięgnąć. Im bliżej Karpacza czy Szklarskiej Poręby, im wyżej, tym bardziej były urokliwe. Czasami marzył, by sprzedać mieszkanie, kupić dom z dużą działką i założyć własny interes. A przede wszystkim zaszyć się gdzieś w górach, pod lasem, zostawiwszy dotychczasową pracę, ludzi i obowiązki. Zapomnieć o tym wszystkim, co zrobił do tej pory. Skoncentrować się na czymś innym. Mniej podłym i odrażającym. Przez większość życia Iwanowicz pracował w wojsku, w jeleniogórskiej jednostce radiotechnicznej. Armia ukształtowała jego postawę, charakter oraz podejście do rzeczywistości. Wiele lat temu różne jednostki, w tym jeleniogórska, były likwidowane lub reorganizowane i przenoszone. Znaczną część kadry przeniesiono do większych jednostek we Wrocławiu bądź Świętoszowie. Iwanowicz mógł się stąd wyprowadzić, zaproponowano mu bowiem posadę, ale wiązałoby się to z wyjazdem na stałe. Przekroczył już wówczas czterdziestkę i nie chciał wyprowadzać się z Jeleniej Góry, bo tu czuł się dobrze. Połowę życia spędził w wojsku, to wystarczająco dużo. Postanowił zostać. Długo nie szukał pracy i dzięki Jackowi Gawłowskiemu, którego znał prywatnie, zahaczył się w policji, gdzie szybko awansował. Byłych wojskowych chętnie przyjmowano. No i akurat Iwanowicz trafił w idealny moment, ponieważ w policji było kilka wolnych etatów. Co prawda nie miał doświadczenia w kryminalistyce ani działaniach śledczych, jednakże dzięki odpowiedniej rekomendacji Gawłowskiego komendant dał mu szansę. Początek jego przygody z policją musiał uznać za udany.

Zamknął oczy, a po paru minutach usnął. Śniło mu się, że opala się nad jeziorem. Beztrosko sięga po gazetę. W tle słychać bawiące się dzieci. Przegląda prasę, gdy nagle zbudził go ryk mijającego samochodu.

– Cholerny rajdowiec. Nigdy nie zrozumiem, po co oni zdejmują tłumiki i udają, że mają świetne samochody?

– To tylko dzieciaki. Oglądają za dużo filmów. Co zrobisz? Nic – odpowiedział Gawłowski i wzruszył ramionami. W ten sposób często próbował zbyć wszystkie pytania, na które nie znał odpowiedzi albo które chciał przemilczeć. – A może mu się zwyczajnie przepalił albo urwał na jakimś podjeździe. Cholera wie.

– Łebki udające cwaniaków w ledwo trzymających się furach – rzucił zirytowany Iwanowicz. Chciał jeszcze coś dodać, ale w ostatniej chwili się powstrzymał.

Minęli tablicę informacyjną z napisem Kowary. To niewielkie gminne miasto leżało na pograniczu Karkonoszy i Kotliny Jeleniogórskiej. Liczyło niewiele ponad jedenaście tysięcy mieszkańców. Kiedyś słynęło z prężnego przemysłu; wielkiej fabryki dywanów oraz kopalni uranu. Wszystko przed laty popadło w ruinę, a teraz straszyło przyjezdnych wielkimi ruinami i porzuconymi placami. Miasto pełne miejsc porzuconych, niepotrzebnych.

Jechali wąskimi uliczkami. Na niektórych trudno było się minąć z drugim samochodem. Dotarli do centrum miasta, a potem skręcili w jedną z bocznych uliczek. Zatrzymali się naprzeciwko radiowozu, który stał obok wejścia do starej kamienicy.

Budynek miał czerwony spadzisty dach oraz ściany rdzawego koloru. Do kamienicy przylegały inne o podobnym kształcie. Reszta wyglądała jak pozostałości po jakimś większym ciągu budynków, ale zostały przebudowane bez jakiejkolwiek logicznej konsekwencji. Ciągnęły się wzdłuż krótkiej uliczki.

Komisarz spoglądał na to wszystko z rosnącym niesmakiem. Wszędzie było brudno. Na chodnikach leżały porozbijane butelki, puszki po piwie i poruszające się na wietrze reklamówki.

Iwanowicz i Gawłowski spojrzeli po sobie, mignęli tutejszym funkcjonariuszom światłami, a potem wysiedli i do nich podeszli. W radiowozie siedział podkomisarz Zdzisław Jastrzębski.

– Co to się stało, że musieliście nas ściągać z Jeleniej? – zapytał zaczepnie Gawłowski.

– Znaleźliśmy trupa w szafie; a co, oderwaliśmy was od jakiejś ciężkiej pracy? – odezwał się miejscowy komendant. Mówił szybko i niedbale. – Jesteście sami czy czekamy jeszcze na kogoś?

– Zaraz będą technicy. Bez nich niczego nie ruszamy, tylko się rozejrzymy.

– W środku aż tak źle? – zapytał po jakimś czasie Iwanowicz, który nieustannie się rozglądał.

– Mało powiedziane, zaraz zobaczycie.

Miejscowi funkcjonariusze wysiedli z auta. Komisarz spojrzał na Jastrzębskiego kątem oka i uścisnął mu dłoń. Komendant się przeciągnął. Był wysoki i chudy, a jego kości policzkowe przypominały dwie połówki jabłka przyklejone do twarzy, przez co wyglądał odrażająco i zarazem komicznie. Miał na sobie koszulę w kratę i dżinsy. Iwanowicz chciał zadać kilka pytań na temat tego, co już zdążyli zrobić, ale nie chciał wdawać się z nim w żadne pogawędki, więc na razie się powstrzymał. Tym zajmie się Gawłowski.

Weszli do obskurnego korytarza, w którym śmierdziało moczem i rozlanym spirytusem. Drewnianymi schodami dotarli na pierwsze piętro. Stopnie trzeszczały pod ich ciężarem, alarmując mieszkańców. Skierowali się na lewo i podeszli do ostatnich drzwi w korytarzu. Iwanowicz zauważył, że na parterze znajdowały się dwa mieszkania, a na piętrze trzy. Ściany korytarza pokrywała zielona farba, która odchodziła płatami. Po obu stronach holu znajdowały się nieduże, dwuskrzydłowe okna; jedno wychodziło na ulicę, a drugie na podwórze. Wszędzie czuć było stęchlizną i jakimś innym dziwnym zapachem, którego komisarz nie potrafił zidentyfikować. Przypominał trochę woń zgnilizny, na jaką można się natknąć w piwnicach i ciemnych, wilgotnych miejscach.

– To miejsce chyba nie ma gospodarza, co? Ktoś tu w ogóle sprząta? Wali jak z kociej kuwety.

– Nie wiem, sprawdzimy, kto odpowiada za ten dom, jeśli trzeba – odparł komendant.

Nagle usłyszeli jakieś odgłosy. Z mieszkania naprzeciwko wyszedł mężczyzna. Stanął w drzwiach, opierając się barkiem o framugę. Miał zniszczoną twarz i szkliste oczy. Ubrany był w poplamiony podkoszulek, krótkie spodnie oraz brudne skarpetki.

– Nie wychodź, kurwa, nigdzie z domu, zaraz będziesz nam potrzebny! – krzyknął do niego Jastrzębski.

Mężczyzna spojrzał na niego błędnym wzrokiem, wybełkotał niezrozumiale coś pod nosem, a potem trzasnął za sobą drzwiami.

– Ładnie traktujesz mieszkańców – zareagował Gawłowski, który szukał wzrokiem zrozumienia u Iwanowicza.

– A co? Żul, jakich tu pełno – odpowiedział komendant pretensjonalnym tonem. – Jakbym był miły – wskazał ręką na zamknięte przed chwilą drzwi mieszkania – toby nikt się policji nie bał. On czy inni. Nieważne kto. Ten czy tamten. Nie ma co się nad takimi litować. Wolę trzymać tu każdego za mordę. Czy się to komuś podoba, czy nie.

– Taa… – wysapał na potwierdzenie drugi policjant i wzruszył ramionami, jakby nie zrobiło to na nim wrażenia. Wszystko, co mówił przełożony, potwierdzał automatycznie bezmyślnym uśmiechem.

– To czemu nie trzymasz za mordę prawdziwych bandziorów, którzy mordują ludzi? – odparł Iwanowicz. – Co?

Jastrzębski zrobił się purpurowy na twarzy, ale nic nie odpowiedział. Kiwnął tylko głową w kierunku drzwi i rzekł:

– Dobra, nie ma co gadać i rozczulać się. Wchodźcie i pokażcie nam, jak się u was pracuje. Zobaczymy zaraz, kto kogo złapie za mordę.

Mieszkanie składało się z dwóch pomieszczeń, skromnie umeblowanych. Przestronna kuchnia na pierwszy rzut oka wyglądała, jakby niczego w niej nie brakowało. Na środku stał zniszczony stół z jednym krzesłem, w kącie znajdował się piec kaflowy, a obok niego stara umywalka.

Podłoga była betonowa – żadnej wykładziny ani kafli – pomalowana zieloną farbą olejną. Leżały na niej dwa chodniczki: przed drzwiami i w centralnym miejscu. Pod ścianą walały się butelki po wódce i winach. Ściany również pomalowano zieloną farbą, choć miały ciemniejszy odcień. Jak zawsze Iwanowicz starał się zapamiętać każdy szczegół. To bardzo ważne – dostrzec rzecz, element, na który przeciętny człowiek zwykle nie zwraca uwagi. Właśnie tym się różnił od innych.

W pomieszczeniu znajdowało się jedno okno, wysokie na ponad metr, dzielone na trzy części. Naprzeciwko stała stara lodówka, która włączała i wyłączała się co chwila, jakby miała rozregulowany termostat.

– Ten apartament ma jeszcze pokój i łazienkę – powiedział Jastrzębski. Miało to zabrzmieć ironicznie, ale nikt się nie zaśmiał.

Ostrożnie przeszli do niewielkiego pokoju. Tak jak Iwanowicz się spodziewał, tu też było skromnie i brudno. Tego, kto tu mieszkał, na pewno nie interesowało wyposażenie. Nie wiedział też, co to porządek. W kącie stał stary telewizor, na środku stół przykryty brudną kremową ceratą. Obok – dwa krzesła. Znów odnotował to w pamięci. Dwa miejsca. To znaczy, że nie potrzebował więcej. Wokół ani śladu drogiego sprzętu, który można by sprzedać. Niczego wartościowego. Zwykle zwracał na to uwagę i od razu wykluczał lub potwierdzał w myślach, co mogło być powodem napaści. Rabunek, pieniądze? Wszystko stało na swoim miejscu. Syf, ale i tak niczego nie ruszano. Nikt niczego nie szukał, znów notował w pamięci. Na ścianie wisiał marny obraz, który przedstawiał panoramę Kotliny Jeleniogórskiej sprzed wielu lat.

– Gdzie on jest? – mruknął Iwanowicz.

– W łazience. Tam. – Wskazał palcem. Łazienka była mała. Wydzielono ją z pokoju, zniekształcając naturalną symetrię i projekt mieszkania. Musiała zostać stworzona przez właściciela, tak by przylegała do ściany od strony kuchni, co umożliwiało podłączenie się do rury z wodą. Jastrzębski otworzył drzwi na oścież i odsunął się, by nie zasłaniać im widoku.

– Oto on. Jest już wasz.

Obaj policjanci podeszli ostrożnie. Łazienka wyłożona była starymi kaflami. Na środku stała wanna, w której leżały skulone zwłoki mężczyzny. Denat wyglądał, jakby zwinął się do snu. Nogi miał podciągnięte pod brzuch. Na wpół otwarte oczy, zastygłe w bezruchu, spoglądały w niewidoczny punkt. Komisarz przekroczył próg.

– Nie czekacie na techników? – zapytał Iwanowicz, ale nie doczekał się odpowiedzi.

Pod wanną położyli folię, by nie zatrzeć żadnych śladów. Iwanowicz nachylił się nad zwłokami. Poczuł przerażający smród, który zmieszał się z wonią niespłukanych odchodów w klozecie. Cofnął się do pokoju, naciągnął rękawiczki i otworzył okno na oścież. Zaczerpnął świeżego powietrza i wrócił do łazienki. Skrzywił się i podsunął głowę bliżej zwłok. Krew zakrzepła. Nad ciałem zaczęły już latać muchy. Denat ubrany był we flanelową koszulę w kratkę i stare spodnie. Były wilgotne od moczu. Komisarz uznał, że najprawdopodobniej nie zdążyły jeszcze wyschnąć, choć stan zwłok wskazywał na to, że przeleżały tutaj już kilkanaście godzin. Tułów obryzgany był krwią.

– Zwłoki muszą leżeć już dobrych kilkanaście godzin.

– Skąd wiesz? – zapytał Jastrzębski.

Nie odpowiedział. Ciekaw był, ile ten człowiek wie o ludzkiej śmierci, zwłokach i plamach opadowych. To, jak na pierwszy rzut oka określić szacunkowo czas zgonu, musiało być dla niego tajemnicą, której nie zdążył jeszcze zgłębić, mimo tylu lat pracy w policji. Iwanowiczowi cisnęło się na usta, by mu to wygarnąć. Wściekał się, że skoro zostali przydzieleni do tego śledztwa, przypuszczalnie będzie musiał z nim pracować przez jakiś czas. Tylko tego mu teraz brakowało. Środek wakacji, a on będzie musiał męczyć się z tym całym kurewstwem.

Przysunął bliżej głowę i delikatnie podniósł denatowi koszulę. Pamiętał o podstawowych zasadach, by niczego nie ruszać, ale ciekawość wzięła górę.

– O w dupę! – krzyknął, gdy odsłonił koszulę.

Mężczyzna miał rozpruty brzuch. Ze środka wystawały rozdęte i sine jelita. Wydzielały przeraźliwy smród. Doskonale znał tę woń i sądził, że zdążył się już do niej przyzwyczaić, ale w tym momencie wydawała się o wiele intensywniejsza. Gawłowski nachylił się nad nim.

– Ożeż kurwa, ładnie go poharatał – powiedział, a potem powoli sięgnął po papierosa i podszedł do okna. Wiedział, że gdy tylko pojawią się technicy, to będą na niego wrzeszczeli za to, że ruszył denata, ale miał to gdzieś. Zacieranie śladów, naruszenie miejsca zbrodni – setki razy słyszał od nich te słowa, ale za każdym razem przymykali na to oko i odchodzili, by robić swoje.

Iwanowicz klęczał nieruchomo nad zwłokami.

– Nieźle się ktoś na nim wyładował, musiał komuś porządnie zaleźć za skórę – oznajmił, przyglądając się każdemu fragmentowi ciała. – W porządku – rzekł po jakimś czasie. – Nie ma co biadolić. Co już zrobiliście? Przesłuchiwaliście świadków? Macie kogoś na oku? – zapytał, nie odwracając głowy.

– Kogo? – odparł Jastrzębski.

– Świadków, sąsiadów – odburknął zdenerwowany Iwanowicz.

– Tak, przesłuchaliśmy tego, którego widziałeś na korytarzu. Zeznania mam w aucie.

Trzeba je będzie zaraz zweryfikować, powiedział do siebie. Kto wie, co jeszcze spartolili albo czego nie zrobili.

– W porządku, zostawiamy go w spokoju i niczego już nie ruszamy. Czekamy na chłopaków. Przeszukaliście dokładnie mieszkanie?

– Czy dokładnie, to nie wiem. Przejrzeliśmy wszystkie kąty. Tak pobieżnie. Nie mamy sprzętu, to zadzwoniliśmy do was. Teraz już chyba wiecie dlaczego.

– Mamy tu gościa z wyprutymi flakami. Wygląda jak jakieś, kurwa, zarżnięte zwierzę pod lasem, a ty mi mówisz, że dokonaliście pobieżnego przeszukania? Jaja sobie ze mnie robisz?! – wrzasnął na niego komisarz.

Wychodząc, Iwanowicz trzasnął drzwiami. Poszedł do ich radiowozu, odszukał w nim zeznania świadka, po czym wrócił na miejsce. Był piekielnie zły, miał ochotę rozszarpać tego całego komendanta. A może i każdego, kto stanie mu na drodze i będzie pieprzył głupoty.

– Tylko jednego przesłuchaliście? – zapytał, gdy wrócił.

– No, tego, co mieszka naprzeciwko – odparł Jastrzębski.

– A reszta?

– Nie mogliśmy. Nikt więcej nam nie otwierał. Albo ich nie ma, albo śpią, albo cholera wie. – Wzruszył ramionami.

Komisarz kiwnął na Gawłowskiego i wyszli na korytarz. Nie mógł znieść już ani sekundy dłużej w towarzystwie tutejszego komendanta. W myślach rysowała mu się ponura wizja trudnej współpracy.

– Co o tym sądzisz? – zapytał wprost Iwanowicz.

– A co mam sądzić? Jakiś psychol rozpruł gościowi brzuch. I tyle. Trzeba go szybko namierzyć i udupić.

– Powalająca logika, nie ma co. Nie chcę przedwcześnie oceniać, ale chyba nie poszło o pieniądze.

– A o co niby, porachunki? Mafia w Kowarach? Nie podejrzewam. Nie wygląda mi to na typową egzekucję.

– Ale wykluczyć tego nie możemy, póki nie sprawdzimy – odpowiedział komisarz poważnym tonem, przygryzając nerwowo wargę.

Podszedł do drzwi znajdujących się naprzeciwko i zapukał. Po chwili usłyszał odciąganie zasuwy zamka. Zza drzwi wyłoniła się głowa mężczyzny, którego widział przed paroma minutami.

– Dzień dobry… – Nie dokończył, gdy zobaczył, że mężczyzna machnął ręką i otworzył drzwi na oścież.

Weszli do środka. Lokal wyglądał jak lustrzane odbicie tego, w którym mieszkał denat. Spojrzał pobieżnie; pierwszym pomieszczeniem była kuchnia, a przymknięte drzwi odsłaniały widok tylko na niewielki fragment zagraconego pokoju. Wewnątrz panował taki zaduch, jakby od lat tu nie wietrzono.

– Pozwoli pan?… – zapytał Iwanowicz, sięgając do okna, by je uchylić.

– A rób, pan, co chcesz – rzekł mężczyzna, odkaszlnął i splunął. Iwanowicz mu się przyjrzał. Facet był pijany, plątał mu się język i ledwo co kontaktował. Komisarz otworzył okno na całą szerokość i usiadł przy stole.

– Nazywam się Marek Iwanowicz, a to podkomisarz Jacek Gawłowski. Jesteśmy z jeleniogórskiej policji. Chciałbym zadać kilka pytań w związku z… – Wskazał palcem za siebie.

– Pytaj pan – wybełkotał gospodarz.

– To mieszkanie jest tej samej wielkości co tamto… – Nie dokończył, gdy zobaczył, że mężczyzna kiwnął głową.

– Tak… takie samo.

Gawłowski kręcił się po kuchni, ale wreszcie usiadł przy stole. Iwanowicz spojrzał na zeznanie, ale co chwila zerkał na świadka. Mężczyzna kołysał się na krześle, nie mogąc utrzymać równowagi. Miał pewnie około sześćdziesiątki, łysiejącą głowę z dwiema kępami włosów nad uszami i pomarszczoną skórę na twarzy z mnóstwem popękanych naczynek.

Iwanowicz zerkał to na niego, to na zeznanie. Było krótkie i niedokładne. Przeczytanie całości nie zajęło mu nawet pół minuty. Nie odnalazł w nim żadnej wzmianki, by facet widział sprawcę. Komisarz dla pewności przeczytał raz jeszcze całość.

W tym czasie Gawłowski znowu zaczął rozglądać się po mieszkaniu, a mężczyzna co chwila opuszczał głowę, a potem znów ją podnosił. Sprawiał wrażenie, jakby usypiał, ale po chwili znów się budził. Spoglądał na nich błędnym wzrokiem, jakby nie wiedział, co się dzieje.

– W porządku. Jak się pan nazywa? – spytał Iwanowicz.

Chwilę trwało, nim ich gospodarz zorientował się, że to pytanie skierowano do niego.

– Rzońca Roman.

– O której pana przesłuchiwali? – kontynuował komisarz, by sprawdzić trzeźwość, pamięć i prawdomówność świadka.

– No jakieś… – Spojrzał na zegarek, mrużąc oczy, a po kilku sekundach namysłu powiedział: – Godzinę lub dwie temu. Nie wiem, kimnąłem trochę.

Iwanowicz wyczuł, że rozmowa wiele do sprawy nie wniesie. Dopóki rozmówca w pełni nie wytrzeźwieje, nie będzie ani pomocny, ani wiarygodny. Zarówno teraz, jak i w chwili składania zeznań znajdował się pod wpływem alkoholu, na dodatek wszystko wskazywało na to, że nie trzeźwiał od kilku dni, więc każda informacja będzie musiała zostać potwierdzona przez inne osoby. Jeśli tego się nie uda zrobić, trzeba będzie ostrożniej podchodzić do jego zeznań.

Iwanowicz spojrzał porozumiewawczo na kolegę. Ten tylko uśmiechnął się pod nosem. Myślał dokładnie to samo.

– Co pana łączyło z… – Spojrzał w dokumenty. – Z Wiesławem Grońskim?

Mężczyzna podniósł głowę, wytężył wzrok, próbując wyostrzyć spojrzenie i odparł:

– No jak to co? Był moim sąsiadem. I najlepszym kolegą.

– Byliście spokrewnieni?

– Że co? Nie, nie, nie – wybełkotał.

– Miał żonę, dzieci?

– Żona zmarła, a dzieci… – Zawiesił głos.

– A dzieci co?

Świadek wziął kilka głębokich wdechów, próbując się skoncentrować, i spojrzał komisarzowi głęboko w oczy. Nie trwało to długo, bo znów opuścił głowę, jakby ten wysiłek okazał się za duży.

Iwanowicz czuł, że traci resztki cierpliwości. Miał dość jałowej rozmowy i całej tej sytuacji. Nienawidził przesłuchiwać pijanych świadków. Wiedział, że jest to często zmarnowany czas, skutkujący bezwartościowym materiałem śledczym.

Mężczyzna jęknął. Z ust wyciekała mu ślina. Wytarł się niezręczne.

Komisarz wiedział, że nie ma szans na konstruktywną rozmowę. Mimo to musiał podjąć próbę, by dowiedzieć się jak najwięcej, nawet jeśli miał to być nieskładny, bełkotliwy potok słów, który później trzeba będzie rozszyfrowywać. Wszystko bowiem wskazywało na to, że na razie Rzońca był jedyną osobą, która mogła mieć coś do powiedzenia na temat zabójstwa.

Iwanowicz spojrzał na partnera i kiwnął głową. Gawłowski szybko stanął nad chwiejącym się mężczyzną i złapał go mocno za ramię.

– Niech pan posłucha. Albo pan weźmiesz się w garść, albo jedziemy najpierw do izby wytrzeźwień, a potem na komendę do Jeleniej Góry. Tam nie będziemy się cackali. Wybieraj – rzucił ostro.

Rzońca podniósł głowę i spojrzał na niego z przerażeniem.

– Nie mamy czasu na to, by cucić cię co minutę, jasne? – dodał Gawłowski.

– Jakie było… A, dzieci. Tak, miał córkę, ale niewiele wiem. Mieszka gdzieś… Bo ja wiem, wyjechała parę lat temu i w ogóle się nie kontaktowali.

– Zna ją pan?

– Żonę, no jasne, ale zmarła parę lat temu – odpowiedział. Jego głos był pewniejszy, jakby wizja izby wytrzeźwień zadziałała na niego magicznie.

– Pytam o córkę, nie o żonę. Zna ją pan?

– Nie, to znaczy tak. Tak trochę, ale wyprowadziła się, więc pamiętam jak przez mgłę.

– Przyjeżdżała tutaj po tym, jak już się wyprowadziła?

– Nie, nigdy.

– W porządku, czyli żona zmarła. Ma córkę, ale nie utrzymywał z nią kontaktów.

Mężczyzna kiwnął głową, a potem otworzył szerzej oczy. Dopiero teraz było widać, jakie są przekrwione.

– Dalej: kiedy po raz ostatni widział pan swojego sąsiada?

– Wczoraj wieczorem. Byłem u niego.

– W jakim celu?

– Rozmawialiśmy.

Gawłowski się uśmiechnął.

– Od której do której?

– Och, trudno powiedzieć, od… może siódmej do dziesiątej w nocy. Mniej więcej.

– Byliście sami?

Przytaknął.

– Ktoś w tym czasie przychodził do Wieśka?

– Byliśmy sami.

– A później?

– Nie, nikogo nie widziałem.

– No dobra. A czy ktoś go w ogóle odwiedzał poza panem? Z kimś się kolegował? Pytam ogólnie, nie tylko o ostatnie dni. Interesuje nas teraz każda osoba, z którą rozmawiał w ostatnim czasie. Pan może coś wiedzieć na ten temat, więc proszę niczego przed nami nie ukrywać.

Pokręcił głową, mówiąc:

– Nie, żyliśmy po sąsiedzku. Wie pan, wiecie, różnie bywało. Wieczór u mnie, wieczór u niego, raczej o wszystkim wiedziałem… Z nikim się nie kumplował tak jak ze mną. Rzadko kiedy wychodził z domu. Nikt do niego w ostatnim czasie nie przychodził.

– Podejrzewa pan kogoś o zabójstwo? – zapytał wprost Iwanowicz.

– A skąd, w życiu! Coś pan oszalał? Brał czasami wino na kreskę, ale chyba za to nie mordują, co?

– Miał wrogów?

– Nic o tym nie wiem, znaliśmy się od lat. Mieszkaliśmy tu od zawsze. Nic mi nie mówił, a nawet jeśli, to co był komu winien?

Gawłowski kręcił się nerwowo po kuchni.

– Wie pan, święty może nie jestem, nie będę ukrywał. Lubię popić. To chyba widać. Bywa, że piję codziennie, a gdy nie ma kasy, to rzadziej. Ale nie szkodzę nikomu, nikogo nie pobiłem, nikogo nie okradłem. Nie jestem żadnym przestępcą. Wiesiek też nie był.

– Nikt tego nie sugeruje. To rutynowe przesłuchanie – wytłumaczył podkomisarz.

– O której pan go znalazł?

– Dzisiaj rano. Mieliśmy iść razem na miasto. Wiecie, coś pokombinować. Więc poszedłem po niego, zastukałem, ale nie wychodził. Czekałem i czekałem, potem ruszyłem drzwiami i okazało się, że są otwarte. Wszedłem, bo czemu nie. Zawsze tak robiłem.

– Drzwi były uchylone?

– Tylko zatrzaśnięte. Nie były zamknięte na klucz.

– I co dalej? – spytał Gawłowski, który nieustannie rozglądał się po mieszkaniu. Zachowywał się jak małe dziecko, które nudziło się w teatrze na nieciekawym spektaklu, wyczekując końca. Iwanowicz doskonale znał ten odruch. Często też nie mógł się powstrzymać przed oglądaniem każdego nowego miejsca, w którym się znalazł. Tyle że robił to mniej ostentacyjnie. Przynajmniej tak mu się wydawało. Gdy wchodził do czyjegoś mieszkania, to nie mógł się powstrzymać przed oglądaniem każdego kąta. Szczegóły wiele mówiły o człowieku. Zawsze uznawał to za zboczenie zawodowe. Odruch, silniejszy od wszystkiego innego, ale jakże cenny w tej pracy.

– No i wszedłem, zawołałem go, a że wczoraj poszedł spać trochę podpity, więc pomyślałem, że jeszcze kima. Wiecie, twardy, kamienny sen, każdy z nas czasami taki ma – wyjaśnił. – Ale w pokoju go nie było. Łóżko było skotłowane, ale puste. Wróciłem do kuchni, bo pomyślałem, że może zasnął pod stołem czy gdzieś indziej. Wiecie, co mam na myśli? Ale nie. Na stole stało niedokończone wino, więc dopiłem. Niedużo, raptem parę łyków. Pokręciłem się po mieszkaniu.

Nagle