Wyszedł z domu i nie wrócił - Iwona Mejza - ebook
Wydawca: Oficynka Kategoria: Kryminał Język: polski Rok wydania: 2013

Wyszedł z domu i nie wrócił ebook

Iwona Mejza

4.5 (2)

Ebooka przeczytasz na:

Kindlu MOBI
e-czytniku EPUB
tablecie EPUB
smartfonie EPUB
komputerze PDF
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Zabezpieczenie: watermark Przeczytaj fragment ebooka

Opis ebooka Wyszedł z domu i nie wrócił - Iwona Mejza

Podwójny nieboszczyk? Czemu nie…

Praca w Komendzie Powiatowej w Oświęcimiu toczyła się leniwie, kiedy zaaferowany stażysta Buciek przybiegł z sensacyjną informacją o znalezieniu na cmentarzu parafialnym „podwójnego nieboszczyka”. Do rozwiązania sprawy przystępuje doborowa ekipa policjantów z komisarzem Sławomirem Ożegalskim na czele. Nie wiedzą, że tym samym rozpoczynają swoje najciekawsze dochodzenie, którego tropy doprowadzą ich do wydarzeń sprzed ponad dwudziestu lat.

Iwona Mejza – wielbicielka książek Joanny Chmielewskiej i Edmunda Niziurskiego. Od lat czyta i kolekcjonuje powieści kryminalne z całego świata. Związana z Klubem Miłośników Powieści Milicyjnej MOrd. Autorka „Wszystkich grzechów nieboszczyka”.

Opinie o ebooku Wyszedł z domu i nie wrócił - Iwona Mejza

Fragment ebooka Wyszedł z domu i nie wrócił - Iwona Mejza




Strona redakcyjna


Wyszedł z domu i nie wrócił

Komenda Powiatowa Policji w Oświęcimiu mieściła się w niewielkim, szarym gmachu, zbudowanym w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Nierzucający się w oczy budynek usytuowany został przy wąskiej, bocznej uliczce. Jeżeli ktoś nie wiedział, gdzie to jest, nie sprawdził na mapie, nie dopytał po drodze, to miał trudności z jej znalezieniem. Niejednemu już zdążyły poplątać się okoliczne uliczki i zamiast do komendy trafiał do sklepu z artykułami spożywczymi, przedszkola, szkoły albo apteki. Dzięki takiemu usytuowaniu komendy policjanci mieli względny spokój i nie musieli użerać się non stop z przypadkami beznadziejnymi. Wystarczały im te przypadki, które już zdążyły poznać drogę. Zaliczał się do nich niejaki Sebastian Kloc, nałogowy alkoholik, z powołania prowincjonalny bon vivant i poeta, który namiętnie recytował swoje wiersze dyżurnemu. Ostatnio trochę odpuścił. Za namową aspiranta Maciejaka postanowił na serio zająć się poezją i może coś opublikować. Pracował nad swymi dziełami, wytrwale cyzelując je literka po literce. Obiecał, że w razie sukcesu literackiego wszystkie wiersze zebrane w tomiku zadedykuje pracownikom ulubionej komendy. Sebastianowi Klocowi w poetyckich zmaganiach wytrwale kibicował komisarz Sławomir Ożegalski, zamiłowany kolekcjoner książek i propagator wiedzy wszelakiej.

Komisarz Ożegalski należał do najstarszych i najbardziej doświadczonych pracowników oświęcimskiej komendy. Niejedno w życiu widział i niejedno przeżył. Z racji stanowiska, doświadczenia i odnoszonych sukcesów zajmował najprzestronniejszy i jednocześnie najładniejszy pokój, pomalowany optymistycznie na zielono. Żeby mu się nie nudziło i żeby się cenna powierzchnia nie marnowała, komendant przydzielił mu do towarzystwa dwóch współpracowników. Byli to: starszy aspirant Zygmunt Maciejak i aspirant Jerzy Rokicki. Aspiranci szybko zasiedlili powierzchnię pokoju, podzielili się biurkami i poprzynosili poupychane po wszystkich kątach komendy graty. Aspirant Maciejak przyniósł zestaw plastikowych talerzyków, sztućców i kieliszków do wina, papierowe serwetki i wigilijny obrus, biały z nadrukiem zielono-czerwonych gwiazd betlejemskich w rozkwicie. Do kompletu rękawice bokserskie z czerwonej skóry, pamiątkowe. Maciejak co jakiś czas odgrażał się, że jeszcze wróci do sportowej formy i poboksuje. Aspirant Rokicki, skromniejszy, posiadał dużo mniej rzeczy; wszystkie zmieściły się w służbowym plecaku. Były to: podręczna apteczka, kamizelka ochronna zapakowana w folię, nawóz do roślin doniczkowych w płynie i pamiątkowy scyzoryk o wdzięcznej nazwie Multitool. Scyzoryk przypominał mały kombajn i zawierał w zestawie śrubokręt z końcówkami, latarkę LED, otwieracz do butelek i ostrze z wytrzymałej stali. Rokicki scyzoryka nie używał, ale rodzice wpoili mu w dzieciństwie, iż otrzymanych prezentów się nie wyrzuca, więc trzymał przez sentyment dla darczyńcy – poprzednia narzeczona miała nadzieję, że tak użyteczny prezent zmusi Rokickiego do wzmożonej aktywności na polu domowych napraw. Srodze się zawiodła i w szybkim tempie przestała być narzeczoną. Na szerokich parapetach Rokicki ustawił rzędem kwiaty w doniczkach i w końcu zakupił porządną, blaszaną konewkę. Zrobiło się swojsko i przytulnie. W takiej atmosferze mogli wrócić do spraw czekających od lat na rozwiązanie.

Mieli przed sobą do przeczytania całe sterty akt. Jak nie nowe, to starsze albo zupełnie stare, prawie takie oświęcimskie Archiwum X. Teraz na przykład trzy przydziałowe biurka i dwa drewniane stołki były zarzucone przyniesionymi z piwnicy zielonoburymi, cuchnącymi wilgocią i grzybem teczkami pełnymi nierozwiązanych zagadek. Jakimś cudem teczki te uniknęły wywiezienia z komendy w czasach, gdy czyszczono piwniczne archiwa i wszystkie zbędne papiery przekazywano do dyspozycji struktur nadrzędnych – do dalszego składowania bądź spalenia. Zapewne wtedy po prostu nie chciało się nikomu sprzątać. Szukać, przekładać i wynosić. Tarzać się w kurzu i kichać. Może kartony z aktami były czymś przyłożone i niewidoczne? Funkcjonariusze upoważnieni do przeprowadzenia inwentaryzacji napisali w raporcie, że nie mają czego inwentaryzować, i było z głowy. Tak przynajmniej przypuszczał aspirant Maciejak, najmocniej z całej trójki chodzący po ziemi, realista i sceptyk, przewrotnie obdarzony ciepłym poczuciem humoru.

W zeszłym tygodniu zespół kierowany przez komisarza Ożegalskiego zakończył prowadzenie wielotygodniowego śledztwa przeciwko szajce złodziei sklepowych. Sprawę zamknęli. Sprawców i akta przekazali do prokuratury. Teraz czekali tylko na informację, czy prokuratura sprawę umorzy z powodu niskiej szkodliwości czynu, czy pozwoli złodziejom wyjść z aresztu za kaucją. Kto jak kto, ale oni pieniądze na kaucję mieli.

Widmo spodziewanej porażki zdążyli już przedyskutować u Maciejaka na piwie. W czerwcu spotykali się u aspiranta systematycznie; on jako jedyny dysponował wolną chatą i nikt nie przeszkadzał im w kibicowaniu polskiej drużynie piłkarskiej. Wprawdzie nie mieli zbyt wielkiego doświadczenia w dopingowaniu i wznoszeniu okolicznościowych okrzyków tudzież śpiewaniu odpowiednich piosenek, ale po pierwszym gwizdku adrenalina się podnosiła, a oni, śledząc przebieg spotkania, dawali upust emocjom. I to dość głośno. Pili niedużo, bo trzy piwa na jednego to teraz średnia u małolatów. Aspirant Rokicki trochę się migał i zazwyczaj wypijał tylko jedno. Pomimo dwóch wspólnie przepracowanych lat nie przyzwyczaił się jeszcze do spędzania wolnego czasu w męskim gronie. Wychowany w porządnej rodzinie, w wieku dwudziestu siedmiu lat posiadał narzeczoną, mieszkanie M3 i fiata seicento. Przychodząc do komendy, częściej myślał o pracy za biurkiem i latach dzielących go od wcześniejszej emerytury niż o ściganiu bandytów i nadstawianiu własnej, zdrowo zaróżowionej skóry.

***

Obserwacja podejrzanego w czasie ulewnego deszczu połączonego z lekkim gradobiciem i urozmaiconego pohukiwaniem grzmotów wymagała hartu ducha i samozaparcia. Nie poddał się, śledził, pilnował, prawie przylepiony do podejrzanego, aż w końcu dostrzegł, że Kamilski wchodzi do sklepu jubilerskiego. To było to, na co czekali od dobrych paru dni.

Podejrzany Kamilski pod pozorem chęci zakupienia prezentu ślubnego dla wymagającej chrześnicy zaczął oglądać coraz to nowe drobiazgi, zagadując mile sprzedawczynię w celu odwrócenia jej uwagi. Gdy tylko aspirant Rokicki zauważył, że w kieszeni zawodowego złodzieja znika złota bransoletka, odszedł w odległy kąt sklepu i dyskretnie, przez komórkę, wezwał posiłki – w osobach komisarza Ożegalskiego i aspiranta Maciejaka. Jerzy Rokicki nie wyobrażał sobie, jak mógłby sam zaaresztować tak przebiegłego złodzieja. Na razie czekał na komisarza i obserwował rozwój sytuacji.

Gdy sprzedawczyni wróciła z zaplecza z kompletem stołowych sreber, Kamilskiemu nawet powieka nie drgnęła. Nie miał zamiaru poprzestać na głupiej bransoletce. Miał ochotę na lepszy kąsek. Teraz też marudził, robił miny i wylewnie komplementował trochę oszołomioną ekspedientkę. Młoda kobieta przede wszystkim chciała sprzedać towar. Nawet przez myśl jej nie przeszło, że ten na oko ponad pięćdziesięcioletni, elegancki, ubrany na sportowo pan, jest profesjonalnym złodziejem. I to złodziejem z wielopokoleniową tradycją. Już dziadek Kamilskiego zrobił karierę jako doliniarz i to w samym Lwowie. Po wojnie dziadek przeniósł praktykę w okolice Oświęcimia, a po nim tradycje rodzinne kontynuował ojciec Kamilskiego, obecnie miły staruszek na złodziejskiej emeryturze. Kamilski złodziejstwo miał niejako we krwi. Przynajmniej nie musiał zastanawiać się nad wyborem zawodu. Teraz nawet aspirant Rokicki był zachwycony wprawą, z jaką Kamilski operował palcami lewej ręki, delikatnie i z wyczuciem chwytając i chowając w kieszonki szpanerskiej kamizelki rybackiej co piękniejsze drobiazgi. Aspirant z niecierpliwością czekał na przyjazd komisarza. Dla zabicia czasu chodził niecierpliwie od gabloty do gabloty, zwracając na siebie uwagę sprzedawczyni. Na pytania, czego sobie życzy, może potrzebuje pomocy, może szuka czegoś specjalnego – aspirant odpowiedział grzecznie, że dziękuje, ale na razie tylko ogląda, i że mu się nigdzie nie spieszy.

Potem już tylko stał przed smukłymi szklanymi gablotami wypełnionymi wyłożonymi na czarnym aksamicie bransoletkami i zegarkami, przekraczającymi ceną wartość jego pensji. Stał i pracowicie ocierał chustką zroszone potem czoło. Czekał cierpliwie, cichutko wzdychając. Nie chciał niepotrzebnie zwracać na siebie uwagi. Wiedział, że dobrze wykonał swoją część zadania. W końcu złapanie złodzieja na gorącym uczynku to nie byle co. Odetchnął z prawie słyszalną ulgą, gdy komisarz Ożegalski podjechał pod sklep nieoznakowanym samochodem. Komisarz szybko wysiadł, a zaraz za nim wyskoczył aspirant Maciejak. W ciągu kilkunastu sekund komisarz pokonał strome schody i otworzył ciężkie, samozamykające się drzwi wejściowe. Po chwili Rokicki zobaczył, jak komisarz podchodzi do Kamilskiego, wyciąga legitymację i przedstawia się. Aspirant Maciejak na wszelki wypadek obstawiał wejście, on sam ustawił się przy wyjściu na zaplecze.

Wytrawny złodziej poproszony o wyciagnięcie z kamizelki łupów najpierw się obruszył, zaczął zgrywać niewinnego. Potem, widząc, że jego protesty nie robią wrażenia na komisarzu, zażądał adwokata. Na wieść, że policja ma świadka kradzieży, spasował i osobiście opróżnił kieszenie. Aspirant Rokicki aż westchnął z niedowierzaniem, gdy zobaczył cały łup Kamilskiego. I to tylko z jednej wizyty w sklepie! Aspirant sam nie wiedział, jak i kiedy perfekcyjny złodziej zdołał zabrać te złote drobiazgi z lady. Teraz obserwował niewzruszonego Kamilskiego, który niczym magik z kapelusza wyciągał z kieszeni kamizelki przeróżne precjoza, w tym dwie złote bransoletki, pierścionek z diamencikami i drugi z perłą, złoty szwajcarski zegarek i na koniec dwa komplety kolczyków pasujące do pierścionków. Stał przed nimi prawdziwy wirtuoz złodziejskiego fachu. Działał po cichu, sprawnie, bez jakiejkolwiek przemocy, ale jakże efektownie i efektywnie!

Młoda sprzedawczyni siedziała na krześle za ladą i jak zahipnotyzowana wpatrywała się w zgromadzone na ladzie kosztowności, obliczając w pamięci niedoszłe straty. Aż się kobiecie słabo zrobiło na myśl, że musiałaby te straty pokryć własnymi, ciężko zarobionymi pieniędzmi. Nie było zmiłuj! Nikt się nie włamał, nikt nie przystawił jej noża do gardła, nie wyciągnął zza pazuchy gnata. Ubezpieczyciel nie wysupłałby ani grosza odszkodowania. Wszystko wyglądało tak, jakby pozwoliła się okraść. Właściciel sklepu jubilerskiego na pewno nie słuchałby jej tłumaczeń. W końcu podpisała, że jest odpowiedzialna materialnie za towar. W myślach łapała się za głowę. Gdyby nie ten miły policjant, poszłaby z torbami. Nie wiedziała, jak mogłaby mu podziękować. Na razie nie ruszała się i patrzyła, co dalej się będzie działo.

Tak samo znieruchomiały stał z boku aspirant Rokicki. Zasadzka na złodzieja sklepowego była jego pierwszą prawdziwą akcją w terenie. Bo trudno było liczyć te wszystkie przetrząsania melin w poszukiwaniu wyrostków na gigancie, wyłapywania bezdomnych śpiących na działkach albo patrole drogowe wykonywane w zastępstwie przebywających na szkoleniach kolegów. Poza tym papiery, ciągle tylko jakieś ankiety i rubryczki do wypełnienia. Ostatnia rzecz, na jaką Rokicki miał ochotę.

– Jurku, pomóż aspirantowi Maciejakowi – z zamyślenia wyrwał go energiczny głos komisarza Ożegalskiego. – Zabierzcie teraz podejrzanego i jedźcie do komendy, ja mam jeszcze jedną sprawę do załatwienia w mieście, wrócę na przesłuchanie.

– Już się robi komisarzu! – Maciejaka nigdy nie opuszczał dobry humor. Teraz też zadowolony, lekko uśmiechnięty odprowadzał zwierzchnika wzrokiem, jednocześnie zapraszając do samochodu schodzącego po schodach beztroskiego Kamilskiego. Aspirant Rokicki zamykał pochód.

– Pan wsiądzie panie Bogumile. Małżonkę też namierzyliśmy. Znowu sobie państwo posiedzą rodzinnie. Ojciec też pójdzie do kicia – prorokował aspirant Maciejak, zerkając ukosem na Kamilskiego.

Ten siedział spokojnie na tylnym siedzeniu samochodu, skuty już służbowymi kajdankami z aspirantem Rokickim. Słuchał wywodów aspiranta Maciejaka z pobłażliwym uśmiechem.

– Panie aspirancie, co pan opowiada? Przecież mój staruszek jest już zdrowo po siedemdziesiątce. On ledwo żyje. Nigdy w życiu nie sprzedał obcego towaru. Zaręczam panu! – Kamilski prawie bił się w piersi.

– Może i masz rację, obcego towaru nie sprzedał, ale ten, co ma od ciebie, sprzedaje na pewno. A wiesz gdzie? – Aspirant Maciejak z dobrodusznym uśmiechem zwrócił się do Bogumiła Kamilskiego, nagle mniej pewnego swego niż minutę temu. – Nie zgadniesz gdzie! – Aspirant nadal drażnił się z Kamilskim.

– Dobra, pańskie na wierzchu, panie aspirancie, nie zgadnę – spasował Kamilski, pełen obaw, co tam znowu ojciec wymyślił.

– Na Allegro powystawiał te cacka z ostatniej kradzieży. Jubiler z Andrychowa, porządny facet, miał wszystko sfotografowane, w tym taki mały pierścionek z trzech rodzajów złota. To normalne złote, białe i różowe. A na nim litery K i M splecione. Przypominasz sobie? Widzę, że kojarzysz. Klient oddał, żeby poszerzyć, a ty zaraz cap. Taki trefny towar! Zidentyfikowaliśmy wszystkie fanty pochodzące z tamtego skoku. Tutaj masz zatrzymanie na gorącym uczynku. Oj, posiedzisz chłopie, posiedzisz. – Aspirant nie żałował sobie i straszył dla przyjemności.

– Panie aspirancie, posiedzę albo i nie posiedzę, pan wie, to się jeszcze okaże. – Kamilski odzyskiwał wrodzony optymizm i pogodę ducha. Tylko ten ojciec! Jak on sobie to Allegro wykombinował? Do tej pory pozbywał się towaru w sposób tradycyjny, nie narażając nikogo na kłopoty. Nie kradł od lat, wiek zrobił swoje, ale zawsze jakoś synowi pomógł. Miał odpowiednie kontakty, a to najważniejsze w tym biznesie. Teraz Kamilski będzie musiał sam zająć się zbytem. Miał żal do ojca za lekkomyślność.

Tak oto wyglądało złapanie złodzieja na gorącym uczynku. Oblane, obgadane, za chwilę miało iść w zapomnienie.

***

Poniedziałek upłynął im na pisaniu sążnistych raportów. Komisarz pilnował, żeby wszystko oddać do prokuratury w przepisowym terminie i żeby rozliczyć skrupulatnie dowody rzeczowe.

We wtorek mieli całkowity spokój, nawet telefony nie dzwoniły. Zero interwencji. Ludzie nie mieli siły na rozróby, siedzieli w domach i czekali, aż upał zelżeje.

W południe słońce prażyło niemiłosiernie, a w komendzie zabrakło mineralnej. Przez pół godziny trwały targi, kto podjedzie do marketu i przywiezie od razu parę zgrzewek. Padło na stażystę Krzysztofa Bućka, wykorzystywanego zazwyczaj do takich zadań. Cała komenda, łącznie z komendantem, twierdziła, że stażysta Buciek do niczego innego się nie nadaje, więc chociaż w taki sposób odciąży resztę kolegów. Zrobili spis potrzebnych rzeczy; jak już jechał, to mógł dodatkowo parę drobiazgów kupić. Wyciągnęli składkowe pieniądze ze słoika i dali Bućkowi kluczyki od służbowego samochodu.

Po godzinie stażysta nadal nie wracał, telefonu nie odbierał, a komendant żałował, że sam nie pojechał. Byłby już trzy razy obrócił, nie tak jak ten niedojda. Boże litościwy! Co z takim robić?! Syn kuzynki dyrektora Promarchu uparł się, że zrobi karierę w policji. Na razie nic tej kariery nie zapowiadało. W końcu, po prawie dwóch godzinach oczekiwania, ujrzeli przez okno wjeżdżającego w uliczkę służbowego forda. Aspirant Maciejak nie wytrzymał nerwowo i poszedł sprawdzić, czy samochód jest cały.

Z zaparkowanego auta, cały w skowronkach, gramolił się stażysta. Aspirant przytrzymał otwarte drzwi samochodu i zapytał podniesionym głosem:

– Krzysiek, powiedz mi, cóżeś ty robił tyle czasu?!

– A tak jakoś mi zleciało, sam nie wiem kiedy. Zrobiłem zakupy, poszedłem sobie na kawę i ... – Buciek nie zdążył dokończyć, bo w zdanie wszedł mu wzburzony aspirant.

– Kawę?! Jaką kawę? Czyś ty na ten swój głupi łeb upadł?! Służbowo pojechałeś, po służbową wodę. Miałeś szybko kupić to, co na liście, i wracać, nie pojechałeś dla przyjemności oglądać wystawy! Trzeba było zapłacić i z powrotem. Max pół godziny! Czy ty sobie zdajesz sprawę, co by się działo, gdybyśmy mieli wezwanie? Pamiętaj, jeżeli jesteś na służbie, to tylko służba się liczy, a nie lody, kawki i tym podobne! A może randkę też zaliczyłeś? – Aspirant Maciejak zaczynał się nakręcać.

– Ale panie aspirancie, pan się nie denerwuje, pan mi da dokończyć. Kawę to wypiłem w sklepie, tam przy chlebie mają taki mały stolik. Wziąłem sobie trzy gałki lodów, są super! – zachwalał Buciek, nie zwracając uwagi na marsową minę aspiranta. – I nagle słyszę, jak w kolejce po mięso rozmawiają dwie takie starsze kobiety. Niech pan sobie wyobrazi, podobno na naszym cmentarzu parafialnym znaleziono wczoraj podwójnego nieboszczyka! – Stażysta przerwał relację, chciał zobaczyć reakcję aspiranta na tak sensacyjną wiadomość. Zobaczył.

Aspirant westchnął głęboko, potem w pamięci policzył do dziesięciu. Najchętniej, gdyby miał taką możliwość, wyrzuciłby Bućka z pracy, ale nie mógł. Po pierwsze nie leżało w jego kompetencjach wyrzucanie z pracy kogokolwiek, nie ta szarża, poza tym zamajaczyła mu przed oczami wizja wybitnie nieprzyjemnego i ustosunkowanego prezesa Promarchu. Aspirant wiele nie żądał, ale chciał sobie jeszcze trochę spokojnie pożyć i popracować. Niemniej jednak Buciek musiał na przyszłość pamiętać, że służba to służba. Tego mu nie daruje, a co stażysta usłyszy, to jego. Westchnął jeszcze raz i powiedział prawie spokojnym tonem:

– Człowieku! Ja cię kiedyś uduszę własnymi rękami. Jakiego podwójnego nieboszczyka? Sklonował im się czy co? A w ogóle to słuchasz kolejkowych plotek i myślisz, że cię to usprawiedliwia? Ciebie nic nie usprawiedliwia! Jak jeszcze raz tak zawalisz, to osobiście dopilnuję, żeby cię komendant wylał. I wtedy koniec kariery w policji, wojsku, straży miejskiej i służbie celnej, jakby ci się takowa zamarzyła!

– Panie aspirancie, może ja jestem głupi, ale nie aż tak – momentalnie zareagował stażysta. – Ja sobie posłuchałem, co one mówią, a potem pojechałem jeszcze na cmentarz. Tak że mnie nie było w komendzie służbowo, a nie prywatnie. Pojechałem na rozpoznanie terenu.

Aspirant Maciejak machnął ręką zniecierpliwiony. Nie miało sensu stanie przy samochodzie z otwartym bagażnikiem, w pełnym słońcu i denerwowanie się. Jeżeli faktycznie Buciek ma coś ciekawego do powiedzenia, to niech to zrelacjonuje raz a dobrze przy komisarzu.

– Dobra, bierzemy te zgrzewki, zamykamy bagażnik i idziemy do środka. Poroznosimy, a potem na spokojnie wszystko opowiesz komisarzowi Ożegalskiemu. Nie ma sensu, żebyś to wszystko powtarzał dwa razy, chociaż pewnie to jakiś stek bzdur. – Aspirant miał już dość spoconego, ale pewnego swoich racji stażysty.

Posapując z wysiłku, każdy z dwiema zgrzewkami mineralnej w rękach, weszli do środka. W korytarzu panował miły chłód, spotęgowany przez szarość ścian. Poroznosili po zgrzewce mineralnej do pokoi, potem stażysta przytargał resztę zamówionego przez kolegów towaru, w tym kawę rozpuszczalną i do parzenia, herbatę Lipton w ilości hurtowej, Assam liściasty i Madras. Całkiem niedawno oglądał Dzień Dobry TVN. Zdarzyło mu się wolne po nocnym dyżurze, nie mógł spać, włączył telewizor i go wciągnęło. W telewizji jakaś apetycznie wyglądająca kobieta z kolczykami w kształcie torebek herbaty tłumaczyła widzom, że teraz powinno się kupować herbatę do zaparzania w czajniczku, tak jak to było kiedyś, nie te zbierane z podłogi resztki, pyłki i odpadki, które producenci upychają do torebek i sprzedają jako ekskluzywne mieszanki. Buciek się przejął i na własny koszt kupił te liściaste. Na specjalne zamówienie komisarza zakupił delicje pomarańczowe i malinowe, służbowe paluszki z sezamem i mieszankę mix, z której wyjadali krakersy paprykowe, a resztę upychali, częstując znajomych i zatrzymanych. Wszystkie zakupy złożyli w pokoju komisarza Ożegalskiego, w służbowym sejfie. Sejf został w pokoju zamontowany całe lata temu, zaraz po przeprowadzce. Była to stalowa szafa wysoka na metr pięćdziesiąt, szeroka na osiemdziesiąt centymetrów, a głęboka na trzydzieści pięć. Kiedyś, dawno temu, jeszcze milicjanci, trzymali w tym sejfie ściśle tajne akta, protokoły z przesłuchań, które nie powinny nigdy ujrzeć światła dziennego, czasami broń i paczkę zapasowych naboi na zaś. Potem, nikt nie pamiętał kiedy to się stało, klucz zaginął, a wypatroszona z wszelkiego służbowego dobra szafa stanęła otworem. Od lat pełniła funkcję schowka na służbowe zaopatrzenie, a aspirant Maciejak pilnował, by wszyscy mieli po równo. Na nic się to pilnowanie zdało. Co rusz ginęły gdzieś służbowe czekolady czy cukier w kostkach, uwielbiany przez komisarza Ożegalskiego i także finansowany z jego kieszeni. Czasami zapadały się pod ziemię świeżo zakupione delicje. Doszło do tego, że w związku z narastającymi zniknięciami artykułów spożywczych komisarz zagroził rozpoczęciem śledztwa i zamierzał zacząć od – jak zapowiedział oficjalnie – pobierania linii papilarnych od podejrzanych. Przez ostatnie dwa tygodnie był spokój. Wszyscy odbierali należne wody, kawy i herbaty na bieżąco. Nic nie ginęło. Ale teraz doskonale zaopatrzona szafa znowu zaczynała kusić łakomczucha.

Trzeba będzie zastawić pułapkę, planował w myślach komisarz. Dopiero co wrócił z łazienki. Umył się zimną wodą i przez chwilę czuł ulgę. Teraz siedział na służbowym obrotowym krześle z przymkniętymi oczami i wiatrakiem ustawionym na wprost. Dmuchało mu w twarz zimnym powietrzem, zimną wodę miał w plastikowym kubku, tyle że koszula nadal przyklejała mu się do pleców. Pomyślał, że powinien wziąć do pracy ze dwie podkoszulki na zmianę, najlepiej wszystkie czarne, żeby nie rzucało się w oczy, jak się przebierze.

W tym momencie usłyszał jękliwe skrzypnięcie drzwi, a potem szuranie butów. Po chodzie rozpoznawał Maciejaka. W końcu tyle lat pracy razem. Za Maciejakiem wszedł jeszcze ktoś. Komisarz otworzył oczy. Stał przed nim stażysta Krzysztof Buciek z niewyraźną miną. W otwartych drzwiach z nową porcją akt w rękach zamarł aspirant Rokicki. Komisarz momentalnie opanował sytuację.

– Jurek, wejdź, połóż te akta i zamknij za sobą drzwi. Ty, Krzysiek, możesz już usiąść, wyglądasz, jakbyś miał za chwilę się przewrócić!

Aspirant Maciejak sam dobrze wiedział, co ma robić, i wskazówki komisarza nie były mu do szczęścia potrzebne. Po chwili sytuacja została opanowana, a komisarz popatrzył wyczekująco, nie wiedząc, czego się może spodziewać po tak dobranym zespole. Nie czekał długo. Aspirant Maciejak z doświadczenia pamiętał, że stażysta Buciek nie zacznie bez delikatnej zachęty, więc jak to on, zwięźle i spokojnie zaproponował:

– Krzysiek, relacjonuj, tylko po kolei i dokładnie, czego się dowiedziałeś.

W odpowiedzi stażysta wstał z niewygodnego krzesła służącego do przesłuchiwania podejrzanych, poprawił nieregulaminową koszulkę polo i zaczął: – No więc...

– Krzysztofie! Jak przypuszczam, ty nawet nie pamiętasz, ile razy ci powtarzałem, że nie zaczynamy zdania od „więc” – zwrócił mu uwagę komisarz Ożegalski.

– Ale zacząłem od „no więc”, nie samego „więc”, panie komisarzu – zaprotestował urażony stażysta.

– Nie szkodzi, to jest równoznaczne.

– Ale...

Aspirant Maciejak uznał, że lepiej będzie, jeżeli się wtrąci. Kwestia „więc” czy też „no więc” była przerabiana przez komisarza i stażystę przy okazji każdej rozmowy i nic nie wskazywało, aby mogli osiągnąć kompromis.

– Panie komisarzu, niech on po prostu zacznie, bo jak się zastopuje na tym swoim „więc”, to dalej nie pojedzie. Mówiłeś „no więc” i co dalej? – zachęcił Bućka aspirant.

– Tak jak opowiadałem panu aspirantowi, siedziałem sobie w sklepie, w Kauflandzie, piłem kawę, jadłem lody, gdy nagle doszło do mnie, o czym rozmawiają dwie starsze babki.

– Mów dalej – zareagował aspirant, widząc, że komisarz już otwiera usta, by poprawić Krzyśka. Stażysta wyrażał się w sposób niechlujny, niestety. Z kolei komisarz był odrobinę przeczulony na punkcie poprawności mowy ojczystej i prawidłowego budowania zdań. Każdy z nich był uparty i nieskory do kompromisu. Częściej ustępował stażysta, ale tylko z racji wyższości rangi komisarza. Obaj w owych sporach byli śmiertelnie poważni i przekonani o swojej racji.

– Opowiadały, że na cmentarzu parafialnym odkopano podwójnego nieboszczyka. Ten, który odkopał, był podobno bardzo zdziwiony, ten ich znajomy, nie nieboszczyk, bo tam, gdzie kopał, to nie powinien nikt leżeć. Ani pojedynczo, ani podwójnie. I tak naprawdę to ten znajomy nawet nie kopał tego grobu, tylko go otworzył. To był podobno czysty grób, bez napisów. Taki wymurowany, betonowy, dzikim winem obrośnięty. Tak one mówiły. Potem opowiadały jeszcze o takiej znajomej, co pieli na grobach, sprząta na lewo, kwiaty sadzi i ma z tego całkiem niezłe pieniądze. Jeszcze opowiadały, że ta jedna to ma męża całkiem niedojdę, co nie potrafi nic zrobić, tylko telewizor ogląda i gazety czyta – relacjonował dokładnie bardzo przejęty stażysta.

– Do rzeczy człowieku, co nas obchodzi mąż żony? – zapytał aspirant Maciejak.

– Właśnie, że obchodzi, on, ogółem mówiąc, jest ważny, ponieważ to właśnie jego kolega odkrył tego podwójnego nieboszczyka. Ten mąż nie mógł przeżałować, że właśnie jest na chorobowym, lumbago go złapało i nijak nie może wrócić do pracy. Bo oni pracują razem w zakładzie kamieniarskim i ten zakład dostał zlecenie. Otworzyć stary grób, wymurować nową piwniczkę, a na górze zamiast tych betonów porośniętych mchem labradorem strzelić. Zaraz wszystko będzie pięknie wyglądało – zachwalał cały zadowolony stażysta.

– I co dalej z tym nieboszczykiem? – zapytał zaciekawiony aspirant Rokicki. Opowiadanie Krzyśka kojarzyło mu się z opowieściami dziadka o duchach, zostawaniu w nocy na cmentarzu i przebijaniu osikowym kołkiem. – Właśnie, a może on był przebity?

– O żadnym przebijaniu nie było mowy. Przecież to trwałe uszkodzenie ciała, paragraf... za to się siedzi! – Buciek był śmiertelnie poważny. – Tak mnie to zaciekawiło, że pojechałem na cmentarz, zostawiłem samochód pod murem i poszedłem szukać tego grobu. Na cmentarzu pusto, ani widu, ani słychu. W służbowej dyżurce nikogo nie zastałem, kaplica pozamykana, na kratach kłódki. To znaczy, że już nie wrócą. Pospacerowałem sobie alejkami, nawet ładnie. Trzeba by się kierownika cmentarza zapytać, może coś wie. Przecież bywają takie nieopisane groby, nikt nie powiedział, że każdy ma się rozpisywać i podawać wszystkie dane personalne, łącznie ze zdjęciem do akt. Chociaż... Jak tak zacząłem sobie oglądać, to niektórzy całkiem fajnie na tych zdjęciach wyglądają.

– Reasumując, czego się dowiedziałeś? Masz jakieś konkrety na usprawiedliwienie zmarnowanego czasu? Czy w godzinach pracy zwiedzałeś cmentarz parafialny?

– Panie komisarzu, melduję, że służbowo spacerowałem po cmentarzu, ale nie był to czas stracony, bo zlokalizowałem ten grób. – Stażysta zaczynał błyszczeć od spływającego mu po twarzy potu. Z natury pucułowaty i wiecznie zarumieniony, teraz wyglądał tak, jakby go ktoś nabłyszczaczem do liści pokropił.

– O, to nawet dobrze! Mamy chwilę przestoju, możemy się zająć czymś innym dla rozrywki. Już mi te kradzieże i rozboje nosem wychodzą. Skopanie na śmierć dla stówy to chore! – Aspirant Maciejak nadal, mimo długich lat pracy w policji, nie mógł się pogodzić z brutalizacją życia społecznego.

– No właśnie, tak sobie pomyślałem, że to ciekawe. U nas są przepisy w sprawie pochówku dosyć konkretne i ostre. Jeżeli nie powinien nikt leżeć, a leżał i to niejako podwójnie, to może być ktoś, kto kiedyś zaginął. Sprawa typu: wyszedł z domu po zapałki i nie wrócił, a żona pewnie już nawet nie czeka. Czyli może się nam zbiegło, panie komisarzu. Wie pan, te akta, niewyjaśnione sprawy. Na pewno nikomu nie przyszło do głowy, żeby szukać zaginionego na cmentarzu.

Komisarz popatrzył zdumiony na stażystę. Codzienna obojętność i tumiwisizm odeszły w dal. Podniecony, bardziej niż zazwyczaj zarumieniony, z błyszczącymi oczami i nosem wysuniętym do przodu, wyglądał na szczęśliwego człowieka. Miał fart, trafił na sprawę, która go zainteresowała i, w sensie pracy w policji, obudziła. Była szansa, że stażysta wyjdzie jednak na ludzi. Komisarz zastanawiał się, jak podzielić pomiędzy nie mniej zainteresowanych aspirantów pracę nad podwójnym nieboszczykiem. Po przejściach z Kamilskimi należało się chłopakom trochę niewinnej rozrywki.

– Cóż, dobrze... Zgadzam się z wami, że sprawa, a w zasadzie zalążek sprawy, wygląda interesująco i powinniśmy się nią zająć – komisarz starał się precyzyjnie wyrażać myśli. – W takim razie po pierwsze, aspirant Maciejak razem ze stażystą Bućkiem służbowo odwiedzą cmentarz parafialny. Nawiążą kontakty z zarządem cmentarza. Trzeba wypytać kierownika cmentarza, grabarzy. Może coś wiedzą, może coś pamiętają... Znajdźcie również tych kamieniarzy, którzy przeprowadzają remont grobu i odkryli nieboszczyków. I ostatnia sprawa, trzeba ustalić, dokąd zostały przeniesione te nielegalne zwłoki i czy naprawdę nielegalne... Może nie ma napisu, jest za to wpis w księdze parafialnej. Może ksiądz proboszcz jest zorientowany. – Komisarz przerwał na moment, coraz częściej zawodziła go pamięć i wolał, nauczony doświadczeniem, od razu zapisać podział czynności. – Reasumując, wy wyruszacie w teren, a aspirant Rokicki przejrzy akta pod kątem osób zaginionych. I tak musimy je wszystkie przewertować, to przy okazji zwrócisz, Jurku, uwagę na tego typu zgłoszenia. Wprawdzie nie mamy pojęcia, sprzed ilu lat może być ta sprawa, ale chyba niezbyt świeża. Nie wiadomo też, czy cokolwiek w tych aktach będzie, może nikt nie zgłosił zaginięcia – komisarz, popijając drobnymi łykami zimną mineralną, snuł hipotezy.

Aspirant Maciejak zamknął szuflady biurka, zabrał saszetkę z dokumentami oraz kluczyki do samochodu i w towarzystwie Krzyśka Bućka opuścił pokój. Zdawał sobie sprawę, że zanim dojadą na cmentarz, zanim znajdą kogoś kompetentnego do rozmowy, to im się dzień pracy skończy. Prawie wychodzili, gdy komisarz oderwał się od notatek i mruknął pod nosem:

– Nie rozumiem, tam podobno było dwóch, a nie powinno być żadnego. Ciekawe, czyj to grób. – Nawet nie zauważył, jak wyszli, tak był pochłonięty nową sprawą.

Trzasnęły drzwi i w pokoju pozostał komisarz Ożegalski i aspirant Rokicki, cały nieszczęśliwy, że to jemu przypadło w udziale grzebanie w śmierdzących stęchlizną dokumentach. Żeby chociaż trochę osłodzić sobie pracę, zaparzył kawę, wyciągnął paczkę malinowych delicji i sięgnął po cukier w kostkach.

– Tylko nie przesłodź! – rzucił z przekąsem komisarz.

– Nie... ja tylko tak... lubię słodkie. Taka nudna robota mnie czeka, to chociaż to... – Rokicki zaczynał narzekać.

– Nie wybrzydzaj! A praca wcale nie jest nudna. Poczytaj te akta, może trafisz na coś interesującego. To są sprawy, o których już dzisiaj nikt nie pamięta, ja sam nie wiem, co może być w tych papierach. Prawie ci zazdroszczę. Może odkryjesz coś, co nam się przyda do sprawy. Czytaj wszystko uważnie, zwracaj uwagę na drobiazgi. Masz bardzo odpowiedzialne zadanie do wykonania i jakże interesujące! – komisarz motywował Rokickiego do wytężonej pracy.

– Tak jest szefie! – Zmotywowany aspirant sięgnął po pierwszą z góry, niegdyś zieloną teczkę, przetarł ją po wierzchu nasączaną chusteczką higieniczną i otworzył. Po chwili w pokoju zapadła cisza przerywana tylko brzęczeniem namolnej muchy, szumem wiatraka i szelestem przekładanych kartek papieru.

***

Eligiusz Kamilski miał reumatyzm, zgagę i prawie osiemdziesiąt lat. To znaczy siedemdziesiąt pięć, ale lubił się chwalić, że dobija do osiemdziesiątki. Ot, taka słabość starszego pana. Kamilski miał także nadzieję na przyszłość i to nie samotną, tylko u boku pięknej kobiety. Piękna kobieta mogłaby być jego córką. Sam przed sobą udawał, że to w zasadzie nic takiego, gdy dużo młodsza kobieta interesuje się starszym mężczyzną. Może lubi? Ma prawo. Może się zakochała? Też ma prawo. W końcu pomimo podeszłego wieku Eligiusz Kamilski nie zrezygnował z życia i jego uciech. Amelię poznał właśnie przy uprawianiu tychże uciech. Nie chodziło o nic specjalnie zdrożnego. Grupka mocno starszych, zaprzyjaźnionych od lat panów raz w miesiącu urządzała składkowe przyjęcia. W ścisłej tajemnicy przed rodzinami i bardziej zaskorupiałymi znajomymi organizowali sobie prywatki, zwane teraz domówkami. W zależności od nastroju urządzali sobie turnieje gry w kości przeplatane niewinnymi brydżykami. Czasami oglądali filmy dla bardzo dorosłych mężczyzn, przypominając sobie lata beztroskiej młodości. Nie robili nikomu krzywdy, tyle że opinia publiczna jest bardzo surowa dla starców w wieku siedemdziesiąt plus. Jakby starość nie czekała na każdego za rogiem! Dlatego woleli się nie ujawniać, tylko dyskretnie korzystali z ostatnich uciech, jakie im niosło życie.

Miesiąc temu spotkanie organizował Alfredo. Dwukrotny rozwodnik, uwielbiał zadawać szyku i brylować w towarzystwie. Już dzień przed imprezą wchodził w nastrój, najpierw odwiedzając fryzjera, potem zaprzyjaźnioną masażystkę. Wyciągał z szafy odświętne ubranie i śnieżnobiałą koszulę zapinaną na złote spinki, ostatnie wspomnienie bogatej przeszłości. Spodnie uszyte z szarej flaneli i granatowa marynarka ujmowały mu lat, a przydawały elegancji. Jak mówiły panie: gdy wchodził Alfredo, wiało wielkim światem. Tym razem to na niego przypadała organizacja spotkania. Od kilku dni zastanawiał się, czym można by było je urozmaicić. W końcu kości, brydż i różowa seria też mogą się znudzić. Jemu chodziło o kulturę wyższego rzędu. Może śpiew albo gra na instrumencie? Melorecytacja? Nie, odpada. Te stare dziadki zaraz by posnęły, a jemu byłoby głupio.

Przez moment pomyślał o sprzątaczce w bikini. Mieliby co oglądać. Sama młodość i bujność kobiecego ciała. Niestety, z tego, co wiedział, były to kobiety nieskore do obdarzania swoimi wdziękami. Miały zasadnicze podejście i były nastawione na wysprzątanie wszystkiego do błysku. Jeszcze by mu siła fachowa wstydu przed kolegami narobiła. Nie... To musiało być coś innego.

Tak się zamyślił, że nawet nie zauważył, kiedy doszedł do Rynku. Zamierzał zrobić podstawowe zakupy w pobliskim sklepie spożywczym. Ćwiartka chleba, biały ser i pół kostki masła. Miał ochotę na kawałek sernika z polewą czekoladową i kokosem do kawy, ale ten cholesterol... – lekarz zalecał dietę. Wahał się, smak sernika czuł prawie na końcu języka, jedwabisty, kuszący, niezbyt słodki, idealny. A co mu tam! Kupi kawałek. Podniesiony na duchu własną odwagą przystanął przy budynku sądu. Miał wrażenie, że coś się zmieniło w okolicy od jego ostatniego spaceru. Rozejrzał się dokoła, uważnie lustrując otoczenie. Rynek nadal świecił pustkami, od czasu wyburzenia pawilonu Tęcza minęły prawie dwa lata. Dobrze, że zniknął szpecący miasto budynek o uroku zdewastowanego bunkra, ale w jego miejsce nie powstało na razie nic nowego. Dyskutowano, co będzie dalej. Pokiwał głową, miał rację. Chodnik przylegający do kamienicy Ślebarskich, w której znajdowała się siedziba sądu, zastawiono rzędem rysunków i fotografii Rynku. Umieszczone za szkłem, ustawione na wysmukłych stelażach przyciągały wzrok. Zaciekawiony podszedł bliżej, przystanął przed pierwszą z rzędu ilustracją i wyciągnął z kieszeni okulary. Nie ten wiek, by czytać bez pomocy sprzętu. Na rysunku zobaczył Rynek w przyszłości, po remoncie. Zapowiadało się ciekawie. Słyszał różne uwagi na temat jego przebudowy. W pokoleniu Alfreda przeważali zwolennicy koncepcji rynku tradycyjnego. Fontanna, ławeczki, kwiaty posadzone w klombach i figura świętego Jana Nepomucena w centralnym punkcie. Czy o to chodziło? Zamyślił się. Dobrze pamiętał, jak wyglądało miasto kiedyś, pamiętał nawet dzień, w którym figurę świętego Jana Nepomucena hitlerowcy zwalili z postumentu. Widział, jak wypadły z niej dwie butelki. Dzieciak wtedy był z niego, ale pamięć miał dobrą. Figura leżała na Rynku kilka dni, po czym zniknęła i do tej pory nie wiadomo, w którym miejscu została ukryta. Podejrzewano, że została zakopana w skarpie cmentarza parafialnego. Nie wiedział też, co zawierały te dwie butelki. Tajemnica. Można by było figurę świętego odtworzyć, ale on wolał do tego, co było, nie wracać. Spodobała mu się przedstawiona koncepcja Rynku dwudziestego pierwszego wieku, nowoczesna, ale pozwalająca zajrzeć w przeszłość. Odtworzona ze zdjęć studnia, z której i tak nie czerpano wody, bo chętnie przyjmowała topielców, i pozostałości murów pierwszego Ratusza, wykopalisko archeologiczne przykryte szkłem. Tak samo podobały mu się fundamenty wieży zamkowej. Pieczołowicie odkryte, zabezpieczone i wystawione na widok publiczny. Pamiętał ten dreszcz emocji, gdy pierwszy raz odwiedził zamek i zobaczył te historyczne fundamenty, trzymające się zwarcie i niezmiennie od ośmiuset lat. To było przeżycie! Tutaj też wyobrażał sobie, jak to będzie, gdy przyjdzie na gotowy Rynek i zajrzy w głąb historii poprzez szklaną taflę. Zresztą zwolennicy tradycji nie powinni narzekać. Przewidziano fontannę i klomby, i rząd drzew. Ławeczki w ich cieniu i ścieżki z okrąglaków, naturalnego materiału budowlanego, którego pełno nad brzegiem Soły. Może był stary, ale lubił nowoczesne, funkcjonalne rozwiązania.

Tak się zamyślił, chodząc od tablicy do tablicy i oglądając stare fotografie Rynku, że aż podskoczył, gdy usłyszał dochodzący zza pleców damski głos.

– Witaj, Alfredo!

Przystanął i oglądnął się za siebie. Popatrzył zdziwiony. Nie poznawał stojącej za nim kobiety.

– Przepraszam bardzo, ale czy my się znamy? Jakoś nie przypominam sobie. – Podobała mu się, jednak naprawdę nie wiedział, gdzie mógł ją poznać. I jeszcze to, że mówiła mu po imieniu, bez pan... Zaskakujące, ale przyjemne.

– Nie poznajesz mnie? Naprawdę? – Kobieta z wdziękiem poprawiła sobie skręcone w drobne loki ciemne, prawie czarne włosy.

Skądś pamiętał ten gest. Boże, kiedy to było?! Czyżby to była...

– Czy ja dobrze pamiętam? Amelia? – Imię wygrzebał z zakamarków pamięci.

– O wszystko bym cię podejrzewała, ale nie o to, że własnej żony nie poznasz! – rzuciła odrobinę urażona, a jednocześnie rozbawiona.

– No tak... Ty byłaś druga! – oświeciło go nagle. Przypomniał sobie, jak całe lata temu, dochodził wtedy do pięćdziesiątki, pojechał na wycieczkę do Włoch. Florencja, Piza, Wenecja, Rzym i oczywiście Neapol. Podróż życia! Na otarcie łez po rozwodzie z pierwszą żoną, która wybrała życie u boku dużo lepiej sytuowanego badylarza. A on, cóż, domek nad Sołą i duży fiat. Nie protestował, dzieci nie mieli, rozwód wzięli szybko i kulturalnie. Pojechał, by odpocząć i zapomnieć. Nabrać dystansu. Najbardziej podobało mu się Morze Tyrreńskie, płytkie, że aż miło. Nie umiał pływać, a tu proszę – cała masa zdjęć Freda zanurzonego po pachy w wodzie. Skąpanego w słońcu. Wyluzowanego i wypoczętego. Wtedy jeszcze mówili do niego Fred. Po tej wycieczce wszystko się dla niego zmieniło. Został Alfredem, przywiózł ze sobą drugą żonę, właśnie Amelię. Zmienił życie, zmienił pracę, po latach trwania na posadce otworzył prywatne biuro projektowe i zakochał się w Italii. Zawsze potem mówił Italia, twierdząc, że Włochy to leżą pod Warszawą.

Aby przeczytać tę książkę w całości, kup ją w księgarni www.legimi.com.