Krzysztof Varga

  • Krzysztof Varga 
  • ebooki: EPUB, MOBI, PDF 
  • audiobooki 
  • synchrobooki 
  • Wyczyść

Pisarz, redaktor i publicysta polsko-węgierskiego pochodzenia. Od wielu dekad związany ze środowiskiem Gazety Wyborczej. Jeden z ciekawszych prozaików średniego pokolenia. Za swoje książki Krzysztof Varga został doceniony trzykrotną nominacją do najbardziej prestiżowej polskiej nagrody literackiej, Nike. Raz zwyciężył w konkursie Nike Nagroda Publiczności. Za zasługi dla polskiej kultury został w 2014. r. odznaczony przez prezydenta RP Bronisława Komorowskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W jednym z najnowszych swoich dokonań, biografii Edmunda Nizurskiego zatytułowanej Księga dla starych urwisów, Krzysztof Varga składa hołd pisarzowi, będącemu bohaterem jego dorastania.

Krzysztof Varga na świat przyszedł w 1968 r. w Warszawie. Jego ojciec, Béla Varga, był Węgrem, pracującym jako przedstawiciel medyczny. W 1966 r., podczas swojej podróży do Warszawy, poznał lekarkę Jadwigę Staniszewską. Wzięli ślub i osiedli w Warszawie, gdzie niedługo przyszedł na świat ich pierworodny syn. Z poprzedniego małżeństwa Béla miał syna starszego o 15 lat od Krzysztofa. Co ciekawe, bardzo długo Krzysztof Varga swojego przyrodniego brata brał za dalszego kuzyna, prawdy dowiadując dopiero w wieku 19 lat.

Krzysztof Varga i książki, od których wszystko się zaczęło

Już od wczesnego dzieciństwa uwielbiał Krzysztof Varga książki, które, jak wspomina, były jedną z nielicznych rozrywek dostępnych w szarych czasach PRL-u. Sam też dość szybko podejmował pierwsze literackie próby. Miłość do literatury zaprowadziła go na Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Jednak studia okazały się ogromnym rozczarowaniem. Nie spełniły zupełnie jego oczekiwań dotyczących zgłębiania literackich tajemnic, zamiast tego wymagając znajomości gramatyki opisowej i historycznej. Jeszcze jako student Varga rozpoczął swoją, trwająca do dziś, przygodę z Gazeta Wyborczą. Wtedy też powrócił do pisania. W 1992 r. ukazał się zbiór prozy poetyckiej Pijany anioł na skrzyżowaniu ulic. Krzysztof Varga książki tej nie traktuje jednak jako swojego literackiego debiutu. Za taki uważa dopiero wydaną 4 lata później powieść Chłopaki nie płaczą.

W młodości pisarz komponował także teksty piosenek i współpracował z Pawłem Duninem-Wąsowiczem – ich wspólnym dziełem był Parnas bis. Literatura polska urodzona po 1960 r. (1995) i antologia wierszy Macie swoich poetów, stworzona w tercecie z Jarosławem Klejnockim. Tom 45 pomysłów na powieść. Strony B singli przyniósł mu z kolei pod koniec lat 90-tych Nagrodę Fundacji Kultury.

Krzysztof Varga – książki mocne jak tequila

W 2002 r. za powieść Tequila Krzysztof Varga został po raz pierwszy nominowany do Nagrody Literackiej Nike. Sukces ten powtórzył w 2008 lat później za sprawą Nagrobka z lastryko. Już rok później pisarz ponownie znalazł się w gronie finalistów tej najważniejsze polskiej nagrody literackiej. I chociaż za Gulasz z turula Krzysztof Varga nie dostał najważniejszej statuetki, zdobył wyróżnienie czytelników.

Proza pisarza bez wątpienia wybija się na tle współczesnej polskiej literatury zarówno ze względu na tematykę, jak i formę. Od momentu wydania swojej pierwszej książki Krzysztof Varga nie ustaje w poszukiwaniach środków ekspresji, które odpowiadałyby najlepiej jego artystycznej wizji. Ponieważ w wielu jego utworach pojawia się wątek słabości ciała, różnych jego dolegliwości czy chorób, pisarz bywa żartobliwie nazywany największym hipochondrykiem literatury polskiej. Jednak biadanie nad zużywaniem się naszej cielesnej powłoki, to element, obecnej niemal w każdym z jego utworów, refleksji o nieuchronności i morfologii przemijania. Przez to książki Vargi, mimo obecności humoru, przesiąknięte są swoistą melancholią.

Potrafi ona jednak przerodzić się w agresję. Na stronach powieści Trociny Krzysztof Varga w błyskotliwy sposób opowiada o polskiej frustracji, przeradzającej się we wszechogarniającą nienawiść wobec wszystkiego i wszystkich. W brawurowej narracji swojego bohatera pisarz pokazuje źródła i strukturę tego narodowego wkurwu, będącego prawdziwą siłą napędową polskiego społeczeństwa. Pisząc Trociny, Krzysztof Varga bez wątpienia stworzył jedną z najbardziej poruszających opowieści ostatniej dekady.

Krzysztof Varga, Gulasz z Turula i Węgry, jakich nie znacie

Po raz pierwszy do kraju pochodzenia swojego ojca pisarz nawiązuje w, dziejącej się podczas kolejowej podróży do Budapesztu, powieści Bildungsroman. Jednak dopiero nominowanym do Nike tomem Gulaszem z turula Krzysztof Varga z tematyką węgierską przebił się do szerszej publiczności. Sześć lat później autor powrócił na Węgry Czardaszem z mangalicą, utrzymanym w stylistyce narracji drogi, zbiorem esejów i obrazków reporterskich. Z kolei w publikacji Langosz w jurcie Krzysztof Varga zaprasza swoich czytelników do niezwykłej podróży wzdłuż aktualnej granicy węgierskiej, pokazując im kraj, którego z pewnością nie znajdą w żadnym przewodniku. Mimo zamknięcia tym tytułem tzw. trylogii węgierskiej (Gulaszem z turula, Czardasz z mangalicą, Langosz w jurcie) pisarz nie porzucił kraju ojca jako literackiego tematu. Z Węgrami a właściwie z ukochanym przez pisarza Budapesztem, związana jest także najnowsza powieść pisarza, Sonnenberg. Krzysztof Varga na jej stronach po raz kolejny wraca na Węgry, by opowiedzieć na wskroś madziarską i uniwersalną historię jednocześnie.