Wydawca: Wiedza i Praktyka Kategoria: Specjalistyczne Język: polski Rok wydania: 2014

Jak zacząć inwestować na giełdzie? ebook

Maciej Kabat

(0)

Ebooka przeczytasz na:

e-czytniku EPUB
tablecie EPUB
smartfonie EPUB
komputerze EPUB
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Czytaj i słuchaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?

Pobierz fragment dostosowany na:

Zabezpieczenie: watermark

Opis ebooka Jak zacząć inwestować na giełdzie? - Maciej Kabat

Inwestowanie na giełdzie musi łączyć w sobie elementy wiedzy ekonomicznej, dotyczącej gospodarki i funkcjonowania firm, funkcjonowania rynku kapitałowego i giełdy, mechanizmów rynkowych (czynniki kształtujące ruchy cen, zachowania uczestników rynku) i technicznych (działania giełdy, składania zleceń, funkcjonowania systemu notowań) oraz psychologii (panowanie nad emocjami). W poradniku podpowiadamy jak zacząć grę na giełdzie, aby inwestycja zakończyła się zyskiem.

Opinie o ebooku Jak zacząć inwestować na giełdzie? - Maciej Kabat

Fragment ebooka Jak zacząć inwestować na giełdzie? - Maciej Kabat

Redakcja

Autorzy:

Maciej Kabat, główny analityk INVISTA Dom Maklerski SA – rozdziały 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9

Robert Sierant, Bartosz Stawiarski, Michał Sadrak, Bernard Waszczyk, Open Finance, Jarosław Sadowski, Expander, Bartosz Turek, Lion`s Bank, Wealth Solutions – rozdział 8

Kierownik marketingu:

Ewa Ziętek-Maciejczyk

Wydawca:

Weronika Wota

Redaktor naczelny Grupy Czasopism:

Urszula Wróblewska

Redaktor prowadzący:

Dorota Siudowska-Mieszkowska

Korekta:

Zespół

Skład i łamanie:

6AN Studio

Projekt okładki:

Piotr Fedorczyk

Druk: Miller

ISBN: 978-83-269-2965-6

Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Warszawa 2014

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

03-918 Warszawa, ul. Łotewska 9a

tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10

NIP: 526-19-92-256

Numer KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Sąd Gospodarczy XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy. Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł

Poradnik przygotowany na podstawie materiałów edukacyjnych udostępnionych przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie.

Publikacja „Jak zacząć inwestować na giełdzie” chroniona prawem autorskim. Przedruk materiałów bez zgody wydawcy jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z  powołaniem się na źródło. Publikacja „Jak zacząć inwestować na giełdzie” nie świadczy doradztwa ani nie udziela rekomendacji zawarcia transakcji w  rozumieniu przepisów rozporządzenia ministra finansów z 19 października 2005 r. w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych lub ich emitentów (Dz.U. z 2005 r. nr 206, poz. 1715).

Wszystkie porady są przygotowane z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów. Jednakże decyzje inwestycyjne podjęte na podstawie artykułów wiążą się z ryzykiem i  Czytelnicy muszą mieć tego świadomość. Autor i wydawca nie ponoszą odpowiedzialności za decyzje lub ich skutki podjęte na podstawie porad zawartych w tej publikacji.

1.Charakterystyka rynku finansowego

Rynek finansowy to miejsce, gdzie zawierane są transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego. Jego uczestnikami są dwie grupy podmiotów – pierwsza z nich to podmioty poszukujące kapitału, kreujące popyt na kapitał, druga grupa natomiast to podmioty dysponujące nadwyżkami finansowymi, kreujące podaż kapitału. Dzięki istnieniu rynku finansowego zwiększa się efektywność wykorzystania zasobów w gospodarce. Inwestorzy mają możliwość osiągania pożytków z posiadanych oszczędności i ograniczania ryzyka poprzez dywersyfikację portfela aktywów.

Na rynku finansowym istnieje wiele instrumentów finansowych, które pozwalają przedsiębiorstwom na zbudowanie optymalnej struktury finansowania, inwestorom zaś umożliwiają lokowanie wolnych środków finansowych przy akceptowanym przez danego inwestora poziomie ryzyka. Instrument finansowy jest umową, która reguluje wzajemne relacje finansowe pomiędzy stronami, w jakich one pozostają od chwili zawarcia tej umowy.

Wyróżniamy następujące instrumenty finansowe:

papiery wartościowe,jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych otwartych,instrumenty rynku pieniężnego,instrumenty pochodne,kontrakty na różnicę.

Specyfika powyższych instrumentów finansowych została omówiona w dalszej części poradnika.

W skład współczesnego rynku finansowego wchodzą: rynek pieniężny, rynek kapitałowy, rynek walutowy, rynek terminowyirynek depozytowo-kredytowy. Każdy z tych segmentów ma osobną rolę w zaspokajaniu potrzeb uczestników rynku finansowego. Ze względu na tematykę niniejszego poradnika w dalszej części rozdziału opisany zostanie tylko rynek kapitałowy.

Rys. 1. Struktura rynku finansowego

Źródło: Opracowanie własne na postawie materiałów GPW SA

2.Charakterystyka rynku kapitałowego

Rynek kapitałowy jest częścią rynku finansowego, na którym sprzedaje się i kupuje średnio- i długoterminowe aktywa finansowe (instrumenty finansowe),w tympapiery dłużneiakcje przedsiębiorstw. Najważniejszą funkcją rynku kapitałowego jest zebranie części dostępnych w danym kraju posiadanych przez firmy i osoby fizyczne oszczędności, tak by można je było wykorzystać w celu sfinansowania inwestycji.

Na rynku kapitałowym następuje wymiana instrumentów o zapadalności (czasie trwania) dłuższym niż rok. Przykładami takich aktywów są długoterminowe obligacje rządowe czy komunalne (miast, gmin), obligacje przedsiębiorstw (tzw. obligacje korporacyjne). Rynki akcji są także rynkami kapitałowymi, gdyż akcje są instrumentami bezterminowymi.

Instytucjom emitującym papiery wartościowe – emitentom – rynek kapitałowy umożliwia zdobycie środków na długoterminowe inwestycje. W zamian za to emitenci oferują albo udział w zyskach przedsiębiorstwa (w przypadku akcji), albo korzystnie oprocentowane papiery dłużne (obligacje). Dodatkowo, dla emitentów jest to zazwyczaj tańszy sposób zdobycia kapitału od kredytów zaciąganych w bankach. Emitentami na rynku kapitałowym są zarówno przedsiębiorstwa, jakirząd oraz władze lokalne. Inwestorzy to nabywcy papierów wartościowych, rynek kapitałowy daje im możliwość atrakcyjnej lokaty posiadanych oszczędności. Inwestorami mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i instytucje.

Handel instrumentami finansowymi odbywa się na tzw. rynku pierwotnym lub wtórnym. Na rynku pierwotnym wprowadza się nowe emisje akcji albo obligacji. Na rynku wtórnym handluje się już istniejącymi aktywami. Na rozwiniętych rynkach kapitałowych rynki wtórne są dobrze zorganizowane, dzięki czemu większość inwestorów może w dowolnym momencie sprzedać posiadane instrumenty finansowe bez konieczności posiadania ich do końca okresu zapadalności (na przykład w przypadku obligacji). Większość transakcji na rynku kapitałowym dokonuje się na giełdach papierów wartościowych.

Papiery wartościowe mogą mieć charakter:

udziałowy (akcje, prawa do akcji, prawa poboru, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe i certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych zamkniętych)dłużny (obligacjei listy zastawne).

Charakterystyka powyższych papierów wartościowych zostanie przedstawiona w dalszej części tego poradnika.

3.Klasyfikacje rynku kapitałowego

Rynek kapitałowy można podzielić na liczne segmenty, w zależności od wziętego pod uwagę kryterium podziału. Poniżej zaprezentowano najważniejsze klasyfikacje rynku kapitałowego.

Według kryterium miejsca obrotów rynek kapitałowy można podzielić na:

rynek publiczny – propozycja nabycia instrumentów finansowych jest kierowana do co najmniej 150 osób lub do nieoznaczonych adresatów, w dowolnej formie i w dowolny sposób;rynek niepubliczny – propozycja nabycia instrumentów finansowych jest kierowana do imiennie wskazanych osób w liczbie mniejszej niż 150.

Głównymi zaletami rynku publicznego w stosunku do niepublicznego jest przejrzystość, płynność, duży zasięg i możliwość zmobilizowania dużego kapitału.

Według kryterium miejsca emisjiisprzedaży rynek kapitałowy można podzielić na:

rynek pierwotny – emitent występuje z propozycją nabycia instrumentów finansowych, kapitał pozyskany w wyniku emisji powiększa kapitały własne emitenta,rynek wtórny – z propozycją nabycia instrumentów finansowych występuje ich właściciel, na przykład pomiot dominujący zmniejszający swój udział w spółce zależnej, inwestorzy dokonujący transakcji sprzedaży posiadanych akcji. Zorganizowany rynek wtórny prowadzi Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie oraz spółka BondSpot.

Według kryterium sfery obrotu zorganizowany rynek kapitałowy dzieli się na:

rynek regulowany – system obrotu instrumentami finansowymi dopuszczonymi do tego obrotu, działający w sposób stały zapewniający wszystkim uczestnikom powszechny i równy dostęp do informacji rynkowej w tym samym czasie przy kojarzeniu ofert nabycia i zbycia instrumentów finansowych, oraz jednakowe warunki nabywania i zbywania tych instrumentów, zorganizowany i podlegający nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego i dzieli się na: rynek giełdowy (Rynek Główny Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie oraz jeden segment detaliczny Catalyst),rynek pozagiełdowy (BondSpot);alternatywny system obrotu – funkcjonujący poza rynkiem regulowanym wielostronny system kojarzenia ofert nabycia i zbycia instrumentów finansowych zgodnie z określonymi przez organizatora obrotu zasadami: NewConnect prowadzony przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie;segmentCatalyst prowadzony przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie,segmentCatalyst prowadzony przez BondSpot.

Rys. 2. Struktura polskiego rynku kapitałowego

Źródło: Opracowanie własne na podstawie materiałów GPW SA

4.Podmioty działające na rynku kapitałowym

Integralną częścią rynku kapitałowego są instytucje będące uczestnikami tego rynku. W przypadku polskiego rynku kapitałowego są to następujące podmioty:

regulator rynku – Komisja Nadzoru Finansowego;Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych;podmioty organizujące lub pośredniczące w obrocie instrumentami finansowymi: Giełda Papierów Wartościowych w Warszawiei BondSpot,domy maklerskie i biura maklerskie,animatorzy rynku,doradcy inwestycyjni i maklerzy;podmioty finansowe banki komercyjne,fundusze inwestycyjne i emerytalne,towarzystwa ubezpieczeniowe,zarządzający aktywami;inwestorzy indywidualni i instytucjonalni;Narodowy Bank Polski – bank rozliczeniowy.

W dalszej części rozdziału opisano instytucje, których poznanie jest istotne z punktu widzenia inwestora giełdowego.

4.1.Komisja Nadzoru Finansowego

Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) jest organem administracji publicznej sprawującym w Polsce państwowy nadzór nad rynkiem finansowym. Celem nadzoru jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania tego rynku oraz budowanie zaufania i ochrona słusznych interesów jego uczestników, poprzez zapewnienie stabilności, bezpieczeństwa i przejrzystości rynku. KNF sprawuje nadzór nad sektorem bankowym, rynkiem kapitałowym, ubezpieczeniowym, emerytalnym, nadzór nad instytucjami płatniczymiibiurami usług płatniczych, instytucjami pieniądza elektronicznego oraz nad sektorem kas spółdzielczych.

W ramachnadzoru nad rynkiem kapitałowym Komisja Nadzoru Finansowego m.in. udziela zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej, zatwierdza prospekty emisyjneimemoranda informacyjne, licencjonuje maklerówidoradców inwestycyjnych. Ważnym zadaniem KNF jest również edukacja na temat funkcjonowania rynku kapitałowego oraz zapewnienie powszechnego dostępu do informacji o rynku.

4.2. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych

Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych SA (KDPW) jest instytucją prowadzącą i nadzorującą system depozytowo-rozliczeniowy w zakresie obrotu instrumentami finansowymi w Polsce. Depozyt papierów wartościowych polega na rejestracji oraz przechowywaniu zdematerializowanych papierów wartościowych na kontach depozytowych Uczestników Krajowego Depozytu.

Do innych zadań KDPW należą:

dematerializacja papierów wartościowych,obsługa zobowiązań emitentów (dywidendy, odsetki od obligacji),sporządzanie list uprawnionych do uczestnictwa w Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy.

4.3. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie

Giełda jest rynkiem, na którym inwestorzy dokonują sprzedaży i kupna aktywów finansowych. Jest ona rynkiem zorganizowanym na zasadzie aukcji – nabywcą staje się ten, kto w momencie dokonania transakcji jest gotów zapłacić najwięcej za przedmiot notowań. Najlepiej znane są giełdy papierów wartościowych, zwłaszcza akcji.

Giełda Papierów WartościowychwWarszawie SA organizuje obrót instrumentami finansowymi na rynku regulowanym i w alternatywnym systemie obrotu. Ponieważ kursy notowanych instrumentów finansowych są ustalane w oparciu na zlecenia kupujących i sprzedających, rynek ten jest określany mianem rynku kierowanego zleceniami.

Na Giełdzie Papierów WartościowychwWarszawie działają następujące rynki zorganizowane:

1. Główny rynek – rynek regulowany, na którym odbywa się obrót akcjami, prawami do akcji, prawami poboru, certyfikatami inwestycyjnymi, warrantami subskrypcyjnymi, tytułami uczestnictwa ETF, produktami strukturyzowanymiiinstrumentami pochodnymi (patrz: Słowniczek).

W ramach głównego rynku funkcjonują dwa rynki.

Rynek podstawowy. Jest to rynek urzędowy, będący rynkiem oficjalnych notowań giełdowych. Do obrotu na rynku podstawowym kwalifikowane są papiery wartościowe spełniające kryteria odpowiedniej wartości i rozproszenia, których emitenci ogłaszali sprawozdania finansowe za ostatnie trzy lata.Rynek równoległy. Na rynku równoległym notowane są papiery wartościowe najmniejszych spółek i o niższym, niż na rynku podstawowym, rozproszeniu akcji.

Notowania akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie są prowadzone w systemie notowań ciągłych oraz systemie jednolitego kursu. Jako podstawowe kryterium wyboru systemu notowań przyjmuje się płynność obrotów akcjami spółki. Giełda może podjąć decyzję z zmianie systemu notowań – z systemu notowań ciągłych na system jednolitego kursu, jeżeli płynność obrotów będzie niska lub odwrotnie.

2. NewConnect – rynek małych i średnich spółek, funkcjonujący poza rynkiem regulowanym, w formule alternatywnego systemu obrotu. Na rynku NewConnect prowadzony jest obrót akcjami, prawami do akcji, prawami poboru. Celem NewConnect jest wspomaganie w pozyskaniu kapitału dla rozwoju dynamicznych spółek, na wczesnym etapie rozwoju. Dla wielu tego typu podmiotów NewConnect wejście na NewConnect jest etapem poprzedzającym wejście na główny rynek.

3. Catalyst – giełda prowadzi segment detaliczny, obejmujący rynek regulowany oraz rynek funkcjonujący w formule alternatywnego systemu obrotu. Na obu tych rynkach w systemie notowań ciągłych prowadzony jest obrót obligacjami korporacyjnymi, komunalnymi, spółdzielczymi, skarbowymiilistami zastawnymi.

4.4. Firmy inwestycyjne

Firmą inwestycyjną jestdom maklerski, bank prowadzący działalność maklerską (wformie biur maklerskich), zagraniczna firma inwestycyjna prowadząca działalność maklerską na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zagraniczna osoba prawna z siedzibą na terytorium państwa należącego do OECD lub WTO, prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską.

Prowadzenie działalności maklerskiej wymaga zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego, która sprawuje stały nadzór nad licencjonowanymi podmiotami maklerskimi.

Firma