Zapomniane dziecko - Cathy Glass - ebook
Wydawca: MUZA SA Kategoria: Literatura faktu, reportaże, biografie Język: polski

Uzyskaj dostęp do tej
i ponad 16000 książek
od 6,99 zł miesięcznie.

Wypróbuj przez
7 dni za darmo

Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:

e-czytniku kup za 1 zł
tablecie  
smartfonie  
komputerze  
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Liczba stron: 409 Przeczytaj fragment ebooka

Odsłuch ebooka dostępny w abonamencie „Legimi bez limitu+” w aplikacji Legimi z:

Androida
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?

Odtwórz fragment audiobooka:

Czas: 11 godz. 25 min

Ebooka przeczytasz na:

Kindlu MOBI
e-czytniku EPUB
tablecie EPUB
smartfonie EPUB
komputerze EPUB
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Zabezpieczenie: watermark Przeczytaj fragment ebooka

Opis ebooka Zapomniane dziecko - Cathy Glass

Szokująca, oparta na faktach opowieść o przemocy i zaniedbaniu.

Ośmioletnia Aimee w momencie narodzin została umieszczona w rejestrze nieletnich zagrożonych przemocą. Szkoła wielokrotnie informowała pomoc społeczną o siniakach na ciele dziewczynki. Pięcioro jej przyrodnich braci i sióstr zostało odebranych matce wiele lat wcześniej. Nikt nie rozumie, czemu pozwolono, by Aimee tyle czasu cierpiała w domu.

 

Czy teraz jeszcze można jej pomóc?

Opinie o ebooku Zapomniane dziecko - Cathy Glass

Fragment ebooka Zapomniane dziecko - Cathy Glass

Cathy Glass

Zapomniane
dziecko

Tytuł oryginału: Another Forgotten Child

Projekt okładki: Paweł Panczakiewicz/PANCZAKIEWICZ ART.DESIGN

Redaktor prowadzący: Małgorzata Burakiewicz

Redakcja techniczna: Karolina Bendykowska

Skład wersji elektronicznej: Robert Fritzkowski

Korekta: Katarzyna Szajowska

Zdjęcie na okładce: © Troy Klebey/Getty Images

Originally published in the English language by HarperCollins Publishers Ltd. under the title: Another Forgotten Child

© Cathy Glass 2012

© for the Polish translation by Weronika Mincer

© for the Polish edition by MUZA SA, Warszawa 2014

ISBN 978-83-7758-753-9

Warszawskie Wydawnictwo Literackie

MUZA SA

Warszawa 2014

Wydanie I

Spis treści

Rozdział pierwszy Piekielne dziecko

Rozdział drugi Czekam na Aimee

Rozdział trzeci Wyzwanie

Rozdział czwarty „Chcę ciastka”

Rozdział piąty Rażące zaniedbanie

Rozdział szósty „Powiem mamie!”

Rozdział siódmy Trzeba było zrobić więcej

Rozdział ósmy Spotkanie z Susan

Rozdział dziewiąty Jest straszny

Rozdział dziesiąty Zły przykład

Rozdział jedenasty Telefonujemy

Rozdział dwunasty Craig

Rozdział trzynasty Nowe kłopoty

Rozdział czternasty Pytaj dalej

Rozdział piętnasty Cicha i wycofana

Rozdział szesnasty Poważne oskarżenie

Rozdział siedemnasty Rodzina z problemami

Rozdział osiemnasty Wspomnienia wracają

Rozdział dziewiętnasty Topór

Rozdział dwudziesty „Święty Mikołaj do nas nie przychodził”

Rozdział dwudziesty pierwszy Bicie rekordu

Rozdział dwudziesty drugi Idealna Gwiazdka

Rozdział dwudziesty trzeci Nowy Rok

Rozdział dwudziesty czwarty Jason

Rozdział dwudziesty piąty Mam szczęście

Rozdział dwudziesty szósty Postęp

Rozdział dwudziesty siódmy Przypadkowe spotkanie

Rozdział dwudziesty ósmy Królik Piotruś

Rozdział dwudziesty dziewiąty Odwiedziny

Rozdział trzydziesty Niesamowita rodzina

Epilog

Podziękowania

Przypisy

Rozdział pierwszy[1]
Piekielne dziecko

Aimee jest agresywna. Kopie, gryzie, wrzeszczy na matkę, ciągnie za włosy. Matka twierdzi, że boi się Aimee i że kiedy córka atakuje, musi się zamykać w łazience lub szukać schronienia u sąsiadów. Twierdzi, że Aimee udusiła kocięta mieszkającej z nimi kotki.

Co?! wykrztusiłam, podnosząc wzrok znad raportu. Jill pokiwała ponuro głową.

Czytaj. Dalej jest tylko gorzej.

Jill była moją asystentką rodziny (tę funkcję określa się też czasem mianem pracownika łącznikowego) z Homefinders, czyli agencji, dla której pracowałam jako rodzic zastępczy. Siedziałyśmy u mnie w salonie. Jill przyglądała mi się uważnie, kiedy wczytywałam się w kartę ośmioletniej dziewczynki. Pomoc społeczna zamierzała umieścić Aimee w rodzinie zastępczej i szukała dla dziewczynki opiekuna. Czytałam dalej:

Rodzice Aimee żyją osobno, dziewczynka mieszka głównie z matką. Mieszkanie jest zawsze brudne i wychłodzone. W kuchni nigdy nie ma nic do jedzenia. Aimee i jej matka sypiają na zaplamionym materacu na podłodze w salonie, ponieważ w jedynej sypialni jest tak wilgotno, że nie nadaje się do mieszkania. Aimee jest zaniedbana i często brudna; ma wszy. Odmawia chodzenia do szkoły. Matka nie jest w stanie zająć się córką i często zostawia z innymi dorosłymi, w większości z mężczyznami i znanymi policji narkomanami. Susan (matka Aimee) nie jest zdolna wyznaczyć Aimee granic i obowiązków. Twierdzi, że Aimee robi się agresywna, kiedy nie może robić tego, na co ma ochotę. Do pomocy w rozwiązaniu problemów został powołany asystent rodziny, ale Susan nadal nie mogła poradzić sobie z córką. Oboje rodzice Aimee wstrzykiwali sobie dożylnie narkotyki. Prawdopodobnie robią to nadal. I matka, i ojciec odbyli w więzieniu wyroki za handel narkotykami.

Przewróciłam stronę. Pod nagłówkiem „Członkowie rodziny i dalsi krewni” przeczytałam, że Aimee ma pięcioro starszego przyrodniego rodzeństwa, każde miało innego ojca i każde we wczesnym dzieciństwie trafiło do opieki zastępczej. Najstarszy brat miał obecnie dwadzieścia siedem lat, a rodzina była znana pomocy społecznej od chwili jego narodzin od dwudziestu siedmiu lat!

Czemu pomoc społeczna nie umieściła Aimee w rodzinie zastępczej wcześniej? spytałam, patrząc na Jill. Z matką narkomanką i jej niezdolnością do opieki nad dziećmi? Czemu Aimee została w domu osiem lat?

Wygląda na to, że prześlizgnęła się przez system wyjaśniła Jill. W dniu urodzenia została umieszczona w rejestrze nieletnich wymagających ochrony.

W dniu urodzenia! I przez cały ten czas osiem lat nikt nie interweniował?

Wiem westchnęła Jill.

Opadłam na oparcie fotela i wpatrywałam się w raport, który trzymałam w dłoniach. Jestem rodzicem zastępczym od dwudziestu pięciu lat. Zajmowałam się już dziećmi, które „prześlizgnęły się przez system”, czyli zostały przeoczone lub zapomniane przez pomoc społeczną i samo społeczeństwo. Ile jeszcze dzieci będzie pozbawionych opieki, zanim w naszym systemie pomocy społecznej wprowadzi się jakieś poważne zmiany? Dziecko umieszcza się w rejestrze nieletnich wymagających ochrony nazywanym też rejestrem nieletnich zagrożonych przemocą kiedy istnieją poważne obawy co do jego bezpieczeństwa. Jest to środek w zamierzeniu krótkoterminowy, który ma prowadzić do udzielenia rodzinie wsparcia. Jeśli obawy znikną dziecko skreśla się z rejestru. Jeśli sytuacja nie ulega poprawie nieletniemu zapewnia się opiekę zastępczą. Ewidentnie w przypadku Aimee nie doszło ani do jednego, ani do drugiego. Raport dotyczący Aimee prezentował się ponuro, ale to, co tam wyczytałam, zdecydowanie nie tłumaczyło wypaczonego i agresywnego zachowania dziewczynki.

Jill najwyraźniej była tego samego zdania.

Pomoc społeczna wnosi o ustanowienie opieki zastępczej na podstawie rażącego zaniedbania powiedziała. Ale jest wysoce prawdopodobne, że Aimee doznała też przemocy. Jest bardzo zła. Pokiwałam głową. Dwa miesiące temu rodzinę przejęła nowa pracownica i nie mogła zrozumieć, czemu wcześniej nie odebrano dziewczynki matce. W ośrodku usiłują to ustalić.

No, mam nadzieję! powiedziałam. Boję się pomyśleć, co się działo w tym domu, że Aimee zachowuje się tak, a nie inaczej.

Jill pokiwała głową.

Sąd orzeknie w czwartek. Ze względu na udokumentowane okrucieństwo Aimee wobec dzieci i zwierząt pomoc społeczna szuka rodziny zastępczej bez małych dzieci i najlepiej bez zwierzaków.

A ja spełniam te wymagania odpowiedziałam z porozumiewawczym uśmiechem. Moje dzieci, Adrian, Lucy i Paula, miały już po dwadzieścia jeden, dziewiętnaście i siedemnaście lat, a nasza kotka Toscha zmarła ze starości kilka lat temu.

Oczywiście sama musisz zdecydować, czy podejmiesz się zająć Aimee zapewniła Jill. To dziecko ma za sobą bardzo trudne doświadczenia.

Bardzo zgodziłam się i zamilkłyśmy. Jill przyglądała mi się, jak siedziałam głęboko zamyślona. Wiedziałam, że decyzję trzeba podjąć od razu. Był wtorek, Jill powiedziała, że sprawa w sądzie będzie w czwartek. Opieka społeczna będzie musiała wykazać sędziemu, że znaleźli odpowiednią rodzinę zastępczą dla Aimee na wypadek decyzji o odebraniu dziecka matce. Na razie dziewczynka ciągle mieszkała w swoim domu.

Matka mieszka po drugiej stronie miasta dodała Jill po chwili. Więc raczej na nią nie wpadniesz. O ile dobrze rozumiem, Susan bywa agresywna i groziła rodzinom zastępczym swoich starszych dzieci. Do tego stopnia, że wszystkie dzieci trzeba było przenieść do innego hrabstwa.

To nie spotkanie z matką Aimee mnie martwi wyznałam. Zdarzało mi się to już przy innych dzieciach. Bardziej obawiam się, jaki to będzie miało wpływ na Paulę. Jak wiesz, Adriana nie ma, bo wyjechał na studia. Lucy skończyła szkołę i wieczorami po pracy często wychodzi ze znajomymi. Ale Paula jest w domu i za pół roku zdaje maturę.

Jestem przekonana, że szybko dasz sobie radę z Aimee. Jill wydawała się dużo pewniejsza ode mnie.

Mam spore obawy. I niemiłe przeczucie, że coś strasznego musiało się przydarzyć Aimee, skoro potrafi zachować się tak okrutnie.

Zgadzam się przytaknęła Jill. Wiesz, o kim pomyślałam, kiedy po raz pierwszy czytałam raport dotyczący Aimee?

Nie, o kim?

O Jodie.

Nasze spojrzenia się spotkały, a we mnie zamarło serce. Jodie (dziewczynka, której historię opowiedziałam w Skrzywdzonej) była najtrudniejszym dzieckiem, jakim się kiedykolwiek zajmowałam. Mieszkała u mnie przez rok, trzy lata temu, do chwili, kiedy psychiatra zalecił przeniesienie jej do zakładu zamkniętego. Wypaczone zachowania Jodie były wynikiem wielu lat przemocy. Między innymi padła ofiarą siatki pedofilów, którzy przekazywali jeden drugiemu. Jodie miała osiem lat, kiedy do mnie przyjechała. Tyle samo co Aimee.

Czemu tak mówisz? spytałam po chwili, czując, jak zimny dreszcz przebiega mi po plecach. Nic w raporcie nie wskazuje na to, że Aimee doświadczyła takiej przemocy jak Jodie, nie ma też mowy o wykorzystywaniu seksualnym.

Nie, ale wydaje mi się, że w tym przypadku jest wiele rzeczy, o których opieka społeczna nie wie, a Aimee, podobnie jak Jodie, zachowuje się agresywnie. Jest jakiś powód.

Musiałam się zgodzić. Myślami wróciłam do Jodie. Zanim trafiła do mnie, przez cztery miesiące w opiece zastępczej zachowywała się tak agresywnie, że miała po kolei pięciu opiekunów i żaden nie potrafił sobie poradzić z jej zachowaniem. Mnie i mojej rodzinie też nie przychodziło to łatwo.

Przynajmniej Aimee nie będzie zmieniać opiekunów myślałam na głos. Przyjedzie z domu prosto do mnie.

Czyli weźmiesz? Jill spytała z werwą.

Przytaknęłam.

Mam nadzieję, że moje dzieci wykażą tyle zrozumienia dla Aimee, co dla Jodie.

Jestem tego pewna zapewniła mnie Jill.

Rozdział drugi
Czekam na Aimee

Co zrobiłaś?! krzyknęła Paula, wpatrując się we mnie z niedowierzaniem. Chyba się nie zgodziłaś jej przyjąć? Nie wierzę! W ogóle o mnie nie pomyślałaś! Jak ja się będę czuła? Nikt nie będzie mógł do mnie przyjść i nie będę miała jak się uczyć. Jak mogłaś, mamo? Przechlapane, zmuszasz mnie do wyprowadzki odwróciła się i wypadła z pokoju, kierując się na górę.

Gratulacje, Cathy pomyślałam. Świetnie sobie z tym poradziłaś. Piątka za takt i dyplomację.

Paula! zawołałam za nią, ale zniknęła w swoim pokoju, zamykając za sobą drzwi. Wiedziałam, że lepiej za nią nie iść. Próba rozmowy w tej chwili może przynieść więcej szkody niż pożytku. Musi ochłonąć i ja też.

Zostałam w salonie i podeszłam do okien wychodzących na patio. Ogród był nagi, bo to początek listopada. Liście opadły z drzew, szare niebo przykrywały chmury. Zaczęła się kolejna angielska zima. Uświadomiłam sobie ponuro, że w tym roku spędzę z bardzo zaburzonym dzieckiem. Może Paula miała rację i podjęłam złą decyzję. Przez chwilę wydawało mi się, że Paula zareagowała przesadnie co zrozumiałe, biorąc pod uwagę jej siedemnaście lat i nerwy przed zbliżającymi się egzaminami. Wiedziałam, że opieka nad Aimee będzie miała olbrzymi wpływ na nas wszystkie. Przypuśćmy, że dziewczynka nie uspokoi się tak szybko, jak Jill zakładała. Przypuśćmy, że doznała tak głębokich krzywd, że nie będę w stanie jej pomóc. Co wtedy? Czy Aimee tak samo jak Jodie wpadnie w spiralę choroby psychicznej i trafi do ośrodka zamkniętego? Nie zniosłabym chyba czegoś takiego po raz kolejny. To był dla nas koszmar patrzeć, jak Jodie się pogrąża, i nie móc jej nijak pomóc.

Wtedy, żeby przygnębić mnie jeszcze bardziej, zadzwonił telefon. Po drugiej stronie słuchawki odezwała się Kristen, pracownica społeczna opiekująca się Aimee, z nową porcją przerażających wieści.

Pomyślałam, że się przedstawię zaczęła lekko, ewidentnie zadowolona, że udało jej się znaleźć rodzica zastępczego na tyle nieroztropnego, żeby przyjąć Aimee. Podam pani trochę ogólnych informacji i wyjaśnię, jak zorganizujemy przekazanie Aimee w czwartek, jeśli dostaniemy orzeczenie od sądu.

Jeśli? powtórzyłam za nią. Jestem pewna, że w tym przypadku sąd ustanowi opiekę zastępczą.

Jedna rozprawa była już dwa tygodnie temu, ale zawiesili wyjaśniła Kristen. Susan, matka Aimee, ma dobrego adwokata, ale trzymajmy kciuki, żeby tym razem się udało.

Westchnęłam, ale nie skomentowałam. Zawieszanie rozpraw w takich sprawach nie było niczym niezwykłym i po prostu znaczyło, że dziecko musi dłużej zostać w domu, znosić zaniedbania i przemoc.

Rodzice Aimee nie dostaną pani danych ciągnęła Kristen. Susan nie chce oddać córki i jest wściekła. Sączy też jad w Aimee i pracowicie zniechęca do idei przeprowadzki. Aimee jest teraz zdeterminowana i twierdzi, że nie da się oddzielić od matki. Zabranie Aimee w czwartek będzie problematyczne, powiadomiłam policję. Prawdopodobnie Aimee przyjedzie do pani rozemocjonowana i zła. Trzeba wykąpać jest brudna i ma paskudne wszy we włosach, którymi trzeba zająć się od razu. Nie dawała swojej matce niczego z tym zrobić i kopała ją, kiedy próbowała Aimee uczesać. Ale ma pani duże doświadczenie, jestem pewna, że jakoś sobie pani z tym poradzi. Kristen zrobiła przerwę, w oczekiwaniu, potwierdzę.

Tak sądzę przyznałam. Ale czemu Aimee ma w sobie tyle złości wobec matki? I czemu zachowuje się tak źle? Za zachowaniem dziecka zawsze leży jakiś powód.

Prawda zgodziła się Kristen. W tej sprawie jest wiele niewiadomych. Przejęłam rodzinę dwa miesiące temu i nie mogłam zrozumieć, czemu Aimee była w domu tak długo.

Nie pierwszy raz słyszałam od pracownika socjalnego, że sprawę należało poprowadzić inaczej, lepiej. Przerzucanie między sobą odpowiedzialności też nie było wyjątkiem. Ale nie mogłam całkowicie winić Kristen za istniejący stan rzeczy, skoro zajmowała się sprawą od niedawna. Z pewnością przed nią wielu pracowników pomocy społecznej zrobiło, co w ich mocy, a potem, z różnych przyczyn, poszli dalej. Czasem wśród asystentów rodziny jest duża rotacja i może być to jeden z licznych powodów, dla których dzieci prześlizgują się przez sieć pomocy społecznej.

Aimee mieszkała u obojga rodziców ciągnęła Kristen. Podejrzewamy, że w obu domach dilerzy handlowali narkotykami. Podczas ostatniego nalotu na mieszkanie matki policja znalazła zużyte strzykawki blisko miejsca, gdzie Aimee spała na materacu na podłodze, ale narkotyków nie było. Oba mieszkania brudne i kiepsko wyposażone. Kiedy Susan nie daje sobie rady z Aimee, zostawia z kimkolwiek, kto zgodzi się nią zająć. Aimee nie umie się umyć ani ubrać, moczy się w nocy, jada tylko ciastka domaga się ich. Nie umie pisać ani czytać. Nic dziwnego, bo praktycznie nie chodzi do szkoły. I ostrzeżenie.

Tak? spytałam, zastanawiając się, co jeszcze mogę usłyszeć.

Matka Aimee ma zwyczaj składania skarg na rodziny zastępcze i jest w tym dobra. Więc będzie musiała pani być ostrożna.

Będę powiedziałam, zdając sobie sprawę, że to dodatkowy problem, z którym będę musiała się borykać, poza opieką nad Aimee i próbą zmiany jej przerażającego zachowania.

Teraz czwartek mówiła dalej Kristen. Załóżmy, że sąd wyda orzeczenie po naszej myśli. Odbierzemy Aimee ze szkoły i przywieziemy prosto do pani. Nie będzie miała ubrań, tylko to, co na sobie. Spróbuję zdobyć więcej rzeczy za parę dni, kiedy matka będzie mniej wściekła, ale nie liczyłabym na nic szczególnego. Jej garderoba i tak jest w strzępach. Przypuszczam, że ma pani jakieś zapasowe ciuchy, które się nadadzą?

Chyba tak odparłam. Jaki ma rozmiar?

Nie wiem. Nie mam dzieci.

Czy jest zbudowana jak przeciętna ośmiolatka?

Tak mi się wydaje, chociaż ma lekką nadwagę.

W porządku. Znajdę coś, co będzie mogła na siebie włożyć, a w piątek zabiorę na zakupy.

Chcemy, żeby w piątek poszła do szkoły zaoponowała Kristen. Żeby zachować ciągłość. Nie bywa w szkole za często, a mówi, że lubi swoją nauczycielkę. Myślę, że to jej dobrze zrobi po szoku, który czeka w czwartek.

Do której szkoły chodzi?

Szkoła podstawowa Hayward. To po drugiej stronie miasta, patrząc od pani. Zna pani szkołę?

Nie, ale trafię.

No tak, myślę, że na teraz to tyle podsumowała Kristen. Jestem pewna, że pani asystentka uprzedziła panią: będzie trzeba jasno wytyczyć Aimee granice i wyznaczyć jej obowiązki. Brak jej jednego i drugiego.

Rozumiem.

Widzimy się w czwartek. Kristen westchnęła na zakończenie rozmowy. Cieszę się, że ta sprawa przechodzi w inne ręce. Z matką nie da się pracować.

Odchodzi pani? spytałam zaskoczona.

Nie, ale kiedy Aimee trafi pod pani opiekę, sprawa przejdzie z mojego zespołu do wydziału do spraw dzieci w rodzinach zastępczych.

Wiedziałam, że to powszechna praktyka, ale pociągało to za sobą kolejną zmianę pracownika socjalnego. Kiedyś asystent rodziny był przypisany do dziecka, kiedy trafiało do opieki zastępczej, ale kilka lat temu wprowadzono zmiany i teraz brak ciągłości stał się jeszcze poważniejszym problemem.

Z głową pełną czarnych myśli po rozmowie o stopniu zaniedbania Aimee i narkotykowych kręgach, w których obracają się jej rodzice, pożegnałam się z Kristen i odłożyłam słuchawkę. Poszłam na górę. Paula miała chyba wystarczająco dużo czasu, żeby ochłonąć, więc ostrożnie zapukałam do jej drzwi. Nie było odpowiedzi. Zapukałam jeszcze raz i pomału uchyliłam drzwi.

Mogę wejść? spytałam, wsuwając głowę do pokoju. Paula siedziała na łóżku, odwrócona plecami do mnie, twarzą w kierunku okna.

Wszystko jedno odparła, lekko wzruszając ramionami, co jak wiedziałam, znaczyło „tak”.

Weszłam do pokoju i usiadłam obok niej na krawędzi łóżka. Wpatrywała się w kolana i ugniatała dłonie. Wyglądała ponuro.

Kocham cię powiedziałam. Te słowa skutecznie łamią lody i nie da się ich przedawkować.

Też cię kocham odpowiedziała cicho, ale nie spojrzała na mnie.

Wiedziałam już, że nawiązałyśmy kontakt i że jest gotowa wysłuchać, co mam do powiedzenia. Miałam przygotowane wyjaśnienie, czemu zgodziłam się zająć Aimee. Chciałam też zapewnić Paulę, że zrobię wszystko, żeby ograniczyć zamieszanie, jakie wywoła wprowadzenie się do nas dziewczynki. Wzięłam oddech, żeby zacząć mówić, ale zanim się odezwałam, Paula powiedziała cicho:

W porządku, mamo. Rozumiem, czemu Aimee będzie u nas.

Naprawdę? Nie jestem pewna, czy ja rozumiem zaśmiałam się krótko i nerwowo. Myślę, że czasem jestem zbyt impulsywna i podejmuję decyzje, zanim je dobrze przemyślę.

Tylko jeśli chodzi o dzieciaki stwierdziła moja córka. Pozwalasz, żeby twoje serce wzięło górę nad rozumem. Poza tym jesteś całkiem zrównoważona.

Znowu się zaśmiałam, Paula też zmusiła się do
uśmiechu.

Słuchaj, skarbie zaczęłam, łapiąc za rękę. Wiem, że przed tobą ważne sześć miesięcy do matury, więc obiecuję ci, że postaram się, żeby było tak spokojnie, jak się da. Chciałabym też, żebyś się nie krępowała, przyprowadzając przyjaciół do domu. Gwarantuję, że Aimee nie będzie przeszkadzała. Ciężko pracujesz i musisz czasem odpocząć. Ja będę zabawiać Aimee.

Brzmiało to, jakbym chciała wykluczyć Aimee, ale zajmowałam się wcześniej dziećmi o szczególnych potrzebach, więc obie wiedziałyśmy, jak bardzo potrafią być wymagające.

Nie musisz się martwić zapewniła Paula z delikatnym uśmiechem. Poradzę sobie.

Świetnie pogłaskałam po dłoni. To, jak się czujesz, jest dla mnie bardzo ważne. Nigdy bym świadomie nie zrobiła nic, co mogłoby cię dotknąć. Nie zgodziłabym się przyjąć Aimee, gdybym sądziła, że ty, Adrian albo Lucy będziecie temu zdecydowanie przeciwni.

Praca rodzica zastępczego to zawsze balansowanie między potrzebami przybranego podopiecznego a potrzebami swoich własnych dzieci.

Nie jestem przeciw powiedziała Paula. Objęła mnie w talii i położyła mi głowę na ramieniu, żeby się przytulić na zgodę. Objęłam i tak siedziałyśmy chwilę, powiedziała: Wiesz, mamo, ta Aimee wydaje się trochę podobna do Jodie.

Spojrzałam na nią zaskoczona, że ona też miała to skojarzenie.

Mam nadzieję, że nie odpowiedziałam. Ale jeśli będzie podobnie, to przynajmniej teraz jestem lepiej przygotowana na jej problemy. Dużo się nauczyłam, opiekując się Jodie, więc już nie popełnię tych samych błędów.

Szczerze mówiąc, wątpiłam, czy mogłam zrobić dla Jodie coś więcej, tak głęboko była poraniona. Potrzebowała specjalistycznej pomocy.

Siedziałyśmy jeszcze przytulone z Paulą przez chwilę i kiedy byłam pewna, że się uspokoiła, wyszłam, żeby mogła zrelaksować się przy muzyce, zanim usiądzie do lekcji. Zeszłam na dół przygotować kolację. Cieszyłam się, że mam tak wyrozumiałe dzieci i że chociaż między nami nieporozumienia jak w każdej rodzinie nikt się długo nie boczy i atmosfera szybko się oczyszcza.

O wpół do szóstej Lucy, moja przybrana córka, wróciła do domu. Pracowała jako asystentka w przedszkolu.

Cześć! zawołałam z kuchni, kiedy otworzyła drzwi wejściowe.

Cześć, co na kolację? odpowiedziała z przedpokoju.

Zapiekanka makaronowa z kurczakiem.

Świetnie.

Uśmiechnęłam się do siebie. Kiedy Lucy trafiła do mnie siedem lat temu, była na skraju anoreksji, strasznie wychudzona, prawie nic nie jadła. Teraz trzymała zdrową wagę i jadła z przyjemnością, jak wszyscy u nas w domu. Adoptowałam Lucy pięć lat temu, więc była już zasiedziałym i kochanym członkiem mojej rodziny.

Lucy zdjęła płaszcz w korytarzu i po wejściu do kuchni przywitała mnie zwyczajowym głośnym całusem w policzek.

Dzień minął dobrze? spytałam, bo zawsze pytam o to moje dzieci po powrocie do domu.

Tak, chociaż czterolatki były rozentuzjazmowane wizytą w remizie. Moja dyrektorka zresztą też, z powodu strażaków.

Zaśmiałam się i stwierdziłam, że najlepiej od razu powiem Lucy o Aimee.

Możliwe, że w czwartek przyjedzie do nas ośmiolatka i zostanie.

Fajnie stwierdziła Lucy, sięgając po ciastko.

Jest bardzo zaniedbana i ma problemy z zachowaniem doprecyzowałam.

W porządku. Jak ma na imię?

Aimee.

Ładnie. Czy zdążę wziąć prysznic przed kolacją? Idę potem do kina.

Szybki tak. Jemy za piętnaście minut.

Fajnie powtórzyła Lucy, cmoknęła mnie jeszcze raz w policzek i pobiegła do łazienki. Była starsza od Pauli, twardsza, ze względu na doświadczenia, jakie przeszła, zanim trafiła do rodziny zastępczej. Miała też życie poza naszym domem, więc wiadomość o przyjeździe Aimee przyjęła bezproblemowo.

O szóstej usiadłyśmy do posiłku. Nie mówiłyśmy więcej o Aimee. Wieczór minął jak zwykle Lucy wyszła spotkać się ze znajomymi, a Paula odrabiała lekcje, w przerwach czatując i esemesując z przyjaciółmi.

do czwartku rano nie miałam wieści ani od Jill, ani od Kristen. Pokój dla Aimee był gotów, chociaż ja nie byłam gotowa. Zdążyłam już wcześniej dobrze wysprzątać sypialnię, po tym jak miesiąc wcześniej zwolnił Reece (mały chłopiec, którego historię opowiedziałam w Nikomu nie powiem). Zmieniłam poszewkę z Batmanem na pościel w motylki w nadziei, że przypadną dziewczynce do gustu. Ułożyłam kilka pluszowych zabawek na łóżku. Poza meblami w pokoju znajdowała się skrzynia z grami i układankami. Resztę zabawek trzymałam w szafce na parterze. Postanowiłam zająć się ubraniami dla Aimee, jak się pojawi, kiedy już będę wiedziała, jaki nosi rozmiar. Trzymałam zapasowe ubrania (dla chłopców i dziewczynek, w większości rozmiarów) w tapczanie w moim pokoju.

W porze lunchu zadzwoniła Jill z pytaniem, czy odzywała się do mnie Kristen. Ponieważ się nie odzywała, doszłyśmy do wniosku, że rozprawa jeszcze się nie skończyła. Godzinę później Kristen zadzwoniła, mówiąc, że właśnie wyszła z sądu i że sędzia zgodził się na opiekę zastępczą, co oczywiście przyjęłam z ulgą. Kristen poinformowała mnie też, że razem z koleżanką, Laurą, jadą do szkoły odebrać Aimee.

Susan, matka Aimee, była w sądzie bardzo zła opowiadała. Ma dobrego prawnika, więc musiałam się zgodzić, żeby Susan spędziła z Aimee pół godziny po skończeniu szkoły, żeby się pożegnać.

W porządku odpowiedziałam. Do zobaczenia.

Odłożyłam słuchawkę i zamyśliłam się nad pożegnaniem Susan z córką po szkole. Współczułam jej, jak wielu rodzicom, których dziećmi się zajmowałam. Żadne z nich nie zaczynało źle, nie planowało zniszczenia sobie życia i utraty dzieci. Domyślałam się, że życie obeszło się z Susan równie okrutnie, co z Aimee.

Rozdział trzeci
Wyzwanie

Mimo lat doświadczenia, jakie mam za sobą, ciągle denerwuję się przed przyjazdem nowego dziecka. Czy mnie polubi? Czy uda mi się pomóc i sprawić, że pogodzi się z cierpieniem i z tęsknotą za domem? Czy poradzę sobie z jego potrzebami? Czy to będzie akurat dziecko, któremu nie dam rady pomóc? Kiedy dziecko już przyjedzie, jest tyle pracy, że nie ma czasu na zamartwianie się i po prostu biorę się do roboty. Jednak tego czwartkowego popołudnia, kiedy czekałam, przyjedzie Aimee co według moich obliczeń powinno nastąpić między 4.30 a 5.00 ściskało mnie w żołądku, a głowę zaprzątało mi tyle myśli, że nie byłam w stanie się niczym zająć. Zadzwoniła Jill, żeby uprzedzić, że została wezwana do nagłego przypadku i nie będzie mogła przyjść zapewnić mi moralnego wsparcia w chwili przyjazdu Aimee. Zapewniłam ją, że sobie poradzę.

Paula wróciła ze szkoły o czwartej. Przekąsiła coś i wypiła, a potem poszła zrelaksować się w swoim pokoju przed odrabianiem lekcji. Lucy miała wrócić dopiero o wpół do szóstej. Mój niepokój rósł, za dwadzieścia piąta rozległ się dzwonek do drzwi. Z mieszanką strachu i ulgi, że Aimee wreszcie przyjechała, poszłam otworzyć.

Dzień dobry przywitałam się wesoło, skrywając zdenerwowanie za szerokim uśmiechem. Cieszę się, że już jesteście.

Na progu stały dwie pracownice socjalne, czyli jak się domyśliłam, Kristen i jej koleżanka Laura, a między nimi Aimee z plastikową torbą w ręku.

Jestem Cathy. Wejdźcie, proszę uśmiechnęłam się do przybyłych.

Aimee ewidentnie uznała, że to ja tu rządzę, bo odepchnąwszy obie kobiety, weszła pewnie do przedpokoju i stała, wpatrując się we mnie wyczekująco. Kristen i Laura weszły za nią.

Dzień dobry, Cathy przywitały się i przedstawiły.

Czy mamy zdjąć buty? spytała grzecznie Kristen i od razu zaczęła je ściągać, kiedy zobaczyła nasze buty ustawione w rządku.

Dziękuję powiedziałam. Płaszcze możecie powiesić na wieszaku w korytarzu.

Kristen i Laura zdejmowały buty i okrycia, a ja przyjrzałam się Aimee, która się nie rozebrała.

Zostawimy tutaj twoje buty i kurtkę? spytałam zachęcająco.

Nie. Nie zdejmę oświadczyła Aimee, buntowniczo wysuwając podbródek. Nie zmusisz mnie.

Mój błąd, pomyślałam, nie powinnam była dać jej wyboru. Powinnam była powiedzieć: „Czy wolisz najpierw zdjąć kurtkę, czy buty?”. To tak zwana technika „zamkniętego wyboru” i powinna zachęcić dziecko do działania, a nie odmowy.

Nie ma problemu powiedziałam gładko. Możesz to zrobić później.

Nie zdejmę wcale odparowała Aimee wyzywająco. Obie kobiety spojrzały na mnie, a potem w górę.

Na razie możesz zostać w butach i kurtce wyjaśniłam, świadoma, że dziewczynka musi widzieć we mnie osobę podejmującą decyzje. Zdejmiemy je później. Chodźcie dalej.

Zanim Aimee mogła znowu odmówić, odwróciłam się i poprowadziłam gości korytarzem do salonu. Znowu pomyślałam o Jodie. Chociaż Aimee była w tym samym wieku, miała podobne jasne włosy i szaroniebieskie oczy, to nie miała takiej nadwagi jak Jodie i wydawała się bystrzejsza. Wiedziałam, że muszę się postarać, by zachęcić do współpracy.

W salonie Aimee zasiadła na środku kanapy, zmuszając obie pracownice socjalne, żeby wcisnęły się po jej obu stronach.

Ładnie tu pochwaliła Aimee, rozglądając się po pokoju. Nie jak u nas. U nas jest chlew.

Uśmiechnęłam się smutno na to szczere i niewinne porównanie. Po prostu opisywała sprawy tak, jak je widziała.

Rzeczywiście potwierdziła Kristen, wykorzystując okazję, żeby udowodnić, że przyjście do rodziny zastępczej oznacza lepsze życie. Dom Cathy jest czysty i ciepły, i jest tu dużo ładnych mebli. Będziesz miała swój pokój, zaraz pójdziemy go zobaczyć. Będzie też dużo jedzenia i ciepła woda.

Domyśliłam się, że tego wszystkiego brakowało w domu Aimee.

Ładnie, ale to nie mój dom oznajmiła Aimee.

Od teraz będzie twój wtrąciła się Laura.

Nie, nie będzie powtórzyła Aimee głośniej, odwracając się do Laury i wysuwając podbródek. Mój dom jest tam, gdzie moja mama, i ani ty, ani wasi cholerni prawnicy nie mogą tego zmienić.

Kristen i Laura spojrzały na mnie.

Chyba wiem, skąd się to wzięło stwierdziła Kristen. Pokiwałam głową. Takiego zdania użyłby dorosły, nie ośmioletnie dziecko. Domyśliłam się, że Aimee powtarza słowa swojej matki.

Cathy będzie odwozić cię do szkoły i potem odbierać ciągnęła niewytrącona z równowagi Kristen. A jutro po szkole zobaczysz się z mamą przeniosła wzrok na mnie potem powiem ci o widzeniach.

Okej zgodziłam się. Zaproponowałam coś do picia, bo wcześniej tego nie zrobiłam.

Nie, nie trzeba, dziękuję. Kristen odmówiła. Zostawimy Aimee i wracamy do biura.

Laura przytaknęła.

A ty, Aimee? spytałam. Chciałabyś się czegoś napić?

Potrząsnęła głową, bardziej zainteresowana przedmiotami w pokoju, w które wpatrywała się zdumiona, jak dziecko w sklepie z zabawkami. Mój salon jest raczej przeciętny, chociaż dla Aimee ewidentnie nie był. Wydawała się zafascynowana fotografiami wiszącymi w ramkach na ścianie, roślinami doniczkowymi, bibelotami i podobnymi przedmiotami, które można znaleźć w większości domów.

Aimee ma ze sobą jedną torbę powiedziała Kristen. Jest w korytarzu. Kiwnęłam głową. Spróbujemy przywieźć więcej rzeczy, kiedy matka się uspokoi, ale nie jestem pewna, czy się przydadzą.

Znowu kiwnęłam głową, bo wiedziałam, co ma na myśli. Jeśli ubrania, które Aimee miała teraz na sobie, były reprezentatywne dla reszty jej garderoby, to pewnie nadawały się na ścierki. Kurtka, której nie chciała zdjąć, była zdecydowanie za mała, brudna i mocno znoszona. Wypłowiałe spodnie dresowe były za krótkie i poplamione. Tenisówki rozeszły się na palcach, więc widać było skarpetki. Nie mogłam sobie przypomnieć, kiedy ostatnio widziałam równie biednie ubrane dziecko.

Czy to jest jej szkolny mundurek? spytałam, pamiętając, że Aimee przyjechała prosto ze szkoły.

To, co z niego zostało przyznała Kristen. Będziesz musiała kupić jej cały nowy mundurek. Załatwię ci początkowy dodatek na odzież.

Ten dodatek, wynoszący około osiemdziesięciu funtów, to pieniądze, które przekazuje się rodzinie zastępczej, kiedy trafia do nich dziecko niemające niczego i trzeba mu sprawić całą nową garderobę. Często mija kilka tygodni, zanim te pieniądze faktycznie trafią do opiekuna, poza tym kwota tylko w części pokrywa wydatki na ubrania, których dziecko potrzebuje, ale to zawsze coś.

Dziękuję powiedziałam.

Czy możemy pójść gdzieś porozmawiać na osobności? spytała Kristen. Laura może zostać tu z Aimee.

Oczywiście odpowiedziałam, wstając. Pójdziemy do drugiego pokoju. Tam jest kilka gier zwróciłam się do Aimee i Laury, wskazując na pudło z zabawkami, które przyniosłam wcześniej.

Laura wstała i podeszła, żeby wybrać grę, ale Aimee została na kanapie, wpatrując się w tkaninę, jakby nigdy wcześniej nie widziała czegoś podobnego. Nagle zaczęła ściągać z siebie kurtkę.

Cholernie tu gorąco wyjaśniła. Zdejmę kurtkę.

Dobra decyzja pochwaliłam z uśmiechem.

Kristen wyjęła ze swojej teczki plik papierów i wyszłyśmy z pokoju. Usłyszałyśmy, jak Laura proponuje Aimee, żeby ułożyły razem puzzle, a Aimee pyta, co to puzzle.

Aimee ma osiem lat i nie wie, co to puzzle powiedziałam cicho w holu do Kristen.

Nie dziwi mnie to stwierdziła Kristen. Jest taka zaniedbana. W mieszkaniu jej matki nie ma żadnych zabawek, więc Aimee od rana do nocy ogląda telewizję. Susan twierdzi, że zabawki w mieszkaniu ojca Aimee, ale on nie chciał mnie wpuścić, więc nie wiem. Ale wątpię, żeby były tam jakieś zabawki. Wszystkie pieniądze szły na narkotyki.

Kiedy zamknęłyśmy za sobą drzwi pokoju, Kristen przyznała, że Aimee to jeden z najgorszych przypadków zaniedbania, z jakim się kiedykolwiek zetknęła, i powtórzyła, że nie rozumie, czemu dziewczynki nie zabrano z domu wcześniej. Potem powiedziała mi jeszcze raz, że Aimee ma problem z wszami, więc ja i moja rodzina musimy uważać, żeby niczego nie złapać.

Zajmę się jej włosami wieczorem obiecałam. Mam butelkę jakiegoś specyfiku.

Dobrze pochwaliła Kristen. Trzeba też umyć. Śmierdzi okropnie.

Pokiwałam głową, bo zwróciłam na to uwagę, jak tylko weszła.

Tym też się zajmę, zanim położę spać.

Wiesz, że Aimee kopała i gryzła matkę, kiedy próbowała umyć? przypomniała mi Kristen.

Tak, wiem. Czytałam w raporcie.

Musi mieć częsty kontakt z matką powiedziała Kristen, zmieniając temat. Widzenia będą się odbywać w ośrodku pomocy rodzinie i będą monitorowane. zaplanowane po szkole w poniedziałki, środy i piątki. Każdego wieczoru, kiedy matka i córka się nie widzą, także w weekend, mają kontaktować się telefonicznie. Czy możesz, proszę, nadzorować kontakty telefoniczne? Na głośniku?

Tak zapewniłam. Często mnie o to proszono. Czyli plan jest taki, żeby Aimee wróciła do domu? spytałam, bo to było najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie, czemu kontakty mają być tak intensywne: żeby Aimee i matka utrzymały więź do powrotu dziewczynki do domu.

Dobry Boże! Nie! wykrzyknęła zszokowana Kristen. Aimee nie ma szans wrócić do domu. Daliśmy matce już wcześniej wystarczająco dużo okazji, żeby coś ze sobą zrobiła. Pomoc społeczna chce znaleźć dla Aimee rodzinę adopcyjną, a jeśli to się nie uda, długoterminową rodzinę zastępczą.

Więc po co taki intensywny kontakt? dopytywałam zaskoczona. To okrutne, skoro nie ma szans wrócić do domu.

Adwokat Susan forsował to w sądzie. Istniała poważna obawa, że jeśli się nie zgodzimy, to sędzia nie wyda zgody na opiekę zastępczą.

Co? spytałam oniemiała. Przy tak daleko posuniętym zaniedbaniu?

Wiem, to absurdalne westchnęła Kristen. Ale warunki do odebrania dziecka rodzicom teraz tak restrykcyjne, że wiele dzieci zostaje z rodzinami dłużej, niż powinno.

Nie pierwszy raz pomyślałam, jak bardzo potrzebne rewizja i reforma całego systemu ochrony dzieci i pomocy społecznej. O ile nikt nie chce rozdzielać rodzin, to szybka interwencja może dać dziecku szansę na nowy start w życiu. W wieku lat ośmiu najgorsze już się dokonało i trudno to naprawić.

Jak wspomniano w raporcie ciągnęła Kristen, przeglądając podstawowe formularze informacyjne, które wyjęła z teczki Aimee moczy się w nocy.

Owinęłam materac folią zabezpieczającą powiedziałam. To żaden problem.

Dobrze. W domu był to problem. Materac, na którym Aimee z matką spały w dużym pokoju, śmierdział moczem. Smród był obrzydliwy i czuło się go od razu po wejściu do mieszkania. Jak wiesz, Aimee potrzebuje jasnych granic i rytmu dnia objaśniała dalej Kristen. W domu tego nie było. Jak już mówiłam przez telefon, Susan bardzo sprytnie składa skargi na rodziny zastępcze, więc uważaj. Chyba myśli, że jeśli jej dzieci przeniosą ileś razy, to w końcu do niej wrócą, ale to oczywiście tak nie działa.

Susan ma kontakt z pozostałymi dziećmi?

Trochę. W dużej mierze nieformalny. Kiedy dzieciaki dorastają do wieku nastoletniego, nie da się ich powstrzymać przed wejściem do autobusu i wizytą u biologicznych rodziców. Wiele z nich ciągnie do domu. Kristen znowu westchnęła i sięgając po końcową stronę pliku formularzy, poprosiła: Czy możesz to podpisać? Pokażemy Aimee jej pokój i jedziemy.

Obie podpisałyśmy stosowny dokument, który dawał mi prawo do opieki nad Aimee, po czym wróciłyśmy do salonu. Laura i Aimee siedziały na podłodze pochylone nad układanką z dużymi elementami. Aimee ewidentnie nie miała pojęcia, co robić, i liczyła na to, że Laura ułoży puzzle za nią. Puzzle przeznaczone dla przedszkolaków w wieku od dwóch do czterech lat.

Aimee, Cathy pokaże nam teraz twój pokój. Fajnie, prawda? zagaiła Kristen wesoło.

Aimee chyba też uważała, że fajnie, więc dźwignęła się na nogi. Zauważyłam, że w odróżnieniu od Jodie nie była nadaktywna. Wręcz przeciwnie, jej ruchy były powolne, wręcz ospałe. Laura wstała, więc wyszłam z salonu i poprowadziłam wszystkich na górę. Kiedy mijałyśmy drzwi do sypialni, powiedziałam:

Tu jest pokój mojej córki Pauli. Ma siedemnaście lat. Poznasz później. A tu mieszka Lucy. Teraz jest w pracy.

To fajnie, prawda, Aimee? ucieszyła się Laura Będziesz miała dwie dorosłe dziewczyny, z którymi będziesz się bawić.

Byłam ciekawa, czy Paula usłyszała ten komentarz i co o nim pomyślała! Aimee nie mówiła nic, póki nie dotarłyśmy do jej pokoju, kiedy to rozjaśniła jej się buzia.

Kurczę, ładnie. To wszystko dla mnie? spytała z rozbrajającą szczerością.

Tak. To twój pokój. Tylko dla ciebie wyjaśniłam.

Czy moja mama może przyjść i mieszkać ze mną? Podobałoby jej się spytała Aimee, głaszcząc kołdrę na łóżku.

Nie powiedziała Kristen. Z mamą spotkasz się w ośrodku pomocy rodzinie. Tu nie będzie mogła przyjść.

Wiem to odwarknęła Aimee. Już mi mówiłaś. Nie jestem głupia.

Kristen odpuściła. Przekonałam się, że Aimee z grzecznego tonu potrafi gładko przejść do postawy agresywnej i konfrontacyjnej.

Tutaj masz miejsce na ubrania pokazałam, otwierając drzwi szafy i szuflady.

Nie będę tego potrzebować stwierdziła Aimee. Mam mało ubrań.

Kupię ci jakieś obiecałam optymistycznie, z uśmiechem.

Nie, nie kupisz szczeknęła Aimee. To robi moja mama.

Aimee Laura wyjaśniła spokojnie póki mieszkasz tu z Cathy, to ona będzie kupować ci ubrania i gotować, tak jak robiła to twoja mama w domu.

Ale ona tego nie robiła odparowała Aimee, szybka jak błyskawica. To dlatego jestem w cholernej rodzinie zastępczej. Nie kupowała mi ubrań. Dawali nam. Nie zabierała mnie do szkoły, nie stawiała mi granic, nie wiem, co to. I dawała mi za dużo ciastek, dlatego mam zepsute zęby. Dlatego jestem w rodzinie zastępczej, a nie z mamą. I ty to wiesz!

Kiedy Aimee skończyła swój wywód, odwróciłam się, żeby ukryć uśmiech. Wyglądało na to, że uwadze Aimee mało co umyka, i do tego miała taki dziwaczny sposób mówienia mieszanka dziecięcej szczerości i dojrzałego cynizmu. Nie wiedziałam, czy to wyjaśnienie usłyszała od kogoś, pewnie od pracownika socjalnego, czy to wnioski, które sama wyciągnęła, ale spostrzeżenie było celne. Laura i Kristen też się uśmiechały.

Czy ten telewizor jest mój? spytała Aimee, pokazując mały przenośny telewizor na komodzie.

Tak, możesz z niego korzystać, póki tu mieszkasz potwierdziłam. Ale ograniczam korzystanie z telewizji. Jeśli byłaś grzeczna danego dnia, możesz trochę pooglądać przed pójściem spać, ale to nagroda.

A co jeśli nie będę grzeczna? spytała Aimee, odwracając się i patrząc mi w oczy.

Wtedy nie ma oglądania wyjaśniłam zwięźle.

Jak mnie powstrzymasz? prowokowała Aimee. Oczy błyszczały jej buńczucznie, obie kobiety z pomocy społecznej patrzyły na mnie w oczekiwaniu na reakcję.

W bardzo prosty sposób odpowiedziałam. Nie włączam go albo wynoszę z pokoju.

Nie możesz tego zrobić odparowała Aimee, podnosząc głos. Nie wolno tak. Powiem mojej mamie i ona załatwi, żeby mnie przenieśli.

Kristen i Laura wymieniły kolejne porozumiewawcze spojrzenie. Prawdopodobnie to Susan, stosując taktykę utrudniania pracy rodzinom zastępczym, gdzie przebywały jej starsze dzieci, zasiała myśl w głowie dziewczynki. Trzymałam się mojej tradycyjnej strategii unikałam konfrontacji i koncentrowałam sią na pozytywach:

Ale jestem pewna, że nie będzie takiej potrzeby, Aimee powiedziałam wesoło. Słyszałam, że jesteś grzeczną dziewczynką.

Właściwie spodziewałam się odpowiedzi „Wcale nie”, ale zawiodłam się. Aimee wydawała się zaskoczona, że zasugerowałam, że może być grzeczna.

Dzięki powiedziała. Jesteś miła.

Nie ma sprawy odpowiedziałam.

Zaczynałam lubić Aimee. Podobały mi się jej cięte riposty, kiedy wyrażała swoje myśli prosto i bezpośrednio. Podobało mi się, że potrafi spojrzeć mi w oczy. Na pierwszy rzut nie wszystko było stracone. Dawało mi to nadzieję, że będziemy mogły współpracować i uda mi się coś zmienić. Poczułam ulgę i wdzięczność, bo wyglądało na to, że Aimee nie ma tych problemów co Jodie, u której wynikały one z okrutnej przemocy seksualnej. Ale chociaż teraz wydawało mi się, że poza kolorem włosów i oczu niewiele łączy te dwie dziewczynki, to ciągle czułam, że coś w Aimee przypomina Jodie, ale nie byłam w stanie tego nazwać. Do chwili, kiedy zatrzymałam się przed drzwiami mojej sypialni i otworzyłam drzwi, żeby pokazać Aimee, gdzie śpię, na wypadek gdyby potrzebowała czegoś w nocy.

Masz faceta? spytała, zaglądając do środka.

Nie, jestem rozwiedziona wyjaśniłam.

To kto cię posuwa? spytała z porozumiewawczym uśmieszkiem. I wtedy zorientowałam się, że Aimee, tak jak Jodie, ma świadomość seksualną wykraczającą daleko poza jej wiek. Ma wiedzę, której nie powinna mieć i którą mogła nabyć, tylko oglądając filmy dla dorosłych lub będąc ofiarą molestowania.

Rozdział czwarty „Chcę ciastka”

Zignorowałam pytanie Aimee, Kristen i Laura udawały, że nie słyszą, i zeszłyśmy na dół. Słowa Aimee głęboko mnie jednak zmartwiły. Wiedziałam, że równie mocno dały do myślenia kobietom z opieki społecznej. Kristen i Laura zajrzały na chwilę do salonu, żeby zabrać swoje torby, po czym zdjęły płaszcze z wieszaka i włożyły buty. Aimee stała przy mnie, przyglądając się im. Wiedziałam, że teraz, kiedy obie się pożegnają i wyjdą, czeka ją trudny moment. Będzie musiała skonfrontować się z rzeczywistością – teraz jest w rodzinie zastępczej i mieszka ze mną, nie z matką czy ojcem. Ponieważ nieważne jak bardzo źle dzieje się w domu, dzieci z zasady nie chcą rozstawać się z rodzicami, których znają od początku swojego życia i mimo wszystko kochają.

– No, to do widzenia – Kristen zwróciła się do nas obu.

– Do widzenia – powiedziała Laura i zwracając się do mnie, dodała: – Dziękujemy.

– Będziemy w kontakcie – zapewniła Kristen.

– Dokąd idziecie? – spytała Aimee.

– Do naszego biura – wytłumaczyła Kristen. – A potem do domu.

– Zobaczę dziś moją mamę?

– Nie, zobaczysz się z nią po szkole – zapewniła Kristen. – Teraz jest wieczór. Jutro zobaczycie się z mamą po szkole.

– Co to jest jutro? – Aimee spytała skonfundowana.

– Po jednej nocy. – Laura wyjaśniła jak dużo młodszemu dziecku.

Aimee spojrzała na nią bez zrozumienia.

– Będziesz tu spała w nocy – tłumaczyła Laura. – To jest dziś. A potem rano pójdziesz do szkoły i po szkole zobaczysz się z mamą.

Dziewczynka pokiwała głową, chociaż nie byłam pewna, czy zrozumiała. Później wyjaśnię jej jeszcze raz. Ewidentnie słabo orientowała się w czasie, znacznie gorzej niż przeciętne ośmiolatki.

Kiedy pracownice społeczne wyszły, sięgnęłam po dłoń Aimee, żeby ją pocieszyć, ale wyrwała mi rękę. Rozumiałam czemu. Aimee nie była dzieckiem, które chciało być przytulane, obejmowane, czy choćby dotykane. Swoją postawą dawała do zrozumienia „odsuń się”, tak jakby wokół niej istniała niewidzialna granica, której nie wolno przekroczyć.

Wróciła Lucy.

– Cześć – zawołałam, kiedy szła ścieżką od frontu. – To jest Aimee. Aimee, to moja najstarsza córka, Lucy.

– Cześć, jak się masz? – Lucy wchodząc, zwróciła się do Aimee i ucałowała mnie w policzek.

– Nie wiem – wzruszyła ramionami Aimee.

– Witaj w rodzinie zastępczej – powiedziała Lucy pogodnie. – Właśnie zaczęłaś lepsze życie.

Uśmiechnęłam się, wdzięczna Lucy za jej pozytywne podejście. Ponieważ sama trafiła do mnie do rodziny zastępczej, wiedziała, jak to jest. Powitanie jednak nie poruszyło Aimee, która pustym wzrokiem patrzyła na Lucy.

– Zjemy dziś trochę później – zapowiedziałam. – Muszę się najpierw zająć włosami Aimee.

Lucy wiedziała, o czym mówię, bo ona sama męczyła się z wszami, zanim do mnie trafiła, podobnie zresztą jak wiele dzieci, którymi się zajmowaliśmy. Wygląda na to, że w Anglii trwa nieustająca epidemia wszawicy dotykająca dzieci w wieku szkolnym. Nie jest to choroba zagrażająca zdrowiu, ale bardzo nieprzyjemna.

– Poczujesz się dużo lepiej, kiedy się ich pozbędziesz. – Lucy zapewniała Aimee. – Skończy się to paskudne swędzenie.

Nawet przez tych kilka minut, które minęły od przyjścia Lucy, Aimee ciągle drapała się po głowie, robiła tak zresztą co jakiś czas od chwili przyjazdu.

– Moja mama nie zrobiła tego dobrze. – Aimee wyjaśniła mojej córce. – Dostaliśmy lekarstwo od pomocy społecznej, ale nie działało.

– Nie martw się, moje zawsze działa – powiedziałam optymistycznie, świadoma, że zgodnie z tym, co wyczytałam w raporcie, lek nie zadziałał przede wszystkim dlatego, że Aimee kopniakami przerwała swojej mamie nakładanie specyfiku na włosy.

– Zobaczymy się później, Aimee – powiedziała Lucy, udając się do pokoju, żeby zrelaksować się po całym dniu w pracy.

– Chodź – zwróciłam się do Aimee. – Pozbędziemy się tych paskudnych wszy. Lek nie pachnie przyjemnie, ale to nie boli.

Prowadząc dziewczynkę na górę, zastanawiałam się, jaki plan B zastosuję, jeśli Aimee odmówi współpracy lub rozzłości się i zacznie mnie kopać, jak swoją matkę. Nie mogłam nałożyć jej leku na włosy siłą, ale nie mogłam też go nie nałożyć. Przy zaawansowanej wszawicy nie wystarczy wyczesać włosów grzebieniem lub szczotką. Chociaż Aimee tego też nie pozwoliła zrobić matce. Przyjęłam swoją zwykłą strategię – byłam tak pozytywnie nastawiona, że nie zostawiłam miejsca na sprzeciw. Weszłam do łazienki, sięgnęłam po specyfik, odkręciłam butelkę i przygotowana zwróciłam się do Aimee:

– Pochyl się nad umywalką, żeby nie naleciało ci do oczu – poprosiłam. – Niedługo poczujesz się lepiej.

Aimee zawahała się przez chwilę, ewidentnie niezdecydowana, czy posłuchać mojej prośby, czy nie.

– No dalej, szybko – zachęciłam ją. – Wtedy będziemy mogły zjeść kolację.

Nastąpiła kolejna chwila wahania, ale w końcu Aimee zrobiła kilka kroków w stronę umywalki i pochyliła głowę.

– Świetnie – pochwaliłam. – Teraz postaraj się nie ruszać, a ja nałożę lekarstwo.

Zaczęłam rozgarniać jej włosy na potylicy i na czubku głowy, nakładając wszędzie duże porcje specyfiku.

Często jedynym znakiem, że dziecko ma wszy, są maleńkie białe jajeczka złożone przez dorosłe osobniki u nasady włosów, tuż przy skórze, gdzie gnidy w cieple czekają na wyklucie. Same wszy rzadko można dostrzec, bo przyczepiają się do włosów i dobrze chowają. Ale kiedy zaczęłam wmasowywać lek we włosy i skórę Aimee, pasożyty się pojawiły, wypłukane przez trujący płyn. Były ich dziesiątki. Duże, dojrzałe wszy wypływały zbite w pęczki, ewidentnie mogły się nie niepokojone rozwijać miesiącami. Widok był tak obrzydliwy, że aż skręciło mnie w żołądku. Było ich tyle, że w najgęściej owłosionych miejscach pełzały jedne po drugich. To był jeden z najgorszych przypadków wszawicy, jakie widziałam, i musiało to być bardzo nieprzyjemne dla dziewczynki. Na głowie miała czerwone ślady i strupy w miejscach, gdzie się drapała. Pomyślałam, że świeże zadrapania muszą ją piec od tego płynu, ale się nie skarżyła. Stała z głową pochyloną nad umywalką, milcząca i nieruchoma.

– Świetnie – powtórzyłam, dalej nakładając specyfik. – Teraz poczujesz się lepiej.

– Już czuję się lepiej – przyznała Aimee, co było zrozumiałe. Chociaż potrwa jeszcze ze dwie godziny, nim płyn zabije wszystkie wszy, i będzie musiał zostać na włosach przez noc, żeby wytruć też gnidy, już teraz wszy trochę przestały gryźć, mnóstwo wypadło z włosów. Musiało jej to przynieść sporą ulgę.

Kiedy byłam pewna, że dokładnie nasączyłam płynem całą skórę i włosy, pochwaliłam Aimee jeszcze raz i powiedziałam, że może się wyprostować. Umyłam ręce w umywalce.

– Musimy zostawić specyfik na noc. Włosy zdążą wyschnąć do nocy, a ja wyczeszę ci włosy specjalnym gęstym grzebieniem, zanim pójdziesz spać.

Aimee pokiwała głową i uśmiechnęła się.

– Bardzo grzecznie stałaś cały czas – pochwaliłam, zadowolona (i zaskoczona) jej chęcią do współpracy.

– Było w porządku – powiedziała przyjaźnie. – Szkoda, że moja mama tego nie zrobiła. Mogę pobawić się w pokoju?

– Tak, oczywiście, jeśli masz ochotę. Zawołam cię, kiedy kolacja będzie gotowa.

Odprowadziłam Aimee do pokoju i upewniłam się, że wszystko w porządku. Chciała pobawić się grami, które dla niej zostawiłam.

– Ładny pokój – powiedziała, przykucając na podłodze obok skrzyni z zabawkami. – Łóżko mi się podoba. Będzie mi wygodnie.

– Tak, kochanie – przytaknęłam wzruszona. Chciałabym ją objąć, ale wiedziałam, że muszę poczekać, aż będzie gotowa i sama przyjdzie się przytulić.

Zeszłam na dół, zadowolona, że dotąd wszystko idzie gładko. Kiedy dotarłam do końca schodów, zadzwonił telefon. Odebrałam z aparatu w przedpokoju. To była Jill, moja asystentka rodziny. Dzwoniła z komórki.

– Aimee przyjechała? – spytała.

– Tak, udało mi się zająć wszami bez problemu. Ale, Jill, nigdy nie widziałam czegoś takiego. Jeśli ktoś je w ogóle truł, to musiało to być kilka miesięcy temu. Na głowie ma czerwone ślady i strupy od drapania. To cud, że nie wdało się zakażenie.

– Biedny dzieciak – powiedziała Jill. – Zapisz w dzienniku i oczywiście przekaż to Kristen, kiedy zadzwoni. To szokujące zaniedbanie. Co teraz robi?

– Bawi się w pokoju.

– Dobrze. Zadzwonię jutro, umówimy się na spotkanie. Miłego wieczoru.

– Tobie też.

Pożegnawszy się z Jill, udałam się do kuchni, żeby dokończyć przygotowywanie wieczornego posiłku. Myśląc o tym, jak agresywnie Aimee potrafiła zachować się względem matki, czułam się pewna i podbudowana, ponieważ dotąd wszystko układało się gładko. Wiedziałam, że Paula – cichsza i bardziej zamknięta w sobie niż Lucy, a do tego skupiona na swoich egzaminach – przywita się z Aimee w swoim czasie. Kiedy zawołałam dziewczyny na kolację, usłyszałam, że najpierw otworzyły się drzwi do sypialni Pauli. Jej kroki skierowały się przez podest do pokoju Aimee. Usłyszałam, jak Paula się przedstawia. Zeszły na dół razem, Lucy towarzyszyła im kilka kroków z tyłu.

Wiedziałam, że Aimee jest brudna i brzydko pachnie, i gdyby tylko przyjechała wcześniej, wykąpałabym ją przed obiadem. Stwierdziłam jednak, że najpierw powinna zjeść, zwłaszcza, że robiło się późno. Zasugerowałam więc tylko, żeby umyła ręce przed jedzeniem.

– Po co? – spytała.

– Myjemy ręce przed posiłkiem, bo tak jest zdrowo – wyjaśniłam. – Zmywasz zarazki i nie chorujesz.

– Ja nigdy nie choruję – oznajmiła Aimee. – Więc nie muszę myć rąk.

Ignorując tę wątpliwą logikę, zaprowadziłam ją do kuchennego zlewu. Odkręciłam kran i poleciłam Aimee szybko umyć ręce. Spojrzała na lejącą się wodę, potem na mnie. Zobaczyłam to samo wahanie połączone z determinacją, które dostrzegłam wcześniej w łazience.

– No już, prędko. Bądź grzeczna – ponagliłam. Nadal się wahała, ale nagle na krótką chwilę wsunęła ręce pod strumień wody, tyle tylko, żeby je zmoczyć. Było to lepsze niż nic. Podałam jej ręcznik, żeby mogła osuszyć dłonie, ale Aimee postanowiła wytrzeć je o (brudne) spodnie.

– To jest twoje krzesło – zwróciłam się do niej, wskazując stół, przy którym siedziały już Lucy i Paula.

Aimee wpatrywała się w stół i w krzesło, ale nie odsunęła krzesła i nie usiadła.

– Usiądź grzecznie, proszę – powiedziałam. – Wtedy przyniosę gorącą kolację.

– Nie mogę! – odparowała lekko poirytowana Aimee, wytrzeszczając na mnie oczy.

– Czemu nie?

– Nie ma miejsca.

Spojrzałam na stół. Stało przy nim sześć krzeseł, z czego korzystałyśmy z czterech. Było mnóstwo miejsca. Zauważyłam, że Lucy i Paula też patrzą pytająco na Aimee.

– Nie zmieszczę się tu – wytłumaczyła Aimee, wskazując na wąską szczelinę między oparciem krzesła a stołem. – Nie jestem taka chuda.

Nie wierząc, że Aimee nie wie, że wystarczy odsunąć krzesło od stołu, żeby miała dość miejsca do siedzenia, delikatnie odstawiłam krzesło.

– Krzesło się rusza! – Aimee była zaskoczona. – Nie jak w McDonaldzie. Tam je przyklejają do podłogi.

Lucy i Paula były na tyle bystre, żeby nie skomentować, ale wpatrywały się w dziewczynkę z niedowierzaniem. Czyżby jej jedyne doświadczenie w jedzeniu przy stole ograniczyło się do McDonalda? Możliwe. Aimee w końcu usadowiła się na krześle, ale nie przysunęła się z nim do stołu tak, żeby móc jeść swobodnie. Dosunęłam krzesło do stołu.

– Domyślam się, że ani twoja mama, ani twój tata nie mieli stołu w domu? – spytałam Aimee.

– Nie. Siedzimy na materacu na podłodze.

Zdecydowanie rodziny, które nie miały stołu jadalnego, nie były wyjątkiem. Zajmowałam się wieloma dziećmi, które przybyły z domów, gdzie jadało się na kanapie przed telewizorem. Ale tym, co mnie zaskoczyło, a nawet zaparło mi dech, była odpowiedź Aimee na moje następne pytanie:

– Ale na pewno w szkole jadasz obiad razem ze wszystkimi przy stole?

– Nigdy nie zdążam do szkoły na obiad – wyjaśniła nonszalancko.

– Jak to, nigdy? – dopytywałam, bo wydawało mi się, że źle zrozumiałam. Aimee chodziła do szkoły od czterech lat. Nie do pomyślenia, żeby nigdy nie spędziła tam pełnego dnia i nie zjadła obiadu. – Wiem, że często spóźniałaś się do szkoły, ale na pewno czasem przychodziłaś tam rano?

– Nie, nigdy – powtórzyła Aimee, uparcie kręcąc głową. – Jak mama się budziła, to zawsze było za późno. Próbowałam ją potrząsać, ale nie działało. Była zaprawiona.