Marlon James

Pochodzący z Jamajki pisarz, autor czterech, w najwyższym stopniu niebanalnych, powieści. Pierwszy Jamajczyk, a drugi karaibski autor nagrodzony Man Booker Prize.

Marlon James urodził się w 1970 r. w Kingston, stolicy Jamajki. Jego matka była policjantką, ojciec natomiast, również zatrudnionym w policji, prawnikiem. Miłość do książek pisarz zawdzięcza obojgu rodzicom, którzy rozumiejąc znaczenie edukacji, zadbali o gruntowne wykształcenie swojego syna. W rodzinnym Kingston Marlon James ukończył prestiżową Wolmer's Trust High School for Boys, a następnie studia filologiczne na University of the West Indies. Wiele lat później swoją edukację uzupełnił jeszcze o magisterium z kreatywnego pisania uzyskane na amerykańskim Wilkes University. Po studiach, uciekając od dusznego i homofonicznego klimatu Jamajki, pisarz wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Tam od 2007 r. wykłada angielski oraz kreatywne pisanie w Macalester College w Saint Paul w stanie Minnesota. Zanim opublikował Marlon James książki, które przyniosły mu międzynarodową sławę, swoją pierwszą powieść wysyłał do wydawców ponad 70 razy zanim znalazł się ktoś, kto uwierzył w jego talent.

Diabeł Urubu Marlona Jamesa

Powieść tę, zatytułowaną Diabeł Urubu, Marlon James na półkach księgarń zobaczył w 2005 r. W polskim przekładzie ukazała się ona natomiast dopiero w 2019 r., gdy autor cieszył się już na międzynarodowym rynku literackim ugruntowaną renomą.

Akcja powieści rozgrywa się w fikcyjnej jamajskiej miejscowości Gibbeah, w której dwóch przywódców religijnych toczy, jak najczęściej pisano, biblijną w swej wymowie i dynamice, walkę o rząd dusz mieszkańców. Odpowiedź na pytanie, który z nich jest fałszywym prorokiem, nie jest jednak łatwa. Swoje książki Marlon James pisze bowiem nie po to, by zadawać banalne pytania i dawać trywialne odpowiedzi. Jego proza to dla czytelnika zawsze rodzaj wyzwania, intelektualnej oraz emocjonalnej przygody. Mimo początkowych problemów z publikacją, za sprawą powieści Diabeł Urubu Marlon James został zauważony jako pisarz, zdobywając nawet nominacje do kilku literackich nagród.

Marlon James i Księga nocnych kobiet

Przełomem w jego karierze okazała się jednak dopiero następna fabuła. Powieść pt. Księga nocnych kobiet Marlon James opublikował w 2009 r., niemal z miejsca stając się jednym z najgorętszych nazwisk roku na literackiej giełdzie. Historia buntu zorganizowanego przez niewolnice na jamajskiej plantacji trzciny cukrowej zachwyciła krytyków i publiczność. I choć jest to książka trudna, brutalna, stworzona nie po to, by dawać relaks, lecz wstrząsnąć czytelnikami, nikt nie miał wątpliwości, że jest to najprawdziwsza literatura. Główna bohaterka, niewolnica Lilit, nie jest jednak typową heroiną klasycznej narracji niewolniczej. Żaden zresztą z bohaterów tej (ani innej) książki Marlona Jamesa nie mieści się w prostym schemacie. Stosunek Lilit do swoich czarnych sióstr i białych panów jest pogmatwany i ambiwalentny, a jej zachowanie niekiedy trudne do zaakceptowania. Za Księgę nocnych kobiet Marlon James zebrał liczne nagrody literackie i szereg nominacji (w tym Dayton Literary Peace Prize, Minnesota Book Award i finał National Book Critics Circle Award).

Krótka historia siedmiu zabójstw Marlona Jamesa

Wydaną w 2014 r. powieścią pt. Krótka historia siedmiu zabójstw Marlon James ostatecznie podbił serca krytyki i czytelników. Ta mocna, klimatyczna, niebanalnie napisana fabuła okazała się prawdziwym literackim fenomenem. Punktem wyjścia akcji książki Marlon James uczynił zamach na legendę muzyki reggae, Boba Marley’a, dokonany przez siedmiu nieznanych mężczyzn w 1976 r. Całe zdarzenie mimo upływu lat wciąż pozostaje w dużym stopniu tajemnicą, ponieważ niedoszli zabójcy muzyka nigdy nie zostali złapani, a okoliczności zajścia do tej pory nie doczekały się pełnego wyjaśnienia. Historia opowiedziana w powieści obejmuje blisko trzy dekady i jest niemal kroniką zakazanych jamajskich rewirów; pełnych przemocy, mglistych za sprawą marihuanowego dymu. Bohaterowie tej opowieści to dzieci ulicy, gangsterzy i prostytutki. Podobnie, jak w przypadku Księgi nocnych kobiet, pisząc Krótką historię siedmiu zabójstw, Marlon James nie idzie na żaden kompromis, karząc czytelnikom skonfrontować się ze światem, który chce im pokazać bez żadnego znieczulenia. Język powieści jest szorstki, brutalny i pełen wulgaryzmów, jednak każde przekleństwo znajduje się w tekście na swoim miejscu. Jury Man Booker Prize nie miało co do tego żadnych wątpliwości, przyznając za tę powieść Marlonowi Jamsowi główną nagrodę w 2015 r.

Nowa książka Marlona Jamesa

Swoją najnowszą powieść pt. Czarny lampart, czerwony wilk Marlon James opublikował w lutym 2019 r. Jest pierwsza część, inspirowanej mitologią i imaginarium afrykańskim, trylogii Mrocznej Gwiazdy. Ten niezwykły projekt przyszedł podobno autorowi do głowy podczas dyskusji o Hobbicie (James jest miłośnikiem twórczości Tolkiena). Ponieważ klasyczna fantastyka bazuje na mitologii europejskiej (głównie nordyckiej i celtyckiej), Jamajczyk postanowił stworzyć epickie fantasy w oparciu o wierzenia i wyobraźnię czarnych ludów Afryki. Na ile się ten zamiar powiódł, polscy czytelnicy będą mogli ocenić na początku 2020 r., kiedy to Czarny lampart, czerwony wilk Marlona Jamesa ukaże się w polskim tłumaczeniu.