{"id":4359,"date":"2024-02-14T10:57:06","date_gmt":"2024-02-14T09:57:06","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.legimi.pl\/?p=4359"},"modified":"2024-02-14T10:57:08","modified_gmt":"2024-02-14T09:57:08","slug":"literackie-podsumowanie-2023-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.legimi.pl\/blog\/2024\/02\/literackie-podsumowanie-2023-roku\/","title":{"rendered":"Literackie podsumowanie 2023 roku"},"content":{"rendered":"\n

Czy co\u015b nas zaskoczy\u0142o na rynku wydawniczym w minionym roku? Co rozpala\u0142o wyobra\u017ani\u0119 autor\u00f3w i czytelnik\u00f3w? Po jakie tematy najch\u0119tniej si\u0119gano w ksi\u0105\u017ckach i jak zmieni\u0142y si\u0119 trendy czytelnicze w ci\u0105gu dwunastu miesi\u0119cy? Na te pytania odpowiada Agnieszka B\u0142aszczyk<\/a> w kolejnym odcinku z serii #MagazynProlog.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dzisiaj w Magazynie Prolog<\/strong><\/a> podsumowanie roku 2023, czyli trendy<\/strong>, najwa\u017cniejsze wydarzenia literackie<\/strong> i ksi\u0105\u017cki<\/strong>, kt\u00f3re kszta\u0142towa\u0142y obraz<\/strong> literatury <\/strong>w ubieg\u0142ym roku.<\/p>\n\n\n\n

Woda w centrum uwagi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 2023<\/strong> roku modnymi tematami w polskiej literaturze sta\u0142y si\u0119 woda i rzeki<\/strong>. Tematy te by\u0142y analizowane i opisywane w dw\u00f3ch kontekstach. Po pierwsze w kontek\u015bcie katastrofy klimatycznej i kryzysu wodnego. Tutaj trzeba wymieni\u0107 takie tytu\u0142y jak Hydrozagadka. Kto zabiera polsk\u0105 wod\u0119 jak j\u0105 odzyska\u0107<\/a><\/em><\/strong> Jana Mencwela oraz Woda. Historia pewnego porwania<\/a><\/em><\/strong> Szymona Opryszki, ale tak\u017ce w kontek\u015bcie historyczno-geograficzno- antropologicznym w takich ksi\u0105\u017ckach jak: Wis\u0142a. Biografia rzeki<\/a><\/em><\/strong> Andrzeja Chwalby, eseistycznej ksi\u0105\u017cce Macieja Roberta Rzeki, kt\u00f3rych nie ma<\/a><\/em><\/strong>, oraz w na po\u0142y fabularyzowanej, na po\u0142y dokumentalnej opowie\u015bci Filipa Springera Mein Gott, jak pi\u0119knie<\/a><\/em><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Historie i herstorie ludowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W ubieg\u0142ym roku mieli\u015bmy do czynienia z kontynuacj\u0105 zwrotu ch\u0142opskiego<\/strong> w polskiej literaturze. Ukaza\u0142y si\u0119 takie ksi\u0105\u017cki jak Ch\u0142opki<\/a><\/em><\/strong> Joanny Kuciel-Frydryszak, Nieprzezroczyste. Historia ch\u0142opskich fotografii<\/a><\/em><\/strong> Agnieszki Paj\u0105czkowskiej czy Historia ludowa kobiet<\/a><\/em><\/strong>. Wci\u0105\u017c ch\u0119tnie si\u0119gamy po ksi\u0105\u017cki o historii naszych przodk\u00f3w, przestali\u015bmy si\u0119 wstydzi\u0107 ch\u0142opskiego pochodzenia. Jeste\u015bmy ciekawi, jaki wp\u0142yw na nasze \u017cycie osobiste i spo\u0142eczne maj\u0105 ch\u0142opska mentalno\u015b\u0107, ch\u0142opska kultura i tradycje. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce w tym roku ukaza\u0142y si\u0119 tak\u017ce ksi\u0105\u017cki ukazuj\u0105ce ten temat w uj\u0119ciu herstorycznym.<\/p>\n\n\n\n

Autobiografie jak zawsze w cenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 2023 roku kontynuowany by\u0142 w polskiej literaturze tak\u017ce trend autobiografizmu<\/strong>. Tutaj koniecznie trzeba wymieni\u0107 dwa tytu\u0142y. Czerwony m\u0142oteczek<\/a><\/em><\/strong> Doroty Kotas i Moja ukochana i ja<\/a><\/em><\/strong> Renaty Lis. Obie autorki, daj\u0105c nam wgl\u0105d we w\u0142asne \u017cycie, emocje i do\u015bwiadczenie, dzia\u0142aj\u0105 tak\u017ce na rzecz normalizacji r\u00f3\u017cnorodno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Literackie regionalia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kaszuby i Mazury<\/strong> to dwa regiony, w kt\u00f3re polscy autorzy i polskie autorki zapuszczali si\u0119 w ubieg\u0142ym roku najch\u0119tniej. Dlaczego akurat te dwa kierunki? Powod\u00f3w jest kilka. Na pewno zainteresowanie losami mniejszo\u015bci oraz to\u017csamo\u015bci\u0105 Kaszub\u00f3w i Mazur\u00f3w, a tak\u017ce fascynacja skomplikowan\u0105 histori\u0105 tych ziem. Kaszuby i Mazury pojawia\u0142y si\u0119 w ksi\u0105\u017ckach reportersko-eseistycznych, takich jak Sopoty<\/a><\/em><\/strong> Tomasza S\u0142omczy\u0144skiego czy Welewetka<\/a><\/em><\/strong> Stasi Budzisz, ale tak\u017ce w powie\u015bciach To\u0144<\/a><\/em><\/strong> Ishbel Szatrawskiej, w serii Mi\u0119dzy jeziorami<\/a><\/em><\/strong> Magdaleny Wali oraz w Sadze kaszubskiej<\/a><\/em><\/strong> Darii Kaszubowskiej.<\/p>\n\n\n\n

Renesans opowiada\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czy\u017cby polscy czytelnicy i czytelniczki przekonali si\u0119 do opowiada\u0144<\/strong>? Chyba tak, skoro pojawia si\u0119 ich coraz wi\u0119cej na polskim rynku. Chocia\u017c jeszcze kilkana\u015bcie, kilka lat temu wydawano ich jak na lekarstwo. W ubieg\u0142ym roku pojawi\u0142o si\u0119 kilka bardzo ciekawych zbior\u00f3w, zar\u00f3wno polskich autor\u00f3w, jak i t\u0142umacze\u0144. Na pewno warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na Ci\u0119\u017car<\/em><\/strong> sk\u00f3ry<\/em><\/strong><\/a> Ma\u0142gorzaty Rejmer i Idzie tu wielki ch\u0142opak<\/a><\/em><\/strong> Grzegorza Bogda\u0142a, a z tych t\u0142umaczonych Ptaki<\/a><\/em><\/strong> Samanty Szweblin, Komu ukaza\u0142 si\u0119 wiatr<\/a><\/em><\/strong> Carsona McMullera, czy te\u017c Przekl\u0119ty kr\u00f3lik<\/a><\/em><\/strong> Bory Chang.<\/p>\n\n\n\n

Fenomen literatury Young Adult<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W ubieg\u0142ym roku chyba najgor\u0119tszym tematem dyskusji literackich, oko\u0142oliterackich sta\u0142a si\u0119 literatura Young Adult<\/a><\/strong>. Na wszystkich targach ksi\u0105\u017cki i festiwalach literackich odbywa\u0142y si\u0119 panele dyskusyjne na ten temat. W prasie ukazywa\u0142y si\u0119 artyku\u0142y, w kt\u00f3rych szukano odpowiedzi na pytania, na czym polega fenomen tej literatury. Dlaczego najd\u0142u\u017csze kolejki na r\u00f3\u017cnych wydarzeniach literackich ustawiaj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie do przedstawicieli i przedstawicielek tego gatunku i czy tre\u015bci przekazywane przez te ksi\u0105\u017cki s\u0105 odpowiednie dla m\u0142odych ludzi. Charakterystyczne dla tych wszystkich dyskusji by\u0142o to, \u017ce bardzo rzadko uczestniczyli w nim najbardziej zainteresowani, czyli m\u0142odzi ludzie.<\/p>\n\n\n\n

Literacka Nagroda Nobla 2023<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gdyby istnia\u0142a nagroda dla najwi\u0119kszego szcz\u0119\u015bciarza na polskim rynku literackim, w ubieg\u0142ym roku na pewno tytu\u0142 ten przypad\u0142by wydawnictwu Art Rage<\/a><\/strong>. Kiedy gruchn\u0119\u0142a wiadomo\u015b\u0107 o tym, \u017ce Jon Fosse<\/a>, norweski pisarz i dramaturg, otrzyma\u0142 Literack\u0105 Nagrod\u0119 Nobla<\/strong>, wszyscy rzucili si\u0119 do internetu sprawdza\u0107, czy jego ksi\u0105\u017cki mo\u017cemy przeczyta\u0107 w Polsce. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w ofercie ma je w\u0142a\u015bnie ma\u0142e niszowe wydawnictwo ArtRage. Dzi\u0119ki tej oficynie mo\u017cemy zapozna\u0107 si\u0119 nie tylko z proz\u0105 Noblisty, ale przeczyta\u0107 r\u00f3wnie\u017c wiele innych wybitnych ksi\u0105\u017cek, w kt\u00f3re nie zainwestowa\u0142yby wi\u0119ksze wydawnictwa, uznaj\u0105c je za zbyt niszowe i przeznaczone tylko dla koneser\u00f3w i krytyk\u00f3w literackich.<\/p>\n\n\n\n

Ekranizacje literackich klasyk\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Klasyka si\u0119 nie starzeje, co udowodni\u0142y trzy premiery filmowo-serialowe ubieg\u0142ego roku. Ch\u0142opi<\/a><\/em><\/strong> W\u0142adys\u0142awa Reymonta, Dewajtis<\/a><\/em><\/strong> Marii Rodziewicz\u00f3wny i Znachor<\/a><\/em><\/strong> Tadeusza Do\u0142\u0119gi-Mostowicza. Te trzy tytu\u0142y zyska\u0142y nowe wydania i na pewno wielu nowych czytelnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\n