Uzyskaj dostęp do tej i ponad 240000 książek od 14,99 zł miesięcznie
Mroźny lutowy poranek. Na Baker Street wpada zrozpaczony Alexander Holder, szanowany londyński bankier. Dzień wcześniej przyjął w zastaw bezcenny berylowy diadem, jeden z narodowych skarbów imperium, powierzony mu przez osobę o jednym z najdostojniejszych nazwisk w Anglii. W nocy zastał własnego syna z uszkodzonym klejnotem w rękach. Trzech berylów brakuje, a młody człowiek uparcie milczy. Jeśli kamienie się nie odnajdą, wybuchnie skandal na cały kraj.
Sprawa wydaje się oczywista, lecz Sherlock Holmes widzi to, czego nie dostrzegają inni. Razem z doktorem Watsonem rusza tropem, który zapisał się na śniegu. „Diadem z Berylów” Arthura Conana Doyle’a to jedno z najsłynniejszych opowiadań z cyklu „Przygody Sherlocka Holmesa”, w nowym przekładzie.
Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:
Liczba stron: 46
Rok wydania: 2026
Audiobooka posłuchasz w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacjach Legimi na:
Przygody Sherlocka Holmesa
Diadem z Berylów
Arthur Conan Doyle
Przetłumaczył Marcin Gołda
WROTA WYOBRAŹNI · 2026
Diadem z Berylów
Tytuł oryginału: The Adventure of the Beryl Coronet
Autor: Arthur Conan Doyle
Tłumaczenie i redakcja: Marcin Gołda
Wydanie I
ISBN: 978-83-68914-97-9
Copyright
© 2026 by Wrota Wyobraźni
Wszelkie prawa zastrzeżone
– Holmesie – odezwałem się pewnego ranka, stojąc wwykuszu naszego okna ispoglądając wdół na ulicę – idzie tu jakiś szaleniec. To doprawdy smutne, że rodzina pozwala mu wychodzić samemu.
Mój przyjaciel podniósł się leniwie zfotela iz rękami wkieszeniach szlafroka stanął za mną, zaglądając mi przez ramię. Był pogodny, rześki lutowy poranek. Śnieg, który spadł poprzedniego dnia, wciąż zalegał grubą warstwą iskrzył się wzimowym słońcu. Środkiem Baker Street koła powozów zmieliły go wbrunatną, grudkowatą breję, lecz po bokach jezdni ina zwałach usypanych wzdłuż chodników leżał równie biały jak wchwili, gdy spadł. Szare płyty chodnika odgarnięto ioskrobano, ale wciąż było na nich niebezpiecznie ślisko, toteż przechodniów kręciło się mniej niż zwykle. Od strony stacji kolei podziemnej nie nadchodził właściwie nikt prócz owego jegomościa, którego dziwaczne zachowanie zwróciło moją uwagę.
Był to mężczyzna około pięćdziesiątki, wysoki, tęgi iokazały, omasywnej twarzy zwyrazistymi rysami ipostawie budzącej respekt. Ubrany był poważnie, lecz kosztownie: czarny surdut, lśniący cylinder, schludne brązowe getry idobrze skrojone perłowoszare spodnie. Jego zachowanie pozostawało jednak wniedorzecznej sprzeczności zdostojeństwem stroju ioblicza – pędził bowiem co tchu, podskakując raz po raz, jak to robi zmęczony człowiek nienawykły do forsowania nóg. Wbiegu wymachiwał rękami, potrząsał głową iwykrzywiał twarz wnajosobliwszych grymasach.
– Cóż mu się, ulicha, mogło stać? – zapytałem. – Przygląda się numerom domów.
– Zdaje mi się, że idzie do nas – rzekł Holmes, zacierając ręce.
– Do nas?
– Tak. Przypuszczam, że chce zasięgnąć mojej porady. Chyba rozpoznaję objawy. Ha! Anie mówiłem?
W tej samej chwili nieznajomy, sapiąc idysząc, dopadł naszych drzwi iszarpał za dzwonek tak długo, aż cały dom rozbrzmiał jego jazgotem.
Kilka chwil później stał już wnaszym pokoju, wciąż zdyszany, wciąż gestykulujący, lecz woczach miał tak nieruchomy wyraz bólu irozpaczy, że uśmiechy zamarły nam na ustach, ustępując miejsca zgrozie iwspółczuciu. Przez dłuższą chwilę nie mógł wydobyć zsiebie słowa; kołysał się tylko iszarpał za włosy jak ktoś doprowadzony na samą krawędź obłędu. Potem zerwał się nagle na równe nogi izaczął tłuc głową ościanę ztaką siłą, że obaj rzuciliśmy się ku niemu iodciągnęliśmy go na środek pokoju. Sherlock Holmes posadził go wfotelu, usiadł obok, poklepał po dłoni izaczął do niego przemawiać tym swobodnym, kojącym tonem, którym tak dobrze umiał się posługiwać.
– Przyszedł pan opowiedzieć mi swoją historię, prawda? – zapytał. – Zmęczył się pan pośpiechem. Proszę spokojnie odpocząć, apotem znajwiększą przyjemnością zajmę się każdym kłopotem, jaki zechce mi pan przedstawić.
Mężczyzna siedział dobrą minutę, ciężko dysząc izmagając się ze wzruszeniem. Wreszcie otarł czoło chusteczką, zacisnął usta izwrócił ku nam twarz.
– Pewnie macie mnie panowie za wariata? – odezwał się.
– Widzę, że spotkało pana wielkie nieszczęście – odparł Holmes.
– Bóg mi świadkiem, że tak! Nieszczęście, od którego można postradać zmysły, tak jest nagłe itak straszne. Publiczną hańbę może bym jeszcze zniósł, choć na moim imieniu nie zaciążyła dotąd najmniejsza skaza. Rodzinne zmartwienia też nie omijają nikogo znas. Ale jedno idrugie naraz, ito wtak okropnej postaci – to dość, by wstrząsnąć człowiekiem do głębi duszy. Aprzecież nie omnie jednego tu chodzi. Jeżeli nie znajdzie się jakieś wyjście ztej potwornej sprawy, ucierpieć mogą najznakomitsze osoby wkraju.
– Proszę się uspokoić – rzekł Holmes – iopowiedzieć mi jasno, kim pan jest ico się panu przytrafiło.
– Moje nazwisko – odpowiedział nasz gość – zapewne obiło się panom ouszy. Jestem Alexander Holder zdomu bankowego Holder iStevenson przy Threadneedle Street.
Istotnie, dobrze znaliśmy to nazwisko: nosił je starszy wspólnik drugiego co do wielkości prywatnego banku wlondyńskim City. Cóż więc mogło się wydarzyć, że jeden znajprzedniejszych obywateli Londynu znalazł się wtak opłakanym stanie? Czekaliśmy wnapięciu, aż wreszcie ponownie zebrał siły izaczął opowiadać.
– Czuję, że liczy się każda chwila – powiedział – dlatego przybiegłem tu natychmiast, gdy tylko inspektor policji poradził mi, bym zwrócił się do pana opomoc. Przyjechałem na Baker Street koleją podziemną, adalej biegłem pieszo, bo dorożki wloką się wtym śniegu niemiłosiernie. Stąd ta zadyszka: bardzo rzadko zażywam ruchu. Teraz czuję się już lepiej iprzedstawię panom fakty możliwie krótko, azarazem możliwie jasno.
Wie pan zapewne, że powodzenie banku zależy wrównej mierze od korzystnego lokowania kapitału, co od poszerzania kręgu klientów ipozyskiwania nowych depozytów. Jednym znajbardziej dochodowych sposobów obracania pieniędzmi są pożyczki – oile ich zabezpieczenie nie budzi żadnych zastrzeżeń. Wostatnich latach udzieliliśmy ich niemało iwiele jest arystokratycznych rodów, którym wypłaciliśmy znaczne sumy pod zastaw obrazów, księgozbiorów czy sreber.
Wczoraj rano siedziałem wswoim gabinecie wbanku, gdy jeden zurzędników przyniósł mi czyjś bilet wizytowy. Drgnąłem na widok nazwiska, bo należało ono do... cóż, może nawet panu powinienem powiedzieć tylko tyle, że zna je cały świat – to jedno znajwyższych, najszlachetniejszych, najdostojniejszych nazwisk wAnglii1. Zaszczyt ten zupełnie mnie oszołomił igdy gość wszedł, próbowałem dać temu wyraz, lecz on od razu przystąpił do rzeczy niczym człowiek, który chce jak najprędzej mieć za sobą przykry obowiązek.
„Panie Holder – rzekł – powiedziano mi, że zajmuje się pan pożyczaniem pieniędzy”.
„Firma udziela pożyczek, oile zabezpieczenie jest dobre” – odparłem.
„Jest dla mnie rzeczą niezmiernej wagi – ciągnął – bym natychmiast otrzymał 50 000 funtów2. Tak błahą sumę mógłbym oczywiście pożyczyć od przyjaciół idziesięciokrotnie, wolę jednak załatwić to na drodze czysto handlowej, ito osobiście. Rozumie pan zapewne, że wmoim położeniu nierozsądnie jest zaciągać zobowiązania wobec kogokolwiek”.
„Czy wolno spytać, na jak długo potrzebuje pan tej kwoty?”
„W przyszły poniedziałek ma do mnie wpłynąć znaczna suma, awtedy zcałą pewnością zwrócę panu pożyczkę wraz ztakim procentem, jaki uzna pan za stosowny. Bardzo mi jednak zależy, by pieniądze wypłacono mi od razu”.
„Chętnie bez dalszych ceregieli pożyczyłbym je z
