Cz\u0119sto, czasami zupe\u0142nie nie\u015bwiadomie, bagatelizujemy\ndzieci\u0119ce emocje i do\u015bwiadczenia. Zapominamy o tym, jak wa\u017cny jest to okres.\n\u015awiat jest ogromny. \u015awiat jest przera\u017caj\u0105cy i skomplikowany. A my dopiero\nuczymy si\u0119 go rozumie\u0107. Prze\u017cywamy pierwsze razy, \u015bwiat za ka\u017cdym rogiem ma nam\nco\u015b nowego do oferowania. Z perspektywy doros\u0142ego to same mo\u017cliwo\u015bci, ale z\nperspektywy dziecka wielka niewiadoma. Suma tych pierwszych raz\u00f3w, cz\u0119sto\nb\u0119dzie punktem odniesienia w \u017cyciu, do\u015bwiadczeniem formuj\u0105cym. <\/p>\n\n\n\n
Do takiego dzieci\u0119cego i nastoletniego \u015bwiata zabiera nas\nJoanna Lech w \u201eSztuczkach\u201d. To zbi\u00f3r opowiada\u0144, mikropowie\u015bci o dorastaniu.\nZbi\u00f3r chwil, emocji, zdarze\u0144, kt\u00f3re zostaj\u0105 w cz\u0142owieku na zawsze. Tu rozpi\u0119ty\nmi\u0119dzy bieszczadzk\u0105 wsi\u0105 a miastem. Mi\u0119dzy czasem, gdy lepi si\u0119 ba\u0142wana a rzuca\npety w \u015bnieg. Czasem najwa\u017cniejszym, najbardziej intensywnym, ale te\u017c\nnajbardziej naiwnym. <\/p>\n\n\n\n
Lech zbiera momenty, kolekcjonuje chwile. A ka\u017cdy z nich\nopowiada kolejn\u0105 histori\u0119 o dorastaniu. Raz s\u0105 beztroskie, o tym jak wskoczyli\nna rowery i p\u0119dzili ile si\u0142 w nogach, ale zaraz ko\u0144cz\u0105 si\u0119 picem piwa i\nnabijaniem lufki. Wi\u0119cej, szybciej, bardziej intensywnie, aby zdoby\u0107\ndo\u015bwiadczenia. Tylko jeszcze nie wiadomo po co. Niewinna zabawa w \u201eCzterech\npancernych\u201d, aby pozna\u0107 pierwsze do\u015bwiadczenie \u015bmierci. <\/p>\n\n\n\n
Bo \u015bmier\u0107 wyznacza rytm w \u201eSztuczkach\u201d. \u015amier\u0107 kota, \u015bmier\u0107\nprzyjaciela, \u015bmier\u0107 babci. Ka\u017cda z nich przybli\u017ca nas do u\u015bwiadomienie sobie\nw\u0142asnej \u015bmiertelno\u015bci. Bo je\u015bli dojrzewasz, to w ko\u0144cu musisz te\u017c umrze\u0107. Nie\nma jedno wydarzenia, jedno kroku, kt\u00f3ry wykonuje si\u0119 w kierunku doros\u0142o\u015bci. To\nsuma ma\u0142ych kroczk\u00f3w, drobnych rozczarowa\u0144 i kolejnych pierwszych raz\u00f3w, kt\u00f3re\nprzybli\u017caj\u0105 nas do tego. <\/p>\n\n\n\n
Ale to nie jest bajka o \u015bmierci. S\u0105 te\u017c inne pierwsze razy.\nPierwsza mi\u0142o\u015b\u0107, bo w ko\u0144cu postanowi\u0142a\u015b si\u0119 zakocha\u0107. Czy by\u0142a jak z bajki?\nNiekoniecznie, bo gdy podszed\u0142 do ciebie, akurat wyciera\u0142a\u015b kup\u0119 spod buta.\nJest pierwszy wstyd, czerwone policzki. Pierwsze strach, ale taki prawdziwy, \u017ce\nnie wiesz, co robisz na \u015bwiecie. \u017be wszystko jest obce i nie rozumiesz. <\/p>\n\n\n\n
Lech pisze czule, ale nie tkliwie. Trzeba kocha\u0107 bohater\u00f3w i\n\u015bwiat w jakim \u017cyj\u0105, aby go tak opisa\u0107. Poprzez szczeg\u00f3\u0142y, momenty, chwile\nzbudowa\u0107 relacje, mo\u017cliwo\u015b\u0107 wymiany do\u015bwiadczenia. Bo nie liczy si\u0119 to, czy\nwydarzy\u0142o si\u0119 to naprawd\u0119. Tylko czy czujemy, \u017ce mog\u0142o si\u0119 wydarzy\u0107. I czujemy,\n\u017ce ten \u015bwiat jest prawdziwy, sk\u0142ada si\u0119 z obraz\u00f3w i zapach\u00f3w. I chcieliby\u015bmy do\nniego nale\u017ce\u0107, cho\u0107 wiemy, \u017ce nie jest wieczny.<\/p>\n\n\n\n
W \u201eSztuczkach\u201d jest mn\u00f3stwo chwil i obraz\u00f3w, w kt\u00f3rych\nmo\u017cemy poczu\u0107 si\u0119 znajomo. Lech pisze o sprawach prostych, zdarzeniach\nprzyziemny, ale pisze pi\u0119knie. Opowiada przez zapachy chwil, kolory, odg\u0142osy.\nBuduje \u015bwiat, kt\u00f3ry p\u0119dzi, bo dorasta. Ale przygl\u0105da mu si\u0119 niespiesznie, wr\u0119cz\nzach\u0142annie, aby jeszcze na moment w nim zosta\u0107. <\/p>\n\n\n\n
Sprawd\u017acie czy odnajdziecie kawa\u0142ek siebie w tej prozie. Mimo, \u017ce kr\u00f3tka jest niespieszna, wci\u0105ga i otula. <\/p>\n\n\n\n
Joanna Lech\n\"Sztuczki\" <\/pre>\n\n\n\n