Obraz Indian w kulturze jest maksymalnie sp\u0142ycony i sprowadzony do kliku obrazk\u00f3w: wielkiego pi\u00f3ropusza, ta\u0144ca wok\u00f3\u0142 ogniska, polowania na bizony. W istocie jest to historia najwi\u0119kszej kradzie\u017cy, strukturalnego rasizmu i brutalnego kolonializmu.<\/p>\n
Tommy Orange opisuje wsp\u00f3\u0142czesnych Indian. Tych \u017cyj\u0105cych w miastach, pracuj\u0105cych w o\u015brodkach kultury rdzennych Amerykan\u00f3w, ale te\u017c (a mo\u017ce przede wszystkim) zmagaj\u0105cych si\u0119 z problemami: wykluczenia, zagubionej to\u017csamo\u015bci. Nic tu nie jest kolorowe. Rozbite rodziny, przemoc, alkoholizm. Nie jest to na pewno ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3re nale\u017cy do przyjemnych lektur.<\/p>\n
W polifonicznej narracji, Orange, przedstawia nam 12 bohater\u00f3w, kt\u00f3rzy z r\u00f3\u017cnych przyczyn wybieraj\u0105 si\u0119 na Zjazd Plemienny w Oakland. Nie chcia\u0142bym zdradza\u0107 nic wi\u0119cej, bo si\u0142a tej opowie\u015bci tkwi w\u0142a\u015bnie w tych historiach. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych opracowa\u0144 koloniali\u015bci zabili ok. 95% populacji rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w kontynentu. Pozosta\u0142ych wepchn\u0119li do rezerwat\u00f3w i chcieli jak najszybciej zapomnie\u0107 o temacie. To zburzy\u0142o ca\u0142\u0105 hierarchi\u0119 warto\u015bci, poczucie to\u017csamo\u015bci, kt\u00f3rego nie mo\u017cna odbudowa\u0107 w ci\u0105gu kliku pokole\u0144.<\/p>\n
Jeste\u015bmy zapatrzeni w siebie i w swoje problemy. Mamy sk\u0142onno\u015bci do martyrologii. Nie zauwa\u017camy cierpienia, kt\u00f3re nas nie dotyczy. Dzi\u0119ki takim ksi\u0105\u017ckom otwieramy oczy i uczymy si\u0119 empatii. Spojrzenia dalej ni\u017c czubek w\u0142asnego nosa. Wreszcie szacunku do inno\u015bci, pokory wobec \u015bwiata, ale te\u017c motywacji do zmian.<\/p>\n
Mo\u017cemy nie by\u0107 gotowi na t\u0119 histori\u0119, ale ona ju\u017c si\u0119 wydarzy\u0142a. Tommy Orange z premedytacj\u0105 rozdrapuje rany. Nie ucieka jednak do prostej historii o z\u0142ych bia\u0142ych. To bolesna podr\u00f3\u017c przez traumy, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na codzienne \u017cycie.<\/p>\n
Tommy Orange\r\n\u201eNigdzie indziej\u201d\r\nt\u0142um. Tomasz Tesznar\r\nWydawnictwo Zysk<\/pre>\n