Troje - Sarah Lotz - ebook
Wydawca: Akurat Kategoria: Sensacja, thriller, horror Język: polski Rok wydania: 2014

Uzyskaj dostęp do tej
i ponad 16000 książek
od 6,99 zł miesięcznie.

Wypróbuj przez
7 dni za darmo

Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:

e-czytniku kup za 1 zł
tablecie  
smartfonie  
komputerze  
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Liczba stron: 535 Przeczytaj fragment ebooka

Odsłuch ebooka dostępny w abonamencie „Legimi bez limitu+” w aplikacji Legimi z:

Androida
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?

Odtwórz fragment audiobooka:

Czas: 15 godz. 22 min

Ebooka przeczytasz na:

Kindlu MOBI
e-czytniku EPUB
tablecie EPUB
smartfonie EPUB
komputerze EPUB
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Zabezpieczenie: watermark Przeczytaj fragment ebooka

Opis ebooka Troje - Sarah Lotz

Cztery katastrofy.

Troje ocalonych.

Przesłanie, które zmieni losy świata.

Czarny czwartek. Dzień, którego nie sposób zapomnieć. Dzień, w którym niemal równocześnie w czterech miejscach na świecie dochodzi do katastrof wielkich samolotów pasażerskich. Giną setki ludzi, przeżywa tylko czworo. Jedną z nich jest Pamela May Donald. Leżąc w pogorzelisku, wśród poskręcanych fragmentów kadłuba i zmasakrowanych szczątków współpasażerów, nagrywa na komórkę wiadomość, która wstrząśnie światem. Wkrótce potem umiera.

Zostaje ich tylko Troje.

To dzieci, jakimś cudem prawie niedraśnięte, co nie znaczy, że niezmienione. Wokół nich i z nimi zaczynają się dziać dziwne rzeczy. Nie uchodzi to uwagi religijnych fanatyków na całym świecie. Pojawiają się domysły, podejrzenia i teorie. Niektóre intrygujące, inne fantastyczne, jeszcze inne groźne. Wreszcie komuś przychodzi do głowy myśl, że musi być jeszcze jeden ocalony. Jeszcze jedno cudowne dziecko. Rozpoczynają się poszukiwania, a raczej polowanie.

I wtedy świat zmienia się do końca.

Opinie o ebooku Troje - Sarah Lotz

Fragment ebooka Troje - Sarah Lotz

SARAH LOTZ

TROJE

Tytuł oryginału: The Three

Redakcja: Marzena Cieśla

Redakcja techniczna: Zbigniew Katafiasz

Skład wersji elektronicznej: Robert Fritzkowski

Korekta: Zofia Smuga, Renata Kuk

Zdjęcie wykorzystane na okładce

© Masterfile

Copyright © Sarah Lotz 2014

First published in Great Britain in 2014

by Hodder & Stoughton an Hachette UK company.

All rights reserved.

© for the Polish edition by MUZA SA, Warszawa 2014

© for the Polish translation by Arkadiusz Nakoniecznik

ISBN 978-83-7758-738-6

Wydawnictwo Akurat

Warszawa 2014

Wydanie I

Wujkowi Chippy’emu
(1929–2013)

Spis treści

JAK SIĘ ZACZĘŁO

CZARNY CZWARTEK

OD AUTORKI

CZĘŚĆ PIERWSZA KATASTROFA

OD TŁUMACZA:

CZĘŚĆ DRUGA SPISEK:

CZĘŚĆ TRZECIA OCALENI:

CZĘŚĆ CZWARTA SPISEK:

CZĘŚĆ PIĄTA OCALENI:

CZĘŚĆ SZÓSTA SPISEK:

CZĘŚĆ SIÓDMA OCALENI:

CZĘŚĆ ÓSMA SPISEK:

CZĘŚĆ DZIEWIĄTA OCALENI:

CZĘŚĆ DZIESIĄTA KOŃCOWA ROZGRYWKA

POSŁOWIE DO PIERWSZEGO WYDANIA

OD WYDAWCY: POSŁOWIE DO SPECJALNEGO WYDANIA ROCZNICOWEGO

JAK TO SIĘ KOŃCZY

JAK TO SIĘ ZACZYNA

PODZIĘKOWANIA

JAK SIĘ ZACZĘŁO

No dalej, dalej, dalej…

Pam wpatruje się w światełko sygnalizujące konieczność zapięcia pasów, modląc się, by jak najszybciej zgasło. Nie wytrzyma dłużej, wyobraża sobie głos strofującego Jima: „Dlaczego nie skorzystałaś z toalety przed wejściem do samolotu? Przecież wiesz, że masz słaby pęcherz!”.

Prawda wygląda tak, że po prostu nie miała odwagi pójść do WC na lotnisku. A gdyby znalazła się w jednej z tych futurystycznych toalet, o których czytała w przewodniku, i nie miałaby pojęcia, jak spuścić wodę? Albo gdyby zatrzasnęła się w kabinie i spóźniła na samolot? I pomyśleć, że Joanie zaproponowała, żeby przed lotem do Osaki poświęciła kilka dni na zwiedzanie miasta! Na myśl o tym, że miałaby samotnie poruszać się po ulicach Tokio, Pam czuje, jak jej i tak już spocone dłonie robią się jeszcze bardziej wilgotne. Już samo lotnisko okazało się wystarczająco skomplikowane. Zmęczona i brudna po podróży z Fort Worth, czuła się jak jakiś gigantyczny ślimak, wlokąc się w kierunku Terminalu 2, gdzie miała wsiąść w kolejny samolot. Dokoła niej wszyscy zdawali się tryskać energią i pewnością siebie; niewielcy ludzie przeciskali się we wszystkich kierunkach, z okularami przeciwsłonecznymi na nosach i teczkami w dłoniach. Wpychając się do autobusu, boleśnie odczuwała każdy kilogram swojej masy, rumieniąc się po uszy za każdym razem, kiedy ktoś na nią spojrzał.

W samolocie do Tokio na szczęście było wielu Amerykanów (siedzący obok niej uprzejmy chłopak cierpliwie pokazywał jej, jak obsługiwać system wideo); tutaj jednak ma świadomość, że jest jedyną przedstawicielką… Jak to się mówiło w filmach detektywistycznych, które tak lubił Jim? Ach, tak: rasy białej. W dodatku fotele znacznie mniejsze, Pam czuje się więc tak, jakby wepchnięto do konserwy. Na szczęście między nią a wyglądającym na biznesmena mężczyzną zajmującym fotel od strony przejścia jest wolne miejsce, nie musi więc uważać, żeby nie trącać mężczyzny przy każdym ruchu. Co prawda, i tak będzie musiała przecisnąć się obok niego, idąc do łazienki. Co gorsza, mężczyzna lada chwila chyba zapadnie w drzemkę, co oznacza, że trzeba będzie go obudzić.

Samolot kontynuuje wznoszenie, a lampka nie gaśnie. Pam spogląda za okno, w ciemność, w której za zasłoną chmur migocze czerwone światełko na końcu skrzydła, zaciska mocniej palce na poręczach fotela i czuje wibracje maszyny.

Jim miał rację. Jeszcze nawet nie dotarła do celu, a już to całe przedsięwzięcie przerosło. Ostrzegał ją, że nie jest stworzona do długich podróży, usiłował przekonać, że to niedobry pomysł. „Przecież Joanie może przylecieć do domu, kiedy tylko zechce, po co więc wlec się na drugi koniec świata, żeby się z nią zobaczyć? Zresztą, po co w ogóle pojechała tam uczyć Azjatów? Amerykańskie dzieciaki jej nie wystarczały? A ty, Pam, nie znosisz chińskiej kuchni, więc jak poradzisz sobie z surowym delfinem, czy czym oni tam się żywią?” Ona jednak zacisnęła zęby i nic sobie nie robiła z jego dezaprobaty. Zaskoczyła go swoim uporem. Od wyjazdu Joanie minęły już dwa lata i Pam bardzo chciała zobaczyć; ogromnie za nią tęskniła, a na zdjęciach, które znalazła w internecie, lśniące wieżowce Osaki prawie wcale nie różniły się od drapaczy chmur w amerykańskich miastach. Co prawda Joanie ostrzegała ją, że tutejsza rzeczywistość w pierwszej chwili może wydać jej się odpychająca, że Japonia to nie tylko kwitnące wiśnie i gejsze uśmiechające się tajemniczo zza wachlarzy, ale Pam była przekonana, że jakoś sobie poradzi. Zakładała kompletnie bez sensu że będzie to zabawna przygoda, o której później całymi latami będzie mogła opowiadać Rebie.

Maszyna wyrównuje lot, lampki gasną. Wybucha małe zamieszanie, kiedy kilkunastu pasażerów niemal równocześnie podrywa się z foteli i zaczyna grzebać w schowkach pod sufitem. Modląc się w duchu, żeby nie było kolejki do łazienki, Pam rozpina pas i opiera się mocniej na rękach, szykując się do operacji przeciskania obok pasażera z fotela przy przejściu, kiedy nagle rozlega się donośny, rozciągnięty w czasie huk. W jej uszach brzmi to jak wystrzał uszkodzonego tłumika, ale przecież samoloty nie mają tłumików, prawda? Z jej ust ze sporym opóźnieniem wyrywa się stłumiony okrzyk. Pam jest nieco zażenowana swoją reakcją; to na pewno nic poważnego, może odgłos pioruna? Tak, z pewnością. W przewodniku jest wzmianka o tym, że czasem podczas burzy…

Kolejny huk, tym razem jak wystrzał z broni palnej. Z przedniej części maszyny dobiegają przeraźliwe krzyki. Lampka nakazująca zapięcie pasów znowu się świeci, Pam sięga więc do pasa, ale palce ma dziwnie odrętwiałe i nie jest w stanie go zapiąć. Samolot gwałtownie opada; potężne dłonie zaciskają się na jej ramionach, żołądek wciska jej się do gardła. Nie. To niemożliwe. To nie może być naprawdę. Takie rzeczy nie zdarzają się zwyczajnym ludziom, takim jak ona. Dobrym ludziom. Szarpnięcie. Łomot w schowkach nad głowami, a potem samolot na szczęście się uspokaja.

Głośne „Ping!”, jakiś bełkot po japońsku, a potem:

Prosimy o pozostanie na miejscach do chwili, kiedy zgaśnie sygnalizacja „Zapiąć pasy”.

Pam znowu oddycha. Głos jest spokojny, obojętny. To na pewno nic poważnego, nie ma powodu do paniki. Rozgląda się dokoła, żeby sprawdzić, jak reagują inni pasażerowie, ale widzi tylko pochylone głowy.

Ponownie zaciska dłonie na poręczach fotela. Wibracje przybierają na sile, jej ręce niemal dygocą, drżenie pełznie w górę po jej nogach. W przerwie między fotelami przed Pam pojawia się oko częściowo ukryte za zasłoną kruczoczarnych włosów; to zapewne ten dzieciak, którego ciągnęła za rękę młoda kobieta o mocno umalowanych ustach i surowej twarzy. Zafascynowany chłopiec gapił się na Pam, której przemknęło przez głowę, że niezależnie od tego, co się myśli o Azjatach, trzeba przyznać, że dzieci mają po prostu śliczne. Pomachała mu i uśmiechnęła się, ale nie zareagował. Zaraz potem matka warknęła coś do niego i chłopczyk posłusznie zajął miejsce w fotelu, niknąc jej z oczu. Teraz też próbuje się do niego uśmiechnąć, lecz ma tak sucho w ustach, że wargi nie chcą przesuwać się po zębach. Wibracje, o mój Boże, coraz silniejsze.

W przejściu między rzędami foteli pojawia się biała mgła, unosi się coraz wyżej. Pam bez sensu wali pięścią w ekran, szuka słuchawek. To nie może dziać się naprawdę. Po prostu nie może, nie, nie, nie. Gdyby udało jej się włączyć ekran, obejrzeć film, coś uspokajającego, na przykład komedię z Ryanem Jakimśtam, którą widziała podczas lotu w drugą stronę… Samolot znowu przechyla się gwałtownie, kołysze się na boki, w górę i w dół. Żołądek podjeżdża jej do gardła, ale Pam przełyka ślinę raz, drugi. Nie zwymiotuje, nie ma mowy.

Biznesmen wstaje z fotela, wymachuje rękami, żeby utrzymać równowagę. Chyba usiłuje otworzyć schowek nad głową, ale nie jest w stanie tego uczynić. Co robisz?! chciałaby wrzasnąć, bo wydaje jej się, że jeśli tamten natychmiast nie usiądzie, to sytuacja jeszcze się pogorszy. Samolot trzęsie się tak okropnie jak jej pralka, kiedy zepsuł się stabilizator i maszyna przesuwała się po podłodze. Z mgły wyłania się stewardesa, podchodzi, chwytając się zagłówków foteli, sygnalizuje gestem mężczyźnie, żeby usiadł, i ten opada na fotel. Natychmiast sięga do wewnętrznej kieszeni marynarki, wyjmuje telefon, opiera głowę o fotel z przodu i zaczyna mówić do aparatu.

Powinna zrobić to samo. Powinna zadzwonić do Jima, powiedzieć mu o Snookie, przypomnieć, żeby nie karmił jej jakimiś tanimi świństwami. Powinna też zadzwonić do Joanie, ale niewiele brakuje, żeby wybuchła śmiechem co miałaby jej powiedzieć? Że się spóźni? Nie, że jest z niej dumna, ale czy tu w ogóle jest zasięg? I czy telefony komórkowe nie zakłócają działania systemów nawigacyjnych samolotu? Gdyby chciała skorzystać z zestawu słuchawkowego przy fotelu, czy będzie potrzebowała karty kredytowej?

Gdzie jej telefon? W pasie na dokumenty, razem z pieniędzmi, paszportem i tabletkami, czy może wrzuciła go do torby? Dlaczego nie może sobie przypomnieć? Sięga do torebki, ma wrażenie, że żołądek przykleja jej się do kręgosłupa. Wydaje jej się, że jednak zwymiotuje, jest tego pewna, ale wtedy jej palce trafiają na pasek torebki dostała od Joanie na ostatnią gwiazdkę przed tym, jak dwa lata temu córka wyjechała z domu to były udane święta, nawet Jim miał tego dnia dobry humor. Kolejne szarpnięcie, pasek wysuwa jej się z dłoni. Pam nie chce umierać w taki sposób. Nie wśród obcych ludzi, nie z przetłuszczonymi włosami ta nowa odżywka jest do niczego nie z opuchniętymi nogami. Nie ma mowy. Szybko, pomyśl o czymś miłym, o czymś dobrym. Tak. To wszystko tylko sen, w rzeczywistości siedzi na sofie z kanapką z majonezem w dłoni, Snookie leży na jej kolanach, Jim drzemie w głębokim fotelu. Wie, że powinna się modlić, że pastor Len na pewno kazałby jej to zrobić czy wtedy to wszystko zniknie? lecz pierwszy raz w życiu nie jest w stanie znaleźć właściwych słów. „Pomóż mi, Jezu!” kołacze jej się po głowie, ale to wszystko, bo przeszkadzają jej inne myśli. Kto zajmie się Snookie, jeżeli coś się jej przydarzy? Snookie jest stara, ma prawie dziesięć lat, nie będzie wiedziała, dlaczego jej pani opuściła. Psy nigdy tego nie rozumieją. Dobry Boże, w głębi szuflady z bielizną leży stos podartych rajstop, które od dawna zamierzała wyrzucić… Co sobie o niej pomyślą, kiedy je znajdą?

Mgła gęstnieje, Pam czuje w gardle kwaśne palenie, widzi niewyraźnie. Ostry trzask i tuż przed jej twarzą kołysze się żółty plastikowy kubek. Ktoś mówi po japońsku. Ma zatkane uszy, musi przełknąć ślinę, czuje w ustach smak tych rozmemłanych pikantnych klusek, które jadła podczas poprzedniego lotu, z ulgą stwierdza, że już nie chce jej się siusiu. A teraz po angielsku: „cośtam pomóc współpasażerom cośtam cośtam”.

Biznesmen wciąż bełkocze do telefonu. Po kolejnym gwałtownym przechyle aparat wypada mu z ręki, lecz usta mężczyzny wciąż się poruszają, chyba nie zdaje sobie sprawy z tego, że nie ma już telefonu w dłoni. Pam ma kłopoty z oddychaniem, powietrze jest zbyt rzadkie, sztuczne, drapiące, wywołuje mdłości. Na chwilę oślepiają jaskrawe rozbłyski światła; sięga po maskę, ale ta wciąż wymyka jej się z palców. Śmierdzi spalenizną, jakby ktoś postawił plastikowe naczynie na rozgrzanej płycie kuchenki. Jej też się zdarzyło coś takiego, położyła na kuchence łyżkę do sałaty. Jim wypominał jej to tygodniami: „Kobieto, mogłaś spalić całą chałupę!”.

Znowu głos: przygotować się na uderzenie.

Wyobraża sobie puste krzesło i ogarnia żal tak silny, że bolesny. To jej krzesło, na którym siada w każdą środę podczas spotkań kółka biblijnego. Solidne, niezawodne, przyjazne krzesło z wysiedzianym siedziskiem takie, które nigdy nie skarży się na jej wagę. Pam zawsze przychodzi trochę wcześniej, żeby pomóc Kendrze ustawiać krzesła; wszyscy wiedzą, że będzie siedziała po prawej ręce pastora Lena, obok ekspresu do kawy. Modlili się za nią dzień przed jej wyjazdem, nawet Reba życzyła jej szczęśliwej podróży. Pierś wezbrała jej dumą i wdzięcznością, a policzki piekły z dumy, że tak długo skupia na sobie uwagę. Dobry Jezu, miej w opiece naszą siostrę i przyjaciółkę Pamelę, która… Samolot trzęsie się przy akompaniamencie łomotu toreb, laptopów i mnóstwa innych rzeczy wysypujących się ze schowków pod sufitem, ale jeśli uda jej się skupić na tym pustym krześle, to wszystko będzie dobrze. Zupełnie jak w tej zabawie, na którą pozwala sobie czasem w drodze powrotnej ze sklepu: jeśli zauważy trzy białe samochody, pastor Len to ją, a nie Rebę, poprosi o ustawienie kwiatów.

Przeraźliwy zgrzyt, jakby ktoś skrobał po tablicy gigantycznymi stalowymi paznokciami. Podłoga wystrzeliwuje w górę, jakaś ogromna siła wpycha głowę Pam w kolana, zęby zderzają się z łoskotem, chciałaby krzyknąć na kogoś, kto szarpie jej ręce w górę, żeby przestał, ale nie może. Wiele lat temu, kiedy jechała odebrać Joanie ze szkoły, drogę zajechał jej jakiś pickup. Czas nagle wtedy zwolnił. Mogła obserwować najdrobniejsze detale pęknięcie na przedniej szybie, rdzę na masce tamtego samochodu, sylwetkę kierowcy w baseballowej czapeczce na głowie ale teraz wszystko dzieje się tak nieprawdopodobnie szybko! Niech to się skończy, to za długo, już za długo… Jest szarpana, rzucana we wszystkie strony, zgniatana i obijana. Głowa, nie jest w stanie utrzymać głowy w górze, a potem oparcie fotela przed nią wali prosto w twarz, wybucha białe, oślepiające światło i już nic nie…

Pam słyszy trzask płomieni, ale na policzkach czuje tylko zimno. Lodowate zimno. Czyżby była na dworze? Jasne, że tak! Głupie pytanie. Przecież w pomieszczeniach nie wolno palić ognia, prawda? Ale gdzie dokładnie się znajduje? W Wigilię pastor Len zawsze organizuje spotkanie na swoim ranczu; pewnie właśnie tam i obserwują fajerwerki. Wkładem Pam jest nieodmiennie jej słynny dip z pleśniowego sera. Nic dziwnego, że czuje się taka zagubiona! Zapomniała zabrać dip, pewnie został na blacie w kuchni, pastor Len będzie bardzo rozczarowany i…

Ktoś krzyczy. Dlaczego krzyczysz? W Boże Narodzenie nie powinno się krzyczeć. To czas radości.

Chce unieść lewą rękę, żeby otrzeć twarz, ale nie może. Coś jest nie w porządku. Leży na lewym boku, wykręcone do tyłu ramię ma pod sobą. Dlaczego leży? Czyżby zasnęła? W święta, kiedy zawsze jest tak dużo do zrobienia? Musi szybko wstać i przeprosić za swoje zachowanie. Jim ciągle powtarza, że powinna się starać być trochę bardziej…

Przesuwa czubkiem języka po zębach. Z nimi też coś jest nie tak. Jeden kieł jest nadłamany, ostra krawędź kaleczy język. W ustach zgrzyta piasek. Przełyka dobry Boże, uczucie jest takie, jakby łykała żyletki. Czyżby…

Świadomość tego, co się wydarzyło, spada na nią z taką siłą, że Pam gwałtownie wciąga powietrze. Niemal równocześnie wybucha straszny ból; jego źródło znajduje się w lewej nodze, rozlewa się na brzuch. „Wstań, wstań, wstań”. Usiłuje podnieść głowę, ale kiedy jej się to wreszcie udaje, w kark wbijają jej się rozpalone igły.

Znowu krzyk, chyba całkiem blisko. W życiu nie słyszała czegoś takiego; to nawet nie krzyk, tylko nieludzki, dziki wrzask. Musi go uciszyć, bo kiedy go słyszy, ból w brzuchu narasta, jakby wrzask był w jakiś tajemniczy sposób połączony z jej wnętrznościami, szarpiąc je i skręcając.

Dzięki Bogu, jest w stanie poruszyć prawą ręką. Powoli przesuwa ku górze, obmacuje brzuch. Jej palce trafiają na coś wilgotnego, miękkiego. Tego nie powinno tam być. Woli teraz o tym nie myśleć. Boże, potrzebuje pomocy, niech ktoś przyjdzie i jej pomoże, dlaczego nie posłuchała Jima i nie została w domu ze Snookie, dlaczego tak źle myślała o Rebie…

„Przestań”. Nie wolno wpadać w panikę. Tak zawsze wszyscy mówią: nie wpadać w panikę. Powinna cieszyć się z tego, że żyje. Musi wstać, rozejrzeć się, zorientować się, gdzie jest. Na pewno nie siedzi już w fotelu. Leży na jakiejś wilgotnej, miękkiej powierzchni. Liczy do trzech, podpiera się zdrową ręką i próbuje się podnieść, ale musi zrezygnować, bo paraliżujący ból przebiega przez jej ciało jak wstrząs elektryczny. Jest tak silny, że trudno jej uwierzyć, że rzeczywiście go odczuwa. Przez jakiś czas trwa w całkowitym bezruchu i, szczęśliwie, ból stopniowo ustępuje, zostawiając po sobie niepokojące odrętwienie, ale Pam o tym też postanawia chwilowo nie myśleć.

Zaciska powieki, unosi je, mruga kilka razy, żeby odzyskać ostrość widzenia. Ostrożnie odwraca głowę w prawo; tym razem ból się nie pojawia. Doskonale. Na tle rozmazanej plamy pomarańczowego blasku wszystko wygląda jak w teatrze cieni, ale Pam jest w stanie rozpoznać kępę drzew dziwnych, poskręcanych drzew nieznanego jej gatunku a tuż przed nimi strzęp poskręcanego metalu. Boże, czy to samolot? Tak… Ten podłużny kształt to okno. Głośne pyknięcie, syk, miękki huk i nagle robi się jasno jak w dzień. Jej oczy zachodzą łzami, ale nie odwraca wzroku. Widzi poszarpaną krawędź fragmentu kadłuba, brutalnie oderwanego od reszty samolotu. A gdzie reszta? Czy ona, Pam, siedziała w tej części kabiny? Niemożliwe. Nie żyłaby już. Samolot wygląda jak resztki ogromnej popsutej zabawki. Ten widok przywodzi Pam na myśl otoczenie osiedla przyczep kempingowych, w którym mieszkała matka Jima. Walały się tam stare części samochodowe, popsute trójkołowe rowerki i różne inne śmieci. Nie lubiła tam chodzić, mimo że matka Jima zawsze była dla niej miła. Ze względu na swoją pozycję niewiele widzi; powoli przechyla głowę, starając się nie zwracać uwagi na towarzyszący temu, chrupiący odgłos, w końcu jej policzek dotyka ramienia.

Wrzask cichnie raptownie, jak ucięty nożem. Świetnie. Hałas i czyjeś cierpienie tylko by rozpraszały.

Chwileczkę… Coś się porusza, tam, na skraju zagajnika. Nieduża postać… Człowiek. Bardzo niski człowiek. Dziecko? Dziecko, które siedziało w rzędzie przed nią? Ogarnia wstyd; kiedy samolot spadał, nie poświęciła mu, ani jego matce, nawet jednej myśli. Zajmowała się wyłącznie sobą. Nic dziwnego, że nie mogła się modlić, skoro taka z niej chrześcijanka. Ku jej rozpaczy, postać kieruje się w bok i znika z jej pola widzenia. Pam nie jest w stanie poruszyć głową ani o milimetr.

Próbuje otworzyć usta, żeby krzyknąć, lecz one także odmawiają jej posłuszeństwa. Proszę. Jestem tutaj. Szpital. Wezwijcie pomoc.

Ciche stąpnięcie tuż za jej głową.

Akhhh… harczy. Akhhh…

Czuje dotknięcie na włosach, po jej policzkach płyną łzy. Jest bezpieczna. Przyszli, żeby uratować.

Szybki tupot. Nie odchodźcie! Nie zostawiajcie mnie!

W polu widzenia, niemal tuż przed jej twarzą, pojawiają się bose stopy, małe i brudne. Jest ciemno, bardzo ciemno, ale Pam widzi, że całe w jakiejś ciemnej mazi. Błoto? Krew?

Pomocy! Pomocy, pomocy, pomocy… Nareszcie mówi. Udało się. Skoro mówi, to wszystko będzie dobrze. To tylko szok. Tak, tylko szok, nic więcej. Pomocy…

Z mroku wyłania się twarz, pochyla się nad nią. Jest tak blisko, że Pam czuje na policzku oddech chłopca. Stara się skupić wzrok na jego oczach. Czy one… Nie, wszystko przez te ciemności. białe, całkiem białe, bez źrenic. „Jezu, pomóż mi!” Krzyk wzbiera jej w piersi, więźnie w gardle. Nie jest w stanie go z siebie wyrzucić, za chwilę udusi. Twarz cofa się gwałtownie. Pam ma wrażenie, że jej płuca wypełnione płynem. Boli każdy oddech.

Jakieś poruszenie daleko po prawej stronie, na granicy pola widzenia. Czy to to samo dziecko? W jaki sposób tak prędko znalazło się tak daleko? Chłopiec wyciąga rękę, jakby coś wskazywał. Więcej sylwetek, ciemniejszych od drzew w tle. Ludzie, z pewnością ludzie. Pomarańczowy blask przygasa, ale ona wyraźnie widzi ich zarysy. ich setki, chyba idą w jej stronę. Wyłaniają się spomiędzy tych dziwnych drzew, poskręcanych i guzowatych jak palce.

A gdzie ich stopy? Nie mają stóp. To nie w porządku.

No tak, nie prawdziwe. Nie mogą być prawdziwe. Nie mają oczu, ich twarze to rozmazane kleksy, płaskie i nieruchome, na tle dogasających płomieni.

Pam wie, że idą po nią.

Lęk znika, pojawia się pewność, że nie zostało jej wiele czasu. Zupełnie jakby w jej umierające ciało wstąpiła opanowana, pewna siebie Pam całkiem inna Pam, taka, jaką zawsze chciała być. Nie zwracając uwagi na to, co się dzieje w miejscu, gdzie kiedyś był jej brzuch, sięga do pasa z dokumentami. Jest na miejscu, choć przesunął się na bok. Zaciska powieki, koncentruje się na tym, żeby odsunąć suwak. Palce ma mokre i śliskie, ale nie zamierza się poddać.

Uszy wypełnia jej furkoczący łoskot, z góry spływa jaskrawe światło, przesuwa się po niej i wokół niej, wydobywa z mroku rząd pustych foteli z poskręcanymi mocowaniami i pantofel na wysokim obcasie, zupełnie jak nowy. Pam zastanawia się, czy światło powstrzyma zbliżające się postaci. Nie, wciąż suną naprzód, a ona nadal nie jest w stanie dostrzec rysów ich twarzy. Gdzie się podział chłopiec? Powinna go ostrzec, żeby się do nich nie zbliżał, bo dobrze wie, czego chcą, o tak, doskonale wie, czego chcą. Ale teraz nie może o tym myśleć, nie wtedy, kiedy jest tak blisko. Wsuwa rękę do wnętrza pasa, oddycha z ulgą, kiedy jej palce trafiają na gładką obudowę telefonu. Wyjmuje go ostrożnie, żeby nie wysunął jej się z ręki ma czas, żeby się zdziwić, jak bardzo przestraszyła się wcześniej, kiedy nie mogła sobie przypomnieć, gdzie go schowała po czym zmusza trzymającą go dłoń, żeby zbliżyła się do jej twarzy. A jeśli nie działa? Jeśli się zepsuł?

To niemożliwe. Tak, działa! Pam pojękuje z radości, słysząc powitalny sygnał. Jeszcze trochę… Ależ z niej flejtuch, cały ekranik we krwi… Koncentruje się z najwyższym trudem, ostatkiem sił odszukuje ikonkę aplikacji, trafia w nią palcem, uruchamia rejestrator głosu. Wirujący łoskot nad jej głową jest ogłuszający, lecz Pam nie zwraca na niego uwagi. Ignoruje też fakt, że niczego już nie widzi.

Przysuwa telefon do ust i zaczyna mówić.


CZARNY
CZWARTEK

–––

OD KATASTROFY DO SPISKU

Analiza fenomenu Trojga

ELSPETH MARTINS

Jameson & White

Nowy Jork, Londyn, Los Angeles

OD AUTORKI

Niewielu jest czytelników, którym na dźwięk słów Czarny Czwartek po grzbiecie nie przebiegnie dreszcz strachu. Ów dzień 12 stycznia 2012 kiedy w ciągu zaledwie kilku godzin doszło do czterech wielkich katastrof lotniczych, w których zginęło łącznie ponad tysiąc osób, dołączył do listy straszliwych kataklizmów, które zmieniły nasz sposób widzenia świata.

Jak należało się spodziewać, już w kilka tygodni po tych wypadkach rynek zalały beletryzowane relacje, wpisy na blogach, biografie i inne publikacje, żerujące na zafascynowaniu opinii publicznej zarówno samymi katastrofami, jak i ocalałymi z nich dziećmi nazwanymi Trojgiem. Nikt jednak nie był w stanie przewidzieć łańcucha makabrycznych wydarzeń, które nastąpiły później, ani tempa, w jakim one następowały.

Tak jak przy okazji pracy nad Kanonadą książką zgłębiającą problem przestępstw z użyciem broni palnej popełnianych przez amerykańskie dzieci poniżej szesnastego roku życia również teraz doszłam do wniosku, że jeśli mam się przyłączyć do tego chóru, to tylko tworząc jak najbardziej obiektywną relację i pozwalając zabrać głos uczestnikom wydarzeń. Dążąc do tego celu, korzystałam z rozmaitych źródeł, w tym także z niedokończonej biografii Paula Craddocka, wiadomości przekazanych przez Chiyoko Kamamoto oraz wywiadów, które osobiście przeprowadziłam w trakcie interesujących nas wydarzeń i bezpośrednio po nich.

Nie zamierzam przepraszać za wykorzystanie materiałów, które wiele osób może uznać za zbyt drastyczne, takich jak: relacje ludzi, którzy jako pierwsi przybyli na miejsce tragedii, oświadczenia byłych i aktualnych pamelistów, isho odnaleziony na miejscu katastrofy lotu 678 linii Sun Air, a także nigdzie do tej pory nieopublikowany wywiad z egzorcystą zatrudnionym przez Paula Craddocka.

Choć nie ukrywam, że włączyłam do tej pracy także cytaty z gazet i czasopism częściowo dla lepszego pokazania kontekstu, a częściowo dla urozmaicenia narracji to moim głównym celem, tak samo jak podczas pisania Kanonady, było stworzenie platformy, służącej jak najbardziej obiektywnej prezentacji wydarzeń rozgrywających się od stycznia do lipca 2012 roku, z perspektywy osób będących najbliżej ich aktywnych uczestników. Mając to na uwadze, proszę, aby czytelnicy pamiętali, że to relacje subiektywne, i żeby zechcieli zadać sobie trud samodzielnego wyciągnięcia wniosków.

Elspeth Martins

Nowy Jork

30 sierpnia 2012

tutaj. Ja… Nie pozwólcie Snookie jeść czekoladek, dla psów to zabójstwo, choć pewnie będzie bardzo prosić. Chłopiec. Chłopiec obserwujcie chłopca obserwujcie martwych. Idą po mnie. Wszyscy niedługo odejdziemy. Wszyscy. Żegnaj Joanie piękna torebka żegnaj. Pastorze Len niech pan ich ostrzeże że chłopiec że nie wolno go…

Ostatnie słowa Pameli May Donald (1961–2012)

CZĘŚĆ PIERWSZA
KATASTROFA

Fragment rozdziału pierwszego Jak strzegłem Jess, czyli moje życie z jednym z Trojga Paula Craddocka (przy współpracy Mandi Solomon).

Zawsze lubiłem porty lotnicze. Możecie mnie nazwać starym romantykiem, ale lubiłem obserwować powitania rodzin i kochanków a najbardziej chwilę, kiedy zmęczeni i opaleni wychodzą przez rozsuwane drzwi i dostrzegają bliskich. Kiedy więc Stephen poprosił, żebym odebrał jego i dziewczynki z Gatwick, zgodziłem się z największą przyjemnością.

Wyjechałem z domu z godzinnym zapasem. Zamierzałem dotrzeć na miejsce na tyle wcześnie, żeby wypić kawę i trochę pogapić się na ludzi. Teraz może się to wydawać dziwne, ale tamtego popołudnia byłem w doskonałym nastroju. Zaproponowano mi rolę kelnera geja w trzecim sezonie Cavendish Hall (zgadza się, rola charakterystyczna, ale mój agent Gerry uważał, że to wreszcie może być długo oczekiwany przełom), a w dodatku udało mi się zaparkować całkiem blisko wejścia. Ponieważ był to dla mnie nadzwyczajny dzień, zamówiłem latte z dodatkowym mlekiem, po czym dołączyłem do tłumu czekającego na pasażerów wychodzących z hali odbioru bagażu. Obok sklepiku z ciuchami kilkoro młodych ludzi, chyba praktykantów, mozoliło się przy demontażu mocno przeterminowanej świątecznej ekspozycji; przez jakiś czas śledziłem rozwój tego minidramatu, nie mając pojęcia o tym, że za chwilę rozpocznie się mój własny.

Nie przyszło mi do głowy, żeby sprawdzić na tablicy elektronicznej, czy samolot przyleci punktualnie, byłem więc kompletnie zaskoczony, kiedy nosowy głos oznajmił przez głośniki:

Wszyscy oczekujący na lot dwieście siedemdziesiąt siedem linii Go!Go! z Teneryfy proszeni o zgłoszenie się do stanowiska informacji.

„Czy to nie samolot Stephena?” przemknęło mi przez głowę, po czym sprawdziłem numer lotu na moim blackberry. Nie zaniepokoiłem się jakoś szczególnie. Przypuszczałem, że chodzi o zwykłe opóźnienie. Nie zastanowiło mnie, dlaczego Stephen nie zadzwonił i nie uprzedził, że będą później.

Wydaje ci się niemożliwe, że coś takiego przydarzy się właśnie tobie, prawda?

Początkowo była nas niewielka grupka ci, którzy, tak jak ja, przyjechali wcześniej. Ładna dziewczyna z włosami ufarbowanymi na rudo, trzymająca balon w kształcie serca na patyku; zbudowany jak zawodowy zapaśnik gość z dredami; para w średnim wieku o cerze palaczy, ubrana w identyczne wiśniowe dresy. Nikt, z kim chciałoby się nawiązać znajomość. To niesamowite, jak mylne bywa pierwsze wrażenie, prawda? Teraz należą do moich najbliższych przyjaciół. Cóż, takie wydarzenia zbliżają ludzi, nieprawdaż?

Na widok przerażonych min pryszczatego nastolatka w informacji oraz stojącej za jego plecami kobiety w mundurze funkcjonariusza ochrony powinienem był od razu domyślić się, że stało się coś strasznego, ale wtedy jeszcze byłem tylko zirytowany.

O co chodzi? zapytałem z moim najlepszym telewizyjnym akcentem.

Nastolatek wydukał, że mamy pójść z nim „tam, gdzie otrzymamy dokładniejsze informacje”.

Zrobiliśmy to, choć przyznam, że trochę się zdziwiłem, że para w dresach nie narobiła rabanu, bo nie wyglądali mi na ludzi, którzy dają sobą pomiatać. Kilka tygodni później, podczas jednego ze spotkań Grupy 277, powiedzieli mi, że znajdowali się wtedy w fazie całkowitej negacji. Nie chcieli o niczym wiedzieć, a jeżeli z samolotem wydarzyło się coś niedobrego, to woleli usłyszeć o tym od kogoś innego niż od chłopaka, który jeszcze chyba nawet nie zaczął się regularnie golić. Chłopak pomknął przodem, prawdopodobnie po to, by uniemożliwić nam zadawanie jakichkolwiek pytań, i zaprowadził nas do niewyróżniających się niczym drzwi zaraz za stanowiskami odprawy celnej. Za drzwiami zaczynał się długi korytarz; sądząc po farbie odłażącej z sufitu i wytartej podłodze, część portu lotniczego raczej niezbyt często pokazywano osobom postronnym. Pamiętam, że w pewnej chwili poczułem słabą, ale wyraźną woń papierosowego dymu, która dotarła do mnie, nie wiadomo skąd, na przekór rygorystycznym zakazom palenia, jakie obowiązują w takich miejscach.

Weszliśmy do ponurego, pozbawionego okien pomieszczenia z kilkoma rzędami burgundowych, lekko sfatygowanych foteli z poczekalni. Mój wzrok padł na rurę, przypominającą postawioną na sztorc popielniczkę z lat siedemdziesiątych, częściowo ukrytą za sztuczną paprotką. Zabawne, co człowiekowi zostaje w pamięci, prawda?

W naszą stronę ruszył jakiś człowiek w garniturze ze sztucznego włókna. Przełykał ślinę tak szybko i gwałtownie, że jego jabłko Adama podskakiwało niczym piłka tenisowa. Był blady jak nieboszczyk, z wyraźną wysypką na policzkach podrażnienie po goleniu? Jego rozbiegany wzrok spoczął na chwilę na mnie, po czym natychmiast powędrował dalej, by utknąć w najbardziej odległym kącie. Wydaje mi się, że właśnie wtedy zrozumiałem. Chyba właśnie wtedy ogarnęła mnie wywołująca mdłości pewność, że za chwilę usłyszę coś, co na zawsze odmieni moje życie.

No dawaj, koleś odezwał się wreszcie Kelvin, ten gość z dredami.

Mężczyzna w garniturze po raz kolejny spazmatycznie przełknął ślinę.

Z ogromną przykrością muszę państwa powiadomić, że mniej więcej godzinę temu lot dwieście siedemdziesiąt siedem zniknął z ekranów radarów…

Świat zawirował wokół mnie, ogarnął mnie pierwszy powiew paniki. Czułem mrowienie w palcach i ucisk w klatce piersiowej. Wtedy Kelvin zadał pytanie, które nikomu innemu nie chciało przecisnąć się przez gardło.

Rozbił się?

W tej chwili nie możemy tego jednoznacznie stwierdzić, ale zapewniam, że będziemy przekazywać państwu wszystkie informacje w miarę, jak będą do nas napływać. Tym z państwa, którzy będą tego potrzebować, proponujemy opiekę psychologów, którzy…

Czy ktoś ocalał?

Mężczyźnie w garniturze spociły się dłonie. Samolocik z filuternie przymkniętym okiem, zdobiący jego identyfikator, zdawał się z nas szydzić. „Powinni się nazywać Gay!Gay!, a nie Go!Go!” powtarzał Stephen za każdym razem, ilekroć w telewizji pojawiała się któraś z ich dość mało wyrafinowanych reklamówek. Żartował sobie, że rysunkowy samolocik jest bardziej pedalski niż autobus pełny transwestytów. Nie brałem sobie tego do serca, bo tak właśnie wyglądały nasze relacje.

Jak już powiedziałem, zapewniamy państwu pomoc psychologów, którzy…

Chrzanić waszych psychologów! przerwała mu Mel, żeńska połowa pary w dresach. Powiedzcie nam lepiej, co się stało!

Dziewczyna z balonem rozszlochała się w stylu postaci z Eastenders; Kelvin objął ramieniem. Patyk wysunął jej się z dłoni, balon opadł na podłogę, odbił się kilka razy, by wreszcie znieruchomieć tuż obok popielniczki w stylu retro. Do pomieszczenia wchodzili kolejni ludzie, których przyprowadzali pracownicy linii lotniczej. Większość z nich sprawiała wrażenie równie wstrząśniętych i nieprzygotowanych do tego zadania, jak pryszczaty nastolatek.

Mel, z twarzą różową jak jej żakiet, celowała palcem w twarz urzędnika. Wszyscy albo krzyczeli, albo płakali, ja natomiast czułem się tak, jakbym nie brał w tym udziału, tylko był gdzieś obok; tak samo czuję się na planie, czekając na swoje wejście. Wiem, że to okropne, ale przyznam się, że powtarzałem sobie w duchu: „Zapamiętaj, co teraz czujesz, Paul. Być może wykorzystasz to w pracy nad jakąś rolą”. Nie jestem z tego dumny. Po prostu staram się być uczciwy.

Gapiąc się na balon, nagle usłyszałem głosy Jessiki i Polly: „Wujku, ale dlaczego właściwie samolot lata?”. Stephen zaprosił mnie na lunch na tydzień przed ich wyjazdem. Bliźniaczki bez przerwy zadręczały mnie pytaniami o latanie, z jakiegoś tajemniczego powodu uznawszy mnie za autorytet w tej dziedzinie. Pierwszy raz w życiu miały lecieć samolotem i były tym znacznie bardziej podekscytowane niż perspektywą wakacji. Usiłowałem sobie przypomnieć ostatnie słowa Stephena, coś w rodzaju: „Zobaczymy się, jak podrośniesz, stary”. Nie jesteśmy jednojajowi, ale jak to możliwe, żebym nie poczuł, że wydarzyło się coś okropnego? Wyjąłem z kieszeni komórkę, przypomniałem sobie bowiem, że dzień wcześniej przysłał mi SMS: CALUSY OD DZIEWCZYNEK. W HOTELU MNOSTWO CIPEK. LADUJEMY O 3.30, NIE SPOZNIJ SIE ;) Szukałem wiadomości w skrzynce, bo z jakiegoś powodu wydawało mi się, że to bardzo ważne, żebym znalazł, ale nie znalazłem. Widocznie skasowałem zaraz po przeczytaniu.

Żałowałem tego jeszcze bardzo, bardzo długo.

W jakiś zagadkowy sposób znalazłem się znowu w hali przylotów. Nie pamiętam, ani jak się tam dostałem, ani czy ktoś usiłował zatrzymać mnie w tym upiornym pomieszczeniu. Pętałem się bez celu, czułem na sobie spojrzenia ludzi, ale w ogóle się tym nie przejmowałem. Byli dla mnie równie mało istotni, jak statyści. Coś wisiało w powietrzu, atmosfera była gęsta i naładowana, tak jak czasem przed burzą. „Do licha, napiłbym się czegoś”, pomyślałem w pewnej chwili. Zupełnie jak nie ja, zważywszy na fakt, że od dobrych dziesięciu lat nie miałem kropli alkoholu w ustach. Niczym lunatyk ruszyłem w kierunku irlandzkiego pubu w drugim końcu sali. Przy barze tłoczyła się gromadka młodzieńców w garniturach. Wszyscy gapili się w telewizor. Jeden z nich, z wypiekami na twarzy, stanowczo zbyt głośno perorował o 11 września, powtarzając co chwila, że o 5.50 musi być w Zurychu, bo w przeciwnym razie „polecą głowy”. Na mój widok umilkł w pół zdania, pozostali zaś cofnęli się, robiąc mi miejsce, jakbym miał jakąś zaraźliwą chorobę. Od tamtej pory przekonałem się wielokrotnie, że rozpacz i przerażenie zaraźliwe.

Głos w telewizorze był rozkręcony na maksimum. Prowadząca program typowy amerykański koszmar z zębami Toma Cruise’a i zbyt obfitym makijażem terkotała do kamery. Za plecami prezenterki widniało nieruchome ujęcie chyba z jakichś bagien, z zawieszonym w powietrzu śmigłowcem. Chwilę później przeczytałem przewijający się na pasku napis: KATASTROFA SAMOLOTU MAIDEN AIRLINES NA BAGNACH EVERGLADES. Coś im się pomyliło, pomyślałem. Przecież Stephen i dziewczynki lecieli Go!Go!, nie tym samolotem.

I nagle zrozumiałem: wydarzyły się dwie katastrofy.

O 14.35 czasu środkowoafrykańskiego transportowo-pasażerska maszyna typu Antonow, czarterowana przez nigeryjskie linie lotnicze Dalu Air, rozbiła się w samym środku Khayelitsha jednego z najgęściej zaludnionych przedmieść Kapsztadu. Jednym z pierwszych ratowników, którzy zjawili się na miejscu katastrofy, był Liam de Villiers starszy ratownik w Szybkiej Pomocy Medycznej w Kapsztadzie. Obecnie udziela posttraumatycznej pomocy psychologicznej. Poniższy materiał powstał na podstawie wywiadu przeprowadzonego przez Skype’a i drogą e-mailową.

Kiedy to się wydarzyło, zajmowaliśmy się wypadkiem drogowym na Baden Powell Drive. Taksówka zahaczyła o mercedesa i dachowała, ale to nie było nic wielkiego. Taksówkarz jechał sam, doznał tylko powierzchownych obrażeń, ale i tak musieliśmy zawieźć go do szpitala, żeby założyli mu parę szwów. Był jeden z nielicznych cichych dni, południowo-wschodni wiatr, który szalał od paru tygodni, wreszcie zdechł, nad Górą Stołową unosiła się tylko cienka strużka dymu. Piękny dzień, można by powiedzieć, gdyby nie to, że staliśmy odrobinę zbyt blisko oczyszczalni ścieków. Po dwudziestu minutach wdychania tego smrodu przestałem żałować, że nie zdążyłem wrzucić w siebie tego, co kupiłem w KFC na lunch.

Tego dnia pracowałem z Corneliusem, jednym z naszych nowych asystentów. Równy był z niego gość, z poczuciem humoru. Kiedy ja zajmowałem się kierowcą, on gawędził z dwoma gliniarzami z drogówki, którzy przyjechali na miejsce wypadku. Taksówkarz wrzeszczał do telefonu, kłamiąc, ile wlezie, szefowi, a ja opatrywałem mu ranę na ramieniu. Skurczybyk nawet nie mrugnął. Właśnie miałem powiedzieć Corneliusowi, żeby uprzedził oddział ratunkowy w szpitalu w False Bay, że wieziemy im pacjenta, kiedy nagle gdzieś w górze rozległ się przeraźliwy ryk, od którego wszyscy podskoczyliśmy. Taksówkarzowi opadła ręka, telefon upadł na asfalt. A potem zobaczyłem. Wiem, że teraz wszyscy tak mówią, ale to naprawdę było jak na filmie. Trudno było uwierzyć, że to się dzieje naprawdę. Leciał tak nisko, że widziałem odłażącą farbę na logo wiecie, na D otoczonym tym zawijasem. Miał wypuszczone podwozie i kołysał się w lewo i prawo jak linoskoczek, który stara się utrzymać równowagę. Pamiętam, że pomyślałem: „Co ten pilot wyrabia? Przecież lotnisko jest w drugą stronę!”.

Cornelius krzyczał, pokazując coś ręką. Nie słyszałem ani słowa, ale i tak zrozumiałem, o co mu chodzi. Mitchell’s Plain, gdzie mieszkała jego rodzina, było całkiem blisko obszaru, w który mniej więcej celował samolot. Nie ulegało wątpliwości, że nastąpi katastrofa. Co prawda nie było żadnych płomieni ani niczego w tym rodzaju, ale widać było, że dzieje się coś poważnego.

Samolot znikł nam z oczu, usłyszeliśmy huk i, słowo daję, ziemia zatrzęsła się nam pod stopami. Darren, nasz dyspozytor, powiedział potem, że prawie na pewno byliśmy za daleko od miejsca uderzenia, żeby cokolwiek poczuć, ale ja tak właśnie to zapamiętałem. Kilka sekund później w niebo wzbił się słup czarnego dymu. Był tak wielki, że pomyślałem o tych wszystkich fotografiach z Hiroszimy. Pomyślałem też: „Jezu, nie ma mowy, żeby ktokolwiek to przeżył”.

Nie zastanawialiśmy się ani chwili. Cornelius wskoczył do karetki, połączył się przez radio z centralą, powiedział im, co widzieliśmy i żeby natychmiast powiadomili ośrodek zarządzania kryzysowego. Ja uprzedziłem taksówkarza, że będzie musiał zaczekać na inną karetkę, i rzuciłem Corneliusowi: „Alarm trzeciego stopnia! Powiedz im, że to alarm trzeciego stopnia!”. Radiowóz już pędził w kierunku zjazdu na Khayelitsha Harare. Dostałem taką szprycę z adrenaliny, że w okamgnieniu zapomniałem o zmęczeniu po dwunastogodzinnym dyżurze. Wskoczyłem do karetki, Cornelius ruszył z kopyta i pognał za radiowozem. Wyciągnąłem zestaw pierwszej pomocy, grzebałem po schowkach w poszukiwaniu folii aluminiowej, kroplówek, wszystkiego, co jak mi się wydawało będzie potrzebne, i układałem to na noszach. Oczywiście przechodziliśmy odpowiednie szkolenia na wypadek katastrofy lotniczej. W Fish Hoek w False Bay jest specjalne miejsce przeznaczone na awaryjne wodowanie; zastanawiałem się, czy pilot tam właśnie się skierował, jak tylko zorientował się, że nie doleci do lotniska. Nie ukrywam jednak, że szkolenie szkoleniem, ale nigdy nie przypuszczałem, że będę miał do czynienia z taką sytuacją.

Nie uwierzycie, jak mocno wryła mi się w pamięć ta jazda. Trzaski, szumy i głosy z radia, palce Corneliusa tak mocno zaciśnięte na kierownicy, że prawie białe, zapach żarcia na wynos, którego nie było mi dane zjeść. To, co teraz powiem, może nie zabrzmi najlepiej, ale w niektóre miejsca tej dzielnicy nie zapuścilibyśmy się za nic w świecie, bo zdarzało się już, że załogi karetek kończyły jako zakładnicy, ale tym razem było inaczej. Nawet nie przyszło mi do głowy niepokoić się tym, że zapuszczamy się w sam środek małego Brazzaville. Darren rozmawiał przez radio, przekazywał Corneliusowi, jakie procedury, że musimy zaczekać na zabezpieczenie terenu. W takich sytuacjach nie ma miejsca dla bohaterów. Nie można ryzykować, że coś ci się stanie i że ciebie też trzeba będzie ratować.

W miarę jak zbliżaliśmy się do miejsca katastrofy, słyszałem coraz więcej krzyków mieszających się z wyciem syren dobiegającym ze wszystkich stron. Wjechaliśmy w gęsty dym, który osiadał nam na szybach w postaci tłustego pyłu. Cornelius musiał zwolnić i włączyć wycieraczki. Karetkę wypełnił kwaśny smród płonącego paliwa. Jeszcze przez wiele dni nie mogłem pozbyć się tego zapachu ze skóry. W pewnej chwili Cornelius gwałtownie zahamował, ponieważ z kłębów dymu wyłonił się tłum ludzi biegnących na oślep.

Prawie wszyscy coś nieśli: telewizory, dzieci, meble, nawet psy. To nie byli złodzieje; po prostu dobrze wiedzieli, jak szybko ogień rozprzestrzenia się w takiej okolicy. Domy tam potwornie stłoczone, to właściwie baraki sklecone z drewna i blachy falistej, większość doskonale nadaje się na rozpałkę, a przecież teraz wszystkie były oblane benzyną.

Zwolniliśmy jeszcze bardziej. Słyszałem łomot dłoni uderzających w karoserię. Skuliłem się, kiedy nastąpiła kolejna eksplozja. „Cholera, no to już po wszystkim!” przemknęło mi przez głowę. W górze słychać było łoskot śmigłowców, zacząłem drzeć się do Corneliusa, żeby się zatrzymał. Było jasne, że nie możemy posuwać się dalej, nie narażając się na niebezpieczeństwo. Jak tylko karetka stanęła, wyskoczyłem przez tylne drzwi, szykując się psychicznie na to, co mieliśmy zaraz zobaczyć.

Wszędzie panował chaos. Gdybym nie widział tego na własne oczy, z pewnością nie domyśliłbym się, że rozbił się samolot; wyglądało to tak, jakby wybuchła jakaś cholernie wielka bomba. A żar, jaki buchał stamtąd… Oglądałem później zdjęcia kręcone ze śmigłowca: czarna bruzda w ziemi, zmiażdżone baraki, szkoła, którą zbudowali Amerykanie, rozwalona tak, jakby było zrobiona z zapałek, kościół rozłupany na pół, jak jakaś szopa ogrodowa.

Pomocy! Pomocy! Tutaj! Tutaj! krzyczeli ludzie.

Wyglądało na to, że ich setki i że wszyscy wzywają pomocy. Na szczęście gliniarze, za którymi jechaliśmy, odepchnęli ich na tyle, że mogliśmy się zorientować, z czym mamy do czynienia. Cornelius zaczął dzielić ich na mniejsze grupki, wybierając tych, którzy najpilniej potrzebowali pomocy. Od razu wiedziałem, że dziecko, które zobaczyłem jako pierwsze, nie przeżyje. Jego matka powiedziała, że spali, kiedy nagle usłyszała ogłuszający ryk, a chwilę później sufit sypialni zwalił im się na głowy. Teraz już wiemy, że w chwili zderzenia z ziemią samolot rozpadł się na kawałki, zasypując okolicę płonącymi szczątkami.

Pierwszy na miejscu katastrofy zjawił się lekarz z miejscowego szpitala. Odwalił kawał doskonałej roboty. Ten gość naprawdę wiedział, o co chodzi. Jeszcze przed przybyciem ludzi z zarządzania kryzysowego wytypował miejsca na namioty przejściowe, kostnicę i ambulatorium. To dopracowany system, tu nie można działać na wariata. Błyskawicznie ogrodzili szczelnym kordonem miejsce katastrofy, straż pożarna i służby ratownicze z lotniska dotarły raptem trzy minuty po nas, żeby zabezpieczyć teren. Było cholernie ważne, żeby mieć pewność, że nie dojdzie do kolejnych eksplozji. Wszyscy zdawaliśmy sobie sprawę, ile tlenu wożą samoloty, nie wspominając o paliwie.

Zajmowaliśmy się głównie mniej poważnymi obrażeniami: przede wszystkim były to oparzenia, kończyny poobcinane przez fruwające kawałki metalu, sporo amputacji, mnóstwo problemów ze wzrokiem, zwłaszcza u dzieci. Cornelius i ja pracowaliśmy na turbodoładowaniu. Gliniarze trzymali ludzi na dystans, ale przecież trudno było im się dziwić, że się do nas pchają. Krewni szukali krewnych, rodzice dzieci, które poszły do szkoły albo do przedszkola, inni chcieli wiedzieć, co się dzieje z rannymi z ich rodzin. Niektórzy filmowali wszystko telefonami komórkowymi; nie miałem im tego za złe, bo przecież w ten sposób można nabrać dystansu, prawda? No i dziennikarze. Byli dosłownie wszędzie. Gdybym go nie powstrzymał, Cornelius walnąłby w twarz jakiegoś typa, który uparcie podjeżdżał mu pod twarz swoim aparatem.

Kiedy dym zaczął opadać, naszym oczom stopniowo ukazywał się obraz zniszczeń. Poskręcany metal, strzępy ubrań, roztrzaskane meble i sprzęty, buty, zdeptane telefony komórkowe… No i oczywiście ciała. Większość spalona, ale niektóre w kawałkach, wiecie… Ze wszystkich stron okrzyki, w miarę jak znajdowano kolejne. Nie było szans, żeby wszystkie zmieściły się w prowizorycznej kostnicy.

Pracowaliśmy przez cały dzień i sporą część nocy. Kiedy zaczęło się ściemniać, oświetlili wszystko reflektorami, i wtedy zrobiło się jeszcze gorzej. Chociaż mieliśmy na twarzach maski, wielu młodszych ochotników nie dało rady. Co chwila ktoś odbiegał na bok, żeby zwymiotować.

A worków ze zwłokami wciąż przybywało.

Nie ma dnia, żebym o tym nie myślał. Do dziś nie jestem w stanie wziąć do ust pieczonego kurczaka.

Wiecie, co się stało z Corneliusem, prawda? Jego żona mówi, że nigdy mu nie wybaczy, ale ja mu wybaczyłem. Rozumiem go. Wiem, jak to jest, kiedy jesteś cały czas niespokojny, kiedy nie możesz spać, kiedy bez powodu nagle wybuchasz płaczem. Właśnie dlatego zająłem się posttraumatyczną pomocą psychologiczną. Nie było was tam, więc nigdy do końca tego nie zrozumiecie, ale mimo to spróbuję wam wyjaśnić. Pracowałem w tym zawodzie dwadzieścia lat i sporo się naoglądałem. Widziałem ofiarę garoty z takim grymasem na twarzy, jakiego nie chcielibyście zobaczyć nawet w najgorszym śnie. Miałem dyżur akurat wtedy, kiedy wybuchły rozruchy w trakcie strajku pracowników komunalnych, i policja otworzyła ogień. Zginęło trzydziestu ludzi, ale nie wszyscy od kul. Na pewno nie chcecie też wiedzieć, jak wygląda człowiek zarąbany maczetą. Jeździłem do wypadków samochodowych, w których martwe dzieci, wciąż w fotelikach samochodowych, znajdowaliśmy po przeciwnej stronie trzypasmowej autostrady. Widziałem na własne oczy, co zostaje z forda ka po czołowym zderzeniu z betoniarką, a kiedy pracowałem w Botswanie, znalazłem w buszu szczątki farmera, którego hipopotam przegryzł na pół. Żadna z tych rzeczy nawet nie zbliża się do tego, co zobaczyłem tamtego dnia. Wszyscy doskonale rozumiemy, przez co przeszedł Cornelius, cała załoga.

Zrobił to w swoim samochodzie, na West Coast. Gumowy przewód założony na rurę wydechową, drugi koniec wetknięty do kabiny. Zatrucie spalinami. Czysto i szybko.

Brakuje mi go.

Później sflekowano nas za to, że robiliśmy zdjęcia i wrzuciliśmy je na Facebooka, ale nie zamierzam za to przepraszać. Między innymi właśnie w ten sposób próbujemy sobie z tym poradzić. Nikt z zewnątrz tego nie zrozumie. Teraz mówi się o tym, żeby je jednak zdjąć, bo mnóstwo świrów wykorzystuje je dla swoich celów. Urodziłem się i wychowałem w tym kraju, więc nie jestem zwolennikiem cenzury, ale też widzę, co się dzieje. To dolewanie oliwy do ognia.

Powiem wam coś jednak: byłem tam, w pieprzonym punkcie zero, i wiem, że nie ma mowy, żeby ktokolwiek przeżył katastrofę. Nie ma mowy. Jestem tego pewien, niezależnie od tego, co mówią uczciwszy uszy ci pojebańcy od teorii spiskowych.

Yomijuri Miyajima, geolog i ochotnik patrolujący las Aokigahara miejsce niezwykle popularne wśród samobójców pełnił dyżur tej nocy, kiedy w podnóże góry Fuji uderzył boeing 747-400D, należący do wewnętrznego japońskiego przewoźnika Sun Air. (W przekładzie Erica Kushana)

Tej nocy spodziewałem się znaleźć jedno ciało, nie setki.

Ochotnicy zwykle nie chodzą po lesie w nocy, ale o zmierzchu odebraliśmy wiadomość od ojca, który bardzo niepokoił się o swojego nastoletniego syna. Ojciec natrafił na kilka niepokojących e-maili, a pod materacem w łóżku syna znalazł egzemplarz podręcznika dla samobójców napisanego przez Wataru Tsurumi. Obok cieszącej się ponurą sławą powieści Matsumoto jest to najbardziej popularna lektura dla ludzi zamierzających odebrać sobie życie w lesie Aokigahara. Pracuję tu od wielu lat i znalazłem więcej egzemplarzy porzuconych wśród drzew, niż byłbym w stanie zliczyć.

Przy najbardziej popularnym wejściu zainstalowano kilka kamer, nie otrzymałem jednak potwierdzenia, że któraś z nich zarejestrowała chłopaka. Wiedziałem, jakim samochodem się porusza, lecz ani przy drodze, ani na żadnym parkingu w okolicy nie udało mi się go znaleźć. Naturalnie o niczym to nie świadczyło; desperaci często zatrzymują się w odludnych, nieuczęszczanych miejscach i tam odbierają sobie życie. Niektórzy zatruwają się spalinami, inni wdychają dym z przenośnych grillów na węgiel drzewny, ale zdecydowanie największą popularnością cieszy się powieszenie. Wielu przywozi namioty i zapasy żywności, jakby przed podjęciem ostatecznej decyzji potrzebowali jednego lub dwóch dni kontemplacji. Rok w rok ochotnicy i miejscowa policja przeczesują las w poszukiwaniu ciał tych, którzy zdecydowali się tu umrzeć. Kiedy robiliśmy to ostatnio pod koniec listopada znaleźliśmy szczątki trzydziestu osób. Większości nie udało się zidentyfikować. Kiedy spotykam w lesie kogoś, kto co prawda jeszcze żyje, ale sprawia wrażenie, jakby zamierzał popełnić samobójstwo, proszę go, by spróbował sobie wyobrazić rozpacz rodziny, i przypominam mu, że nigdy nie należy tracić nadziei. Pokazuję wulkaniczne skały, na których rośnie las, i mówię, że skoro drzewa dają sobie radę w tak nieprzyjaznym miejscu, to w każdych, nawet najbardziej niesprzyjających okolicznościach można się pokusić o rozpoczęcie życia od nowa.

Zagłębiając się w las, desperaci ostatnio często rozwijają za sobą plastikową taśmę, na wypadek gdyby jednak się rozmyślili i postanowili wrócić, albo żeby ułatwić odnalezienie ich ciał. Inni korzystają z tej metody w bardziej przyziemnych celach: liczą na to, że uda im się trafić na szczątki jakiegoś nieszczęśnika, ale boją się zgubić drogę.

Zgłosiłem się na ochotnika do przeszukiwania lasu pieszo, w związku z czym postanowiłem najpierw sprawdzić, czy drzewa obwiązano świeżą taśmą. Z powodu ciemności nie mogłem tego stwierdzić na pewno, ale wydawało mi się, że ślady wskazują na to, że ktoś całkiem niedawno wszedł do lasu.

Nie obawiałem się, że się zgubię. Znam ten las i nigdy w nim nie zabłądziłem. Przepraszam, jeśli zabrzmi to zbyt lekko, ale po dwudziestu pięciu latach wędrówka po tym terenie stała się moją drugą naturą. Poza tym miałem silną latarkę i GPS; to nieprawda, że wulkaniczne skały zakłócają odbiór sygnałów. Las jest za to bez wątpienia magnesem dla mitów i legend, a ludzie i tak uwierzą w to, w co będą chcieli.

Kiedy wejdziesz w las, ten zamyka cię w kokonie. Wierzchołki drzew tworzą falujący dach, który odgradza cię od zewnętrznego świata. Panujące w głębi lasu cisza i spokój mogą niektórym wydać się złowieszcze, ale nie mnie. Nie boję się yrei. Nie obawiam się duchów zmarłych. Być może słyszeliście opowieści, według których w tym miejscu praktykuje się ubasute obyczaj porzucania w głuszy starych i chorych, żeby umarli z głodu i wycieńczenia. Takie pogłoski nie mają żadnych podstaw. To tylko jedna z mnóstwa fantastycznych opowieści dotyczących lasu. Wielu sądzi, że duchy cierpią z powodu samotności i czynią wszystko, by zwabić ludzi, i że właśnie dlatego ci zjawiają się tu tak licznie.

Nie widziałem upadku samolotu jak już wspomniałem, korony drzew zasłaniają niebo ale go słyszałem. Seria stłumionych uderzeń, jakby ktoś kilka razy trzasnął ogromnymi drzwiami. Co pomyślałem? Prawdopodobnie uznałem, że to odgłos grzmotu, chociaż to nie była pora burz ani tajfunów. Byłem zanadto pochłonięty szukaniem śladów zaginionego chłopaka, żeby się nad tym zastanawiać.

Miałem już zrezygnować, kiedy zatrzeszczało moje radio i Sato-san, jeden z takich samych ochotników jak ja, poinformował mnie, że uszkodzony samolot zboczył z kursu i rozbił się gdzieś w pobliżu lasu, przypuszczalnie w okolicy Narusawa. Naturalnie od razu zrozumiałem, że to właśnie było źródłem grzmiących odgłosów, które usłyszałem niedawno.

Sato powiedział też, że odpowiednie służby już w drodze i że on organizuje wyprawę poszukiwawczą. Był zdyszany, sprawiał wrażenie do głębi wstrząśniętego. Obaj doskonale zdawaliśmy sobie sprawę, jak trudno będzie ratownikom dotrzeć na miejsce katastrofy. Niektóre partie lasu praktycznie niedostępne, poprzecinane głębokimi, zdradzieckimi wąwozami, przez które nie sposób się przedostać.

Postanowiłem skierować się na północ, w kierunku, z którego dotarły do mnie odgłosy wybuchów.

Niespełna godzinę później usłyszałem łoskot wirników śmigłowców przeczesujących teren. Wiedziałem, że nie będą mogły wylądować, więc zwiększyłem tempo marszu. Należało jak najprędzej dotrzeć do ocalałych jeśli tacy byli. Po dwóch godzinach poczułem dym. Tu i tam widziałem nadpalone drzewa, ale na szczęście ogień się nie rozprzestrzenił. Gałęzie żarzyły się tylko, płomienie stopniowo dogasały. Sam nie wiem dlaczego, skierowałem latarkę w górę i omiotłem snopem światła korony drzew. Wśród gałęzi dostrzegłem niewielki kształt i w pierwszej chwili pomyślałem, że to martwa, zwęglona małpa.

To nie była małpa.

I było ich znacznie więcej. Nad lasem krążyły śmigłowce, snopy światła z ich reflektorów wyławiały z ciemności niezliczone ciała zawieszone wśród gałęzi. Widziałem je bardzo dokładnie. Niektórzy nie mieli prawie żadnych obrażeń i wyglądali tak, jakby spali. Inni… Inni nie mieli tyle szczęścia. Wszyscy mieli na sobie tylko strzępy ubrań albo byli zupełnie nadzy.

Z wielkim trudem podążałem w kierunku miejsca, które potem nazwano epicentrum katastrofy tego, gdzie odnaleziono ogon i oderwane skrzydło maszyny. Ratownicy spuszczali się w dół po linach, bo teren był tak nierówny i zdradliwy, że nie mogło być mowy o lądowaniu.

Czułem się dziwnie, kiedy stanąłem obok ogona samolotu z nietkniętym czerwonym logo. Górował nade mną jak wieża. Zaraz potem podbiegłem do miejsca, w którym dwaj ratownicy zajmowali się leżącą na ziemi kobietą. Jęczała przeraźliwie. Nie wiem, jak poważne odniosła obrażenia, ale nigdy w życiu nie słyszałem takich odgłosów wydobywających się z ust człowieka. Chwilę później kątem oka dostrzegłem jakieś poruszenie. Część drzew wciąż jeszcze płonęła; w blasku płomieni zobaczyłem mały skulony kształt częściowo ukryty za wypiętrzeniem wulkanicznej skały. Pognałem tam co sił w nogach i w świetle latarki dostrzegłem błysk oczu. Biegłem tak szybko, jak jeszcze nigdy w życiu.

To było dziecko. Chłopiec.

Kulił się, drżąc na całym ciele. Jedno ramię miał wygięte pod nienaturalnym kątem. Zawołałem do ratowników, że pilnie potrzebni, ale śmigłowce czyniły taki hałas, że mnie nie usłyszeli. Co do niego powiedziałem? Nie pamiętam dokładnie, ale pewnie coś w rodzaju: „Wszystko w porządku? Nie bój się, jestem tu po to, żeby ci pomóc”.

Jego ciało pokrywała tak gruba warstwa krwi i błota, że dopiero po pewnym czasie zorientowałem się, że jest nagi. Później dowiedziałem się, że to siła uderzenia zdarła z niego ubranie. Wyciągnąłem rękę i dotknąłem go. Miał zimne ciało, ale co w tym dziwnego? Temperatura była minusowa.

Nie wstydzę się przyznać, że się rozpłakałem.

Otuliłem go kurtką i najostrożniej, jak potrafiłem, podniosłem z ziemi. Oparł mi głowę na ramieniu, po czym wyszeptał: „Troje…”. Tak mi się w każdym razie wydawało. Poprosiłem, żeby powtórzył, ale on miał już zamknięte oczy i zupełnie nieruchomą twarz, jakby zapadł w głęboki sen. Najważniejsze było to, żeby dostarczyć go w bezpieczne miejsce i ogrzać, nie dopuszczając do wychłodzenia organizmu.

Oczywiście teraz wszyscy mnie pytają, czy zauważyłem w nim coś niezwykłego. Jasne, że nie! Miał za sobą okropne przeżycie i znajdował się w głębokim szoku. Nie zgadzam się też z tym, co niektórzy o nim mówią: że zawładnęły nim złe duchy, być może pasażerów, którzy zginęli w katastrofie i zazdrościli mu ocalenia. tacy, co twierdzą, że ogarnięte wściekłością dusze ofiar katastrofy żyją w jego sercu.

Nie wierzę też w pozostałe historie związane z tragedią: że pilot zamierzał popełnić samobójstwo, że las przyciągał go ku sobie, bo niby dlaczego katastrofa nastąpiła właśnie w Jukei? Taka gadanina przyczynia się tylko do powiększenia i tak ogromnego bólu i cierpienia. Moim zdaniem jest jasne, że kapitan robił wszystko, żeby sprowadzić maszynę nad niezamieszkany obszar. Miał na to tylko kilka minut i zachował się jak bohater.

Poza tym, czy mały japoński chłopiec może być tym, za kogo mają go ci wszyscy Amerykanie? To prawdziwy cud, że ocalał. Nie zapomnę go do końca życia.

Moja korespondencja z Lillian Small trwała do chwili, kiedy FBI uznało, że dla własnego bezpieczeństwa powinna zerwać wszelkie kontakty ze światem. Choć Lillian mieszkała w Williamsburgu na Brooklynie, a ja na Manhattanie, to nigdy nie spotkaliśmy się twarzą w twarz. Poniższa relacja powstała na podstawie naszych licznych e-maili i rozmów telefonicznych.

Reuben od rana był niespokojny, więc posadziłam go przed telewizorem i włączyłam CNN. Czasem to go uspokaja. Dawniej uwielbiał śledzić napływające wiadomości, zwłaszcza polityczne. Naprawdę go to rajcowało. Dyskutował ze spindoktorami i analitykami, zupełnie jakby mogli go słyszeć. Wątpię, czy opuścił jakąkolwiek dyskusję albo wywiad, nawet w połowie kadencji i właśnie dzięki temu zorientowałam się, że coś jest nie w porządku. Pewnego dnia kompletnie zapomniał nazwisko gubernatora Teksasu wiecie, tego idioty, który wymawiając słowo „homoseksualizm”, krzywił się tak, jakby ugryzł cytrynę. Nigdy nie zapomnę wyrazu twarzy Reubena, kiedy bezskutecznie usiłował sobie przypomnieć, jak się nazywa ten dureń. Od wielu miesięcy ukrywał przede mną objawy choroby.

Tamtego okropnego dnia prowadząca program wypytywała jakiegoś analityka o jego przewidywania dotyczące wyników prawyborów. W pewnej chwili wpadła mu w pół słowa: „Bardzo przepraszam, że panu przerywam, ale właśnie dotarła do nas informacja, że samolot linii Maiden Airlines rozbił się na bagnach Florydy…”.

Ma się rozumieć, pierwszym skojarzeniem, jakie pojawiło się w mojej głowie, jak tylko usłyszałam słowa „samolot rozbił się”, było „11 września”. Atak terrorystyczny. Bomba na pokładzie. Przypuszczam, że każdy nowojorczyk pomyślał wtedy to samo. Tak po prostu jest, i już.

Chwilę potem na ekranie pojawił się obraz ze śmigłowca. Widać było właściwie tylko ogromną oleistą plamę w miejscu, w którym maszyna spadła z taką siłą, że całkowicie znikła w trzęsawisku. Miałam lodowate palce, choć w mieszkaniu zawsze było bardzo ciepło. Ogarnęły mnie niedobre przeczucia, więc szybko zmieniłam kanał na jakiś talk show. Reuben akurat drzemał; miałam nadzieję, że zdążę zmienić pościel i zanieść na dół, do pralni. Prawie już skończyłam, kiedy zadzwonił telefon. Pobiegłam odebrać, bo bałam się, że obudzi Reubena.

Dzwoniła Mona, najlepsza przyjaciółka Lori. „Czego może chcieć?” przemknęło mi przez głowę. Nigdy nie darzyłyśmy się sympatią, ja wręcz jej nie lubiłam, o czym doskonale wiedziała. Uważałam, że wywiera zły wpływ na Lori. To przez nią Lori miała te problemy w college’u. Ostatecznie wszystko dobrze się skończyło, ale Mona w przeciwieństwie do Lori nawet z czwartym krzyżykiem na karku ani trochę się nie ustatkowała. Jeszcze przed trzydziestką zdążyła się dwa razy rozwieść. Nie przywitała się ani nie zagadnęła o Reubena, tylko od razu spytała:

Którym samolotem mieli wracać Lori i Bobby?

Ponownie ogarnął mnie dotkliwy chłód.

O czym ty mówisz? Nie wracają żadnym cholernym samolotem!

Lillian, Lori nic ci nie powiedziała? Poleciała na Florydę, żeby rozejrzeć się za jakimś odpowiednim miejscem dla ciebie i Reubena.

Słuchawka wypadła mi z ręki. Wciąż dobiegał z niej zawodzący głos Mony. Nogi ugięły się pode mną i pamiętam, jak się modliłam, żeby to był tylko kolejny idiotyczny żart, w jakich specjalizowała się Mona, kiedy była młodsza. Zaraz potem przerwałam połączenie, zadzwoniłam do Lori i mało brakowało, żebym zaczęła krzyczeć, kiedy od razu zgłosiła się poczta głosowa. Lori powiedziała mi, że zabiera Bobby’ego, jedzie do klienta do Bostonu i żebym się nie martwiła, jeśli nie będzie się odzywać przez parę dni.

Jak żałowałam, że nie mogę porozmawiać z Reubenem! On wiedziałby, co zrobić. Przypuszczam, że to, co wtedy czułam, to było najczystsze przerażenie. Nie takie, jakie nas ogarnia, kiedy oglądamy film grozy albo kiedy idzie za nami jakiś włóczęga o szalonym spojrzeniu. Znacznie mocniejsze, tak intensywne, że człowiek traci kontrolę nad własnym ciałem, zupełnie jakby był od niego w jakiś sposób oddzielony. Słyszałam, jak Reuben porusza się we śnie, ale mimo to wyszłam z mieszkania i poszłam prosto do sąsiadki. Nie miałam pojęcia, co ze sobą począć. Bogu dzięki, Betsy była w domu; spojrzała na mnie i od razu zgarnęła mnie do środka. Znajdowałam się w takim stanie, że prawie nie zwróciłam uwagi na dym papierosowy, który zawsze wisi u niej w powietrzu. Kiedy nachodziła nas ochotę na kawę i ciasteczka, zwykle to ona wpadała do mnie.

Nalała mi brandy, zmusiła, żebym wypiła, po czym zaofiarowała się, że posiedzi z Reubenem, kiedy ja będę próbowała skontaktować się z liniami lotniczymi. Niech Bóg błogosławi. Bez względu na to, co działo się potem, nigdy nie zapomnę tego, co dla mnie wtedy zrobiła.

Nie mogłam się dodzwonić. Wszystkie linie były zajęte, ciągle kazano mi czekać. Tamtego dnia przekonałam się na własnej skórze, jak musi być w piekle: czekasz na informację o losie najbliższych ci osób, słuchając odtwarzanej z taśmy The Girl from Ipanema. Za każdym razem, jak teraz to słyszę, wracam myślami do tamtych okropnych chwil: smak taniej brandy w ustach, Reuben pojękujący w salonie, zapach wczorajszego rosołu w kuchni.

Nie mam pojęcia, ile razy wybierałam ten cholerny numer. W końcu, kiedy już niemal straciłam nadzieję, że kiedykolwiek się dodzwonię, usłyszałam głos w słuchawce. Kobieta. Podałam jej nazwiska Bobby’ego i Lori. Była spięta, choć starała się zachowywać profesjonalnie. Stukała w klawiaturę, oczekiwanie przeciągało się, trwało całą wieczność. A potem powiedziała mi, że Lori i Bobby na liście pasażerów.

Odparłam, że to na pewno pomyłka, że to niemożliwe, żeby Bobby i Lori zginęli. Domyśliłabym się, gdyby tak było. Wyczułabym coś. Nie wierzyłam, nie mogłam tego zaakceptować. Kiedy przyjechała Charmaine psycholożka przydzielona nam przez Czerwony Krzyż wciąż nie przyjmowałam tego do wiadomości. Kazałam jej wynosić się do diabła. Wstyd mi teraz.

Mimo że mój mózg nie chciał zaakceptować rzeczywistości, w pierwszym odruchu chciałam znaleźć się na miejscu katastrofy, być jak najbliżej nich. Tak na wszelki wypadek. Przyznaję, nie myślałam jasno. Jak niby miałabym to zrobić? Nie latały żadne samoloty, a poza tym musiałabym na Bóg wie jak długo zostawić Reubena z obcą osobą albo oddać go do domu opieki. Gdziekolwiek patrzyłam, widziałam twarze Bobby’ego i Lori. Ich zdjęcia wisiały w całym domu. Uśmiechnięta Lori z nowo narodzonym Bobbym w ramionach. Bobby na Coney Island z ogromnym ciastkiem w dłoniach. Lori w szkole, Lori i Bobby na przyjęciu z okazji siedemdziesiątych urodzin Reubena, na rok przed tym, jak zaczęło mu się pogarszać. Wtedy jeszcze nas rozpoznawał, wiedział, kim jesteśmy. Wciąż wracałam myślami do dnia, kiedy powiedziała mi, że jest w ciąży. Nie przyjęłam dobrze tej wiadomości, nie spodobało mi się, że skorzystała z usług tej instytucji, że kupiła porcję nasienia, tak jakby to była… bo ja wiem… sukienka, i że potem została… sztucznie zapłodniona. Wydawało mi się to takie zimne. „Mam już trzydzieści dziewięć lat, mamusiu”. Nawet w tym wieku wciąż mówiła do mnie „mamusiu”. „To może być moja ostatnia szansa. Bądźmy realistami: nic nie wskazuje na to, żeby w moim życiu w najbliższym czasie miał się pojawić jakiś książę z bajki”. Naturalnie wszystkie moje wątpliwości znikły, jak tylko pierwszy raz zobaczyłam z Bobbym. Była taką wspaniałą matką!

Winiłam siebie za to, co się stało. Lori doskonale wiedziała, że zamierzam kiedyś przenieść się na Florydę i osiąść w jakimś słonecznym, czystym miejscu, w którym Reuben będzie miał taką opiekę, jakiej potrzebuje. Dlatego tam poleciała. Zamierzała zrobić mi niespodziankę na urodziny, kochana dziewczyna. Cała Lori: szczodra i ani trochę niesamolubna.

Chodziłam w i z powrotem, podczas gdy Betsy robiła, co mogła, by uspokoić Reubena. Nie potrafiłam usiedzieć w miejscu. Miotałam się w i z powrotem, podnosiłam słuchawkę, sprawdzałam, czy jest sygnał, po czym rzucałam na widełki, jakby była z rozżarzonego żelaza, bo może Lori właśnie w tej chwili dzwoni z wiadomością, że nie zdążyła na samolot, że polecieli z Bobbym późniejszym albo wcześniejszym? Czepiałam się tej nadziei.

Pojawiły się informacje o pozostałych katastrofach. To wyłączałam, to znów włączałam ten cholerny telewizor, nie mogąc się zdecydować, czy chcę o tym wszystkim wiedzieć, czy nie. A te obrazy… Dziwnie się czuję, kiedy teraz o tym myślę, ale kiedy zobaczyłam, jak ratownicy niosą tego japońskiego chłopca i wsadzają go do śmigłowca, ogarnęła mnie zazdrość. Zazdrość! Wtedy jeszcze nie wiedziałam o Bobbym. W telewizji podawano, że na Florydzie nie znaleziono nikogo żywego.

Myślałam o tym, że jesteśmy chyba najbardziej pechową rodziną na świecie. Dlaczego Bóg mi to zrobił? Czym sobie zasłużyłam na takie traktowanie? A oprócz poczucia winy, rozpaczy i koszmarnego przerażenia odczuwałam jeszcze samotność. Cokolwiek się stało, niezależnie od tego, czy lecieli tym samolotem, czy nie, i tak nie będę mogła powiedzieć Reubenowi. Nie będzie mógł mnie pocieszyć, nie zajmie się formalnościami, nie pomasuje mi karku, kiedy nie będę mogła zasnąć. Nic z tych rzeczy. Jego też już nie było.

Betsy wróciła do siebie dopiero wtedy, kiedy zjawiła się Charmaine. Powiedziała, że zrobi nam coś do jedzenia, choć ja i tak nie byłam w stanie niczego przełknąć.

Nie pamiętam zbyt dokładnie kilku kolejnych godzin. Zdaje się, że posadziłam Reubena w łóżku i próbowałam dać mu trochę zupy. Szorowałam też blat w kuchni tak mocno, że pokrwawiłam sobie palce, choć Charmaine i Betsy usiłowały mnie powstrzymać. A potem zadzwonił telefon. Odebrała Charmaine, ja i Betsy zamarłyśmy bez ruchu w kuchni. Próbuję sobie przypomnieć, co dokładnie wtedy powiedziała, ale wciąż trochę mi się miesza w głowie. Charmaine jest Afroamerykanką o najpiękniejszej cerze, jaką sobie można wyobrazić. Oni się pięknie starzeją, prawda? Mimo to, kiedy weszła do kuchni, wyglądała na o dziesięć lat starszą, niż była w istocie.

Lillian… Chyba będzie lepiej, jeśli usiądziesz.

Nie pozwoliłam sobie nawet na odrobinę nadziei. Widziałam przecież relacje w telewizji. Czy ktoś mógł z tego ocaleć?

Po prostu powiedz poprosiłam, patrząc jej prosto w oczy.

Chodzi o Bobby’ego. Znaleźli go. Żywego.

W tej samej chwili Reuben zaczął krzyczeć w sypialni i musiałam poprosić Charmaine, żeby powtórzyła.

Pracująca w Waszyngtonie Ace Kelso z Narodowego Biura Bezpieczeństwa Transportu jest znana wielu czytelnikom jako gwiazda programu Dochodzenie, nadawanego przez Discovery Channel. Poniższy materiał jest częściowym zapisem jednej z naszych licznych rozmów prowadzonych przez Skype’a.

Sama rozumiesz, Elspeth: zdarzenie na taką skalę, od razu zdawaliśmy sobie sprawę, że minie sporo czasu, zanim będziemy na pewno wiedzieli, z czym mamy do czynienia. Pomyśl zresztą: cztery katastrofy lotnicze z udziałem trzech typów samolotów na czterech kontynentach… Rzecz zupełnie bez precedensu. Wiedzieliśmy, że będziemy musieli blisko współpracować i koordynować nasze działania z brytyjską AAIB, południowoafrykańską CAA i JTSB z Japonii, nie wspominając o innych zainteresowanych stronach – producentach tych maszyn, FBI, Komisji Badania Wypadków Lotniczych i paru innych, których nie wymienię. Nasi ludzie robili co w ich mocy, ale pracowali pod niewiarygodną presją. Nigdy czegoś takiego nie doświadczyłam. Presja ze strony rodzin ofiar, ze strony linii lotniczych, prasy… Ze wszystkich stron. Nie twierdzę, że w związku z tym spodziewałam się jakichś szczególnych problemów, ale w takich okolicznościach łatwo o pomyłki i fałszywe informacje. Ludzie są tylko ludźmi. Przez kilka kolejnych tygodni mogliśmy mówić o wielkim szczęściu, jeśli jakiejś nocy udało nam się przespać dłużej niż parę godzin.

Zanim przejdę do tego, co chcesz usłyszeć, nakreślę ci ogólny obraz sytuacji, żebyś mogła zobaczyć sprawę we właściwym kontekście. No więc, to było tak: jako kierująca śledztwem w sprawie katastrofy maszyny Maiden Airlines, natychmiast po otrzymaniu wezwania zaczęłam kompletować mój zespół. Regionalny śledczy był już na miejscu i zabezpieczał teren, ale wszystkie materiały, którymi dysponowaliśmy, pochodziły wyłącznie z mediów. Szef miejscowego zespołu kryzysowego opowiedział mi przez komórkę, jak wygląda sytuacja, wiedziałam więc, że jest nieciekawie. Pamiętaj, że samolot spadł na odludnym, trudno dostępnym terenie. Osiem kilometrów od najbliższej miejscowości, dwadzieścia trzy kilometry od drogi. Z powietrza niczego nie było widać – chyba że wiedziało się, czego szukać. Przed lądowaniem przelecieliśmy nad miejscem katastrofy, więc mogłam się o tym przekonać na własne oczy. Trochę porozrzucanych szczątków, dziura w bagnach, wypełniona czarną wodą, wielkości może jednorodzinnego domu, i ta wysoka trawa o ostrych krawędziach, mogących bez trudu przeciąć skórę.

A takie informacje przekazano mi podczas pierwszego briefingu: kilka minut po starcie katastrofie uległ mcdonnell douglas MD-80. Kontroler ruchu lotniczego zeznał, że piloci meldowali o przypuszczalnej awarii silnika, ale na początkowym etapie dochodzenia nie mogłam jeszcze wykluczyć działania osób trzecich, zwłaszcza biorąc pod uwagę napływające doniesienia o pozostałych zdarzeniach. Mieliśmy dwóch świadków, wędkarzy. Widzieli samolot lecący zbyt nisko i niestabilnie, który w końcu runął na bagna. Twierdzili, że z silników wydobywały się płomienie, ale nie było w tym nic nadzwyczajnego. Świadkowie prawie zawsze mówią o płomieniach lub eksplozji, nawet wtedy, kiedy jest to w stu procentach wykluczone. Natychmiast poleciłam moim ludziom, żeby czym prędzej zawlekli tyłki do hangaru numer sześć. Komisja Badania Wypadków Lotniczych dała nam gulfstreama IV, żeby nas zawiózł do Miami; potrzebowałam całego zespołu, a ta maszyna była za mała, żeby wszystkich pomieścić. Maiden Airlines nie cieszyły się najlepszą opinią, jeżeli chodzi o poziom dbałości o sprzęt, ale sama maszyna miała opinię niezawodnej.

Po godzinie lotu dostałam wiadomość, że jedna osoba przeżyła katastrofę. Pamiętaj, Elspeth, że widzieliśmy relacje w telewizji; ktoś, kto nie miał pojęcia, co się tam wydarzyło, nawet nie zauważyłby miejsca wypadku. Samolot znalazł się w całości pod wodą. Przyznam, że początkowo nie mogłam w to uwierzyć.

Chłopca natychmiast przetransportowano do szpitala dziecięcego w Miami. Podobno był przytomny. Nikt nie mógł uwierzyć, że a) przeżył katastrofę i b) nie został pożarty przez aligatory. Było ich tam tyle, że musieliśmy wezwać na pomoc uzbrojonych strażników, którzy trzymali je z daleka od nas, kiedy wydobywaliśmy szczątki.