Wydawca: Sonia Draga Kategoria: Obyczajowe i romanse Język: polski Rok wydania: 2016

Uzyskaj dostęp do tej
i ponad 20000 książek
od 6,99 zł miesięcznie.

Wypróbuj przez
7 dni za darmo

Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:

e-czytniku (w tym Kindle) kup za 1 zł
tablecie  
smartfonie  
komputerze  
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Czytaj i słuchaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Liczba stron: 497

Audiobooka posłuchasz w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacji Legimi na:

Androida
iOS
Czytaj i słuchaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?

Odtwórz fragment audiobooka:

Czas: 13 godz. 50 min Lektor: Joanna Jeżewska

Ebooka przeczytasz na:

Kindlu MOBI
e-czytniku EPUB
tablecie EPUB
smartfonie EPUB
komputerze EPUB
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Czytaj i słuchaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?

Pobierz fragment dostosowany na:

Zabezpieczenie: watermark

Audiobooka posłuchasz na:

tablecie MP3
smartfonie MP3
komputerze MP3
Czytaj i słuchaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?

Pobierz fragment dostosowany na:

Czas: 13 godz. 50 min Lektor: Joanna Jeżewska

Opis ebooka Drugie życie - S.J. Watson

Wciągający thriller psychologiczny autora bestsellera 2011 roku, Zanim zasnę. Fatalne zauroczenie epoki cyfrowej! Kochająca żona – ale ma obsesję na punkcie obcego mężczyzny. Oddana matka – ale jest gotowa wszystko poświęcić. Wie, co robi – ale traci nad sobą kontrolę. Jest niewinna – i winna jak sam diabeł. Prowadzi dwa życia – oba może stracić. Drugi po Zanim zasnę thriller Watsona to ekscytujące połączenie seksu, morderstwa i zagadki – podnosi poziom adrenaliny. Library Journal Przejmujący, urzekający portret Julii chwyta za serce i podkreśla, jakim świetnym pisarzem jest Watson – jego sława jest w pełni zasłużona. Daily Mail Rzesze wielbicieli Watsona chętnie sięgną po tę pozycję. Booklist Pasjonująca lektura – wprawnie skonstruowana intryga, przekonujące postaci i niepokojące przesłanie, które prowadzi do naprawdę intrygujących wniosków. Drugie życie to dobitny dowód, że Watson nie jest jakimś artystą jednego przeboju. Independent Julia Plummer wiedzie spokojnie życie na przedmieściach Londynu. Mieszka ze swoim o 10 lat starszym mężem, uznanym chirurgiem oraz adoptowanym synem Connorem, z wychowaniem którego nie mogła sobie poradzić jego biologiczna matka, młodsza siostra Julii, Kate. Sielankowe życie rodziny przerywa tragiczna wiadomość o śmierci Kate, która została brutalnie zamordowana na ulicach Paryża. Gdy śledztwo policji utyka w martwym punkcie, Julia bierze sprawy w swoje ręce. Kobieta dowiaduje się, że jej siostra zawierała znajomości z mężczyznami za pośrednictwem Internetu i umawiała się z nimi na intymne spotkania. Wkrótce sama w sieci poznaje mężczyznę, który sprawia, że traci nad sobą kontrolę. Szukając odpowiedzi na kolejne pytania, stawia na szali swoje małżeństwo, rodzinę, a nawet życie.

Opinie o ebooku Drugie życie - S.J. Watson

Fragment ebooka Drugie życie - S.J. Watson

Tytuł oryginału:

SECOND LIFE

Copyright © Lola Communications Ltd 2015

Copyright © 2016 for the Polish edition by Wydawnictwo Sonia Draga

Copyright © 2016 for the Polish translation by Wydawnictwo Sonia Draga

Projekt graficzny okładki: Mariusz Banachowicz

Redakcja: Mariusz Kulan

Korekta: Iwona Wyrwisz, Magdalena Świtała, Małgorzata Kryszkowska

ISBN: 978-83-7999-589-9

WYDAWNICTWO SONIA DRAGA Sp. z o.o.

Pl. Grunwaldzki 8-10, 40-127 Katowice

tel. 32 782 64 77, fax 32 253 77 28

e-mail:info@soniadraga.pl

E-wydanie 2016

Skład wersji elektronicznej:

konwersja.virtualo.pl

Dla Alistaira Peacocka i dla Jenny Hill

Twierdzi się, że od klasycyzmu represja tak

scementowała władzę, wiedzę i seks, że nie

wyzwolimy się tanim kosztem […].

Michel Foucault(Historia seksualności,przeł. B. Banasiak, K. Matuszewski)

Boże, uchroń mnie od tych myśli,

co tylko w mózgu goszczą.

W. B. Yeats(Modliwa na intencję starości,przeł. S. Barańczak)

CZĘŚĆ PIERWSZA

Rozdział 1

Pokonuję schody, staję pod drzwiami, ale są zamknięte. Waham się. Teraz, gdy już tu jestem, nie chcę wejść do środka. Chcę zawrócić, iść do domu. Może spróbuję później.

Tylko że to moja ostatnia szansa. Wystawa trwa od kilku tygodni, jutro ją zamykają. Teraz albo nigdy.

Zamykam oczy i oddycham głęboko. Koncentruję się na tym, by napełnić płuca, wyprostować ramiona, a gdy wypuszczam powietrze, czuję, jak napięcie ulatuje z mojego ciała. Mówię sobie, że nie ma się czym martwić, przychodzę tu regularnie – tutaj umawiam się z przyjaciółmi na lunch, staram się oglądać wystawy na bieżąco, tu uczestniczę w wykładach. Dzisiejsza wizyta niczym się nie różni. Nie stanie mi się tu żadna krzywda. To nie jest przecież pułapka.

W końcu czuję, że jestem gotowa. Otwieram drzwi i wchodzę.

W środku wygląda tak samo jak zawsze – ściany w kolorze złamanej bieli, błyszczące drewniane podłogi, z szyn pod sufitem zwisają reflektorki punktowe. Pomimo wczesnej pory przechadza się tu już trochę ludzi. Przyglądam się chwilę, jak przystają przed obrazami, niektórzy w większej odległości, by lepiej widzieć, inni kiwają głowami na szeptane komentarze towarzyszy albo sprawdzają coś na drukowanej ulotce, którą wzięli na dole. Atmosferę można by określić jako pełną milczącego szacunku, cichej kontemplacji. Ci ludzie obejrzą fotografie, które może im się spodobają, a potem stąd wyjdą, wrócą do swojego życia i najpewniej o nich zapomną.

Z początku pozwalam sobie tylko zerknąć na ściany. Kilkanaście dużych zdjęć wisi w sporej odległości od siebie, a pomiędzy nimi widnieje kilka mniejszych. Mówię sobie, że mogłabym pospacerować, poudawać, że jestem zainteresowana wszystkimi, ale tak naprawdę przyszłam tu dzisiaj zobaczyć tylko jedno z nich.

Znajduję je dopiero po chwili. Na ścianie w głębi galerii, nie dokładnie na środku. Wisi oczywiście obok kilku innych fotografii – młodej dziewczyny w podartej sukience, zbliżenia twarzy kobiety o oczach mocno podkreślonych ołówkiem, palącej papierosa. Nawet z daleka wygląda imponująco. Jest barwne, ale zrobiono je w naturalnym świetle, dominują w nim niebieskości i szarości, powiększono je do naprawdę okazałego rozmiaru. Ta wystawa nosi nazwę Przeimprezowane i chociaż porządnie oglądam to zdjęcie dopiero w chwili, gdy jestem ze dwa metry od niego, rozumiem, dlaczego umieszczono je w tak eksponowanym miejscu.

Nie oglądałam go od ponad dziesięciu lat. We właściwym znaczeniu tego słowa. Widziałam je, oczywiście – bo chociaż wtedy ta fotografia nie należała do mocno eksploatowanych, pojawiła się w kilku magazynach i nawet w jednej książce – ale przez cały ten czas nie przyglądałam mu się. Nie przypatrywałam mu się z bliska.

Podchodzę do niego z boku, najpierw sprawdzam plakietkę. „Julia Plummer” – czytam. „Marcus w lustrze, 1997, odbitka cibachrome”. I nic więcej, żadnego biogramu. To dobrze. Patrzę na nie bez skrępowania.

Przedstawia mężczyznę. Mniej więcej dwudziestoletniego, sądząc z wyglądu. Jest nagi, na zdjęciu widoczny od pasa w górę, patrzy na swoje odbicie w lustrze. Ostry jest wizerunek przed nim, natomiast on sam, jego twarz nie. Oczy ma przymrużone, a usta rozchylone, jakby miał coś powiedzieć. Albo ziewnąć. Na zdjęciu można dostrzec melancholię, ale nie widać, że do chwili jego zrobienia mężczyzna – Marcus – się śmiał. Całe popołudnie spędził w łóżku ze swoją dziewczyną, w której był zakochany równie mocno jak ona w nim. Czytali sobie – Pożegnanie z Berlinem Isherwooda albo może Wielkiego Gatsby’ego, którego ona czytała, a on nie – i jedli lody z pudełka. Serdeczni, szczęśliwi, bezpieczni. W ich sypialni po drugiej stronie korytarza radio grało rhythm’n’bluesa. Na zdjęciu mężczyzna ma usta rozchylone, ponieważ jego dziewczyna, kobieta wykonująca zdjęcie, nuciła sobie, a on zamierzał się przyłączyć.

Pierwotnie zdjęcie wyglądało inaczej. Dziewczyna znajdowała się w kadrze, odbita w lustrze tuż nad ramieniem mężczyzny, z aparatem przy oku. Naga, nieostra. Portret pary z czasów, gdy zdjęcia zrobione w lustrze należały jeszcze do rzadkości.

Podobała mi się tamta wersja. Wręcz wolałam ją. Ale w pewnym momencie – nie pamiętam dokładnie kiedy, ale na pewno przed pierwszym wystawieniem fotografii – zmieniłam zdanie. Uznałam, że lepiej będzie wyglądać beze mnie. Usunęłam siebie ze zdjęcia.

Teraz tego żałuję. To było nieuczciwe z mojej strony, po raz pierwszy użyłam sztuki, by kłamać, i chcę powiedzieć Marcusowi, że żałuję, że przepraszam. Za wszystko. Za to, że pojechałam za nim do Berlina i że zostawiłam go samego na tym zdjęciu, i że nie byłam osobą, za którą mnie uważał.

Po tylu latach ciągle żałuję.

Dopiero po długim czasie odwracam się od fotografii. Nie robię już takich portretów. Teraz fotografuję rodziny, kolegów Connora, jak siedzą z rodzicami i młodszym rodzeństwem. Podłapuję te zlecenia przed wejściem do szkoły. Pieniądze na drobne wydatki. Nie ma w tym nic złego: wkładam w to wysiłek, mam reputację, jestem dobra. Ludzie chcą mnie zapraszać na urodziny swoich dzieci, bym robiła zdjęcia gości, które później zostaną przesłane mailem na pamiątkę; robiłam nawet zdjęcia na przyjęciu dla dzieci zorganizowanym w celu zebrania funduszy na szpital, w którym pracuje Hugh. Podoba mi się ta praca, ale wymaga umiejętności technicznych; to nie to samo, co robienie portretów takich jak ten – nie jest to sztuka, z braku lepszego słowa, a czasami tęsknię za tworzeniem sztuki. Zastanawiam się, czy ciągle bym mogła, czy mam jeszcze oko, instynkt, który mówi, kiedy dokładnie zwolnić migawkę. Kiedy jest ten decydujący moment. Już dawno nie próbowałam.

Hugh uważa, że powinnam do tego wrócić. Connor jest już starszy, ma swój świat. Ze względu na trudne pierwsze lata jego życia zawsze oboje bardzo się na nim skupialiśmy, ale teraz on potrzebuje nas mniej niż kiedyś. Mam teraz więcej czasu dla siebie.

Zerkam pobieżnie na inne zdjęcia na ścianach. Może wkrótce do tego wrócę. Mogłabym się skupić trochę bardziej na swojej karierze, a i tak wciąż się zajmować Connorem. To wykonalne.

Idę na dół poczekać na Adrienne. Pierwotnie chciała przyjść ze mną, byśmy razem obejrzały wystawę, ale powiedziałam, że nie, że chcę zobaczyć zdjęcie sama, w pojedynkę. Nie oponowała.

– Spotkam się z tobą w kawiarni – zdecydowała. – Może coś przekąsimy.

Przyszła przed czasem, siedzi przy stoliku pod oknem z kieliszkiem białego wina. Gdy podchodzę, wstaje, i ściskamy się. Jeszcze nie mam szansy usiąść, a ona już mówi.

– Jak było?

Przysuwam się do stolika.

– Szczerze mówiąc, trochę dziwnie. – Adrienne zdążyła dla mnie zamówić butelkę wody gazowanej, więc nalewam wody do szklanki. – Już nie mam poczucia, że to moje zdjęcie. – Kiwa głową. Wie, jak się denerwowałam przed przyjściem tutaj. – Mają tu parę interesujących prac. Pójdziesz je potem obejrzeć?

Podnosi kieliszek.

– Może.

Wiem, że nie pójdzie, ale nie czuję się urażona. Moje zdjęcie już zna, a inne jej nie obchodzą.

– Na zdrowie – mówi. Pijemy. – Nie wzięłaś ze sobą Connora?

Kręcę głową.

– To by było zdecydowanie zbyt pokręcone. – Śmieję się. – Zresztą jest zajęty.

– Wyszedł z kolegami?

– Nie. Hugh zabrał go na basen. Pojechali do Ironmonger Row.

Uśmiecha się. Connor jest jej chrześniakiem, a mojego męża zna niemal równie długo jak ja.

– Basen?

– To nowość. Pomysł Hugh. Zdał sobie sprawę, że za rok kończy pięćdziesiątkę, i to go przeraża. Próbuje zadbać o siebie. – Milknę na chwilę. – Miałaś wiadomości od Kate?

Spuszczam wzrok na swoją wodę. Nie chciałam zadawać tego pytania, jeszcze nie teraz, ale już po ptakach, zadałam je. Nie wiem w sumie, jaką odpowiedź bym wolała. Tak czy nie.

Upija łyk wina.

– Od jakiegoś czasu nie miałam. A ty?

– Ja miałam jakieś trzy tygodnie temu.

– I…?

Wzruszam ramionami.

– Jak zwykle.

– W środku nocy?

– Taaa – wzdycham. Przypominam sobie ostatni telefon siostry. Druga w nocy, u niej w Paryżu nawet później. Sprawiała wrażenie zamroczonej. Pewnie była pijana. Chce z powrotem Connora. Nie rozumie, dlaczego nie chcę go oddać. To nie w porządku i tak swoją drogą, nie tylko ona tak uważa, że Hugh i ja jesteśmy samolubni i okropni.

– Powtarzała tylko to samo, co zawsze. Może musisz z nią pogadać. W sensie, że znowu. Kiedy nie będzie…

– Zła? – uśmiecham się. – Wiesz równie dobrze jak ja, jaki będzie skutek, a zresztą nie mogę jej złapać. Nie odbiera komórki, a jak dzwonię na stacjonarny, trafiam ciągle na jej współlokatorkę, która nic nie wie. Nie, ona już zdecydowała. Nagle, po tylu latach, najbardziej na świecie chce się zajmować Connorem. I uważa, że my z Hugh powstrzymujemy ją ze swoich samolubnych powodów. W ogóle się nie zastanawia, jak Connor się czuje, czego on chce. Na pewno o niego nie pytała. Jak zawsze, liczy się tylko ona.

Milknę. Adrienne zna resztę; nie muszę kontynuować. Zna powody, dla których wzięliśmy synka mojej siostry, wie, że przez wszystkie te lata Kate była zadowolona z tej sytuacji. Ani ona, ani my nie wiemy natomiast, co się zmieniło.

– Pogadasz z nią? – pytam.

Wzdycha głęboko, zamyka oczy. Przez chwilę myślę, że powie mi, że muszę to załatwić sama, nie mogę do niej lecieć za każdym razem, gdy pokłócę się z siostrą; tak właśnie mniej więcej zawsze mówił do mnie ojciec. Ale ona tak nie reaguje. Tylko się uśmiecha.

– Spróbuję.

Zamawiamy lunch i gawędzimy o wspólnych znajomych – ona mnie pyta, czy widziałam ostatnio Fatimę, czy wiem, że Ali ma nową pracę, zastanawia się, czy wybieram się w weekend na imprezę do Dee – po czym oznajmia, że musi iść, ma spotkanie. Obiecuję, że skontaktuję się z nią w sobotę.

W drodze do wyjścia nie mogę się oprzeć pokusie i zachodzę do sklepiku. Chcieli wykorzystać zdjęcia Marcusa na okładce broszury, ale nie odpowiedziałam na ich mail, więc widnieje na niej zdjęcie androgynicznego kolesia z lizakiem w ustach. Nie odpowiedziałam też na prośbę o wywiad, chociaż to nie powstrzymało jednego z magazynów – „Time Out” bodajże – przed opublikowaniem wzmianki o mnie. Napisali, że stronię od mediów, a moje zdjęcie należy do głównych atrakcji wystawy, „intymny portret”, „wzruszający i delikatny” jednocześnie. Bzdura, chciałam odpowiedzieć, ale nie odpowiedziałam. Ja im pokażę stronienie od mediów.

Jeszcze raz spoglądam na kolesia z lizakiem. Przypomina mi się Frosty. Wertuję katalog, a potem przeglądam pocztówki na stojaku. Normalnie kilka bym kupiła, ale dzisiaj biorę tylko jedną, Marcusa w lustrze. Przez chwilę chcę powiedzieć kasjerce, że to moje, że sama je zrobiłam i że, chociaż przez lata intensywnie go unikałam, ciągle się cieszę, że wybrano je na wystawę i że mam szansę znowu je fizycznie mieć.

Ale nie mówię. Nic nie mówię, poza cichym „Dziękuję”, po czym wsadzam pocztówkę do torebki i wychodzę z galerii. Pomimo lutowego chłodu większość drogi do domu pokonuję na piechotę – przez Covent Garden i Holborn, dalej Theobald Road w kierunku Gray’s Inn Road – i z początku nie jestem w stanie oderwać myśli od Marcusa i naszego pobytu w Berlinie przed laty. Ale na Roseberry Avenue już porzucam przeszłość i wracam myślami do tego, co się dzieje tu i teraz. Myślę o mojej siostrze i mimo wszystko mam nadzieję, że Adrienne przemówi jej do rozsądku. A przecież w głębi duszy wiem, że nie zdoła. Będę musiała sama z nią porozmawiać. Będę stanowcza, ale miła. Przypomnę jej, że ją kocham i że chcę jej szczęścia, ale powiem też jej, że Connor ma już prawie czternaście lat, że Hugh i ja ciężko pracowaliśmy, by zapewnić mu stabilne życie i że dla jego dobra trzeba oszczędzić mu dramatów. Najlepiej byłoby zostawić wszystko tak, jak jest, i do tego przede wszystkim muszę ją przekonać. Po raz pierwszy dopuszczam myśl, że Hugh i ja powinniśmy zasięgnąć porady prawnej.

Skręcam w naszą ulicę. Radiowóz stoi kilka domów od nas, ale to nasze drzwi wejściowe są otwarte. Ruszam biegiem; w głowie mam całkowitą pustkę, wiem tylko, że natychmiast muszę zobaczyć syna. Zatrzymuję się dopiero w środku, w kuchni. Mój mąż rozmawia z policjantką w mundurze. Widzę, że ręcznik i kąpielówki Connora suszą się na grzejniku. Hugh i funkcjonariuszka odwracają się do mnie. Ona ma na twarzy wyraz doskonałej, wyuczonej neutralności, on zaś wygląda tak jak w chwilach, gdy przekazuje złe wiadomości. Czuję ucisk w klatce piersiowej, słyszę, że krzyczę, jakby we śnie „Gdzie Connor?!”. I jeszcze: „Hugh! Gdzie nasz syn?!”. Ale on nie odpowiada. Poza nim nie widzę w tym pomieszczeniu nic. On ma szeroko otwarte oczy. Widzę, że stało się coś strasznego, coś niewyobrażalnego. „Powiedz mi!” – chcę krzyknąć, ale nie wydaję już żadnego dźwięku. Nie mogę się ruszyć, moje wargi nie artykułują słów. Usta się otwierają, po czym zamykają. Przełykam ślinę. Jestem pod wodą, nie mogę oddychać. Patrzę, jak Hugh podchodzi do mnie, próbuję go odtrącić, gdy bierze mnie za ramię, i wreszcie odzyskuję głos.

– Powiedz mi! – krzyczę, i powtarzam to raz za razem, aż po chwili on otwiera usta i coś mówi.

– Nie chodzi o Connora – słyszę, ale nie mam czasu nacieszyć się poczuciem ulgi, nie mam czasu się nim zachłysnąć, bo docierają do mnie następne jego słowa. – Przykro mi, kochanie. Chodzi o Kate.

Rozdział 2

Siedzę przy stole kuchennym. Nie wiem, jak się tu znalazłam. Jesteśmy sami; policjantka wyszła, wykonała swoje zadanie. W pomieszczeniu jest zimno. Hugh trzyma mnie za rękę.

– Kiedy? – pytam.

– Wczoraj w nocy.

Przede mną stoi kubek słodzonej herbaty, patrzę, jak para się unosi. Nie ma ze mną nic wspólnego. Nie rozumiem, co tu robi. Myślę tylko o mojej siostrzyczce leżącej w paryskim zaułku, w deszczu, przemokniętej, samotnej.

– Wczoraj w nocy?

– Tak powiedzieli.

Głos ma łagodny. Wie, że zapamiętam tylko ułamek tego, co mówi.

– Co ona tam robiła?

– Nie wiadomo. Szła skrótem?

– Skrótem?

Próbuję to zobaczyć. Kate idzie do domu. Pewnie pijana. Chce sobie oszczędzić kilka minut drogi.

– Co się stało?

– Ich zdaniem najpewniej dopiero co wyszła z baru. Została napadnięta.

Pamiętam. Napad rabunkowy, tak powiedziała policjantka, chociaż nie wiedzą, czy czegoś z jej rzeczy brakuje. W tym momencie przestała patrzeć mi w oczy. Spuściła wzrok, mówić też zaczęła ciszej i raczej do Hugh. Ale ja również ją słyszałam.

– Wygląda na to, że nie została zgwałcona.

Na tę myśl coś się we mnie zapadło. Złożyłam się do środka; zmniejszyłam się, zrobiłam się maleńka. Mam jedenaście lat, Kate cztery, i muszę jej powiedzieć, że nasza mama tym razem nie wróci ze szpitala. Zdaniem naszego ojca jestem na tyle duża, że mogę wziąć na siebie tę rozmowę, on nie da rady, nie dziś, to moje zadanie. Kate płacze, chociaż nie jestem pewna, czy zrozumiała, co powiedziałam, a ja ją tulę. „Wszystko będzie dobrze” – mówię, chociaż po części zdaję już sobie sprawę, co się stanie. Nasz ojciec nie da rady, jego przyjaciele nie pomogą. Jesteśmy zdane na siebie. Nie mogę jednak tego powiedzieć, muszę być silna ze względu na Kate. Dla mojej siostry. „Jesteśmy razem” – mówię. „Obiecuję. Zajmę się tobą. Zawsze będę się o ciebie troszczyć”.

Ale się nie troszczyłam, prawda? Uciekłam do Berlina. Zabrałam jej syna. Zostawiłam ją, a ona umarła.

– Co się stało? – pytam znowu.

Hugh jest cierpliwy.

– Nie wiadomo, kochanie. Zrobią jednak wszystko co w ich mocy, żeby się dowiedzieć.

Początkowo myślałam, że dla Connora lepiej będzie, jeśli nie weźmie udziału w pogrzebie. Jest za młody, to dla niego za trudne. Hugh się ze mną nie zgodził. Przypomniał, że ojciec nie pozwolił mnie i Kate pójść na pogrzeb matki i że do końca życia miałam do niego o to żal.

Musiałam przyznać mu rację, a ostatecznie tę kwestię rozstrzygnęła terapeutka.

– Nie można go chronić za wszelką cenę – powiedziała. – Musi się zmierzyć z bólem i żałobą. – Zawahała się.

Siedzieliśmy w jej gabinecie, my dwoje i ona. Ręce trzymała na biurku przed sobą, splecione. Patrzyłam na ślady na jej dłoniach, drobne otarcia. Zastanawiałam się, czy jest ogrodniczką. Wyobraziłam ją sobie, jak klęczy z sekatorem przy rabatach, jak ścina róże. Życie, do którego może wrócić po pracy. W przeciwieństwie do nas.

– Julio?

Podniosłam wzrok. Coś mi umknęło.

– Czy on chce jechać?

Spytaliśmy go po powrocie do domu. Zastanawiał się chwilę, po czym powiedział, że tak, chciałby pojechać.

Kupiliśmy mu garnitur, czarny krawat, nową koszulę, wygląda w nich na o wiele starszego. Wchodzimy w trójkę do krematorium, on pomiędzy nami.

– Dobrze się czujesz? – pytam, gdy już siedzimy.

Kiwa głową, ale milczy. To miejsce wydaje się nasączone bólem, ale większość ludzi nie wydaje żadnego dźwięku. Siedzą wstrząśnięci. Śmierć Kate była gwałtowna, bezduszna, niepojęta. Ludzie zamknęli się w sobie, w odruchu obronnym.

Ale ja nie płaczę, nie płacze też Connor ani Hugh. Na trumnę patrzy tylko Hugh. Obejmuję syna ramieniem.

– Wszystko w porządku – mówię.

Za naszymi plecami wciąż wchodzą ludzie i zajmują miejsca. Słychać szuranie, szepty. Zamykam oczy. Myślę o Kate, o naszym dzieciństwie. Wtedy wszystko było proste, chociaż nie można powiedzieć, że łatwe. Po śmierci naszej matki ojciec się rozpił. Jego przyjaciele – głównie artyści, malarze, ludzie z teatru – spędzali z nami coraz więcej czasu. Patrzyłyśmy, jak nasz dom staje się miejscem jakichś mocno zakrapianych imprez, których raz było mniej, raz więcej, ale nigdy nie ustawały. Co kilka dni się zmieniali, jedni wychodzili, drudzy przychodzili; przynosili coraz więcej butelek i papierosów; coraz częściej grała muzyka, pojawiały się narkotyki. Teraz rozumiem, że to wszystko stanowiło element żałoby ojca, ale wtedy widziałam w tym świętowanie wolności, oblewanie, które trwało dziesięć lat. Czułyśmy się z Kate jak niechciane przypomnienia o jego przeszłości, i chociaż narkotyki trzymał z dala od nas i mówił, że nas kocha, ani nie umiał, ani nie chciał być rodzicem, więc zajmowanie się nami obiema spadło na mnie. To ja codziennie przygotowywałam nam posiłki, to ja wyciskałam pastę do zębów na szczoteczkę Kate i odkładałam ją na miejsce przed pójściem do łóżka, ja czytałam Kate, gdy się budziła zapłakana, i sprawdzałam, czy odrobiła lekcje i czy spakowała się do szkoły. To ja ją tuliłam i mówiłam, że tatuś nas kocha i że wszystko będzie dobrze. Odkryłam, że uwielbiam moją siostrę. Pomimo różnicy wieku stałyśmy się sobie bliskie jak bliźniaczki, nawiązałyśmy niemal nadprzyrodzoną więź.

A jednak ona jest tam, w tej trumnie, a ja tutaj, przed trumną, i nawet nie mogę płakać. Nie sposób w to uwierzyć i wiem, że ją zawiodłam.

Ktoś stuka mnie w ramię. Odwracam się. Jakaś obca osoba, kobieta.

– Chciałam się tylko przywitać – mówi. Przedstawia się jako Anna. Kojarzę ją dopiero po chwili; to współlokatorka Kate, poprosiliśmy ją, by wybrała coś do przeczytania na uroczystości. – I chciałam złożyć najserdeczniejsze wyrazy współczucia.

Płacze, ale jest w tym jakiś spokój. Odporność.

– Dziękuję – mówię, a ona po chwili otwiera torebkę, którą trzyma na kolanach. Wyjmuje kartkę papieru. – Wybrałam ten wiersz… myśli pani, że może być?

Rzucam okiem na kartkę, chociaż już czytałam ten utwór w programie uroczystości. „Zagniewani uznają, że zostałem oszukany, ale zdaniem szczęśliwych mam spokój”. Myślę sobie, że to dziwny wybór, skoro jedyną możliwą reakcją jest przecież gniew, ale nic nie mówię. Oddaję jej kartkę.

– Wspaniały. Dziękuję.

– Myślę, że Kate by się podobał.

Mówię, że na pewno ma rację. Ręce jej drżą i chociaż czytanie nie potrwa długo, zastanawiam się, jak ta kobieta je przetrwa.

Ale daje radę. Chociaż zdenerwowana, sięga po jakieś wewnętrzne zasoby siły i jej słowa są wyraźne i silne. Connor patrzy na nią, widzę, że wierzchem dłoni ociera łzę. Hugh też płacze, a ja mówię sobie, że jestem silna za nich obu, muszę się trzymać, nie mogą zobaczyć, jak się rozpadam. Mimowolnie jednak się zastanawiam, czy się oszukuję, czy prawda aby nie wygląda tak, że nie czuję w ogóle żadnego bólu.

Po uroczystości podchodzę do Anny.

– Było doskonale – mówię.

Stoimy przed kaplicą. Connor ewidentnie odczuwa ulgę, że to już koniec.

Anna się uśmiecha. Myślę o telefonach do Kate i od Kate z ostatnich tygodni i zastanawiam się, co ta kobieta o mnie myśli, co moja siostra jej powiedziała.

– Dziękuję – mówi.

– To mój mąż, Hugh. A to moja najbliższa przyjaciółka Adrienne.

Anna zwraca się do mojego syna:

– A ty pewnie jesteś Connor? – zagaduje.

On kiwa głową. Wyciąga rękę na przywitanie, i przez chwilę czuję się zaskoczona, że jest już taki dorosły.

– Miło mi panią poznać – mówi.

Wydaje się kompletnie pogubiony, nie wie, jak powinien się zachować. Jeszcze kilka tygodni temu beztroskie dziecko, dziecko, które wpadało do domu w towarzystwie paczki kolegów, by porwać piłkę do nogi albo rower, nagle jakby zniknęło. Nie ma już chłopca, który całymi godzinami rysował kredkami w szkicowniku. Mówię sobie, że to przejściowe, że mój mały chłopczyk wróci, ale nie mam pewności, czy tak rzeczywiście będzie.

Chwilę rozmawiamy, ale nagle Hugh chyba wyczuwa zdenerwowanie Connora i stwierdza, że pójdą już do samochodu. Adrienne deklaruje, że dołączy do nich. Hugh odwraca się do Anny.

– Dziękujemy za wszystko – mówi i znowu ściska jej rękę, po czym obejmuje Connora. – Chodź, kochanie. – Odchodzą całą trójką.

– Sprawia wrażenie miłego chłopca – zauważa Anna, gdy tamci już nas nie słyszą.

Wiatr się podniósł. Niedługo będzie padać. Anna odgarnia włosy z twarzy.

– Bo jest miłym chłopcem – mówię.

– Jak sobie radzi?

– Myślę, że to jeszcze nie do końca do niego dotarło. – Ruszamy w stronę kwiatów, które ułożono na placyku przed kaplicą.

– Musi mu być trudno.

Zastanawiam się, ile ona wie o Connorze. Przyjaźniła się z moją siostrą od dawna; Kate mówiła, że chodziły razem do szkoły, chociaż wtedy znały się słabo, raczej miały wspólnych znajomych. Kilka lat temu nawiązały kontakt przez Facebooka i szybko się dogadały, że obie mieszkają w Paryżu. Spotykały się na drinka, a gdy po kilku miesiącach współlokatorka Anny się wyprowadziła, na jej miejsce wprowadziła się Kate. Cieszyłam się wówczas; moja siostra zwykle trudno nawiązywała przyjaźnie. Musiały dużo rozmawiać, ale Kate mogła nie być wylewna, a wyobrażam sobie, że bolesny temat Connora trudno jej było poruszyć.

– Myślę, że wszystko z nim OK.

Dotarłyśmy do południowo-zachodniej ściany krematorium, do wieńców, białych chryzantem i różowych róż, stroików z białych lilii z przypiętymi odręcznie wypisanymi bilecikami. Schylam się, by je przeczytać, ciągle nie do końca rozumiejąc, dlaczego wszędzie widzę na nich imię mojej siostry. W tej samej chwili przez chmury przebija słońce i przez ułamek sekundy oświetla nas jego blask.

– Założę się, że niezły z niego urwis – mówi Anna, a ja się podnoszę.

Connor to dobry chłopak, w ogóle nie sprawia kłopotów. Uzgodniliśmy, że powiemy mu prawdę o jego pochodzeniu, gdy tylko będzie na tyle duży, by ją zrozumieć.

– Jest OK – mówię. – Na razie…

– Dobrze się dogaduje z tatą?

– Bardzo dobrze. – Nie dodaję, że martwi mnie, jak się dogaduje ze mną. Staram się jak mogę być dobrą matką, ale czasami nie jest to łatwe. Na pewno mojemu mężowi ojcostwo przychodzi o wiele łatwiej.

Pamiętam, jak kiedyś rozmawiałam o tym z Adrienne. Hugh był zajęty pracą, a ja z Connorem pojechałam na wakacje z nią i jej bliźniętami. Była niesamowita – od świtu do nocy, i to w odniesieniu do całej trójki. Dzieci były wówczas o wiele młodsze, miewały napady złości, Connor wył z byle powodu i nie chciał jeść. Ja zupełnie sobie nie radziłam i czułam się z tym źle. „Martwię się, że to dlatego, że on nie jest mój” – wyznałam, gdy dzieci poszły do łóżka; ona siedziała z kieliszkiem wina, a ja z wodą sodową. Powiedziała mi, że czasami jestem dla siebie bezlitosna. „Ależ on jest twój. Jesteś jego mamą. I to dobrą mamą. Musisz pamiętać, że każdy jest inny, i że sama nie miałaś pod ręką swojej mamy, żeby ci posłużyła za przykład. Nikomu z tym nie jest łatwo”.

„Może” – powiedziałam wówczas. Mimowolnie zastanawiałam się, co by powiedziała Kate.

– To dobrze – mówi teraz Anna, a ja się uśmiecham.

– Tak. Jego obecność w naszym życiu to wielkie szczęście. – Nadal patrzymy na kwiaty. Rozmawiamy o tym i owym, unikając tematu Kate. Po kilku minutach ruszamy do wyjścia, w stronę parkingu. Adrienne macha do mnie, więc mówię Annie, że muszę już iść.

– Dobrze, że się poznałyśmy – dodaję.

Anna odwraca się do mnie i ujmuje moją dłoń w swoje. Jej ból znowu się wymknął spod kontroli, zaczyna płakać.

– Tęsknię za nią – mówi po prostu.

Trzymam jej ręce. Zbiera mi się na płacz, ale się powstrzymuję. Ogarnęło mnie otępienie. Hugh powiedział, że to mechanizm obronny. Wszystko blokuję. Adrienne podziela jego zdanie: „Kate nie da się opłakać. Nie ma takiego sposobu”. Nie mówiłam nikomu z pozostałych przyjaciół, jak się czuję, na wypadek gdyby uznali, że nie przejęłam się morderstwem siostry. Czuję się źle.

– Wiem – wzdycham. – Też za nią tęsknię.

Podnosi na mnie wzrok. Chce coś powiedzieć. Jąka się.

– Możemy pozostać w kontakcie? Ja bym chciała… Gdyby pani chciała. Mogłaby pani odwiedzić mnie w Paryżu, albo ja bym przyjechała do pani. Oczywiście, tylko jeśli pani tego chce, pewnie jest pani bardzo zajęta…

– Anno, proszę. – Kładę dłoń na jej ramieniu, żeby jej przerwać. Czym jestem zajęta? Miałam w kalendarzu kilka zleceń – pewna para zamówiła zdjęcia z ośmiotygodniowym dzieckiem, matka kolegi Connora chciała zdjęcie rodziny z labradorem – ale je odwołałam. W tej chwili nie robię nic, zajmuję się wyłącznie istnieniem, myśleniem o Kate, zastanawianiem się, czy to naprawdę zbieg okoliczności, że ona odeszła tego samego dnia, gdy poszłam zobaczyć zdjęcie Marcusa.

Uśmiecham się z trudem. Nie chcę sprawić wrażenia niegrzecznej.

– Bardzo bym chciała.

Rozdział 3

Hugh je śniadanie. Musli. Patrzę, jak nalewa mleka do kawy, jak wsypuje pół łyżeczki cukru.

– Jesteś pewna, że nie za wcześnie?

Ale ja dlatego właśnie chcę jechać. Ponieważ minęły dwa miesiące, a ja zdaniem mojego męża wciąż tkwię w fazie wyparcia. Muszę coś zrobić, żeby śmierć mojej siostry do mnie dotarła.

– Chcę tam jechać. Chcę się spotkać z Anną. Chcę z nią porozmawiać.

W tej samej chwili, gdy to mówię, uświadamiam sobie, ile to dla mnie znaczy. Anna i ja utrzymujemy dobre stosunki. Ona sprawia wrażenie ciepłej, zabawnej. Wyrozumiałej. Nie osądza, jak mi się zdaje. I to Anna była bliżej Kate niż ktokolwiek z nas – bliżej niż ja, bliżej niż Hugh czy Adrienne – więc to Anna może mi pomóc, w sposób, w jaki pozostali przyjaciele nie mogą. I niewykluczone, że ja też zdołam jej pomóc.

– Myślę, że dobrze mi to zrobi.

– Ale co chcesz osiągnąć?

Milczę. Może po trosze chcę zyskać pewność, że Anna nie myśli źle o mnie i Hugh, z powodu tego, że zabraliśmy Connora.

– Nie wiem. Po prostu czuję, że chcę to zrobić.

Hugh nic nie mówi. Myślę sobie, że minęło dziewięć tygodni. Dziewięć tygodni, a ja jeszcze nie płakałam. Tak naprawdę. Znowu myślę o pocztówce, którą wciąż noszę w torebce, tam gdzie wsadziłam ją w dniu śmierci Kate. Marcus w lustrze.

– Kate nie żyje. Muszę się z tym zmierzyć. – Czymkolwiek jest „to”.

Hugh dopija kawę.

– Nie jestem przekonany, ale… – I dodaje już łagodniej: – Jeśli jesteś pewna, to powinnaś pojechać…

Z pociągu wysiadam zdenerwowana. Anna czeka na mnie na końcu peronu. Ma na sobie bladożółtą sukienkę i stoi w świetle słońca, które wpada łukiem z wysokich okien. Poprzednio wydawała mi się starsza. Na pogrzebie nie zauważyłam, że jest ładna, taką spokojną, prostą urodą. Kiedyś bym jej twarz sfotografowała; jest ciepła i otwarta. Uśmiecha się na mój widok, a ja się zastanawiam, czy jej ból już ustępuje, podczas gdy ja swój dopiero dopuszczam do świadomości.

Macha mi ręką, gdy idę w jej stronę.

– Julio!

Wybiega mi naprzeciw. Całujemy się w policzki, po czym chwilę tulimy się do siebie.

– Bardzo ci dziękuję, że przyjechałaś! Cieszę się, że cię widzę…

– Ja też – mówię.

– Na pewno jesteś wykończona! Napijmy się czegoś.

Idziemy do kawiarni niedaleko dworca. Zamawia kawę dla nas obu.

– Masz jakieś nowe wiadomości?

Wzdycham. Co tu mówić? Większość już wie. Policja zrobiła niewielki postęp; w wieczór napadu Kate piła w barze, podobno sama. Kilka osób ją zapamiętało; była w dobrym nastroju, takie sprawiała wrażenie, rozmawiała z barmanem. Billingi z jej komórki nie wniosły nic nowego, a wyszła z lokalu na pewno sama. To irracjonalne, ale nie mogę się pozbyć wrażenia, że jestem odpowiedzialna za to, co się stało.

– W zasadzie nie.

– Szkoda. Jak sobie radzisz?

– Wciąż o niej myślę. O Kate. Czasami czuję się, jakby nic się nie stało. Jakbym mogła podnieść słuchawkę, zadzwonić do niej, jakby wszystko było w porządku.

– Jesteś w fazie wyparcia. To normalne. W końcu nie minęło dużo czasu.

Wzdycham. Nie chcę jej mówić, jak Kate mnie prześladuje, że raz za razem wybieram jej numer, żeby tylko usłyszeć głos, który informuje mnie po francusku, że nie ma takiego numeru. Nie chcę, żeby wiedziała, że kupiłam Kate kartkę, że napisałam wiadomość i zakleiłam kopertę, po czym schowałam ją w gabinecie pod stosem papierów. Nie chcę przyznać, że najgorsze, najtrudniejsze jest to, że jakaś mała część mnie, część, której nienawidzę, ale nie mogę się jej wyprzeć, cieszy się, że jej już nie ma, bo teraz przynajmniej nie będzie do mnie wydzwaniać w środku nocy, domagając się, bym oddała jej syna.

– Dwa miesiące – mówię. – Hugh twierdzi, że tak krótki czas w ogóle się nie liczy.

Anna uśmiecha się smutno, ale nic nie mówi. W pewnym sensie czuję ulgę; nikt nie może powiedzieć nic, co by mi pomogło, wszystko jest nie na temat. Czasami milczenie jest lepsze i podziwiam ją, że stawia temu czoło.

– A ty? – pytam.

– Och, wiesz… Dużo pracuję, a to pomaga.

Pamiętam, że jest prawniczką, pełnomocnikiem wielkiej firmy farmaceutycznej, aczkolwiek nie zdradziła mi, której dokładnie. Czekam, aż powie coś więcej, ale na próżno.

– Jak Connor? – pyta.

Wydaje się szczerze zainteresowana; nie mogę uwierzyć, że przeszło mi raz przez myśl, że to ona próbowała pomóc mojej siostrze w odzyskaniu syna.

– Wszystko OK. Chyba…

Podano nam kawę. Dwa espresso, na każdym spodeczku saszetka cukru i czekoladka w sreberku.

– W zasadzie nie jestem pewna, czy OK. Czy z nim wszystko OK. Cały czas sprawia wrażenie rozgniewanego, bez powodu trzaska drzwiami i wiem, że dużo płacze. Słyszę go, ale on się nie przyznaje.

Milczy. Chciałabym jej wyznać, że martwię się, iż tracę syna. Bo przez wiele lat byliśmy sobie tacy bliscy, bardziej jak przyjaciele niż jak matka i dziecko. Zachęcałam go do zajmowania się sztuką, zabierałam na ćwiczenia z rysunku. Kiedy był zdenerwowany, zawsze zwracał się do mnie, tak samo jak do Hugh. Zawsze mówił mi wszystko. Dlaczego więc teraz sądzi, że musi cierpieć samotnie?

– Ciągle pyta, czy już kogoś złapano.

– To zrozumiałe – mówi Anna. – Jest młody. Stracił ciotkę.

Waham się. Przecież ona na pewno wie, prawda?

– Wiesz, że Kate była matką Connora?

Kiwa głową.

– Ile ci powiedziała?

– Chyba wszystko. Wiem, że zabraliście Connora, kiedy był malutki.

Gardło mi się ściska, przyjmuję pozycję obronną. Chodzi o to słowo. „Zabraliście”. Czuję ten sam, znajomy skurcz irytacji – przekłamanie, ukryta prawda – i próbuję to przełknąć.

– Myśmy go nie zabrali, ściśle rzecz biorąc. Wtedy Kate chciała, żebyśmy go wzięli.

Nawet jeśli później już nie chciała. Zastanawiam się, jak wyglądała wersja Kate. Wyobrażam sobie, że mówiła znajomym, że zrobiliśmy nalot, że porwaliśmy Connora, gdy ona doskonale sobie radziła, że zabraliśmy jej dziecko, bo nie mogliśmy mieć własnego.

Znowu jakiś zakamarek mojej duszy odczuwa ulgę, że już jej nie ma. Nic na to nie mogę poradzić, chociaż czuję się od tego okropnie. Connor jest mój.

– To było skomplikowane. Kochałam ją. Ale Kate mogła nie do końca zdawać sobie sprawę z tego, że sobie nie radzi.

Anna się uśmiecha, jakby chciała mnie pokrzepić. Mówię dalej.

– Wiem, że to nie było dla niej łatwe. Oddanie go. Kiedy się urodził, była młodziutka. Sama w sumie była dzieckiem. Miała szesnaście lat. Niewiele więcej, niż Connor ma w tej chwili.

Spuszczam wzrok na swoją filiżankę. Pamiętam dzień narodzin Connora. Od mojego przyjazdu z Berlina minęło dopiero kilka miesięcy. Właśnie wracałam ze spotkania. Znowu uczestniczyłam w programie, ku swojej radości. Wszystko szło ku lepszemu. Weszłam do domu, Hugh czekał z małą torbą podróżną. Spytałam, dokąd jedziemy, a on odrzekł, że Kate jest w szpitalu. Że rodzi. „Dzwoniłem już do waszego ojca – dodał. – Ale nie odbiera”.

Nie docierało do mnie to, co słyszałam, a jednocześnie wiedziałam, że to prawda.

– Rodzi? Ale…?

– Tak mi przekazano.

Ale ona ma szesnaście lat, chciałam powiedzieć. Nie ma pracy. Mieszka w domu z ojcem, który podobno się nią zajmuje.

– Niemożliwe.

– No, najwyraźniej jednak możliwe. Musimy jechać.

Zanim dotarliśmy na miejsce, Connor był już na świecie.

– Nie złość się – przestrzegł mnie Hugh przed wejściem na jej salę. – Ona potrzebuje naszego wsparcia.

Siedziała na łóżku, trzymała go. Gdy tylko weszłam, podała mi go, a ja natychmiast poczułam do niego miłość aż wstrząsająco silną. Nie mogłabym się na nią złościć, nawet gdybym chciała.

– Jest piękny – powiedziałam. Kate zamknęła oczy, wyczerpana, po czym odwróciła wzrok.

Później rozmawialiśmy o tym, co się stało. Twierdziła, że w ogóle nie wiedziała, że jest w ciąży. Hugh przyznał, że to się zdarza. „Zwłaszcza w przypadku nastolatek” – mówił. „Przechodzą jeszcze burzę hormonów, więc okresy i tak mają nieregularne. Może to zaskakujące, ale się zdarza”. Próbowałam to sobie wyobrazić. Pewnie to niewykluczone. Kate była pulchnym dzieckiem, jej ciało nieustannie się zmieniało, wydawało się obce. Mogła nie zauważyć, że jest w ciąży.

– Próbowała sobie radzić – mówię teraz do Anny. – Przez kilka lat rzeczywiście jej się udawało. Ale…

Wzruszam ramionami. Ona milczy. Kiedy Connor miał niecałe trzy lata, zabrała go do Bristolu – nie mówiąc nikomu dlaczego – a tam wynajęła maleńki pokój ze wspólną łazienką, bez kuchni. Miała płytę elektryczną podłączoną do gniazdka tuż obok zlewu, czajnik turystyczny chybotał się na odwróconej do góry nogami misce do mycia. Odwiedziłam ją raz, śmierdziało tam moczem i brudnymi pieluszkami. Kate leżała w łóżku, podczas gdy jej syn siedział przypięty w foteliku samochodowym, nagi i głodny.

Spojrzałam Annie w oczy.

– Poprosiła, żebym go wzięła. Najwyżej na kilka miesięcy. Póki ona nie stanie na nogi. Kochała Connora, ale nie mogła się nim zajmować. Nasza mama już nie żyła, oczywiście, a tata w ogóle się nimi nie interesował. Sześć miesięcy zamieniło się w rok, a potem w dwa lata. Wiesz, jak to jest. Connor potrzebował stabilizacji. Kiedy miał pięć lat, uznaliśmy, wszyscy, że lepiej będzie, jeśli go formalnie adoptujemy.

Kiwa głową.

– Nie próbowaliście kontaktować się z jego ojcem?

– To dopiero szaleństwo. Kate nigdy nam nie powiedziała, kto jest ojcem. – Zapadła cisza. Poczułam ogromne poczucie winy, z powodu mojej siostry, a do tego smutek z powodu Connora. – Myślę, że nie wiedziała, kto nim jest.

– Albo może nie życzyła sobie jego pomocy…

– Właśnie. – Patrzę za okno na ulicę, na taksówki, przejeżdżające rowery. Atmosfera jest ciężka. Chcę ją rozładować. – Ale teraz Connor ma Hugh. Są sobie niewiarygodnie bliscy. Wręcz są do siebie podobni.

Mówię to w jakimś takim pośpiechu. To paradoks, moim zdaniem. Hugh jako jedyny nie jest Connora krewnym, ale to jego Connor najbardziej podziwia.

– Wiesz – mówi Anna – Kate zawsze mi powtarzała, że chociaż to było bolesne, poczuła ulgę, gdy zaproponowałaś, że zajmiesz się Connorem. Mówiła, że w pewnym sensie ocaliłaś jej życie.

Zastanawiam się, czy chce mi poprawić nastrój.

– Tak mówiła?

– Tak. Powiedziała, że gdyby nie ty i Hugh, musiałaby wprowadzić się z powrotem do ojca…

Wznosi oczy do nieba, myśli, że to żart. Ja milczę. Nie jestem pewna, czy ją wtajemniczać w nasze sprawy rodzinne. Jeszcze nie. Wyczuwa moje skrępowanie i wyciąga rękę nad stołem, by dotknąć mojej.

– Kate cię kochała, wiesz?

Zalewa mnie fala ulgi, ale zaraz jej miejsce zajmuje smutek tak ogromny, że odczuwam go fizycznie, aż tętni we mnie. Patrzę na swoją dłoń, w dłoni Anny, i myślę o tym, jak trzymałam tak rękę Kate. Kiedy była maleńka, brałam każdy maleńki paluszek i zachwycałam się jego delikatnością, doskonałością. Urodziła się przed terminem, była taka drobna, a jednocześnie pełna energii i pragnienia życia. Ja miałam niecałe siedem lat, ale już kochałam swoją siostrę żarliwie.

To jednak nie wystarczyło, by ją ocalić.

– Tak mówiła?

Anna kiwa głową.

– Często.

– Szkoda, że mnie tego nie powiedziała. Ale pewnie nie chciała, prawda?

Uśmiecha się.

– No nie – śmieje się. – W życiu. To byłoby nie w jej stylu.

Dopijamy kawę i jedziemy metrem aż do Rue Saint-Maur. Idziemy do mieszkania Anny. Mieszka w kamienicy, nad pralnią. U wejścia do budynku najpierw naciska klamkę, a dopiero później wstukuje kod.

– Na ogół zamek jest zepsuty – wyjaśnia.

Wspinamy się na pierwsze piętro. Na podeście stoi biurko zasłane pocztą, Anna wyciąga jedną z szuflad i po omacku szuka czegoś pod spodem.

– Mam tu zapasowy klucz – tłumaczy. – Kate wpadła na ten pomysł. Zawsze zapominała kluczy. Mojemu chłopakowi też się ten patent przydaje, bo czasami przychodzi pod moją nieobecność.

A więc jest jakiś chłopak, myślę, o nic jednak nie pytam. Jak w wypadku każdej nowej przyjaźni, pewne szczegóły odkryję stopniowo. Wchodzimy do mieszkania, ona bierze moją torbę i stawia ją przy drzwiach.

– Jesteś pewna, że się tu nie zatrzymasz? – pyta, a ja odpowiadam, że jest OK, że zatrzymam się w hotelu, który zarezerwowałam, kilka ulic dalej. Rozmawiałyśmy o tym; spałabym w pokoju Kate, otoczona jej rzeczami. Za wcześnie. – Napijemy się czegoś, a jak pójdziemy na obiad, zameldujesz się po drodze. Znam superknajpkę. No chodź, oprowadzę cię…

To ładne mieszkanie, wielkie, z wysokimi sufitami i oknami na całą wysokość pomieszczenia. W salonie stoją gustowne, chociaż nijakie meble. Na ścianach wiszą w ramach plakaty, Folies Bergère, Chat Noir; zestaw, który w pośpiechu wybrałby każdy. Nie można powiedzieć, że te wnętrza urządzono z uczuciem.

– Wynajmujesz to mieszkanie? – Kiwa głową. – Bardzo ładne.

– Jako tymczasowe rozwiązanie jest OK. Napijesz się czegoś? Wina? Albo może… mam piwo.

A więc niektórych rzeczy Kate jej nie powiedziała.

– Masz może sok? Albo wodę?

– Jasne.

Idę za nią do kuchni. Znajduje się w głębi mieszkania, jest schludna i czysta – moja tak nie wygląda, gdy wychodzę rano – ale Anna i tak przeprasza. Szybko odkłada chleb, który został na wierzchu i słoik z masłem orzechowym. Ze śmiechem podchodzę do okna.

– Mieszkam z nastolatkiem. Ty nie wiesz, co to jest nieporządek.

Myślę o swojej rodzinie. Zastanawiam się, jak Hugh radzi sobie z Connorem. Powiedział, że zabierze go gdzieś dzisiaj – na przykład do kina – albo zagrają w szachy. Zamówią sobie coś do jedzenia, chyba że zjedzą na mieście. Powinnam oczywiście do nich zadzwonić, ale w tej chwili z ulgą mogę się skupić na sobie.

Anna z szerokim uśmiechem podaje mi szklankę soku jabłkowego.

– Na pewno nic więcej nie chcesz?

– Na pewno, dziękuję.

Wyjmuje z lodówki butelkę wina.

– Nie skusisz się? Ostatnia szansa!

Uśmiecham się i jeszcze raz zapewniam, że jest OK. Mogłabym jej wyjaśnić, że nie piję, ale wolę tego nie robić. Pewnie zadawałaby pytania, a ja nie chcę o tym mówić. Nie teraz. Nie chcę być oceniana.

Anna siada naprzeciwko mnie i podnosi w górę kieliszek.

– Za Kate.

– Za Kate – powtarzam. Upijam łyk soku. Rejestruję cień pragnienia, by mój kieliszek też był wypełniony winem, i jak za każdym innym razem, czekam, aż ta myśl przeminie.

– Chcesz zobaczyć jej pokój?

Waham się. Nie chcę, ale nie da się tego uniknąć. Po to między innymi tu przyjechałam. Stanąć twarzą w twarz z realnością jej życia, a zatem także jej śmierci.

– Chcę – mówię. – Chodźmy.

O dziwo, nie jest tak źle. Okno wychodzi na balkonik, w środku pokoju stoi podwójne łóżko z kremową narzutą, a na toaletce widzę odtwarzacz CD i perfumy. Panuje tu porządek, całość sprawia schludne wrażenie. Zupełnie nie tak, jak sobie wyobrażałam pokój Kate.

– Policja przeszukała mieszkanie – odzywa się Anna. – Zostawili wszystko mniej więcej w stanie nienaruszonym.

Policja. Wyobrażam sobie, jak pokrywają wszystko proszkiem daktyloskopijnym, jak katalogują życie Kate. Skórę mam rozgrzaną do białości, czuję wstrząs pod postacią tysiąca maleńkich eksplozji. Po raz pierwszy powiązuję miejsce, w którym się znajduję, ze śmiercią mojej siostry.

Wciągam haust powietrza, jakbym mogła nią oddychać. Tylko że jej nie ma, nie został nawet jej duch. Ten pokój mógłby należeć do kogokolwiek. Odwracam się od Anny i podchodzę do łóżka. Siadam. Na toaletce leży książka.

– To dla ciebie.

Okazuje się, że to album fotograficzny, taki ze sztywnymi kartkami i arkuszami specjalnego papieru, by zdjęcia się nie przesuwały. Nie muszę go otwierać, żeby wiedzieć, co znajdę w środku.

– Kate pokazywała to ludziom – mówi Anna. – Mówiła: „To prace mojej siostry”. Była taka dumna, przysięgam.

Moje zdjęcia. Anna siada obok mnie na łóżku.

– Kate powiedziała, że te zdjęcia zachował twój ojciec. Że znalazła je po jego śmierci.

– Mój ojciec? – W życiu nie podejrzewałam, że moja praca interesuje go choćby mgliście.

– Tak powiedziała…

Na pierwszej stronie jest oczywiście Marcus w lustrze.

– Mój Boże… – mówię. Muszę opanować wstrząs. To pierwotna wersja zdjęcia, nieedytowana, nieprzycięta. Widać na nim mnie, stoję za Marcusem, z aparatem przy oku. Naga.

– To ty?

– Tak.

– A kim jest ten facet? Ostatnio wszędzie go widzę.

Czuję nieoczekiwany przypływ dumy.

– To zdjęcie wykorzystano na wystawie. Stało się dość popularne.

– Więc kto to jest?

Patrzę znowu na zdjęcie.

– Eks. Marcus. – Zacinam się na jego imieniu; zastanawiam się, kiedy po raz ostatni wypowiedziałam je na głos. – Mieszkaliśmy razem przez jakiś czas – podejmuję wyjaśnienia. – Przed laty. Miałam wtedy… ja wiem… dwadzieścia lat? Może nawet mniej. On był artystą. Dał mi mój pierwszy aparat fotograficzny. To zdjęcie zrobiłam w naszym mieszkaniu. No, w sumie to był squat. W Berlinie. Mieszkaliśmy tam z innymi ludźmi. Głównie artystami. Zmieniali się jak w kalejdoskopie.

– W Berlinie?

– Tak. Marcus chciał tam jechać. To się działo w połowie lat dziewięćdziesiątych. Zburzono mur, miasto wydawało się nowością. Jakby je wymieciono do czysta. Rozumiesz? – Kiwa głową. Nie jestem pewna, czy ją to w ogóle interesuje, ale mówię dalej. – Mieszkaliśmy na Kreuzbergu. Marcus tak wybrał. Może to z powodu Bowiego. – Patrzy zdumiona. Pewnie jest za młoda. – David Bowie. On tam mieszkał. Czy tam nagrywał. Nie jestem pewna…

Dotykam zdjęcia palcami. Przypominam sobie, jak kiedyś wszędzie zabierałam ze sobą aparat, tak jak Marcus zabierał ze sobą szkicownik, a nasz przyjaciel Johan – notatnik. Te przedmioty były nie tylko narzędziami, stanowiły część tego, kim byliśmy, jak nadawaliśmy sens światu. We mnie rozkwitła obsesja robienia portretów ludziom w chwili, gdy się przygotowali, ubrali, umalowali, sprawdzili w lustrze fryzurę.

Anna patrzy to na mnie, to na zdjęcie.

– Wygląda, jakby był… – zaczyna, ale urywa nagle. Zupełnie jakby dostrzegła coś w fotografii, coś denerwującego, czego nie umiałaby określić do końca.

Patrzę na zdjęcie raz jeszcze. Tak właśnie ono działa na ludzi. Podkrada się do nich, zaskakuje. Kończę zdanie za nią.

– Nieszczęśliwy? Był nieszczęśliwy. Nie przez cały czas, oczywiście. Zaraz po tym, jak zrobiłam to zdjęcie, nucił do piosenki lecącej w radiu. Ale tak. Tak, czasami był nieszczęśliwy.

– Dlaczego?

Nie chcę mówić jej prawdy. Na pewno nie całej.

– Był po prostu… myślę, że wtedy był już trochę zagubiony.

– Nie miał rodziny?

– Miał. Bardzo zżytą, ale… wiesz… Przez narkotyki stosunki z rodziną się komplikują.

Podnosi na mnie wzrok.

– Przez narkotyki?

Przytakuję ruchem głowy. Chyba rozumie, co mówię?

– Kochałaś go?

– Bardzo. Bardzo go kochałam. – Czuję w duszy gorącą nadzieję, że Anna nie spyta, co się stało. I nadzieję, że nie spyta, jak się poznaliśmy.

Najwyraźniej wyczuwa moją niechęć.

– Niesamowite zdjęcie – mówi. Kładzie dłoń na moim ramieniu. – Wszystkie twoje zdjęcia są niesamowite. Jesteś bardzo utalentowana. Możemy jeszcze trochę pooglądać?

Przewracam kartkę. Tu Kate wkleiła zdjęcie zrobione o wiele wcześniej; czarno-białe i rozmyślnie wychodzące za margines. Frosty – umalowana, ale bez peruki, w butach na wysokim obcasie. Siedzi na kanapie, z przepełnioną popielniczką u stóp, obok paczka papierosów i zapalniczka. To zawsze była jedna z moich ulubionych fotografii.

– Kto to?

– To Frosty. Przyjaciółka.

– Frosty?

– Nie pamiętam jej prawdziwego imienia. I tak zresztą go nie znosiła.

– To kobieta? – Anna wygląda na wstrząśniętą i rozumiem dlaczego… chyba rozumiem.

Na zdjęciu włosy Frosty są obcięte króciutko i nawet w makijażu wygląda bardziej na mężczyznę niż na kobietę.

– Tak. To kobieta. – Śmieję się. – W zasadzie jakby nie była ani kobietą, ani mężczyzną, tylko o sobie zawsze mówiła w rodzaju żeńskim. Jak mawiała: „W tym świecie trzeba się na coś zdecydować. W knajpach są tylko dwie łazienki. W formularzach tylko dwa okienka – mężczyzna albo kobieta”. No i ona uznała, że jest kobietą.

Anna znowu patrzy na zdjęcie. Nie oczekuję, że zrozumie. Tacy ludzie jak Frosty – czy nawet tacy ludzie jak Marcus – nie należą do jej świata. W tej chwili nie należą już nawet do mojego.

– Co się z nią stało?

– Nie wiem. Zawsze zakładaliśmy, że Frosty szybko odejdzie. Była zbyt krucha na ten świat… Ale może to były tylko takie nasze melodramatyczne bzdury. Prawda jest taka, że wyjechałam z Berlina w pośpiechu. Zostawiłam ich tam. Nie mam pojęcia, co się stało po moim wyjeździe.

– Nie oglądałaś się za siebie?

Dziwne wyrażenie. Kojarzy mi się z żoną Lota, ze słupem soli.

– Nie mogłam. – Za bardzo bolało, chcę dodać, ale nie dodaję. Zamykam album i podaję Annie.

– Nie – mówi. – One są twoje.

Waham się.

– Zatrzymaj je. I jeszcze to.

Podaje mi pudełko, które stało na podłodze przy łóżku Kate. To puszka po ciasteczkach. Na wieczku widnieje napis „Huile d’Olive” i wizerunek kobiety w czerwonej sukience.

– To też dla ciebie.

– Co to jest?

– Kilka rzeczy osobistych Kate. Uznałam, że powinnaś je mieć.

A więc tyle zostało po mojej siostrze. Po to przyjechałam, to mam zabrać do domu. Do jej syna.

Denerwuję się, jakby w puszce czyhała jakaś pułapka, szczur albo jadowity pająk.

Zdejmuję przykrywkę. W środku jest pełno notatników, zdjęć, papierów. Na wierzchu jej paszport, otwieram go na zdjęciu. Zrobione niedawno, nigdy go nie widziałam. Włosy ma krótsze i widzę, że schudła. Wygląda prawie jak ktoś inny.

Patrzę na datę wydania paszportu. Jest ważny jeszcze przez osiem lat. Osiem lat, już niepotrzebnych. Składam dokument gwałtownym ruchem i odkładam, po czym zamykam puszkę.

– Później przejrzę resztę – mówię. Uświadamiam sobie, że zaczęłam płakać, po raz pierwszy od dnia jej śmierci. Czuję się obnażona, odkryta, otwarta jak rana. Jakbym była rozcięta, niczym pacjent Hugh, od szyi po pachwiny. Odarta ze skóry, serce mam rozdarte.

Odstawiam puszkę. Chcę uciec, znaleźć jakieś miejsce spokojne i ciepłe, gdzie mogłabym zostać na zawsze, gdzie nie musiałabym myśleć o niczym.

Ale czyż nie po to przyjechałam? Wydobyć wspomnienia o mojej siostrze, upewnić się, że jakaś maleńka jej cząstka przetrwała dla Connora? Poczuć coś, powiedzieć „przykro mi”, powiedzieć „żegnaj”?

Tak, myślę. Po to tu jestem. Robię to, co należy.

Więc dlaczego czuję do siebie nienawiść?

– W porządku – mówi Anna. – Jeśli już możesz płakać, to dobrze.

Rozdział 4

Do restauracji jedziemy taksówką. Tam prowadzą nas do stolika na zewnątrz. Biały obrus przytrzymany plastikowymi klipsami, koszyk z pieczywem. Wieczór jest ciepły i miły, powietrze nieruchome, pełne obietnicy.

Gawędzimy. Kiedy się pozbierałam w mieszkaniu Anny, uznałyśmy, że dzisiejszego wieczoru uczcimy życie Kate, jak również opłaczemy jej śmierć. Śmiejemy się, czujemy się swobodnie w swoim towarzystwie; Anna nawet wyciąga telefon i robi zdjęcie nam dwóm na tle rzeki. Mówi mi, że lubi tę część miasta i chce tu kiedyś mieszkać.

– To prawie w centrum – mówi. – Nad rzeką…

Zamawia karafkę wina. Gdy kelner zaczyna nam nalewać, zasłaniam dłonią kieliszek i kręcę głową.

– Nie pijesz?

– Nie. – Przychodzą mi na myśl wymówki, do których uciekałam się w przeszłości: że biorę antybiotyki, że jestem na diecie albo że prowadzę, ale nagle przychodzi nieuniknione. Nasuwają się inne wymówki, natrętne sugestie, że tym razem, tylko ten jeden raz, mogę się napić chociaż trochę. Mam za sobą ciężki dzień, jestem zestresowana, minęło piętnaście lat i nikomu to nie zaszkodzi.

Moją siostrę zamordowano.

– Nie ma sprawy.

Wracam myślą do tego, czego się nauczyłam. Pokusy, by się napić, nie da się uniknąć. Muszę ją rozpoznać, zidentyfikować pragnienie, muszę pamiętać, że to normalne. I przelotne. Muszę stawić temu czoło, zwalczyć to.

– Prawdę mówiąc, nie piję. Już od jakiegoś czasu.

Anna kiwa głową i bierze łyk wina, gdy ja zamawiam wodę gazowaną. Patrzy z zainteresowaniem, ale nie zadaje pytań, a ja czuję ulgę. Odstawia kieliszek najwyraźniej zmieszana, nawet zdenerwowana. Porusza się niespokojnie na krześle, poprawia serwetkę.

– Chciałam z tobą o czymś porozmawiać.

– Słucham.

Waha się. Zastanawiam się, co zamierza powiedzieć. Wiem, że policja szczegółowo ją przesłuchała; że też bywała w barze, w którym Kate bawiła tamtego wieczoru. Szykuję się na wyznanie.

– Chodzi o pieniądze…

Uśmiecham się. Testament Kate musiał ją zaskoczyć. Hugh ostrzegał, że Anna pewnie poruszy ten temat.

– Pieniądze, które Kate ci zapisała?

– Tak. To był szok… – Odrywa kawałek chleba. – Naprawdę się tego nie spodziewałam. Szczerze mówiąc, w ogóle nie miałam pojęcia, że ona ma jakiś majątek do zapisania, nie wspominając o zapisaniu go mnie… I nie prosiłam jej o nie. Chcę, żebyś o tym wiedziała.

Kiwam głową. Pamiętam, że to Hugh przekonał Kate, żeby spisała testament, i oboje czuliśmy ulgę, gdy później go zmieniła, zamieszczając zapis dla Anny. Oznaczało to, że ma przyjaciół, że zapuszcza korzenie.

– Wiem. W porządku.

– Byliście zaskoczeni? Że zapisała mi pieniądze?

– Nie. To zrozumiałe. Byłaś jej najlepszą przyjaciółką. Kate była osobą szczodrą. Na pewno bardzo chciała, żebyś te pieniądze dostała.

Odnoszę wrażenie, że poczuła ulgę. Zastanawiam się, czy to z powodu pieniędzy, czy dlatego, że wbrew jej obawom ta rozmowa nie okazała się bardzo niezręczna.

– Skąd miała ten majątek?

– Odziedziczyła go po ojcu. Umarł kilka lat temu i zapisał majątek Kate. To, co miał w banku i dochód ze sprzedaży jego domu. Okazało się, że jest tego o wiele więcej, niż ktokolwiek zakładał. – O wiele, wiele więcej. Prawie milion funtów. Ale nie mówię tego.

– Tobie coś zostawił?

Kręcę głową.

– Pewnie myślał, że niczego nie potrzebuję.

Albo powodowało nim poczucie winy. Wiedział, że zaniedbał swoją młodszą córkę. Próbował jej to wynagrodzić.

Anna wzdycha.

– Och, w porządku – mówię szybko. – Hugh pochodzi z majętnej rodziny, a Kate miała dużo kłopotów.

– Ale nie wydała ich.

– Nie. Hugh sugerował, żeby część odłożyła, zachowała na ciężkie czasy. Żadne z nas jednak nie sądziło, że go posłuchała.

– Chciałabym oddać ci swoją część. Jeśli się zgodzisz.

Mówi poważnie. Kładę rękę na jej ramieniu.

– Absolutnie nie. Poza tym resztę zostawiła Connorowi. I to całkiem sporo. – Więcej, niż zostawiła tobie, myślę, chociaż oczywiście tego też nie mówię. – Jestem jego pełnomocnikiem, chociaż nie dam mu ich, dopóki nie będę pewna, że nie wyda wszystkiego na gry komputerowe i nowe adidasy.

Anna milczy. Sprawia wrażenie nieprzekonanej.

– Kate na pewno chciała, żebyś dostała te pieniądze. Ciesz się nimi…

Na jej twarzy pojawia się uśmiech ulgi. Dziękuje mi, a chwilę później podchodzi kelner i skupiamy się na menu. Wreszcie składamy zamówienie, kelner się oddala, a między nami zapada cisza. Słońce zalewa rzekę swoim złotym blaskiem. Ludzie przechadzają się ręka w rękę. Całun mojego bólu rozchyla się na chwilę i odczuwam cień spokoju. Wręcz mogłabym powiedzieć, że jestem w stanie się odprężyć.

– Ależ tu ślicznie – mówię. – Rozumiem, dlaczego Kate przyjechała do Paryża.

Anna się uśmiecha. Zastanawiam się, jak by to było, gdybyśmy z moją siostrą jakoś zdołały załagodzić spory i wrócić do dawnej bliskości, którą dzieliłyśmy jeszcze kilka lat temu. Może wówczas odwiedziłabym ją i Annę. Może siedziałybyśmy tu w trójkę, gadając sobie, plotkując, bawiąc się. Czy naprawdę tyle nas dzieliło? Kate i mnie?

Odwracam się do Anny. Wreszcie zbieram siły, by zadać pytanie, które mnie cały czas dręczy.

– Chciałabym wiedzieć, co się stało – mówię cicho. – Tamtej nocy…

Anna upija wina i dolewa sobie z karafki.

– Zwykle wychodziłyśmy razem – mówi. Coś w jej tonie zdradza, że nie ja jedna borykam się z poczuciem winy. – Ale tamtego dnia byłam zajęta. Kate wyszła sama.

Robię głęboki wdech. Nie chcę sobie tego wyobrażać.

– To jakaś niebezpieczna dzielnica? Ta, gdzie ją znaleziono?

– Nie. Nie jakoś szczególnie.

– Co się tam stało, Anno?

– Co ci mówiła policja? Rozmawiałaś z nimi?

– Tak. Co prawda więcej rozmawiał Hugh. Forreign Office powiedziało, że woleliby się kontaktować z jednym z nas. Tak pewnie jest prościej. No i on się zgłosił. Ale ja też z nimi rozmawiam.

– I omawiacie to, co wam przekazują?

– Och, Hugh mówi mi wszystko. Ale z tych informacji nic szczególnego nie wynika.

– Naprawdę?

– Same ślepe zaułki. Nie ma motywu. Policja podobno rozmawiała z jej przyjaciółmi, ale…

– Ale żadne z nas nic nie wiedziało…

– Właśnie. Więc ciągle szukają po omacku. Jedyny trop, który daje jakąś nadzieję, to jej kolczyk.

Zamykam oczy. To trudne. Mimowolnie wyobrażam sobie ciało mojej siostry. Znaleziono ją z jednym kolczykiem. Wygląda na to, że drugi został zerwany.

– Pytali mnie o to.

– Nic nie pamiętasz?

Kręci głową.

– Nie. Był cenny?

– Tani. Sztuczna biżuteria. Taki niby-łapacz snów z turkusowymi piórkami. Pewnie po ciemku wyglądał na drogi, ale dlaczego zabrano tylko jeden? I zdaje się, że nic innego nie zginęło. Miała przy sobie telefon, torebkę… – Waham się. – Dlatego chyba tak mi z tym ciężko. To się wydaje takie bezsensowne. Hugh ciągle sugeruje, żebym poszła na terapię.

– A ty sądzisz, że musisz?

Podnoszę swoją szklankę.

– Nie jestem pewna, w czym by to miało mi pomóc. Takie rady są jednak typowe dla Hugh. To wspaniały człowiek, ale chirurg. Jeśli coś jest zepsute, on chce to naprawić i zająć się innymi sprawami. W głębi duszy może się złości, że za wolno wracam do normalności. Rozumiesz? Że mam obsesję na punkcie tego, kto ją zabił.

– A masz?

– Oczywiście, że nie. Wiem, że to jej nie zwróci życia. Po prostu… kiedyś byłyśmy sobie tak bliskie, że bardziej się nie da, rozumiesz? Jeśli jedna coś mówiła, druga kończyła za nią myśl. Jakim sposobem nie wiedziałam, że coś jej grozi?

– Nie możesz winić… – zaczyna, ale przerywam jej.

– Znałaś ją, Anno. Co ona tam w ogóle robiła, sama w tym barze?

Bierze głęboki oddech.

– Nie jestem pewna. – Spogląda w dal, w stronę rzeki. Autobusy na moście srebrzą się w ostatnich promieniach słońca, połyskują budynki na prawym brzegu.

– O co chodzi, Anno?

– Myślę, że może się z kimś tam spotkała…

– Ze swoim chłopakiem?

– W pewnym sensie…

Czuję przypływ energii. Niekontrolowana reakcja na cień nadziei, że jednak zrobię jakieś postępy.

– Co chcesz przez to powiedzieć? Z kim się spotkała? Policja o tym wie?

– To nie takie proste. – Sprawia wrażenie skrępowanej. – Kate… miała chłopaków. Chłopaków. W liczbie mnogiej.

Gwałtownie wciągam powietrze i odkładam widelec.

– Chcesz powiedzieć, że więcej niż jednego naraz?

Przytakuje ruchem głowy.

– Myślisz, że jeden z nich dowiedział się o pozostałych? Mówiłaś o tym policji?

– Przekazałam im tyle, ile wiem. Pewnie się tym zajęli, pewnie dalej się tym zajmują. Problem w tym… to nie było takie proste. – Waha się, ale nie ścisza głosu, chociaż przy sąsiednich stolikach siedzą ludzie. – To w sumie nie byli jej chłopcy. Kate się bawiła. Rozumiesz? Lubiła spotykać się z mężczyznami i dobrze się bawić. Obie lubiłyśmy to robić, od czasu do czasu.

– W knajpach?

– Nie. On-line.

– OK… – mówię. – Więc spotykała się z mężczyznami przez Internet?

– Nie tylko się spotykała.

– Spotykała się z mężczyznami, żeby uprawiać z nimi seks.

Patrzy z poczuciem winy.

– To nic nadzwyczajnego! Ale w każdym razie wiem, że nie spotykała się ze wszystkimi. Angażowała się w to bardziej niż ja, ale na ogół te kontakty sprowadzały się do rozmów o seksie. Rozumiesz… do fantazjowania.

Próbuję sobie wyobrazić Kate, samą w pokoju, przed laptopem. Nie wiedzieć czemu myślę o Connorze, jak siedzi przed swoim komputerem, z twarzą oświetloną blaskiem z monitora, a potem o Hugh, jak robi to samo.

Odpędzam tę myśl. Hugh taki nie jest.

– Obie odbywałyśmy takie spotkania on-line. Ja oczywiście przestałam, gdy poznałam swojego chłopaka. Rozmawiałyśmy z facetami, wymieniałyśmy się uwagami, czasami chodziłyśmy na randki. Rozumiesz?

– Ale policja powiedziała, że ona wyszła stamtąd sama.

– Może ktoś ją wystawił?

– Na pewno policja o tym wie? Nic nie wspomnieli… Może groziło jej prawdziwe niebezpieczeństwo.

– Och, tak, mówiłam im. Przesłuchiwali mnie godzinami. Pytali o wszystko. O jej przyjaciół. Znajomych. Nawet o ciebie i Hugh. – Patrzy na mnie nagle nad stołem. Czuję gniew. Wypytywali o nas? Sądzą, że byłam w stanie skrzywdzić własną siostrę? – Zabrali jej komputer, jej telefon. Pewnie nic nie znaleźli…

– Może za słabo szukali?

Uśmiecha się smutno.

– Cóż, pewnie musimy wierzyć, że wiedzą, co robią. Prawda? – Milczy chwilę. – Przepraszam, jeśli cię zdenerwowałam.

Spoglądam na miasto. Zrobiło się ciemno, ale niebo jest oświetlone, przed nami wznosi się Notre Dame, która ma własną upiorną historię. Ogarnia mnie smutek. Tyle pytań, a nic nie dały.

Znowu zaczynam płakać. Zupełnie jakby wykształciła się u mnie nowa umiejętność; skoro już zaczęłam, nie mogę przestać.

– Jak to możliwe, że ktoś to zrobił mojej siostrze, i ujdzie mu to na sucho? Jak w ogóle może komuś ujść na sucho jakiekolwiek zabójstwo?

– Rozumiem, co czujesz. – Anna podaje mi chusteczkę ze swojej torebki, po czym kładzie dłoń na mojej. – Potrzebujesz domknięcia.

Zamykam oczy.

– Wiem – mówię. – Ale jakkolwiek się staram, ta rana tylko bardziej się otwiera.

W myślach widzę malutką Kate: mamy iść na przyjęcie, ona ma na sobie cytrynową sukieneczkę, która kiedyś należała do mnie, a we włosach opaskę z żółtą kokardą. Właśnie sama stanęła przy krześle, ale puściła je. Chybocze się i nagle patrzy na mnie. Waha się, choć jednocześnie jest zdecydowana, a po kilku chybnięciach podnosi jedną stopę, następnie drugą. Stawia kilka kroków, rączki ma rozłożone szeroko, i nagle widzę, że zaraz się przewróci. Pamiętam, że ją złapałam, porwałam w górę – już chichotała – i zaniosłam do miejsca, w którym nasza mama wkładała rękawiczki.

– Kate chodziła! – obwieściłam. – Chodziła sama! – A mama przytuliła nas obie i śmiałyśmy się całą trójką, uradowane.

Ciężar mojego smutku rośnie, mrugam powiekami, by odgonić ten obraz. Anna odstawia kieliszek z winem.

– Może chciałabyś tam pójść?

– Gdzie?

– W miejsce, gdzie to się stało. – Kręcę głową gwałtownie, ale ona mówi dalej. – Ja tam poszłam. W zeszłym tygodniu. Musiałam sama je zobaczyć. – Ściska moją dłoń. – To tylko zaułek. Nic specjalnego. Obok linii kolejowej.

Milczę. Nie mogę jej powiedzieć, ile razy to widziałam, ile razy wyobrażałam sobie tam moją siostrę.

– Zostawiłam tam kwiaty. To mi chyba pomogło.

Nadal milczę. Nie jestem gotowa. Nie jestem gotowa spojrzeć w oczy śmierci Kate. Nie mam tyle siły.

– Potrzebujesz po prostu więcej czasu…

Czasu. Problem w tym, że ja mam go mnóstwo, a czas Kate się skończył.

– Idziesz ze mną?

Zamykam oczy. Kate tam jest, chcę powiedzieć. Jej duch. Uwiązł tam, krzyczy. Nie może uciec, a ja nie mogę pomóc.

– Nie. Nie. Nie mogę.

Coś we mnie pęka. Coś puszcza i czuję natychmiastową ulgę. Sięgam po karafkę. Ten gest jest automatyczny, ledwie mam szansę zarejestrować, że go wykonuję. Myślę o Kate, jak siedzi przed komputerem, jak chatuje z nieznajomymi, jak wyjawia im swoje tajemnice. Myślę o Annie. Myślę o Hugh i o Connorze, i o Frosty i Marcusie i zanim do mnie dociera, co robię, trzymam w ręku kieliszek, kieliszek pełen wina, a ja myślę, ten jeden raz nie zaszkodzi, prawda? I jeszcze: przecież już długo czekałam, prawda.

Jeśli nie będę się spieszyć, poznam odpowiedź na te pytania. Podnoszę kieliszek do ust, odpycham wszystkie myśli, i po raz pierwszy od piętnastu lat piję, piję i piję.