Rozkłady stóp zwrotu z instrumentów polskiego rynku kapitałowego - Krzysztof Piasecki, Edyta Tomasik - ebook
Wydawca: edu-Libri Kategoria: Specjalistyczne Język: polski Rok wydania: 2013

Rozkłady stóp zwrotu z instrumentów polskiego rynku kapitałowego ebook

Krzysztof Piasecki, Edyta Tomasik

(0)

Uzyskaj dostęp do tej
i ponad 16000 książek
od 6,99 zł miesięcznie.

Wypróbuj przez
7 dni za darmo

Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:

e-czytniku kup za 1 zł
tablecie  
smartfonie  
komputerze  
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Liczba stron: 183 Przeczytaj fragment ebooka

Ebooka przeczytasz na:

Kindlu MOBI
e-czytniku EPUB
tablecie EPUB
smartfonie EPUB
komputerze PDF
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Zabezpieczenie: watermark Przeczytaj fragment ebooka

Opis ebooka Rozkłady stóp zwrotu z instrumentów polskiego rynku kapitałowego - Krzysztof Piasecki, Edyta Tomasik

Jedną z form wiedzy o rynkach kapitałowych są rozkłady stóp zwrotu. Wskazanie właściwego rodzaju rozkładu stóp zwrotu umożliwia tworzenie lepiej uzasadnionych strategii inwestycyjnych.

Książka odpowiada na pytanie o rodzaj rozkładu stóp zwrotu z instrumentów finansowych polskiego rynku kapitałowego.

Zaprezentowana diagnoza oparta jest na wynikach wieloaspektowych badań 694 szeregów czasowych notowań. Zastosowana metoda dedukcji sprawia, że książka może też służyć jako vademecum poświęcone problematyce badań nad rozkładami stóp zwrotu.

Obszerność dokumentacji badań skłoniła Autorów do wydzielenia jej i umieszczenia w zasobach internetu, na stronie wydawnictwa edu-Libri, jako ogólnie dostępne źródło. Linki odwołujące się do tych zasobów Czytelnik znajdzie w książce w miejscach omówienia konkretnych wyników.

Opinie o ebooku Rozkłady stóp zwrotu z instrumentów polskiego rynku kapitałowego - Krzysztof Piasecki, Edyta Tomasik

Fragment ebooka Rozkłady stóp zwrotu z instrumentów polskiego rynku kapitałowego - Krzysztof Piasecki, Edyta Tomasik




Wstęp

Decyzje podejmowane przez inwestorów na rynkach kapitałowych zależą od stanu wiedzy o tych rynkach. Jedną z form wiedzy o rynkach kapitałowych są rozkłady stóp zwrotu z instrumentów finansowych.

Przez wiele lat w teorii finansów panowało przekonanie, że rozkład normalny prawdopodobieństwa jest dobrym przybliżeniem empirycznych rozkładów stóp zwrotu z instrumentów finansowych. Opierając się na tym założeniu, skonstruowano wiele istotnych dla praktyki modeli, m.in. teorię portfela Markowitza, model wyceny dóbr kapitałowych CAPM czy model wyceny opcji Blacka-Scholesa. Badania przeprowadzone na różnych giełdach pokazały, że wielokrotnie empiryczne rozkłady stóp zwrotu w sposób istotny różnią się od rozkładu normalnego. Obserwacje takie podważają zasadność stosowania wymienionych wcześniej modeli. Wskazują one także na konieczność poszukiwania innych nieskończenie podzielnych rozkładów prawdopodobieństwa, o ogonach grubszych niż gaussowskie, za których pomocą można by lepiej modelować empiryczne rozkłady stóp zwrotu z instrumentów finansowych. Wskazanie właściwego typu rozkładu stóp zwrotu umożliwia budowanie lepiej uzasadnionych modeli formalnych rynków kapitałowych.

W podrozdziale 2.4 przedstawiono wyniki badań rozkładów stóp zwrotu z instrumentów finansowych notowanych na zagranicznych rynkach kapitałowych. Dotychczas nie przeprowadzono kompleksowych badań dotyczących modelowania empirycznych rozkładów stóp zwrotu z akcji i indeksów notowanych na polskim rynku kapitałowym. Wprawdzie znane są z literatury przedmiotu wyniki cząstkowych badań z tego zakresu, jednak zazwyczaj obejmują one pojedyncze rozkłady prawdopodobieństwa lub niewielką ich liczbę, stosunkowo małą liczbę akcji i różne przedziały czasowe. Nie są to też badania jednorodne co do zastosowanej metody badawczej. Zatem nie ma możliwości porównania wyników poszczególnych badań i wskazania, które z rozkładów mogą być odpowiednie w przypadku polskiego rynku kapitałowego. Stan tych badań przedstawiono w podrozdziale 2.5.

Zmierzając do wypełnienia tej luki w badaniach polskiego rynku kapitałowego, autorzy oddają do rąk P.T. Czytelników niniejszą książkę. Z jednej strony, może ona służyć jako vademecum poświecone problematyce badań nad rozkładami stóp zwrotu z instrumentów finansowych, z drugiej strony, zaprezentowano w niej wyniki kompleksowego badania stóp zwrotu z instrumentów finansowych notowanych na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Ze względu na ogrom przedmiotu badań, ograniczono się do badania rozkładów bezwarunkowych. Badania te zawsze stanowią nieunikniony etap prowadzący do dalszych, bardziej już zaawansowanych badań warunkowych rozkładów stóp zwrotu. Omówienie prezentowanych wyników jest oparte na udostępnionej obszernej dokumentacji badań. Powtarzanie opisanych badań w kolejnych okresach wydaje się bardzo istotne. Wtedy przedstawiona dokumentacja umożliwi porównanie wyników nowych badań z wynikami badań zaprezentowanymi w tej książce. Prezentacja pełnej dokumentacji wybiega też naprzeciw dobremu obyczajowi naukowemu nakazującemu udokumentowanie własnych badań w ten sposób, aby mogły być zweryfikowane przez innego badacza. Obszerność tej dokumentacji skłoniła autorów do wydzielenia jej z książki i umieszczenia jej w zasobach Internetu, na stronie wydawnictwa edu-Libri, jako ogólnie dostępne źródło. Linki odwołujące się do tych zasobów Czytelnik znajdzie w książce1 w miejscach omówienia konkretnych wyników.

W książce wykorzystano wyniki sprawozdawcze badań zaprezentowane w pracy doktorskiej [Tomasik, 2011]. Bez ogromnego nakładu pracy poniesionego przy przygotowaniu tamtej dysertacji, powstanie tej książki byłoby niemożliwe.

Powstanie każdej książki jest zawsze zasługą szeregu ludzi. Szczególnie istotny wpływ na kształt tej publikacji miały wszystkie osoby pomagające w przygotowaniu rozprawy doktorskiej oraz jej recenzenci.

Autorzy dziękują Pani dr Małgorzacie Just i Panu dr. Krzysztofowi Echaustowi za stymulujące dyskusje na seminarium Pracowni Zastosowań Matematyki w Zarządzaniu Katedry Badań Operacyjnych Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.

Panom Profesorowi Richardowi Lockhartowi z Simon Fraser University, Profesorowi Pere Puigowi Casado z Universitat Autonoma de Barcelona oraz Profesorowi Fritzowi Scholzowi z University of Washington składamy słowa podziękowania za otwartość i konsultacje w zakresie metod wyznaczania prawdopodobieństwa popełnienia błędu pierwszego rodzaju w zastosowanych testach zgodności.

Panom Profesorowi Waldemarowi Tarczyńskiemu i Profesorowi Jackowi Mizerce dziękujemy za wnikliwe pytania i intrygujące problemy postawione w przygotowanych przez Panów profesorów recenzjach pracy doktorskiej. Odpowiedzi na te pytania zostały wplecione w tekst naszego elaboratu, co na pewno udoskonaliło ostateczną wersję książki.

Mieliśmy też to szczęście, że maszynopis naszej książki znalazł wnikliwego recenzenta. Pani Profesor Wandzie Ronce-Chmielowiec dziękujemy za wskazanie popełnionych przez nas błędów. Wykorzystanie tych sugestii bardzo nam pomogło w przygotowaniu ostatecznej wersji tej publikacji.

Ważnym etapem przygotowywania każdej książki jest współpraca jej autorów z Wydawnictwem. Miłym Paniom Redaktorkom z Wydawnictwa edu-Libri dziękujemy za wielką pomoc, jaką tutaj otrzymaliśmy.

Krzysztof Piasecki

1 Numeracja zasobów umieszczonych w Internecie dana jest formacie x.y, gdzie symbol x oznacza rozdział, w którym dany zasób opisano, a symbol y kolejny numer pozycji w rozdziale.


1. Charakterystyka polskiego rynku kapitałowego

1.1. Istota i pojęcie rynku kapitałowego

Rynek kapitałowy jest jednym z istotnych segmentów rynku finansowego. Z tej przyczyny, definiując rynek kapitałowy, nie sposób pominąć definicję rynku finansowego.

Przez rynek finansowy rozumie się ogół transakcji instrumentami finansowymi będącymi narzędziami udzielania kredytów. Oznacza to, że w czasie zawierania transakcji na pierwotnym rynku finansowym, między jej stronami, czyli kapitałodawcą i kapitałobiorcą, dochodzi do powstania zobowiązania nazywanego instrumentem finansowym. Instrumenty te są następnie przedmiotem obrotu na wtórnym rynku finansowym. Korzyści płynące z wtórnego obrotu instrumentami finansowymi są oceniane za pomocą stóp zwrotu.

Ze względu na rodzaj instrumentów finansowych będących przedmiotem obrotu, rynek finansowy możemy podzielić na następujące segmenty operacyjne: rynek pieniężny, rynek kapitałowy, rynek instrumentów pochodnych oraz rynek walutowy.

Rynek pieniężny jest tym segmentem rynku finansowego, przez który podmioty gospodarcze pozyskują środki finansowe na swoją bieżącą działalność. Przedmiotem obrotu na rynku finansowym są zobowiązania o terminie zapadalności nieprzekraczającym jednego roku.

Rynek kapitałowy jest to ten segment rynku finansowego, na którym przedmiotem handlu są instrumenty finansowe o terminie wykupu powyżej jednego roku. Środki finansowe uzyskane dzięki emisji tych instrumentów są przeznaczane na cele rozwojowe. Instrumenty finansowe notowane na rynku kapitałowym nazywamy w skrócie instrumentami kapitałowymi.

Rynek instrumentów pochodnych jest to rynek transferu ryzyka, na którym dokonuje się obrotu instrumentami pochodnymi o wartościach zdeterminowanych przez wartości innych aktywów.

Na rynku walutowym przedmiotem obrotu są instrumenty finansowe denominowane w walucie innej niż waluta stosowana w notowaniach danego rynku finansowego. Celem funkcjonowania tego rynku jest umożliwienie swobodnego przepływu funduszy między rynkami finansowymi z notowaniami wyrażonymi w różnych walutach.

Podział rynku finansowego na wymienione segmenty nie jest rozłączny, gdyż niektóre instrumenty rynku pieniężnego, rynku kapitałowego i rynku instrumentów pochodnych mogą zostać zaliczone także do rynku walutowego.

1.2. Instrumenty finansowe polskiego rynku kapitałowego

W Polsce pojęcie instrumentu finansowego precyzuje Ustawa z 29 lipca 2005 r. – o obrocie instrumentami finansowymi1.

W różnych segmentach rynku finansowego występują różne instrumenty finansowe. Kierując się założonym zakresem tematycznym tej książki, uwagę skupimy jedynie na instrumentach finansowych występujących na polskim wtórnym rynku kapitałowym.

W Polsce podstawowym elementem kapitałowego rynku wtórnego jest Giełda Papierów Wartościowych (GPW) w Warszawie. Na koniec 2010 r. GPW w Warszawie prowadziła obrót instrumentami finansowymi na czterech rynkach: Głównym Rynku GPW, rynku NewConnect, rynku Catalysti poee Rynki Energii GPW. Główny Rynek GPW podlega w całości nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego i został wskazany Komisji Europejskiej, jako rynek regulowany. Jedynie Główny Rynek GPW działa od dnia uruchomienia GPW w Warszawie. Wszystko to przemawia za tym, aby przedmiotem dalszych rozważań były wyłącznie instrumenty finansowe notowane na Głównym Rynku GPW. Na koniec 2010 r. przedmiotem obrotu na tym rynku były następujące instrumenty finansowe: akcje, obligacje, prawa poboru, prawa do akcji, certyfikaty inwestycyjne, tytuły uczestnictwa w funduszach ETF, instrumenty strukturyzowane oraz kontrakty terminowe, opcje i jednostki indeksowe [Rocznik, 2011]. Notowane na GPW instrumenty strukturyzowane, kontrakty terminowe, opcje i jednostki indeksowe mają charakter instrumentów pochodnych. W tej sytuacji jedynymi instrumentami kapitałowymi notowanymi na Głównym Rynku GPW są: akcje, obligacje, prawa poboru, prawa do akcji, certyfikaty inwestycyjne i tytuły uczestnictwa w funduszach ETF. Dane opisujące obroty wymienionymi instrumentami na Głównym Rynku GPW w Warszawie w latach 2000–2010 zamieszczono2 w tabelach 1.1-1.2. Wartości obrotów obejmują obroty sesyjne oraz obroty transakcji pakietowych. W tabelach tych wartość obrotów jest liczona jako suma wartości kupna i wartości sprzedaży. Dopiero odpoczątku 2011 r. GPW w Warszawie,dostosowując notowania do standardów międzynarodowych,rozpoczęłaliczenie wartości obrotów jako wartości poszczególnych transakcji.

Na przestrzeni tych 11 lat łączna wartość obrotów instrumentami kapitałowymi na Rynku Głównym GPW zwiększyła się ze 174 mld zł w 2000 r. do 472 mld zł w 2010 r. (tab.1.1). W całym przedstawionym okresie zwraca uwagę niezmiennie bardzo duży udział akcji w analizowanych łącznych obrotach (tab. 1.2). Z wyjątkiem roku 2003, obrót akcjami stanowi ponad 90% obrotów ogółem. Co więcej, od roku 2006 udział akcji w łącznych obrotach instrumentami finansowymi o charakterze kapitałowym przekroczył 95%, a w roku 2010 wynosił ponad 99%. O wartości obrotów kapitałowymi instrumentami finansowymi na Głównym Rynku GPW w Warszawie decydują więc obroty akcjami, natomiast obrót pozostałymi instrumentami ma znaczenie marginalne. W tej sytuacji celowe jest ograniczenie dalszych badań jedynie do rynku akcji.

1.3. Charakterystyki wybranych indeksów

W celu zobrazowania koniunktury giełdowej Giełda publikuje indeksy będące syntetycznymi miernikami wyrażającymi łączną zmianę kursów notowanych na niej walorów. Indeksy te ilustrują rentowność inwestowania w portfel rynkowy, na którego podstawie obliczany jest dany indeks giełdowy. Dzięki odpowiedniemu systemowi wag, indeksy giełdowe uwzględniają rzeczywiste znaczenie danej spółki dla całego rynku.

Giełda oblicza również indeksy dla spółek należących do określonych branż, zwane subindeksami sektorowymi. Pozwalają one na bieżąco śledzić koniunkturę różnych branż.

Wśród indeksów wyróżnia się: indeksy dochodowe i indeksy cenowe. Indeks dochodowy to taki, przy którego obliczaniu wykorzystuje się nie tylko zmiany cen spółek notowanych na danym rynku giełdowym, ale uwzględnia się również dywidendę i prawa poboru przypisane akcjom. Do indeksów cenowych zalicza się te, przy których obliczaniu bierze się pod uwagę jedynie zmiany cen walorów wchodzących w jego skład.

Na koniec 2010 r. GPW w Warszawie obliczała i publikowała 18 indeksów. Jedynie wartości indeksów: WIG, WIG20, WIG20short, WIG20lev, MWIG40 i SWIG80 są publikowane w trakcie trwania notowań ciągłych. Pozostałe indeksy, w tym subindeksy branżowe, są notowane trzykrotnie w trakcie sesji giełdowej (po pierwszym i drugim fixingu oraz na zamknięcie sesji) [Rocznik giełdowy 2011]. Chcąc skonstruować jednorodną co do systemu notowań próbę badawczą, skupimy się jedynie na indeksach notowanych ciągle. Z drugiej strony indeksy WIG20short i WIG20lev pozostają w monotonicznej zależności funkcyjnej od indeksu WIG20. Oznacza to, że śledzenie zmienności indeksów WIG20short i WIG20lev nie zwiększa naszej wiedzy o polskim rynku kapitałowym. Stąd, bez żadnej szkody, te indeksy mogą być pominięte w dalszych badaniach.

W skład wszystkich wymienionych indeksów giełdowych mogą wejść tylko spółki bazowe, to jest spółki spełniające następujące kryteria bazowe:

  • udział akcji spółki w wolnym obrocie musi być większy od 10%,
  • wartość akcji w wolnym obrocie musi być większa od 1 mln euro,
  • spółka nie może być oznaczona w sposób szczególny,
  • spółka nie może być zakwalifikowana do segmentów MINUS5 i LISTA ALERTÓW oraz nie może znajdować się w Strefie Niskiej Płynności.

Dla wszystkich spółek bazowych tworzony jest ranking wyznaczony przez punkty rankingowe obliczane w sposób opisany przez zależność:

R = 0,6 • T + 0,4 • C,(1.1)

 

gdzie: R – punkty rankingowe przypisane ocenianej spółce; T – udział ocenianej spółki w łącznych rocznych obrotach akcjami spółek bazowych; C – bieżący udział ocenianej spółki w dziennych obrotach akcjami spółek bazowych.

Zmian składu portfeli poszczególnych indeksów dokonuje się podczas rewizji, korekt i zmian nadzwyczajnych. Celem korekty portfela indeksu jest przeprowadzenie jedynie niezbędnych zmian listy uczestników indeksu, podczas gdy celem rewizji jest nie tylko dokonanie niezbędnych zmian listy uczestników indeksu, ale również wyznaczenie nowych pakietów akcji wszystkich uczestników indeksu. Na przyczyny zmian nadzwyczajnych składają się:

  • zmiany w składzie listy uczestników indeksu,
  • zmiany wywołane przez podział lub połączenie akcji,
  • zmiany wywołane przez wypłatę dywidendy oraz ustanowienie praw poboru.

Warszawski Indeks Giełdowy (WIG) jest indeksem dochodowym obliczanym dla daty bazowej 16.04.1991 r. stanowiącej pierwszy dzień notowania indeksu. W początkowym okresie indeks WIG obejmował jedynie spółki z rynku podstawowego, obecnie obejmuje on wszystkie spółki bazowe notowane na Głównym Rynku GPW. Pakiety akcji poszczególnych spółek w indeksie wyznaczane są na podstawie liczby akcji w wolnym obrocie, przy czym udział jednej spółki w indeksie nie może przekroczyć 10%, natomiast udział spółek z jednego sektora giełdowego nie może przekroczyć 30% w dniu rankingu indeksu [Indeksy..., 2008]. Na koniec każdego kwartału (po sesji trzeciego piątku ostatniego miesiąca) przeprowadzana jest rewizja portfela indeksu WIG, przy czym wyznaczenia uczestników indeksu dokonuje się na podstawie danych po ostatniej sesji lutego, maja, sierpnia i listopada.

Warszawski Indeks Giełdowy Dużych Spółek (WIG20) jest indeksem cenowym wyznaczanym dla daty bazowej 16.04.1994 r. stanowiącej pierwszy dzień notowania indeksu. WIG20 jest obliczany na podstawie wartości portfela akcji 20 największych, pod względem wartości rynkowej w wolnym obrocie, oraz najbardziej płynnych spółek z Głównego Rynku GPW. Kryterium doboru powoduje to, że podstawą do wyliczenia WIG20 są zawsze spółki z rynku podstawowego. W indeksie WIG20 nie może uczestniczyć więcej niż 5 spółek z jednego sektora gospodarki narodowej, a wartość akcji pojedynczej spółki w portfelu nie może przekroczyć 15%. Wyboru uczestników indeksu dokonuje się na podstawie rankingu (1.1). Dla indeksu WIG20 przeprowadzana jest jedna rewizja roczna (po sesji w trzeci piątek marca) oraz trzy korekty kwartalne (po sesji w trzeci piątek czerwca, września i grudnia), przy czym wyznaczenia uczestników indeksu dokonuje się na podstawie danych po ostatniej sesji stycznia (rewizja roczna) oraz kwietnia, lipca i października (korekty kwartalne).

Warszawski Indeks Giełdowy Średnich Spółek (MWIG40) jest indeksem cenowym wyznaczanym dla daty bazowej 31.12.1997 r. Notowania tego indeksu rozpoczęto 16.03.2007 r. MWIG40 jest kontynuacją indeksu cenowego MIDWIG notowanego od 21 września 1998 r. MWIG40 obejmuje 40 średnich, pod względem wartości rynkowej w wolnym obrocie oraz generowanych obrotów, spółek notowanych na Głównym Rynku GPW. Wartość akcji pojedynczej spółki w portfelu nie może przekroczyć 10%. W skład indeksu MWIG40 nie wchodzą uczestnicy indeksów WIG20 i SWIG80 oraz spółki zagraniczne, które są notowane jednocześnie na Giełdzie i innych rynkach, o wartości rynkowej w dniu rankingu powyżej 1 mld euro. Wyboru uczestników indeksu MWIG40 dokonuje się na podstawie rankingu (1.1). Rewizja roczna i korekty kwartalne tego indeksu dokonywane są tak samo jak w przypadku indeksu WIG20.

Kolejnym indeksem cenowym jest Warszawski Indeks Giełdowy Małych Spółek (SWIG80) wyznaczony dla daty bazowej 31.12.1994 r. Notowania tego indeksu rozpoczęto 16.03.2007 r. SWIG80 jest kontynuacją indeksu dochodowego WIRR. SWIG80 obejmuje 80 małych, pod względem wartości rynkowej w wolnym obrocie oraz generowanych obrotów, spółek notowanych na Głównym Rynku GPW. Przyjęto zasadę, że wartość akcji pojedynczej spółki w portfelu dla tego indeksu nie może przekroczyć 10%. Co więcej, w indeksie SWIG80 nie uczestniczą spółki z indeksów WIG20 i MWIG40 oraz spółki zagraniczne notowane jednocześnie na Giełdzie i innych rynkach, o wartości rynkowej w dniu rankingu powyżej 100 mln euro. Wyboru uczestników indeksu SWIG80 dokonuje się na podstawie rankingu (1.1). Rewizja roczna i korekty kwartalne tego indeksu są dokonywane tak samo jak w przypadku indeksu MWIG40.

Na zakończenie sesji 16.03.2007 r. indeks MIDWIG zastąpiono przez MWIG40, a indeks WIRR zastąpiono przez SWIG80. Zmienione wtedy też zostały zasady kwalifikacji spółek do głównych indeksów. Ta zmiana zasad konstrukcji poszczególnych indeksów nie wpłynęła na ciągłość ich obliczania.

W celu obliczenia wartości wszystkich badanych indeksów giełdowych na GPW w Warszawie wykorzystywana jest następująca zależność:

(1.2)

 

gdzie: It – wartość indeksu w trakcie sesji t; Mt – kapitalizacja portfela indeksu w trakcie sesji t; M0 – kapitalizacja portfela indeksu w dniu bazowym; Kt – współczynnik korygujący indeksu w trakcie sesji t.

W skład wszystkich wymienionych indeksów giełdowych mogą wejść tylko spółki, spełniające podane w definicji indeksu kryteria bazowe. W określonych sytuacjach giełdowych dokonuje się zmian portfeli poszczególnych indeksów. W celu utrzymania ciągłości wartości indeksów, po każdej zmianie na liście uczestników indeksów przeliczane są ich współczynniki korygujące.

W przypadku indeksu dochodowego nowa wartość współczynnika korygującego wyznaczana jest za pomocą zależności:

(1.3)

 

gdzie dodatkowe symbole oznaczają: Dt – wartość dywidendy z akcji, które na sesji t + 1 po raz pierwszy będą notowane „bez dywidendy”; vt – wartość teoretyczna praw poboru z akcji, które na sesji t + 1 po raz pierwszy będą notowane „bez prawa poboru”; Qt – wartość rynkowa akcji wprowadzanych do portfela indeksu bądź wyłączanych z tego portfela po sesji t.

Z kolei w celu wyznaczenia nowej wartości współczynnika korygującego dla indeksu cenowego, korzysta się z zależności:

(1.4)

 

gdzie M ’ – kapitalizacja zmienionego portfela indeksu obliczana na podstawie ostatniego kursu.

1.4. Dobór przedmiotu badań

Przedmiotem opisanego w tej książce badania będąszeregi czasowe notowań wybranych spółek notowanych na Głównym Rynku GPW w Warszawie. Dobierając zakres badania, będziemy się kierować postulatem realizacji następujących zadań:

  • porównanie wszystkich spółek o obrotach mających łącznie dominujący udział w obrotach giełdowych,
  • dobór porównywanych spółek zgodnie z jednolitym sposobem wyboru i klasyfikacji spółek,
  • zapewnienie porównywalności szeregów czasowych przypisanych poszczególnym badanym spółkom,
  • apewnienie przedstawianym wynikom badań możliwie wysokiego stopnia aktualności.

W [Indeksy..., 2008] pokazano, że akcje spółek znajdujących się w portfelach indeksów cenowych WIG20, MWIG40 i SWIG80 mają 95% udziału w łącznych obrotach giełdowych. Spostrzeżenie to uzasadnia wyróżnienie tych spółek jako przedmiotu badań. Uwzględnienie spółek o niskiej płynności mogłoby zaburzyć wyniki przeprowadzonej analizy. Z drugiej strony pogrupowanie badanych spółek według kryterium przynależności do portfela indeksu cenowego pozwoli na prezentację wyników badań w jednorodnych zestawieniach dokonanych zgodnie z jednolitym sposobem wyboru i klasyfikacji spółek.

Skład portfeli indeksów WIG20, MWIG40 i SWIG80 jest zmienny w czasie. Badania przeprowadzone przez Tomasik [2011] wykazały, że:

  • w trakcie całego okresu obliczania indeksu WIG20 przez skład jego portfela przewinęło się 69 spółek,
  • przez cały okres obliczania indeksu MIDWIG, a później MWIG40, przez skład ich portfela przewinęło się 130 spółek,
  • w trakcie całego okresu obliczania indeksu WIRR, a później SWIG80, przez skład ich portfeli przewinęło się 295 spółek,
  • istnieją takie spółki, które w założonym okresie badania przeszły z portfela jednego indeksu do portfela innego indeksu.

Gdyby dla każdej sesji przyjąć, jako przedmiot badania, notowania wszystkich spółek uczestniczących tego dnia w danym indeksie, to wtedy dla każdej z analizowanych spółek otrzymalibyśmy specyficzny szereg czasowy. Wówczas dla zdecydowanej większości spośród badanych spółek byłoby niemożliwe porównanie przypisanych im szeregów czasowych. W tej sytuacji, kierując się postulatem możliwie wysokiego stopnia aktualności prezentowanych wyników, zdecydowano poddać badaniu wszystkie spółki będące uczestnikami portfeli indeksów: WIG20, MWIG40 i SWIG80 w dniu 03.03.2010 r.

Z drugiej strony horyzont czasowy poddawanych analizie szeregów notowań jest ograniczony od dołu datą 21.09.1998 r., pierwszej sesji, na której notowano już wszystkie wyróżnione indeksy giełdowe.

Ograniczenie liczby analizowanych spółek wyłącznie do tych, które przynajmniej przez cały okres badania były uczestnikami danego indeksu, spowodowałby znaczne zmniejszenie liczby analizowanych spółek. W przypadku uczestników indeksu WIG20 badaniu można by wówczas poddać zaledwie połowę spółek, a spośród uczestników indeksów MWIG40 i SWIG80 jedynie niewielką ich część (w każdym przypadku od kilku do kilkunastu spółek).

1.5. Systemy notowań badanych spółek

Na GPW w Warszawie transakcje zawierane są obecnie w systemie notowań ciągłych oraz w systemie notowań jednolitych z dwukrotnym fixingiem (z dwukrotnym określeniem kursu w ciągu dnia). Ponadto dla bardzo dużych pakietów instrumentów finansowych możliwe jest dokonywanie poza sesją transakcji szczególnych.

Na GPW w Warszawie systemem notowań, mającym obecnie podstawowe znaczenie, jest system ciągły, w którym notowane są akcje najbardziej płynnych spółek oraz wszystkie obligacje, certyfikaty inwestycyjne, kontrakty terminowe, opcje, jednostki indeksowe i warranty. Także prawa poboru i prawa do akcji spółek notowanych w sposób ciągły są notowane w sposób ciągły. W systemie kursu jednolitego notowane są natomiast akcje najmniej płynnych spółek oraz prawa poboru i prawa do akcji, jeżeli akcje, których dotyczą, są notowane w tym systemie.

System notowań dla danego instrumentu finansowego określa Zarząd Giełdy. Wszystkie akcje spółek tworzących portfel indeksów: WIG20, MWIG40 i SWIG80 są kwalifikowane do systemu notowań ciągłych. Ponadto przegląd historii notowań potwierdza, że wszystkie spółki będące przedmiotem badania były notowane w systemie ciągłym w całym założonym wstępnie okresie badania od 21.09.1998 r. do 03.03.2010 r.

Aby przeczytać tę książkę w całości, kup ją w księgarni www.legimi.com.